Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Chuyện Người có uy tín trên đỉnh núi mờ sương (*)

PV - 17:11, 13/03/2022

Với những người Mông, người Dao ở Cao Đường, Yên Thuận, Hàm Yên (Tuyên Quang), Bí thư chi bộ, Trưởng thôn Dương Minh Toàn như bóng cây chò chỉ nơi cuối làng lặng lẽ chở che, chỉ đường, đưa bà con thoát ra khỏi “vùng tối” trên đỉnh núi mờ sương.

Cao Đường đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn với khách du lịch
Cao Đường đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn với khách du lịch

Thanh âm của rừng

Cao Đường thoắt ẩn thoắt hiện trong sương mờ. Theo tiếng của đồng bào Tày ở Yên Thuận, trước đây đất này được gọi là Khau Tàng. Khau nghĩa là lên dốc. Tàng là đường. Nôm na là để đến được đất này, chỉ có leo dốc mà đến thôi. Dẫu đất đai phì nhiêu, cả vùng thung lũng hiền hòa, nhưng không ai chọn nơi này làm nơi sinh cơ lập nghiệp. Có lẽ từ chính cái tên Khau Tàng ấy. Đồng bào Tày ở những thôn dưới của Yên Thuận chỉ chọn thung lũng này để bẫy chim, săn thú.

Những năm 78, 80 của thế kỷ trước, những người Mông đầu tiên ở Hoàng Su Phì (Hà Giang) di cư về đây lập nghiệp. Lâu dần lập thành làng, thành bản. Để “Việt hóa” tên thôn, họ đặt tên là Cao Đường. Hiểu đơn giản là đường đến thôn cao quá, xa quá.

Ông Dương Minh Toàn được bầu làm Bí thư chi bộ Cao Đường từ năm 1999. Sau này, kiêm thêm chức Trưởng thôn. Ông bảo, do nhiều nguyên nhân, phần vì trình độ dân trí không đồng đều, phần vì đường giao thông chưa đồng bộ, nên việc tiếp cận khoa học - kỹ thuật, cách làm mới của người dân ở Cao Đường còn nhiều khó khăn.

Cả vùng thung lũng rộng lớn, ruộng bằng phẳng nằm bao trọn lấy thôn nhưng chủ yếu trồng lúa, ngô một vụ xen kẽ một số cây rau đậu khác. Bí thư chi bộ, Trưởng thôn Dương Minh Toàn bàn với chi bộ, phải làm gì để đời sống người dân không thể nghèo mãi trên lợi thế này được. Ông khai phá được 1.500 m2 ruộng. Rồi ông xuống xã học người Kinh, người Tày làm trang trại. 1 ha đất cũng được ông khai phá để làm trang trại, nuôi đủ từ lợn, dê, gà.

Ông bảo, muốn bà con mình nghe theo, làm theo, thì mình phải gương mẫu làm trước, rồi vận động các đảng viên làm theo. Từ trang trại đầu tiên của Bí thư chi bộ Dương Minh Toàn, đảng viên Giàng Seo Sàng, Lý Kim Thạch, Thào Xuân Sình... cũng dần học theo. Những trang trại đầu tiên của Cao Đường hình thành như thế.

“Đảng viên đi trước, làng nước theo sau”, trong 23 năm làm Bí thư chi bộ, rồi kiêm chức Trưởng thôn, ông đã vận động người dân trong thôn khai hoang thêm gần 10.000 m2 ruộng nước.

Bí thư chi bộ, Trưởng thôn Dương Minh Toàn khoát tay chỉ, giờ, cả lòng thung lũng Cao Đường, hơn 30 ha ruộng màu mỡ bao trọn lấy thôn. Tuy nhiên, vì đều là đất ruộng khai hoang, bờ thửa gần như chỉ mang tính tương đối, nhà nọ chỉ cho nhà kia biết đâu là ranh giới. Đời ông bà, bố mẹ không sao, đến đời con nhà đắp sang bên này một chút, đắp sang bên kia một chút lại thành tranh chấp. Nhiều vụ việc, chỉ vì những ranh giới “thủ công” này mà mất đoàn kết, thậm chí kiện tụng kéo đến cả xã. Ông phải họp dân lại, phân tích đúng sai. Đồng thời, phân chia lại theo cách truyền thống nhất là chia đôi phần tranh chấp, mỗi nhà một nửa.

Từ năm 2019, năm nào ông Dương Minh Toàn cũng được dân tín nhiệm bầu là Người có uy tín. Những việc ông làm, những lời ông nói mỗi ngày, với người Mông, người Dao ở Cao Đường như những thanh âm của rừng, của núi, trầm lắng mà quyền uy.

Bí thư chi bộ, Trưởng thôn, Người có uy tín Dương Minh Toàn hướng dẫn người dân trồng rau màu, tham gia vào chuỗi liên kết của Hợp tác xã
Bí thư chi bộ, Trưởng thôn, Người có uy tín Dương Minh Toàn hướng dẫn người dân trồng rau màu, tham gia vào chuỗi liên kết của Hợp tác xã

Cánh cửa thoát nghèo

Trên bản đồ du lịch của tỉnh, 2 năm trở lại đây, Cao Đường được nhiều người biết đến hơn với danh xưng “Sa Pa” của Hàm Yên. Nằm ở độ cao 1.200 m so với mực nước biển, Cao Đường hưởng trọn khí hậu mát mẻ quanh năm. Cán bộ văn hóa xã Yên Thuận Nguyễn Văn Chiến cho biết, ở Cao Đường, giữa tháng 5, tháng 6 trồng bắp cải, cây vẫn cuộn tròn và chắc nịch, như bắp cải người đồng bằng trồng vào mùa đông. Đủ thấy, nền khí hậu ở đây ưu đãi người dân Cao Đường như nào.

Nhưng không phải ai cũng biết tận dụng lợi thế ấy để làm giàu. Bí thư chi bộ, Trưởng thôn Dương Minh Toàn bảo, bà con ở đây chân chất, vốn dĩ chỉ nghĩ làm sao để đủ ăn đủ mặc thôi, chưa ai nghĩ nhiều đến chuyện làm giàu đâu. Cả thôn có 82 hộ, thì hộ nghèo vẫn còn chiếm đến hơn 80%. Bài toán giảm nghèo, rồi bài toán môi trường là những bài toán cần nhiều thời gian với không chỉ ông Toàn, mà với cả Yên Thuận.

Đám trâu bò ở nhà, trước ông Toàn cũng buộc dưới sàn. Phân trâu phân bò lẫn với mùi đất nồng ẩm quẩn vào người khách mỗi khi bước vào nhà. Giờ ông làm trang trại, dựng cái chuồng trại cẩn thận, buộc đàn trâu, đàn bò ở đấy. Chất thải từ đàn trâu, bò ông lại chuyển làm phân xanh để bón cho cây trồng. Giờ cuộc họp nào ông cũng vận động bà con không chăn thả rông gia súc. “Mấy nữa có khách miền xuôi đến, rồi xa hơn là khách nước ngoài đến, nhìn thấy phân trâu phân bò đầy đường họ sợ họ không dám trở lại đâu...”. Giờ chưa nhiều nhà làm được, nhưng ông tin, cứ kiên trì, rồi mọi người cũng sẽ theo thôi.

Năm 2019, đồng loạt đường bê tông, đường điện đã về được tới Cao Đường. Cả thôn như “bừng tỉnh” sau một giấc ngủ đông dài.

Cao Đường được tỉnh, huyện lựa chọn xây dựng thành một trong những điểm du lịch sinh thái mới sau đại dịch Covid-19. Được đi tham quan, học tập kinh nghiệm phát triển du lịch sinh thái ở nhiều địa phương trong và ngoài tỉnh, Bí thư chi bộ, Trưởng thôn Dương Minh Toàn tiên phong cải tạo ngôi nhà sàn của mình để làm Homestay trước. Sau ông Toàn, là nhà ông Giàng Seo Sàng, Đặng Văn Ảnh, Lý Kim Thạch...

Ông Toàn cười bảo, những con mình nuôi ở trang trại mấy nữa sẽ không phải tìm đầu ra nữa mà để phục vụ khách luôn. Khách cần con gì, nhà mình cung cấp con đấy, toàn đồ rừng núi cả nhé. Không chỉ bán cho khách đến Cao Đường đâu, khách về xuôi cần gì, chỉ cần “A lô” cho mình là mình gửi xe về đến tận nhà. Rồi ông khoe, qua cái Zalo, Phây búc (Facebook), năm vừa rồi nhà ông bán được không biết bao nhiêu tạ dưa nương - loại dưa của người Mông chỉ trồng trên nương, chất lượng thì thơm ngọt và đậm đà hương vị núi rừng. Thấy nhà ông làm được, nhiều nhà học theo lắm.

Tháng 3/2021, Hợp tác xã Rau - thảo dược Cao Đường được thành lập. Ông Toàn cũng là một trong những thành viên đầu tiên tham gia trồng các sản phẩm rau củ trái vụ. Giờ cả thôn có 3.000 m2 rau trái vụ, ông bảo mấy nữa Hợp tác xã trồng thêm cây dược liệu, chắc chắn diện tích sẽ còn mở rộng hơn. Thu nhập của bà con ở Cao Đường cũng sẽ được nâng lên nhiều hơn.

Bí thư chi bộ, Trưởng thôn Cao Đường, Người có uy tín Dương Minh Toàn cười bảo, việc vận động bà con ở đây, không có gì bằng người thật việc thật. Mỗi ngày một ít. Mỗi tháng một ít. Mỗi năm một ít. Chỉ cần mình hướng dẫn bà con đi đúng đường, thì không lo gì không đến đích cả!.

----

(*) Tít bài do Báo Dân tộc và Phát triển đặt

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin nổi bật trang chủ
Gia đình 7 đời làm nghề chạm bạc trên cao nguyên đá

Gia đình 7 đời làm nghề chạm bạc trên cao nguyên đá

Sắc màu 54 - Vũ Mừng - Sơn Tùng - 10 giờ trước
Trên vùng cao nguyên đá Đồng Văn (tỉnh Hà Giang), thôn Lao Xa, xã Sủng Là là cái nôi của nghề chạm bạc truyền thống của người Mông. Đã từ rất lâu, không chỉ riêng người Mông, mà bất cứ ai muốn mua được một món đồ trang sức bằng bạc ưng ý, đều lên đường đến Lao Xa…
Thanh Hóa: Biểu dương thanh niên, sinh viên tiêu biểu và gương khởi nghiệp trong vùng đồng bào DTTS và miền núi

Thanh Hóa: Biểu dương thanh niên, sinh viên tiêu biểu và gương khởi nghiệp trong vùng đồng bào DTTS và miền núi

Công tác Dân tộc - Quỳnh Trâm - 10 giờ trước
Tỉnh đoàn Thanh Hóa vừa phối hợp với Ban Dân tộc tỉnh tổ chức Hội nghị Biểu dương thanh niên, sinh viên tiêu biểu và tấm gương khởi nghiệp thành công trong vùng đồng bào DTTS và miền núi năm 2024, tại Tp. Sầm Sơn. Tham dự Hội nghị có 300 cán bộ, đoàn viên thanh niên (ĐVTN) tiêu biểu trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Khởi tố vụ án liên quan đến vụ tai nạn lao động đặc biệt nghiêm trọng tại Yên Bái

Khởi tố vụ án liên quan đến vụ tai nạn lao động đặc biệt nghiêm trọng tại Yên Bái

Tin tức - Trọng Bảo - 10 giờ trước
Thông tin từ UBND tỉnh Yên Bái cho biết, Cơ quan Cảnh sát Điều tra Công an tỉnh Yên Bái đã khởi tố, bắt tạm giam đối với Trần Mạnh Hùng - nhân viên cân băng liệu của Nhà máy xi măng về tội “Vi phạm quy định về an toàn lao động” để điều tra làm rõ.
Khép lại chuỗi hoạt động đặc sắc Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam tại Nghệ An

Khép lại chuỗi hoạt động đặc sắc Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam tại Nghệ An

Sắc màu 54 - Minh Nhật - 10 giờ trước
Tối 23/4, tại Quảng trường Hậu phương hướng về tiền tuyến huyện Tân Kỳ đã diễn ra Lễ bế mạc các hoạt động Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam, Kỷ niệm 65 năm ngày mở đường Hồ Chí Minh, ngày truyền thống Bộ đội Trường Sơn tỉnh Nghệ An.
Đại hội đại biểu MTTQ Việt Nam Thành phố Cần Thơ lần thứ X, nhiệm kỳ 2024 - 2029

Đại hội đại biểu MTTQ Việt Nam Thành phố Cần Thơ lần thứ X, nhiệm kỳ 2024 - 2029

Trang địa phương - Như Tâm - 10 giờ trước
Với chủ đề: “Đoàn kết - Dân chủ - Sáng tạo - Phát triển”, sáng 24/4, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam TP. Cần Thơ long trọng khai mạc Đại hội đại biểu MTTQ Việt Nam TP. Cần Thơ lần thứ X, nhiệm kỳ 2024 - 2029. Đây là đơn vị được lựa chọn tổ chức Đại hội điểm MTTQ Việt Nam cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Đại biểu phía Trung ương có ông Đỗ Văn Chiến - Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; ông Huỳnh Đảm - Nguyên Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; cùng các Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; Thiếu tướng Huỳnh Văn Ngon - Phó Chính ủy, Bộ Tư lệnh Quân Khu 9.
Loại trái cây trồng khắp Việt Nam "chống được ung thư ruột"

Loại trái cây trồng khắp Việt Nam "chống được ung thư ruột"

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ung thư ruột - còn gọi là ung thư đại trực tràng - là loại ung thư phổ biến thứ ba trên toàn thế giới, chiếm khoảng 10% tổng số ca ung thư. Bên cạnh đó, nó là nguyên nhân gây tử vong do ung thư xếp hàng thứ hai. Mới đây, một nghiên cứu quốc tế công bố trên tạp chí khoa học Scientific Reports đã chỉ ra tác dụng bất ngờ của quả xoài đối với bệnh ung thư ruột
Làng du lịch lớn nhất Hà Giang chuẩn bị cho phiên chợ trăm tuổi

Làng du lịch lớn nhất Hà Giang chuẩn bị cho phiên chợ trăm tuổi

Sắc màu 54 - Vũ Mừng - Minh Đức - 10 giờ trước
Lễ hội Chợ Phong lưu Khâu Vai năm 2024 đang cận kề. Cùng với sự chuẩn bị của Ban Tổ chức, những ngày qua, Làng văn hóa du lịch cộng đồng dân tộc Mông xã Pả Vi, huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang cũng đang tập trung chuẩn bị các điều kiện để đón du khách đến tham dự sự kiện quan trọng này.
Hỗ trợ điều trị ngộ độc thực phẩm bằng rau củ trong vườn nhà

Hỗ trợ điều trị ngộ độc thực phẩm bằng rau củ trong vườn nhà

Sống khỏe - Như Ý - 11 giờ trước
Ngộ độc thực phẩm là một loại bệnh hay gặp trong mùa hè, bạn có thể nhiễm bệnh do ăn uống phải thực phẩm bị nhiễm độc, nhiễm khuẩn hoặc biến chất, chứa chất phụ gia hay chất bảo quản quá liều lượng, bị ôi thiu... Vậy phải làm thế nào để thải độc cho cơ thể khi chẳng may nạp chất độc vào người? Bạn hãy tham khảo cách trị ngộ độc thực phẩm bằng rau củ trong vườn nhà sau đây nhé.
Kon Rẫy (Kon Tum): Đường ĐH22 chậm tiến độ, người dân lo lắng

Kon Rẫy (Kon Tum): Đường ĐH22 chậm tiến độ, người dân lo lắng

Pháp luật - Ngọc Chí - 11 giờ trước
Đường ĐH22, nối từ thị trấn Đăk Rờ Ve đến xã Đăk Pne, huyện Kon Rẫy (Kon Tum) được khởi công từ tháng 9/2022 trong niềm vui mừng, phấn khởi của Nhân dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) ở xã Đăk Pne. Thế nhưng, với sự chậm trễ của nhà thầu thi công, đến nay đường ĐH22 vẫn chưa hoàn thành dù đã hết thời hạn hợp đồng. Điều này làm cho người dân lo lắng khi mùa mưa sắp đến.
Viết từ nơi địa đầu Đông Bắc của Tổ quốc: Quyết liệt đấu tranh đẩy lùi “tà đạo” (Bài 2)

Viết từ nơi địa đầu Đông Bắc của Tổ quốc: Quyết liệt đấu tranh đẩy lùi “tà đạo” (Bài 2)

Phóng sự - Thúy Hồng-Thanh Thuận - 11 giờ trước
Với đặc thù là vùng đất biên giới, địa hình phức tạp, trình độ dân trí còn hạn chế... nơi địa đầu Đông Bắc của Tổ quốc tiềm ẩn nhiều nguy cơ các thế lực thù địch thực hiện âm mưu diễn biến hòa bình, các hoạt động tà đạo, tệ nạn xâm nhập. Do vậy, việc kiên quyết đấu tranh với tội phạm, các hoạt động sinh hoạt đạo trái pháp luật...luôn được hệ thống chính trị, nòng cốt là lực lượng công an chú trọng ngăn chặn bằng nhiều giải pháp. Đặc biệt, nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, vận động đã nâng cao nhận thức cho đồng bào DTTS hiểu rõ cái xấu, không theo đạo lạ, chung tay giữ gìn bản làng bình yên.
Khánh Hòa: Quyết liệt triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới

Khánh Hòa: Quyết liệt triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới

Trang địa phương - T.Nhân - 11 giờ trước
Nhằm lắng nghe những khó khăn, vướng mắc và đẩy nhanh tiến độ thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM) trên địa bàn tỉnh, ngày 24/4, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Trần Hòa Nam đã chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo các Chương trình mục tiêu quốc gia tỉnh. Tại cuộc họp, ông Trần Hòa Nam đề nghị các địa phương nhanh chóng tháo gỡ các khó khăn, quyết liệt triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM.