Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nguồn gốc và văn khấn Tết Đoan ngọ

BĐT - 09:31, 14/06/2021

Tết Đoan Ngọ hay còn gọi là Tết Đoan Dương, Tết giết sâu bọ là ngày 5/5 âm lịch. Đây là một trong những ngày lễ tết truyền thống quan trọng của người Việt và cũng là một ngày tết truyền thống tại một số quốc gia Đông Á như Triều Tiên, Đài Loan, Nhật Bản và Trung Quốc.

Nguồn gốc và văn khấn Tết Đoan ngọ
Mâm cúng Tết Đoan Ngọ

Tết Đoan Ngọ tồn tại từ lâu trong văn hóa dân gian phương Đông và có ảnh hưởng đến sinh hoạt văn hóa.  "Đoan" có nghĩa là mở đầu, "Ngọ" là khoảng thời gian từ 11 giờ sáng đến 1 giờ chiều, ăn tết Đoan Ngọ là ăn vào buổi trưa. Đoan Ngọ tức là lúc mặt trời bắt đầu ngắn nhất, ở gần trời đất nhất. 

Theo dân gian, ngày Đoan Ngọ là ngày người dân cúng lễ để đánh dấu một thời tiết mới, mừng sự trong sáng quang đãng. Hơn nữa, giữa lúc chuyển trời sang mùa hè oi bức, người dễ mắc bệnh, người Việt còn có nhiều tục lệ như ăn quả chua, rượu nếp, bánh tro ngay từ khi thức dậy để diệt trừ sâu bọ.

Vì vậy, có nơi còn gọi ngày này là Tết giết sâu bọ. Với người miền Tây, đơn giản đây là ngày Tết giữa năm, dẫu có buôn bán, làm ăn ở xa người dân vẫn cố thu xếp về nhà để đổ bánh xèo cả nhà cùng vui. Bởi vậy, ngày này cũng giống như Tết Nguyên đán vậy.

Tết Đoan Ngọ xuất phát từ điển tích trong dân gian. Điển tích này có nhiều dị bản khác nhau. Theo đó, một năm nông dân đang ăn mừng vì được mùa thì sâu bọ kéo đến, ăn mất cây trái, thực phẩm đã thu hoạch.

Dân làng đau đầu không biết làm cách nào để có thể giải được nạn sâu bọ này, bỗng nhiên có một ông lão từ xa đi tới tự xưng là Đôi Truân. Ông chỉ cách cho dân chúng mỗi nhà lập một đàn cúng đơn giản gồm có bánh gio, trái cây.

Nhân dân làm theo, chỉ một lúc sau đó, sâu bọ bay đi. Lão ông còn bảo thêm: Sâu bọ hằng năm vào ngày này rất hung hăng, mỗi năm vào đúng ngày này cứ làm theo những gì ta đã dặn sẽ trị được chúng. Dân chúng biết ơn định cảm tạ nhưng ông lão đã đi đâu mất.

Để tưởng nhớ sự việc trên, dân chúng đặt cho ngày này là ngày 'Tết diệt sâu bọ', có người gọi là "Tết Đoan Ngọ", vì giờ cúng thường vào thời gian chính Ngọ ( từ 11h tới 13h) mùng 5 tháng 5 (âm lịch) .

Nguồn gốc và văn khấn Tết Đoan ngọ 1

Mâm lễ cúng sẽ gồm có:

- Hương, hoa, vàng mã.

- Nước.

- Rượu nếp.

- Xôi, chè.

- Bánh ú tro (hay bánh gio).

- Hoa quả gồm các loại quả mùa hè như mận, hồng xiêm, dưa hấu, vải, chuối... Trong đó, mận và vải là hai loại quả không thể thiếu trong mâm lễ cúng Tết Đoan Ngọ.

Bài văn khấn gia tiên ngày Tết Đoan Ngọ

Muốn cúng tổ tiên thì phải khấn thần ngoại trước, thần nội sau theo nghi thức dưới đây:

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

Kính lạy:

- Hoàng Thiên, Hậu Thổ chư vị Tôn thần.

- Ngài Bản cảnh Thành Hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo Quân cùng chư vị Tôn Thần.

- Tổ tiên, Hiển khảo, Hiển Tỷ, chư vị Hương linh (nếu bố, mẹ còn sống thì thay bằng Tổ Khảo, Tổ Tỷ)

Tín chủ (chúng) con là:...... Ngụ tại:......

Hôm nay là ngày Tết Đoan Ngọ, mùng 5 tháng 5 năm Tân Sửu 2021

Gặp tiết ngày Tết Đoan Ngọ năm Tân Sửu 2021, tín chủ chúng con cảm nghĩ thâm ân trời đất, chư vị Tôn thần, nhớ đức cù lao tiên tổ, mỗi niệm không quên. Do đó, chúng con sắm sanh lễ vật, sửa sang hương đăng, trần thiết trà quả dâng lên trước án. Chúng con kính mời:

Ngài Bản cảnh Thành hoàng Chư vị Đại Vương.

Ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa.

Ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long mạch, Tài thần.

Cúi xin giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật.

Chúng con kính mời các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại họ..., cúi xin thương xót con cháu giáng về linh sàng, chứng giám tâm thành, thụ hưởng lễ vật.

Tín chủ con lại kính mời các vị vong linh, Tiền chủ, Hậu chủ ở trong nhà này, đất này đồng lâm án tiền, đồng lai hâm hưởng, phù hộ cho toàn gia chúng con thân cung khang khái, bản mệnh bình an. Bốn mùa không hạn ách nào xâm, tám tiết hưởng vinh quang thịnh vượng.

Dãi tấm lòng thành cúi xin chứng giám.

Cẩn cáo.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
15 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh

15 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh

Vào hồi 16 giờ 12 phút, ngày 29/11/2022 giờ địa phương (tức 22 giờ 12 phút ngày 29/11/2022 giờ Việt Nam), tại phiên họp của Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể lần thứ 17 của UNESCO diễn ra tại Rabat, thủ đô của Vương quốc Ma-rốc, di sản Nghệ thuật làm gốm của người Chăm chính thức được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Đây là 1 trong 56 hồ sơ được xem xét trong kỳ họp này. Như vậy, Nghệ thuật làm gốm của người Chăm là di sản văn hóa phi vật thể thứ 15 của Việt Nam được ghi danh vào các Danh sách của UNESCO.
Tin nổi bật trang chủ
Gia Lai: Hợp tác xã nông nghiệp giúp các nông hộ nâng cao mức sống

Gia Lai: Hợp tác xã nông nghiệp giúp các nông hộ nâng cao mức sống

Kinh tế - Thùy Dung - 1 giờ trước
Thời gian qua, các hợp tác xã (HTX) nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Gia Lai, đã những đóng góp quan trọng trong việc tạo động lực thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất, xây dựng thương hiệu, tạo ra chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm theo hướng bền vững và giúp các nông hộ thành viên nâng cao mức sống.
15 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh

15 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh

Sắc màu 54 - B. Ngân - 2 giờ trước
Vào hồi 16 giờ 12 phút, ngày 29/11/2022 giờ địa phương (tức 22 giờ 12 phút ngày 29/11/2022 giờ Việt Nam), tại phiên họp của Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể lần thứ 17 của UNESCO diễn ra tại Rabat, thủ đô của Vương quốc Ma-rốc, di sản Nghệ thuật làm gốm của người Chăm chính thức được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Đây là 1 trong 56 hồ sơ được xem xét trong kỳ họp này. Như vậy, Nghệ thuật làm gốm của người Chăm là di sản văn hóa phi vật thể thứ 15 của Việt Nam được ghi danh vào các Danh sách của UNESCO.
Những điều cần biết trong chế độ dinh dưỡng của người bệnh máu nhiễm mỡ

Những điều cần biết trong chế độ dinh dưỡng của người bệnh máu nhiễm mỡ

Media - Hoàng Quý - 2 giờ trước
Mỡ máu cao là hiện tượng cholesterol, triglyceride tăng cao khi cơ thể dư thừa chất béo không kịp đào thải hoặc chuyển hóa. Lượng mỡ tích tụ lâu ngày gây ra các biến chứng nguy hiểm ở gan, tim, thận… đồng thời hình thành các mảng xơ vữa động mạch, tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim. Bởi vậy, chế độ dinh dưỡng là một trong những vấn đề cần quan tâm hàng đầu của những người có mỡ máu cao. Sau đây là chế độ dinh dưỡng hợp lý nhất dành cho người bị bệnh máu nhiễm mỡ mời các bạn tham khảo.
Trao học bổng “Nâng bước thủ khoa năm 2022”

Trao học bổng “Nâng bước thủ khoa năm 2022”

Gương sáng giữa cộng đồng - Văn Hoa - 2 giờ trước
Ngày 1/12, Báo Tiền Phong và Quỹ Hỗ trợ Tài năng trẻ Việt Nam tổ chức Chương trình vinh danh và trao học bổng “Nâng bước thủ khoa 2022” tại hai đầu cầu Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.
165 giải thưởng được trao trong cuộc thi Giới thiệu sách trực tuyến năm 2022

165 giải thưởng được trao trong cuộc thi Giới thiệu sách trực tuyến năm 2022

Xã hội - Hồng Phúc - 2 giờ trước
Ngày 1/12, tại Nhà hát Lớn Hà Nội, Vụ Thư viện (Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch) tổ chức lễ tổng kết và trao giải cuộc thi Giới thiệu sách trực tuyến năm 2022 với chủ đề Sách và khát vọng cống hiến.
Những điều cần biết trong chế độ dinh dưỡng của người bệnh máu nhiễm mỡ

Những điều cần biết trong chế độ dinh dưỡng của người bệnh máu nhiễm mỡ

Mỡ máu cao là hiện tượng cholesterol, triglyceride tăng cao khi cơ thể dư thừa chất béo không kịp đào thải hoặc chuyển hóa. Lượng mỡ tích tụ lâu ngày gây ra các biến chứng nguy hiểm ở gan, tim, thận… đồng thời hình thành các mảng xơ vữa động mạch, tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim. Bởi vậy, chế độ dinh dưỡng là một trong những vấn đề cần quan tâm hàng đầu của những người có mỡ máu cao. Sau đây là chế độ dinh dưỡng hợp lý nhất dành cho người bị bệnh máu nhiễm mỡ mời các bạn tham khảo.
Lịch thi đấu World Cup 2022 ngày 2/12/2022

Lịch thi đấu World Cup 2022 ngày 2/12/2022

Thể thao - Giải trí - B. Ngân - 2 giờ trước
Ngày 2/12/2022, vòng bảng World Cup 2022 diễn ra 4 trận đấu ở các bảng E và H. Sau đây là lịch thi đấu chi tiết vòng bảng World Cup 2022 ngày 2/12/2022 mời bạn đọc theo dõi.
Việt Nam có nghệ sĩ Saxophone đầu tiên phát hành đĩa than

Việt Nam có nghệ sĩ Saxophone đầu tiên phát hành đĩa than

Giải trí - Hồng Phúc - 2 giờ trước
Nghệ sĩ Saxophone Lê Duy Mạnh chính thức ra mắt "Cô đơn" - Bộ đĩa than (LP) với 8 tác phẩm và CD với 10 tác phẩm, được thực hiện công phu, tâm huyết trong suốt khoảng 3 năm vừa qua.
Tập huấn hướng dẫn sử dụng Sổ tay pháp luật về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ và đăng ký biện pháp bảo đảm

Tập huấn hướng dẫn sử dụng Sổ tay pháp luật về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ và đăng ký biện pháp bảo đảm

Pháp luật - Tân Trào - 2 giờ trước
Trong 2 ngày 29 - 30/11/2022, tại tỉnh Gia Lai, Cục Đăng ký quốc gia giao dịch bảo đảm đã tổ chức Lớp tập huấn hướng dẫn sử dụng Sổ tay pháp luật về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ và đăng ký biện pháp bảo đảm, nhằm nâng cao nhận thức pháp luật và tăng cường khả năng tiếp cận tín dụng cho phụ nữ nghèo và đồng bào DTTS.
TP. Hồ Chí Minh: Tổ chức 19 sự kiện văn hóa, giải trí để chào đón năm mới 2023 và Tết Quý Mão

TP. Hồ Chí Minh: Tổ chức 19 sự kiện văn hóa, giải trí để chào đón năm mới 2023 và Tết Quý Mão

Tin địa phương - Phương Thảo - 3 giờ trước
Sở Văn hóa và Thể thao TP. Hồ Chí Minh vừa thông tin về các hoạt động chào năm mới 2023 và 19 sự kiện, hoạt động chính nhân dịp Tết Nguyên đán, mừng ngày thành lập Đảng, Lễ hội Tết Nguyên tiêu.
Xăng dầu tiếp tục giảm giá

Xăng dầu tiếp tục giảm giá

Sản phẩm - Thị trường - Thúy Hồng - 3 giờ trước
Trong kỳ điều hành xăng dầu ngày 1/12, giá các mặt hàng xăng dầu tiếp tục giảm từ 992 đồng đến 1.588 đồng/lít.