Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Ca khúc về đề tài dân tộc thiểu số, miền núi: Cần tìm ra những hướng đi mới

PV - 11:20, 18/03/2019

Với giai điệu bình dị, hình ảnh cuộc sống sinh động của đồng bào các dân tộc đã trở thành chất liệu quý cho mỗi nhạc sĩ khi khai thác mảng đề tài DTTS, miền núi. Tuy nhiên những năm gần đây, các ca khúc viết về đề tài DTTS, miền núi không nhiều, hoặc nếu có thì phần lớn là những ca khúc của các tác giả quen thuộc. Điều đó đặt ra vấn đề cần có hướng đi mới cho mảng đề tài này.

Đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào DTTS là chất liệu quý cho các nhạc sĩ sáng tác. Đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào DTTS là chất liệu quý cho các nhạc sĩ sáng tác.

Một chặng đường hướng về bản sắc

Từ cuối những năm 30 của thế kỷ XX, đề tài về DTTS và miền núi đã hấp dẫn và quyến rũ các thế hệ nhạc sĩ ngay từ buổi đầu của Tân nhạc Việt Nam. Nhìn lại toàn cảnh nền âm nhạc Việt Nam, có thể thấy, đề tài DTTS đã được khai thác, đề cao và tôn vinh trong dòng chảy của âm nhạc cách mạng với sự xuất hiện của những tác phẩm âm nhạc lớn như: “Nhạc kịch Cô Sao”, “Người tạc tượng của Đỗ Nhuận”, “Bên bờ Krông pa của Nhật Lai”, “Cô gái Tây Nguyên của Văn Ký”... Bên cạnh đó là những tác phẩm âm nhạc không lời, nhạc cho điện ảnh và sân khấu như: “Vũ khúc Tây Nguyên” của Hoàng Đạm, “Bài ca chim Ưng” của Đàm Linh (viết cho violon và piano), Concerto cho đàn Đinh pá và dàn nhạc Khát vọng Ba zan của Nguyễn Cường…

Đặc biệt ở giai đoạn này đã dần hình thành một đội ngũ nhạc sĩ sáng tác là người DTTS. Họ trưởng thành và phát triển nhanh chóng thành một lực lượng có mặt hầu hết trên khắp các vùng, miền đất nước với những tên tuổi đã trở thành quen thuộc, nổi bật như: Cầm Bích (dân tộc Thái); Kpapui (dân tộc Jrai); Y sơn Niê (dân tộc Ê-đê); Y phôn Ksor; Lẩu A Sa… Họ đều là hội viên Hội Văn học Nghệ thuật các DTTS Việt Nam và Hội Nhạc sĩ Việt Nam nên có nhiều điều kiện phát huy khả năng sáng tạo âm nhạc.

Nhạc sĩ Nông Quốc Bình, Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật các DTTS Việt Nam cho rằng, tuy đội ngũ người dân tộc làm âm nhạc chưa đông, tác phẩm chưa nhiều, nhưng những hoạt động âm nhạc chuyên nghiệp ở vùng các dân tộc đã đạt được những thành tựu đáng kể. Đó là nền móng cho tương lai phát triển âm nhạc ở vùng DTTS của nước ta.

Cần những lối đi mới

Theo nhạc sĩ Nông Quốc Bình, âm nhạc với cuộc sống các dân tộc có thể ví như cơm ăn, nước uống, như nguồn dinh dưỡng bồi đắp tâm hồn, tình cảm con người qua các thế hệ và mỗi thế hệ lại làm giàu, làm phong phú thêm vốn quý đó. Âm nhạc dân gian mỗi dân tộc có quan hệ mật thiết với tiếng nói của dân tộc ấy, biểu hiện của trình độ phát triển của xã hội. Đó là những điều kiện cho phép từng bước xây dựng một đời sống âm nhạc chuyên nghiệp, tức là xây dựng đội ngũ những người sáng tác, biểu diễn, lý luận, phê bình và xây dựng một công chúng âm nhạc.

Tuy nhiên, có thể nhận thấy nhiều năm nay, trong “kho tàng” âm nhạc Việt Nam không có nhiều các ca khúc viết về đề tài DTTS, hay những nhạc sĩ người DTTS gây được tiếng vang lớn. Phần lớn, những ca khúc được biểu diễn trên sân khấu đều là những sáng tác từ vài chục năm trước đây.

Vì thế, nhiều ý kiến đã cho rằng, cần thêm nhiều hướng đi cho mảng đề tài này, bởi lẽ mảng đề tài DTTS, miền núi còn tiềm ẩn nhiều câu chuyện độc đáo, khác biệt. Qua đó giúp người nghe có được kiến thức về từng miền, đề từ đó văn hóa của mỗi dân tộc sẽ được lan tỏa một cách bền bỉ với thời gian.

Theo nhạc sĩ Nông Quốc Bình, để tìm lại chỗ đứng cho các ca khúc đề tài DTTS, miền núi thì chính nhạc sĩ là người quyết định điều đó. “Một sự bình đẳng tốt đẹp nhất trong âm nhạc là bản thân mỗi nhạc sĩ người dân tộc phải luôn luôn tự phấn đấu, nâng mình lên ngang tầm với trình độ chung, từ đó xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp giữa các dân tộc”, nhạc sĩ Nông Quốc Bình nhấn mạnh.

Tháng 7/2018, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tổ chức Cuộc thi Sáng tác ca khúc về đề tài DTTS và miền núi dành riêng cho các tác giả người DTTS. Đã có hơn 20 ca khúc được nhận giải từ Cuộc thi. Tuy nhiên phần lớn các tác phẩm đoạt giải đều là những nhạc sĩ đã có tên tuổi như nhạc sĩ Điểu Được (dân tộc Chơ Ro), Linh Nga Nie Kdam (dân tộc Ê-đê) mà chưa thấy xuất hiện các nhạc sĩ trẻ...

HỒNG MINH

Tin cùng chuyên mục
Gặp những cư dân trong “Ngôi nhà chung”

Gặp những cư dân trong “Ngôi nhà chung”

Nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các DTTS, Làng văn hóa du lịch các dân tộc Việt Nam (VHDLCDTVN), Đồng Mô, Sơn Tây (Hà Nội) đã đón một số đồng bào ở các bản làng vùng DTTS và miền núi về sinh sống. Mô hình này không chỉ giúp quảng bá văn hóa của đồng bào mà còn tạo ra những giá trị kinh tế bền vững.
Tin nổi bật trang chủ
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Đỗ Văn Chiến làm việc với Đoàn công tác Học viện Chính trị Công an Nhân dân

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Đỗ Văn Chiến làm việc với Đoàn công tác Học viện Chính trị Công an Nhân dân

Sáng 8/7/2020, tại Hà Nội, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương, Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT) Đỗ Văn Chiến đã có buổi làm việc với Đoàn công tác của Học viện Chính trị Công an Nhân dân (CAND) do Trung tướng Trần Vi Dân, Giám đốc Học viện làm Trưởng đoàn. Cùng dự buổi làm việc có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh; Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Y Thông; Lãnh đạo các Vụ, đơn vị thuộc UBDT và Học viện Chính trị CAND.
Xét tuyển giáo viên ở Yên Thành (Nghệ An): Mập mờ hai chữ “đặc cách”

Xét tuyển giáo viên ở Yên Thành (Nghệ An): Mập mờ hai chữ “đặc cách”

Giáo dục - Sỹ Hào - 19:44, 11/07/2020
Theo hướng dẫn của Bộ Nội vụ, các địa phương được phép xét đặc cách đối với những giáo viên (GV) đã có hợp đồng lao động (HĐLĐ) và đóng BHXH bắt buộc theo quy định từ năm 2015 trở về trước. Tuy nhiên, khi thực hiện chủ trương này, UBND huyện Yên Thành (Nghệ An) lại có cách xét tuyển “đặc cách” rất lạ thường.
Gặp những cư dân trong “Ngôi nhà chung”

Gặp những cư dân trong “Ngôi nhà chung”

Sắc màu 54 - Hiếu Anh - 18:22, 11/07/2020
Nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các DTTS, Làng văn hóa du lịch các dân tộc Việt Nam (VHDLCDTVN), Đồng Mô, Sơn Tây (Hà Nội) đã đón một số đồng bào ở các bản làng vùng DTTS và miền núi về sinh sống. Mô hình này không chỉ giúp quảng bá văn hóa của đồng bào mà còn tạo ra những giá trị kinh tế bền vững.
Mua sắm thiết bị ở Cục Công nghệ Thông tin, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước: Nhiều nghi vấn cần được làm rõ

Mua sắm thiết bị ở Cục Công nghệ Thông tin, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước: Nhiều nghi vấn cần được làm rõ

Bạn đọc - Phóng viên Điều tra - 18:04, 11/07/2020
Báo Dân tộc và Phát triển số 47, ra ngày 13/6 có đăng tải bài viết: Cục Công nghệ thông tin, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước: Có đi ngược chủ trương tiết kiệm trong đấu thầu? Theo đó, bài báo phản ánh, gói thầu mua sắm, thay thế thiết bị công nghệ thông tin (CNTT) cho cơ quan Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) có tỷ lệ tiết kiệm thấp và ngày càng giảm dần. Mở rộng điều tra, phóng viên nhận thấy xung quanh gói thầu này còn có nhiều nghi vấn cần được làm rõ.
Xác định thế mạnh để tạo đột phá

Xác định thế mạnh để tạo đột phá

Kinh tế - Tùng Nguyên - 17:47, 11/07/2020
Phát triển sản xuất, nâng cao tiêu chí thu nhập là yêu cầu trong xây dựng nông thôn mới (NTM) nâng cao, tiến đến NTM kiểu mẫu. Với điều kiện đặc thù của mỗi địa phương thì để đạt chỉ tiêu này sẽ rất khó nếu không xác định được thế mạnh, từ đó tạo đột phá trong phát triển sản xuất.
Tuần lễ giới thiệu các sản phẩm nông sản sạch tỉnh Bắc Kạn năm 2020 tại Hà Nội

Tuần lễ giới thiệu các sản phẩm nông sản sạch tỉnh Bắc Kạn năm 2020 tại Hà Nội

Tin tức - Hồng Minh - 13:01, 11/07/2020
Từ ngày 10 - 12/7, UBND tỉnh Bắc Kạn phối hợp với Công ty CP Dịch vụ thương mại tổng hợp Vincommerce tổ chức “Tuần lễ giới thiệu bí xanh thơm, Gạo Japonica và các sản phẩm nông sản sạch tỉnh Bắc Kạn năm 2020” tại Hà Nội.
Đảng bộ Huyện Mang Thít (Vĩnh Long): Đại hội điểm bầu trực tiếp Bí thư thành công tốt đẹp

Đảng bộ Huyện Mang Thít (Vĩnh Long): Đại hội điểm bầu trực tiếp Bí thư thành công tốt đẹp

Dân tộc - Miền núi - Như Tâm - 22:41, 10/07/2020
Trong 3 ngày (8 - 10/7) huyện Mang Thít (Vĩnh Long) đã tổ chức Đại hội Đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ XII, nhiệm kỳ 2020 - 2025, với sự tham dự của 237 đại biểu chính thức, đại diện cho 3.453 đảng viên thuộc 41 tổ chức cơ sở đảng trực thuộc. Đây là Đại hội Đảng bộ cấp trên cơ sở được Tỉnh ủy Vĩnh Long chọn làm điểm bầu trực tiếp Bí thư Huyện ủy. Đồng chí Võ Văn Thưởng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương dự Đại hội. Cùng dự có đồng chí Trần Văn Rón, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long.
UBDT: Hội thảo Góp ý dự thảo Quy chế văn thư, Quy chế công tác lưu trữ

UBDT: Hội thảo Góp ý dự thảo Quy chế văn thư, Quy chế công tác lưu trữ

Tin tức - Hồng Minh - 17:40, 10/07/2020
Sáng 10/7, tại Hà Nội, Ủy ban Dân tộc (UBDT) tổ chức Hội thảo Góp ý dự thảo Quy chế văn thư, Quy chế công tác lưu trữ của UBDT. Thừa ủy quyền của Lãnh đạo UBDT, ông Ngô Quang Hải, Phó Chánh Văn phòng UBDT chủ trì Hội thảo. Tham dự Hội thảo có đại diện lãnh đạo, chuyên viên các Vụ, đơn vị thuộc UBDT; các đồng chí đại diện Cục Văn thư- Lưu trữ Nhà nước (Bộ Nội vụ).
Ban Dân tộc TP. Hà Nội: Tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả các chương trình, chính sách dân tộc

Ban Dân tộc TP. Hà Nội: Tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả các chương trình, chính sách dân tộc

Thời sự - Thúy Hồng - 17:32, 10/07/2020
Sáng 10/7, tại Hà Nội, Ban Dân tộc TP. Hà Nội tổ chức Hội nghị sơ kết công tác dân tộc 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2020. Ông Lê Hồng Sơn, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội dự, chỉ đạo Hội nghị.
Đê sông Chu qua huyện Thọ Xuân (Thanh Hóa): “Sáng bàn giao, chiều hỏng” vì xe quá tải?

Đê sông Chu qua huyện Thọ Xuân (Thanh Hóa): “Sáng bàn giao, chiều hỏng” vì xe quá tải?

Bạn đọc - Quỳnh Chi - 15:50, 10/07/2020
Sau một thời gian ngắn hoàn thiện và đưa vào hoạt động, tuyến đê sông Chu ở huyện Thọ Xuân (Thanh Hóa) đã xuống cấp nghiêm trọng. Lãnh đạo huyện cho rằng, nguyên nhân vì xe quá khổ, quá tải hoạt động.
Thanh Hóa: Thiếu nước nghiêm trọng do khô hạn kéo dài

Thanh Hóa: Thiếu nước nghiêm trọng do khô hạn kéo dài

Đời sống - Xã hội - Quỳnh Trâm - 15:36, 10/07/2020
Nắng hạn kéo dài hơn một tháng qua, khiến hơn 9.000ha ruộng thiếu nước, còn người dân thì thiếu nước sinh hoạt. Đây là tình trạng xảy ra tại hầu hết các huyện của tỉnh Thanh Hóa như Quảng Xương, Như Thanh, Như Xuân, Thạch Thành, Yên Định và TP. Sầm Sơn.