Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Bảo tồn lễ hội Rija Nagar của người Chăm gắn với phát triển du lịch bền vững

Bá Minh Truyền - 06:46, 19/04/2024

Hằng năm, cứ vào tháng 4 dương lịch, người Chăm lại nô nức đón mừng lễ hội Rija Nagar, đánh dấu khoảnh khắc bước vào năm mới. Và việc khai thác di sản lễ hội Chăm gắn liền với hoạt động du lịch địa phương là hướng phát triển bền vững.

Không gian hành lễ Rija Nagar.
Không gian hành lễ Rija Nagar.

Di sản lễ hội đầu năm của người Chăm

Lễ hội Rija Nagar là nét độc đáo trong sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của người Chăm. Cùng với lễ hội Katê và Ramâwan, lễ hội Rija Nagar thu hút sự tham gia đông đảo của người dân. Để đón mừng năm mới, người Chăm tổ chức vệ sinh môi trường làng, không gian đền thờ nơi diễn ra các hoạt động lễ hội văn hóa. Đặc biệt, họ chuẩn bị những lễ vật được chế biến từ những sản vật địa phương do công sức lao động nuôi trồng để dâng lên thần linh và tổ tiên nhằm mục đích tạ ơn thể hiện triết lý sống nhân văn “Uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ kẻ trồng cây” đã khắc sâu vào tâm trí của cộng đồng Chăm.

Các chức sắc đến tham gia lễ hội Rija Nagar.
Các chức sắc đến tham gia lễ hội Rija Nagar.

Tổ chức lễ hội Rija Nagar không những bảo tồn các giá trị di sản văn hóa truyền thống mà còn giáo dục thế hệ trẻ biết trân trọng, nâng cao ý thức, phát huy các hệ giá trị văn hóa gia đình. Lễ hội Rija Nagar của người Chăm diễn ra cùng với thời điểm các quốc gia ở khu vực Đông Nam Á ảnh hưởng nền văn minh Ấn Độ tổ chức nhiều sự kiện, lễ hội mừng năm mới như Thái Lan có lễ hội Songkran, Lào tổ chức lễ hội Bunpimay, Campuchia khai hội Chol Chnam Thmay và Myanmar có lễ hội Thingyan. Mỗi quốc gia, dân tộc có các lễ nghi khác nhau nhưng có cùng chung mục đích đón mừng năm mới tạo nên không khí vui tươi, nhộn nhịp và sôi động tràn khắp các con đường.

Các chức sắc đang khấn lễ thỉnh mời thần linh.
Các chức sắc đang khấn lễ thỉnh mời thần linh.

Rija Nagar không gian trình diễn nghệ thuật của người Chăm

Đền thờ làng là nơi diễn ra lễ hội Rija Nagar, quy tụ người dân, chức sắc và các nghệ nhân dân gian tham gia lễ hội làm cho không khí ngày hội thêm vui tươi, nhộn nhịp. Không gian lễ hội Rija Nagar thể hiện, lan tỏa các nét bản sắc đặc trưng của văn hóa Chăm như âm nhạc, vũ điệu, trang phục, ẩm thực, văn khấn và những lời chúc tụng nhau trong một không gian đầy ấp tình cảm cộng đồng.

Nghi thức Paralao tống ôn năm cũ.
Nghi thức Paralao tống ôn năm cũ.

Chức sắc hành lễ là ông Maduen, sử dụng nhạc cụ trống Baranâng vừa vỗ tạo nhịp vừa hát các bài thánh ca thỉnh mời các vị thần đến chứng giám, nhận lễ vật. Song hành với ông Maduen, là ông Ka-ing có nhiệm vụ múa lễ. Để đánh nhạc cho ông Ka-ing múa, ngoài trống Baranâng của ông Maduen, còn có nhạc cụ trống Ginang, kèn Saranai và chiêng. Các nhạc cụ được hòa tấu với nhau tạo thành những giai điệu, tiết tấu vui nhộn. Mỗi vị thần, các nghệ nhân đánh những bản nhạc khác nhau, sự réo rắc, thánh thót của kèn Saranai, nhịp vang mạnh mẽ của trống Ginang kết hợp thang âm trầm bổng của trống Baranâng mang đến một không gian âm nhạc linh thiêng.

Ông Ka-ing sử dụng đạo cụ cây mía múa tái hiện thuỷ thủ Po Tang Ahaok chèo thuyền vượt biển.
Ông Ka-ing sử dụng đạo cụ cây mía múa tái hiện thuỷ thủ Po Tang Ahaok chèo thuyền vượt biển.

Trong lễ hội Rija Nagar có rất nhiều thần linh được thỉnh mời đến nhận lễ. Khi vào vai nữ thần Po Nai, ông Ka-ing thay trang phục nữ nhịp bước chân, các động tác múa nhẹ nhàng, sâu lắng và khoan thai. Tuy nhiên, khi hóa thân vào vai thuỷ thủ Po Tang Ahaok, ông Ka-ing dùng cây mía làm mái chèo biểu diễn động tác chèo thuyền, vượt biển khơi, chiến thắng trước biển cả mênh mông. Nhập vai Po Haniim Par, Po Cei Tathun, ông Ka-ing cầm cây roi mây phi ngựa như đang xông pha vào chiến trường, rồi nhảy vào đống lửa đang cháy để dập tắt. Chiến thắng của ông Ka-ing trước ngọn lửa mang biểu tượng cái nắng nóng, oi bức thất bại với cơn mưa đầu mùa. Đó là những lời ước nguyện, mong muốn của người dân để vụ mùa mới được bội thu.

Lễ vật dâng cúng của người dân.
Lễ vật dâng cúng của người dân.

Lễ hội Rija Nagar gắn kết phát triển du lịch cộng đồng

Trong lễ hội Rija Nagar không chỉ riêng cộng đồng Chăm đến tham gia cúng lễ, mà còn có các du khách tìm đến thưởng thức không gian lễ hội. Vì vậy, để tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương cần gắn kết lễ hội Rija Nagar với các hoạt động du lịch, xây dựng tuyến, tour, điểm đến du lịch vào thời điểm người Chăm tổ chức Rija Nagar. Du khách có thể trải nghiệm dâng lễ vật, thưởng thức ẩm thực và không gian trình diễn nghệ thuật ca múa nhạc dân gian Chăm.

Người dân khấn cầu thần linh và tổ tiên trong lễ hội Rija Nagar
Người dân khấn cầu thần linh và tổ tiên trong lễ hội Rija Nagar

Hoạt động du lịch phát triển, góp phần bảo tồn và phát huy các di sản lễ hội văn hóa. Ngày nay, với xu hướng khai thác di sản để phát triển du lịch được khuyến khích nhằm tôn vinh, trân trọng di sản. Đồng thời, mang đến nguồn sinh kế cho các nghệ nhân, những người đang thực hành và trao truyền di sản có được cuộc sống ổn định. Việc gắn kết lễ hội Rija Nagar với các hoạt động du lịch là hướng đi mang tính bền vững, phát huy được bản sắc văn hóa dân tộc.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin nổi bật trang chủ
Rõ dần mức tham chiếu làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội

Rõ dần mức tham chiếu làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội

Không còn “mức lương cơ sở” là định hướng quan trọng trong Nghị quyết số 27-NQ/TW của Hội nghị lần thứ Bảy Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động trong doanh nghiệp. Để phù hợp với định hướng này, việc sửa đổi căn cứ đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) khi không còn “mức lương cơ sở”, là hết sức cần thiết.
Dân làng Đăk Wâk chung sức gìn giữ nhà rông truyền thống

Dân làng Đăk Wâk chung sức gìn giữ nhà rông truyền thống

Media - Ngọc Chí - 3 giờ trước
Làng Đăk Wâk, xã Đăk Kroong, huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum có 343 hộ, 1.374 nhân khẩu, với 96% là người dân tộc Gié Triêng. Cũng giống như nhiều cộng đồng DTTS khác ở Tây Nguyên, người Gié Triêng ở làng Đăk Wâk xem nhà rông như là “trái tim” của làng, là nơi hội tụ tinh hoa văn hóa truyền thống được bà con đoàn kết gìn giữ, phát huy.
Điểm tựa của thôn, làng

Điểm tựa của thôn, làng

Media - Ngọc Chí - 3 giờ trước
Tại các thôn, làng đồng bào DTTS thì già làng, thôn trưởng, Người có uy tín chính là điểm tựa của bà con trong các hoạt động đời sống văn hóa tinh thần. Không quản ngại khó khăn, vất vả, đội ngũ già làng, thôn trưởng, Người có uy tín luôn đi đầu trong phát triển kinh tế, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, giữ vững an ninh chính trị, góp phần xây dựng tỉnh Kon Tum ngày một phát triển.
Gia Lai: Tổ chức Đại hội các DTTS huyện Phú Thiện

Gia Lai: Tổ chức Đại hội các DTTS huyện Phú Thiện

Tin tức - Ngọc Thu - 4 giờ trước
Ngày 28/5, huyện Phú Thiện (Gia Lai) đã long trọng tổ chức Đại hội Đại biểu các DTTS lần thứ IV - năm 2024. Tham dự có bà Phạm Thị Phước An - Phó Vụ trưởng Vụ Công tác Dân tộc Địa phương (Ủy Ban Dân tộc); đại diện lãnh đạo Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ, các sở, ban ngành tỉnh; lãnh đạo huyện và 134 đại biểu chính thức đại diện cho hơn 51.000 đồng bào DTTS của 21 thành phần dân tộc tại địa phương.
Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Nông Quốc Tuấn gặp mặt cán bộ hưu trí của Ủy ban Dân tộc giữa kỳ năm 2024

Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Nông Quốc Tuấn gặp mặt cán bộ hưu trí của Ủy ban Dân tộc giữa kỳ năm 2024

Tin tức - Văn Hoa - 4 giờ trước
Ngày 28/5, tại trụ sở Ủy ban Dân tộc (UBDT), Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Nông Quốc Tuấn gặp mặt cán bộ hưu trí của UBDT giữa kỳ năm 2024. Tham dự có các thành viên Ban Liên lạc (BLL) hưu trí UBDT và gần 150 cán bộ, công chức, viên chức, người lao động UBDT nghỉ hưu tại Hà Nội; lãnh đạo một số vụ, đơn vị trực thuộc UBDT.
Quốc hội thảo luận về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi)

Quốc hội thảo luận về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi)

Thời sự - Hoàng Quý - 4 giờ trước
Ngày 28/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội họp phiên toàn thể tại hội trường thảo luận về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi).
Tin trong ngày - 28/5/2024

Tin trong ngày - 28/5/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 28/5, có những thông tin đáng chú ý sau: Hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, xã trong tháng 9. Yên Bái: Phát hiện hóa thạch đến 5 triệu năm. Kon Tum: Báo động tình trạng gom mua đất của đồng bào DTTS . Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Hiểm hoạ từ ăn rau sống

Hiểm hoạ từ ăn rau sống

Sức khỏe - T. H - 4 giờ trước
Ngày 28/5, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương thông tin các bác sĩ của Bệnh viện đang điều trị cho một bệnh nhân nam mang trong mình ổ sán lá gan lớn do có thói quen ăn rau muống, rau ngổ sống.
Cà Mau: Đại hội đại biểu các DTTS huyện Thới Bình lần IV, năm 2024 thành công tốt đẹp

Cà Mau: Đại hội đại biểu các DTTS huyện Thới Bình lần IV, năm 2024 thành công tốt đẹp

Công tác Dân tộc - Như Tâm - 4 giờ trước
Sau phiên trù bị, chiều 28/5, tại UBND huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau, với chủ đề: “Các dân tộc đoàn kết, đổi mới sáng tạo, phát huy lợi thế, tiềm năng, hội nhập và phát triển bền vững”, Ban Chỉ đạo Đại hội huyện, đã long trọng tổ chức khai mạc Đại hội đại biểu các DTTS huyện Thới Bình lần thứ IV, năm 2024.
Quảng Ninh: Phát động Tháng hành động vì trẻ em

Quảng Ninh: Phát động Tháng hành động vì trẻ em

Xã hội - Mỹ Dung - 4 giờ trước
Ngày 28/5, tại Tp. Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh tổ chức Lễ phát động Tháng hành động vì trẻ em, khai mạc hoạt động Hè tỉnh Quảng Ninh 2024.
Quốc hội thảo luận về một số nội dung của dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi)

Quốc hội thảo luận về một số nội dung của dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi)

Thời sự - Hoàng Quý - 4 giờ trước
Chiều 28/5, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội họp phiên toàn thể ở hội trường, thảo luận về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi).
Chủ tịch nước gặp mặt, biểu dương con liệt sĩ công an, con nuôi công an xã, thiếu nhi tiêu biểu

Chủ tịch nước gặp mặt, biểu dương con liệt sĩ công an, con nuôi công an xã, thiếu nhi tiêu biểu

Thời sự - PV - 4 giờ trước
Chiều 28/5, tại Phủ Chủ tịch, trong buổi gặp mặt, biểu dương các cháu con liệt sĩ công an, con đỡ đầu hội phụ nữ công an, con nuôi công an xã và con cán bộ, chiến sĩ công an đạt giải quốc gia, quốc tế năm 2023-2024, do Bộ Công an tổ chức, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị các ban, bộ, ngành, cấp ủy chính quyền các cấp tập trung triển khai quyết liệt, hiệu quả các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về chăm sóc, giáo dục, bảo vệ trẻ em với những mục tiêu cụ thể…