Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Xuân này, về làng tỷ phú ngựa bạch

Tuệ Đăng - 14:00, 10/02/2021

Một ngày đầu Xuân, cơn mưa phùn mải miết trải khắp các cánh đồng. Lộc Xuân đang cựa mình đón những hạt mưa Xuân đầu tiên. Chúng tôi tìm về làng Phẩm, xã Dương Thành, huyện Phú Bình (Thái Nguyên). Đây chính là làng nghề ngựa bạch nổi tiếng của cả vùng Trung du miền núi phía Bắc.

Bà Nguyễn Thị Nguyên chăm sóc đàn ngựa bạch.
Bà Nguyễn Thị Nguyên chăm sóc đàn ngựa bạch.

Như chăm “con mọn”…

Theo chân anh Dương Văn Toàn, Phó Bí thư Đoàn Thanh niên xã Dương Thành, chúng tôi tìm đến trại ngựa Nguyên Trường, một trong những trại ngựa tư nhân lớn nhất làng Phẩm, cũng là lớn nhất vùng Trung du miền núi phía Bắc. Bà chủ Nguyễn Thị Nguyên không ngần ngại chọn con ngựa bạch to nhất, đẹp nhất trong chuồng dắt ra để chúng tôi chụp ảnh. Thế nhưng, chú ngựa “bất kham” ấy khi gặp lại thảo nguyên đã hí lên một tiếng, bứt dây cương rồi tung vó chạy khắp cánh đồng. Ái ngại với chủ nhà, chúng tôi lo lắng hỏi liệu có bắt lại được chú ngựa này không?

Bà chủ cười bảo “ngựa quen đường cũ thôi, đến tối chúng sẽ tự về”.

Khi chúng tôi đang trò chuyện, thì ông chủ đồng thời là Phó Giám đốc Hợp tác xã (HTX) Chăn nuôi ngựa bạch làng Phẩm Dương Văn Trường cũng đi làm về. Biết được việc để xổng ngựa, ông Trường ôn tồn bảo, chăm ngựa là vậy đó, việc ngựa bứt dây cương chỉ là chuyện cơm bữa.

Ông Trường bảo, khó nhất của nghề này chính là chọn được giống ngựa tốt. Không phải con ngựa màu trắng nào cũng là ngựa bạch. Nếu con ngựa có lông màu trắng nhưng da, môi và móng vẫn màu đen thì đó chỉ là ngựa kim, giá trị không cao. Còn ngựa bạch thì ngoài màu lông trắng, da, môi, mắt chân đều phải màu hồng. Con ngươi của mắt ngựa bạch bao giờ cũng tròn vào buổi sáng sớm và buổi tối nhưng cả ngày thì lại méo xệch. Giữa trưa hoặc ban đêm, mắt ngựa bạch đỏ rực như mặt trời.

Ông Trường nhấn mạnh thêm, nếu chọn ngựa bạch nái thì nên chọn con có mông to, tam sơn thấp, cổ cò. Nên chọn kỹ khoang khoáy để tránh ngựa phản chủ, chết yểu, nghẹn nước. Bạch mã có mấy loài như bạch đồng, bạch sáng và bạch kim. Bạch kim là quý nhất, khi tắm xong, lông ngựa lóng lánh như ánh kim.

Lý thuyết là vậy, nhưng để mua được một con bạch mã ưng ý thì lái ngựa phải rong ruổi khắp các vùng non cao núi thẳm. Ông Trường cho biết, bản thân ông cũng đã từng lang thang khắp các chợ ngựa ở Cao Bằng, Hà Giang, Lào Cai rồi sang tận Trung Quốc, Mông Cổ… để tìm và gom ngựa.

Chọn ngựa đã khó, chăm ngựa bạch cũng thật lắm công phu không khác gì chăm con mọn. Hằng ngày, phải chăm cho ngựa ăn rồi tắm rửa, vỗ về chúng, thậm chí thỉnh thoảng cũng phải “yêu cho roi cho vọt”, chúng mới chịu ngoan ngoãn.

Ông Trường cho biết thêm, bình thường là vậy, lúc ngựa ốm thì không chỉ “một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ” mà chủ ngựa cũng đứng ngồi không yên. Người ta nói “thẳng như ruột ngựa” là hoàn toàn chính xác. Thế nhưng “cái đức tính” ấy thật sự làm khổ người nuôi ngựa. Bởi ngựa thường xuyên bị đau bụng, hay mắc một số bệnh như tụ huyết trùng, siêu mao trùng, ký sinh trùng máu. Những lúc đó, chủ ngựa chạy đôn chạy đáo tiêm thuốc, chăm ngựa vô cùng vất vả. Có những lúc, người dân thức cả đêm ở chuồng ngựa để theo dõi và chăm sóc ngựa ốm.

Những ngôi nhà đẹp, khang trang ở làng Phẩm, xã Dương Thành, huyện Phú Bình (Thái Nguyên) là kết quả từ việc kinh doanh đúng hướng.
Những ngôi nhà đẹp, khang trang ở làng Phẩm, xã Dương Thành, huyện Phú Bình (Thái Nguyên) là kết quả từ việc kinh doanh đúng hướng.

Trở thành tỷ phú từ nuôi ngựa

Việc chăm sóc ngựa bạch quả thật là trăm gian, nghìn khổ, thế nhưng, thành quả nó trả lại cũng vô cùng xứng đáng. Ông Nguyễn Văn Thành, Chủ tịch UBND xã Dương Thành cho biết, “tổ nghề” của làng ngựa bạch chính là cụ Đào Văn Tề.

Vào đầu thế kỷ trước, nhà cụ Tề có nhiều đất, nhiều ruộng, trâu, bò cày bừa không xuể. Hơn nữa trâu, bò kéo hàng rất chậm, nên cụ đã đi khắp các mạn ngược như Cao Bằng, Hà Giang tìm mua ngựa để cày bừa kéo xe, lôi gỗ. Ngựa của gia đình cụ Tề khi đó đã nức tiếng trong vùng không ai bì kịp. Từ đó, cụ mua đi bán lại cho nhiều người dân quanh vùng.

Đến những năm 2000, khi máy cày, máy bừa thay con trâu, con bò; ô tô thay con ngựa thồ hàng thì người dân đành mang ngựa ra nấu cao. Và, người dân làng Phẩm không ngờ rằng, nấu cao ngựa lại trở thành “nghề hot”. Khắp trong Nam ngoài Bắc người ta chuộng dùng cao, nhất là cao ngựa bạch.

Từ đây, người dân làng Phẩm chuyển hẳn sang làm nghề nấu cao ngựa bạch. Năm 2008, Hội Chăn nuôi ngựa bạch xã Dương Thành được thành lập. Năm 2013, Hội chuyển sang thành lập HTX Chăn nuôi ngựa bạch xóm Phẩm, với 45 thành viên. Tới năm 2014, làng Phẩm chính thức được đón bằng công nhận là Làng nghề chăn nuôi và chế biến các sản phẩm từ ngựa.

Từ khi thành lập HTX và được công nhận làng nghề, làng Phẩm đã đi vào chuyên nghiệp theo hướng chuỗi giá trị. Từ chỗ chỉ sản xuất sản phẩm cao ngựa, nay có thịt ngựa đông lạnh, phổi ngựa ngâm mật ong… Nhờ công nghệ phát triển, người dân còn chiết xuất được các loại thực phẩm chức năng như, viên nén cao ngựa bạch, sirô mật ong phổi ngựa bạch. Đặc biệt, hiện nay, người dân tập trung sản xuất các sản phẩm thân thiện với môi trường như: Chăn nuôi ngựa bạch sinh sản cung cấp cho các trại ngựa và các điểm du lịch ở Sa Pa, Lâm Đồng, Phú Quốc...

Ông Nguyễn Văn Thành, Chủ tịch UBND xã Dương Thành cho biết, làng Phẩm hiện có khoảng 400 hộ dân sinh sống. Trong đó, những hộ làm nghề chăn nuôi, chế biến sản phẩm từ ngựa bạch có thu nhập từ 100 – 120 triệu đồng/năm. Đặc biệt, tại địa phương xuất hiện nhiều tỷ phú thu nhập trên 1 tỷ đồng/năm như ông Dương Xuân Trường, Đào Văn Cường, Dương Văn Trung…. 

Tin cùng chuyên mục
Phát triển bền vững, TH sản xuất điện từ mặt trời và bã mía

Phát triển bền vững, TH sản xuất điện từ mặt trời và bã mía

Từ những mái trang trại bò sữa, hệ thống điện mặt trời tạo ra nguồn điện xanh, “miễn phí” từ thiên nhiên, vừa giúp tổ hợp trang trại chăn nuôi bò sữa khép kín lớn nhất thế giới của TH true MILK tiết kiệm chi phí sản xuất, vừa góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, bảo vệ môi trường.
Tin nổi bật trang chủ
Chiều 23/4: Thêm 6 ca mắc COVID-19 tại An Giang và 4 địa phương khác

Chiều 23/4: Thêm 6 ca mắc COVID-19 tại An Giang và 4 địa phương khác

Tin tức - PV - 14 phút trước
Bản tin chiều 23/4 của Bộ Y tế cho biết có 6 ca mắc COVID-19 là người nhập cảnh đã cách ly tại Đà Nẵng, Khánh Hoà, Bà Rịa- Vũng Tàu, TP. Hồ Chí Minh và An Giang. Việt Nam hiện có 2.830 bệnh nhân.
Nhiều diện tích lúa, cây trồng ở Quảng Bình bị ảnh hưởng do dông lốc

Nhiều diện tích lúa, cây trồng ở Quảng Bình bị ảnh hưởng do dông lốc

Tin tức - PV - 1 giờ trước
Những ngày qua, tại địa bàn các huyện Quảng Trạch, Tuyên Hóa, Minh Hóa của tỉnh Quảng Bình đã xảy ra mưa to, gió lớn và dông lốc. Hiện tượng thời tiết này đã gây thiệt hại lớn về tài sản của Nhân dân trên địa bàn, nhiều diện tích cây trồng như lúa, ngô, rau màu bị gãy đổ, có nguy cơ mất trắng.
Lào Cai: Triệt phá đường dây đưa gần 200 người xuất nhập cảnh trái phép

Lào Cai: Triệt phá đường dây đưa gần 200 người xuất nhập cảnh trái phép

Tin tức - Trọng Bảo - 2 giờ trước
Công an TP. Lào Cai, tỉnh Lào Cai vừa triệt phá thành công một đường dây tổ chức đưa người xuất nhập cảnh trái phép qua biên giới thuộc địa phận huyện Mường Khương về TP. Lào Cai và ngược lại. Trong thời gian 1 năm, các đối tượng đã thực hiện tổng số 90 lượt, đưa gần 200 người xuất nhập cảnh trái phép qua biên giới.
Trao đổi kinh nghiệm công tác dân tộc 7 tỉnh, thành phố phía Bắc

Trao đổi kinh nghiệm công tác dân tộc 7 tỉnh, thành phố phía Bắc

Thời sự - Nghĩa Hiệp - 2 giờ trước
Chiều ngày 23/4/2021, tại tỉnh Bắc Giang đã diễn ra Hội nghị trao đổi kinh nghiệm công tác dân tộc 7 tỉnh, thành phố phía Bắc, gồm Hà Nội, Bắc Giang, Quảng Ninh, Thái Nguyên, Bắc Kạn, Cao Bằng, Lạng Sơn. Dự Hội nghị có đồng chí Y Thông, Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT); đồng chí Mai Sơn, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Giang; Lãnh đạo một số Vụ, đơn vị thuộc UBDT; Trưởng ban Dân tộc cùng 120 công chức thuộc Ban Dân tộc 7 tỉnh, thành phố phía Bắc.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh làm việc với Tạp chí Dân tộc

Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh làm việc với Tạp chí Dân tộc

Thời sự - Hoàng Quý - 3 giờ trước
Ngày 23/4, tại Trụ sở Ủy ban Dân tộc (UBDT), Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh đã có buổi làm việc với Tạp chí Dân tộc. Tham dự buổi làm việc có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh cùng một số lãnh đạo Vụ, đơn vị trực thuộc UBDT.
Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Yếu tố “hạnh phúc của nhân dân” đã được nhấn mạnh trong dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng. Chủ trương này làm sâu sắc hơn giá trị lớn lao của 6 chữ “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”. 6 chữ này là khát vọng cháy bỏng cả dân tộc luôn hướng đến và cũng là mục tiêu mà Đảng, Nhà nước Việt Nam không ngừng nỗ lực để đạt được, để mỗi người dân được thụ hưởng đầy đủ các quyền cơ bản của con người, quyền công dân.
Khoảng 6 triệu hecta rừng ở Việt Nam được hỗ trợ chi trả dịch vụ môi trường rừng

Khoảng 6 triệu hecta rừng ở Việt Nam được hỗ trợ chi trả dịch vụ môi trường rừng

Xã hội - PV - 4 giờ trước
Chiều 22/4, tại thành phố Đà Lạt (Lâm Đồng), Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID) cùng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức tổng kết dự án "Rừng và đồng bằng Việt Nam". Đây là dự án do USAID tài trợ với kinh phí 31,4 triệu USD; Tổ chức Winrock International thực hiện trong giai đoạn 2012 – 2021.
Phát huy truyền thống từ mô hình trường học đa văn hóa

Phát huy truyền thống từ mô hình trường học đa văn hóa

Giáo dục dân tộc - PV - 5 giờ trước
Mô hình trường học đa văn hóa gắn với cộng đồng được xem như giải pháp quan trọng nâng cao chất lượng dạy và học trong các trường có học sinh dân tộc thiểu số.
Từ đam mê hát then trở thành người chế tạo cây đàn tính

Từ đam mê hát then trở thành người chế tạo cây đàn tính

Tìm trong di sản - PV - 5 giờ trước
Đam mê làn điệu then từ khi còn nhỏ, ông Đàm Xuân Hòa đã tự học và trở thành người làm đàn tính gần 50 năm nay.
Bảo đảm thực hiện quyền trẻ em, bảo vệ trẻ em trong thiên tai, dịch bệnh

Bảo đảm thực hiện quyền trẻ em, bảo vệ trẻ em trong thiên tai, dịch bệnh

Xã hội - T.Hợp - 5 giờ trước
Cục Trẻ em, Bộ LĐ-TB&XH vừa có công văn gửi Sở LĐ-TB&XH các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương về việc tổ chức Tháng hành động vì trẻ em năm 2021 với chủ đề “Chung tay bảo đảm thực hiện quyền trẻ em, bảo vệ trẻ em trong thiên tai, dịch bệnh”.

"Một ca nhiễm cộng đồng cũng có thể gây hậu quả khôn lường"

Tin tức - PV - 5 giờ trước
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh tình hình hiện nay của Việt Nam “giống như cánh đồng trũng, bên ngoài vẫn nước cao, sóng to, gió lớn” nên chúng ta phải “bao cho chặt”. Chỉ cần có một ca nhiễm trong cộng đồng thì tất cả mọi hoạt động, trực tiếp và dễ thấy nhất là đi lại, du lịch, hàng hóa ách tắc ngay, thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng.