Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Lễ "Ét đông" của nhóm Giơ Lâng (Ba Na) trở thành Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia

PV - 11:00, 01/06/2021

Ngày 31-5, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã công bố quyết định công nhận 10 di sản văn hóa phi vật thể vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, trong đó có lễ "Ét đông" (Tết ăn con dúi) của nhóm Giơ Lâng (Ba Na).

Già làng chuẩn bị làm lễ “Ét đông” tại nhà Rông. Ảnh: CTV
Già làng chuẩn bị làm lễ “Ét đông” tại nhà Rông. Ảnh: CTV

Nhóm Giơ Lâng là một nhánh của người Ba Na sống tập trung chủ yếu ở xã Tân Lập và xã Đăk T’Re, huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum. Lễ Et Đông (Tết ăn con dúi) là một trong những lễ hội đặc sắc của họ.

Đối với người Giơ Lâng, con dúi là con vật được nhóm người Giơ Lâng Ba Na tôn kính và thờ Thần Dúi, xem Dúi là con vật thiêng, biểu tượng của sự cần cù, siêng năng và ấm no.

Lễ "Ét đông" thường được tổ chức vào 2 ngày đầu tháng Mười dương lịch hàng năm, khi cây lúa bắt đầu trổ bông, ngậm hạt. Lễ hội để cầu mong một năm thu hoạch mùa màng thuận lợi, người dân trong buôn được ấm no, hạnh phúc, cũng là dịp để tổ tiên, ông, bà về thăm con cháu. Lễ hội cũng là dịp gắn kết tình cảm của cả cộng đồng làng.

Sau khi ngày lễ “Ét đông” được già làng ấn định, mỗi gia đình khi đi rừng hay lên nương rẫy đều chú ý tìm cho được ít nhất là một con dúi, mang về làm sạch ruột, ướp muối, luộc chín rồi treo lên giàn bếp để dành. Đồng thời họ cũng chuẩn bị một ghè rượu thật ngon. Đây là hai lễ vật bắt buộc, không thể thiếu để dâng lên Yàng trong ngày lễ.

Mặc dù lễ “Ét đông” chỉ diễn ra có hai ngày hai đêm nhưng mọi gia đình đều khẩn trương chuẩn bị công phu từ nhiều ngày trước đó. Một số trai trẻ được già làng phân công vào rừng chặt le về làm cây nêu trước nhà Rông và dựng ở cổng làng để đón chào khách.

Con dúi sau khi luộc chín, được cắm vào một que tre nhọn, từ đầu đến đuôi được trang trí bằng những hạt cườm đủ màu sắc và bằng những vật liệu cách điệu, tượng trưng cho nền sản xuất nông nghiệp, nương rẫy. Trên đầu que được cột một ngọn đèn làm từ sáp ong. Trên cây que còn có biểu tượng của cây cung để xua đuổi những điều không may mắn, một ít bông gòn để cầu mong sự phồn thịnh cho gia chủ.

Điểm đặc biệt của những cây nêu trong ngày lễ “Ét đông” là biểu tượng của bông lúa được những nghệ nhân thể hiện hết sức sinh động. Họ dùng dao nạo lớp vỏ của cây le tạo thành những sợi dài tượng trưng cho sự sinh sôi, nảy nở của cây lúa, loại thức ăn nuôi sống con người từ bao đời nay. Bên cạnh đó, họ cũng chuẩn bị một cây cỏ tranh bỏ vào ống tre, một ít lá chuối tươi và một ghè rượu ngon nhất, đựng trong chiếc ghè quý nhất.

Trước khi được tổ chức tại nhà Rông, từ tinh mơ, các gia đình tự tổ chức cúng Tết “Ét đông” tại gia đình của mình.

Thực hiện nghi thức đốt lửa cầu mong mùa màng bội thu ở vị trí trung tâm nhà Rông. Ảnh: CTV
Thực hiện nghi thức đốt lửa cầu mong mùa màng bội thu ở vị trí trung tâm nhà Rông. Ảnh: CTV

Khi bắt đầu mặt trời mọc, già làng ra nhà rông đánh một hồi trống báo hiệu cho dân làng biết đã đến giờ hành lễ.

Già làng là người đến sớm nhất, ché rượu của già làng được đặt ở chính giữa nhà rông. Sau đó các hộ trong làng cứ theo thứ tự đã quy định, buộc xen kẽ phần lễ của mình vào những cây cột được bố trí thành một hàng dài chính giữa nhà rông.

Sau khi mọi người đã tề tựu đông đủ, già làng lại đánh lên một hồi trống dài báo hiệu lễ hội bắt đầu.

“Ét đông” là một trong những lễ hội quan trong đối với người Giơ Lâng Ba Na ở Tây Nguyên. Theo quan niệm của người dân nơi đây, chỉ sau khi tổ chức lễ “Ét Đông”, người Ba Na Jơ Lưng mới được phép triển khai những việc lớn của gia đình, như làm nhà mới, sửa nhà cũ, cưới hỏi, mua trâu, bò…

Tin cùng chuyên mục
Dân ca các DTTS trước thử thách sinh tồn: Thiếu "đất diễn” cho dân ca (Bài 2)

Dân ca các DTTS trước thử thách sinh tồn: Thiếu "đất diễn” cho dân ca (Bài 2)

Những câu hát, làn điệu dân ca của các DTTS đều được ra đời, tồn tại và phát triển gắn liền với một không gian, môi trường sống nhất định của mỗi dân tộc . Tuy nhiên với sự phát triển của cuộc sống hiện đại, "đất diễn" của dân ca đang ngày càng bị thu hẹp. Đây là một trong những thách thức lớn trong công tác gìn giữ, bảo tồn các làn điệu dân ca của đồng bào DTTS.
Tin nổi bật trang chủ
Bắt 2 vụ vận chuyển hơn 10.000 gói thuốc lá ngoại và 3 đối tượng xuất, nhập cảnh trái phép qua biên giới

Bắt 2 vụ vận chuyển hơn 10.000 gói thuốc lá ngoại và 3 đối tượng xuất, nhập cảnh trái phép qua biên giới

Pháp luật - PV - 1 giờ trước
Rạng sáng nay, 28/10, các đơn vị BĐBP Tây Ninh đã phát hiện và bắt 2 vụ vận chuyển thuốc lá lậu với tang vật trên 10.000 gói thuốc lá ngoại; ngăn chặn 3 đối tượng xuất, nhập cảnh trái phép qua biên giới.
Ban hành quy định về 19 điều đảng viên không được làm

Ban hành quy định về 19 điều đảng viên không được làm

Thời sự - BĐT - 1 giờ trước
Thay mặt Ban Chấp hành Trung ương, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa ký quy định số 37-QĐ/TW về những điều đảng viên không được làm.
Tổ chức Tuần phim chào mừng Liên hoan Phim Việt Nam lần thứ XXII

Tổ chức Tuần phim chào mừng Liên hoan Phim Việt Nam lần thứ XXII

Thể thao - Giải trí - T.Hợp - 2 giờ trước
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành Quyết định 2761/QĐ-BVHTTDL ngày 27/10/2021 về việc tổ chức Tuần phim chào mừng Liên hoan Phim Việt Nam lần thứ XXII.
Thông cáo báo chí số 9 Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XV

Thông cáo báo chí số 9 Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XV

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Thứ Năm, ngày 28/10/2021, Quốc hội tiếp tục ngày làm việc thứ 9 theo hình thức trực tuyến dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ tại Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội.
Ngày 28/10: Việt Nam có 4.892 ca mắc COVID-19 và 1.649 ca khỏi bệnh

Ngày 28/10: Việt Nam có 4.892 ca mắc COVID-19 và 1.649 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 3 giờ trước
Ngày 28/10, Việt Nam có 4.892 ca mắc mới COVID-19 trong đó có 1.980 ca trong cộng đồng. Trong ngày có 1.649 bệnh nhân COVID-19 được công bố khỏi bệnh.
Đổi thay ở Mường Nhé

Đổi thay ở Mường Nhé

Về mảnh đất ngã ba biên giới Mường Nhé (Điện Biên) hôm nay không còn cảnh nghèo đói, lạc hậu, thay vào đó là những bản làng ấm no hiện hữu. Qua đó, khẳng định chủ trương, chính sách đầu tư đúng đắn của Đảng, Nhà nước và sự nỗ lực vươn lên của đồng bào nơi đây.
Chế biến sâu - Giải pháp bền vững cho tiêu thụ nông sản vùng DTTS và miền núi: Dư địa lớn còn bỏ ngỏ (Bài 1)

Chế biến sâu - Giải pháp bền vững cho tiêu thụ nông sản vùng DTTS và miền núi: Dư địa lớn còn bỏ ngỏ (Bài 1)

Chính sách và đời sống - Thúy Hồng - 3 giờ trước
Vùng DTTS và miền núi có lợi thế rất lớn về sản xuất các loại nông sản đặc trưng để chế biến và xuất khẩu ra thị trường thế giới. Tuy nhiên hiện nay, lĩnh vực chế biến rau quả và một số các mặt hàng nông sản ở vùng DTTS vẫn còn hạn chế, chưa thu hút được các doanh nghiệp lớn tham gia đầu tư. Do hạn chế về năng lực chế biến, trong đại dịch Covid-19 vừa qua, nhiều mặt hàng nông sản bị dư thừa, không thể tiêu thụ, gây thiệt hại lớn về kinh tế cho người dân.
Kinh tế vẫn tăng trưởng trong “bão dịch”

Kinh tế vẫn tăng trưởng trong “bão dịch”

Sự kiện - Bình luận - Thanh Hải - 4 giờ trước
Dù phải chịu những tác động lớn do đại dịch Covid-19 gây ra, nhưng Việt Nam đã kiểm soát tốt dịch bệnh. Niềm vui càng được nhân lên, khi trong bối cảnh ấy, kinh tế nước nhà vẫn đạt được kết quả đáng ghi nhận: Thu ngân sách vượt dự toán, kim ngạch vẫn tăng trưởng, an ninh lương thực bảo đảm... Tuy nhiên, trước giai đoạn “bình thường mới” đang đặt ra không ít thách thức.
Phòng chống dịch Covid-19 vùng DTTS - Nhìn từ đợt bùng phát dịch thứ 4: Đồng bào DTTS vững niềm tin (Bài 2)

Phòng chống dịch Covid-19 vùng DTTS - Nhìn từ đợt bùng phát dịch thứ 4: Đồng bào DTTS vững niềm tin (Bài 2)

Chính sách và đời sống - Thanh Hải - 4 giờ trước
Đồng hành cùng đồng bào DTTS vượt qua dịch bệnh, công tác tuyên truyền, vận động đã được các cấp, các ngành đặt lên hàng đầu. Trước tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, hàng trăm tổ tư vấn, tình nguyện đã ra đời; hàng trăm tổ Covid-19 cộng đồng được thành lập… nơi vùng miền núi. Những việc làm ấy đã khiến đồng bào DTTS tin tưởng và họ đã sẵn sang “chia lửa” bằng những việc làm đầy trách nhiệm trước đại dịch.
Puih Phyim - Nữ già làng giỏi dân vận

Puih Phyim - Nữ già làng giỏi dân vận

Gương sáng giữa cộng đồng - Thùy Dung - 4 giờ trước
Dù ở cương vị lãnh đạo xã hay Người có uy tín, bà Puih Phyim ở làng Dọch Tung (xã Ia Krai, huyện Ia Grai, Gia Lai) luôn nói đi đôi với làm và đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết. Đặc đặc biệt trong quá trình làm việc bà đã vận dụng linh hoạt " lệ làng, phép nước " để hòa giải thành công nhiều vụ việc bất hòa ở cơ sở.
Kim ngạch thương mại Việt Nam-Campuchia tăng mạnh trong bối cảnh đại dịch COVID-19

Kim ngạch thương mại Việt Nam-Campuchia tăng mạnh trong bối cảnh đại dịch COVID-19

Tin tức - PV - 4 giờ trước
Kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Campuchia trong 9 tháng năm 2021 đạt 7,24 tỷ USD, tăng 92,3% so với cùng kỳ năm trước.