Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Người Nghệ nhân Ưu tú hết lòng vì nghệ thuật then

Phạm Học - 14:35, 29/03/2021

Đó là nhận xét của bà con dân tộc Tày ở Tiên Yên về Nghệ nhân Ưu tú Nông Thị Hang ở thôn Bản Tát, xã Phong Dụ, huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh - người thường tổ chức, thực hành, bảo tồn và truyền dạy hát then cho cộng đồng người Tày.

Nghệ nhân Nông Thị Hang luyện đàn tính
Nghệ nhân Nông Thị Hang với cây đàn tính

Nghệ nhân Nông Thị Hang sinh năm 1946 tại huyện Đình Lập, tỉnh Lạng Sơn trong một gia đình đã có 4 đời làm then. Vì thế, ngay từ nhỏ, bà đã được ông nội, cha mẹ dạy cho nghi lễ làm then cầu an, cầu phúc. Từ khi theo chồng về định cư ở bản Tát, bà vẫn tiếp tục thực hành nghi lễ then . Năm 1972 khi mới 26 tuổi, bà đã thành thục then nghi lễ và thường xuyên được mời đi lảu then. Từ thời điểm đó đến nay, nghệ nhân Nông Thị Hang đã trở thành một bà then có uy tín thường xuyên đi làm lễ cầu phúc, cầu an cho bà con người Tày trong vùng.

Theo nghệ nhân Nông Thị Hang, hát then để cầu, chúc phúc, giải hạn, cầu được mùa màng tốt tươi, tai qua nạn khỏi, phúc lộc đầy nhà. Then tín ngưỡng tạo ra “liều thuốc” tinh thần để người ta vượt qua khó khăn hoạn nạn, tin tưởng vào tương lai tốt đẹp. Khi tổ chức làm then nghĩ lễ, bà then phải kiêng không ăn mặn nhất là các loại thịt trâu, bò, chó.

Còn hát then để ngợi ca quê hương, khuyên răn cháu con ăn ở phúc đức, biết đối nhân xử thế; cũng là cầu nối để trai gái giãi bày nỗi lòng, giao duyên. Nhìn chung, lời then mang đầy tính nhạc vì được chắt lọc, gọt giũa từ ca dao dân ca, thơ trữ tình. Hiện nay, dù tuổi đã cao nhưng bà Hang vẫn cặm cụi chép lại những bài then theo trí nhớ. Bà cũng nhiều lần vào các bản xa để sưu tầm làn điệu then và vốn văn hoá dân gian của dân tộc Tày, rồi tỉ mỉ ghi chép cẩn thận, chỉnh sửa lời hát sao cho gọn gàng, dễ hiểu.

Các hội viên CLB hát Then- đàn Tính xã Phong Dụ biểu diễn tại buổi lễ ra mắt.
Các hội viên CLB hát Then- đàn Tính xã Phong Dụ biểu diễn tại buổi lễ ra mắt. (Ảnh TL)

Ngoài các bài then cổ, bà Nông Thị Hang còn sưu tầm được vài chục bài then mới có nội dung ca ngợi Đảng, Bác Hồ, quê hương đất nước đổi mới, tinh thần đoàn kết của bà con dân tộc. Qua đó,  làm phong phú thêm các làn điệu then, nâng cao đời sống tinh thần của Nhân dân trong vùng.

Để bảo tồn nghệ thuật hát then của quê hương trước nguy cơ mai một, bà Hang đã đứng ra tập hợp những người yêu thích hát then, truyền dạy kiến thức và những làn điệu then cho các học trò. Lớp học được tổ chức vào các buổi tối tại nhà văn hóa của thôn. Mỗi khóa học trong một tháng. Đến nay, bà Hang đã truyền dạy cho vài chục học trò, trong đó có những học trò xuất sắc tiếp thu tốt như: Chị Nông Thị Mai (xã Điền Xá), chị Hoàng Thị Niên (xã Phong Dụ), chị Sùng Thị Liên (thị trấn Tiên Yên), chị Hà Thị Ánh Mai (xã Châu Sơn, huyện Đình Lập, tỉnh Lạng Sơn).

Vào thời điểm tháng 2, tháng 7 và tháng 11 trong năm, bà Nông Thị Hang thường xuyên bận rộn bởi những lời mời làm lễ hay trình diễn then cổ. Bà Hang cũng thường xuyên tham gia các lễ hội trong và ngoài tỉnh. Bà chia sẻ, mình làm không phải vì thù lao mà cái chính là vì tình yêu văn hóa của cha ông truyền lại. Vậy nên khi nào còn sức thì bà vẫn còn làm và truyền dạy cho thế hệ đi sau. Năm 2013, bà được phong tặng Nghệ nhân dân gian và đến năm 2015, bà được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Thành phố mưa bay

Thành phố mưa bay

Đà Lạt mưa bay. Ngọn gió len lén qua những góc phố. Không gian trầm mặc, sang trọng. Những bước chân nhàn du không ríu vào nhau. Chiều nay tôi trở về Đà Lạt, chọn quán cà phê tĩnh lặng để ngắm thành phố trong mưa, tìm bước chân quen ngang phố, để được ngồi lặng lẽ giữa không gian lặng lẽ bên tiếng tí tách cà phê rơi.
Tin nổi bật trang chủ
Cử tri vùng đồng bào DTTS hướng về phiên trả lời chất vấn của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc

Cử tri vùng đồng bào DTTS hướng về phiên trả lời chất vấn của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc

Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XV dành thời gian cho phiên chất vấn và trả lời chất vấn nhiều nội dung quan trọng, trong đó Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh sẽ đăng đàn trả lời, giải đáp một số vấn đề, nội dung thuộc lĩnh vực công tác dân tộc và thực hiện chính sách dân tộc. Cử tri vùng đồng bào DTTS gửi gắm niềm tin và kỳ vọng vào phiên trả lời chất vấn của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh: Đầu tư vào khu vực khó khăn nhất theo tiêu chí phân định theo trình độ phát triển

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh: Đầu tư vào khu vực khó khăn nhất theo tiêu chí phân định theo trình độ phát triển

Sự kiện - Bình luận - Thanh Huyền - 17 phút trước
Trả lời chất vấn các đại biểu Quốc hội tại Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XV, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh cho biết: Về khó khăn, vướng mắc trong phân định vùng đồng bào DTTS, việc phân định này được thực hiện qua 2 giai đoạn, giai đoạn 1 thực hiện theo Nghị quyết số 22 của Bộ Chính trị, lúc đó thực hiện phân định theo miền núi, vùng cao. Giai đoạn 2, thực hiện phân định theo trình độ phát triển, xác định các thôn, xã đặc biệt khó khăn để làm địa bàn đầu tư tập trung trọng tâm trọng điểm.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh: Thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp để giảm nghèo

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh: Thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp để giảm nghèo

Sự kiện - Bình luận - Hương Trà - 22 phút trước
Trả lời ý kiến của đại biểu Quốc hội về việc nhiều hộ gia đình ở vùng nghèo không muốn thoát nghèo, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh cho biết, qua nghiên cứu tài liệu của các bộ ngành, các địa phương liên quan và khảo sát thực tế, hiện tượng này là có thật, xuất phát từ nhiều yếu tố. Tuy đã thoát nghèo, nhưng thực tế đời sống vẫn rất khó khăn, người dân thoát nghèo có thu nhập cải thiện không nhiều, trong khi không tiếp tục nhận được sự hỗ trợ từ chính sách.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh đăng đàn trả lời chất vấn nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực công tác dân tộc

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh đăng đàn trả lời chất vấn nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực công tác dân tộc

Thời sự - Hoàng Quý - 25 phút trước
Chiều 6/6, tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XV tiến hành chất vấn nhóm vấn đề thứ hai, thuộc lĩnh vực công tác dân tộc. Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ trực tiếp điều hành Phiên chất vấn.
Kỳ vọng buổi trả lời chất vấn của Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT sẽ làm sáng tỏ nhiều nội dung liên quan đến công tác dân tộc, chính sách dân tộc

Kỳ vọng buổi trả lời chất vấn của Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT sẽ làm sáng tỏ nhiều nội dung liên quan đến công tác dân tộc, chính sách dân tộc

Chính sách dân tộc - Nhóm PV - 6 giờ trước
Chiều nay (6/6/2023), Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh trả lời chất vấn trước Quốc hội tại Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XV. Trọng tâm nội dung chất vấn xoay quanh việc thực hiện Nghị quyết 88 của Quốc hội về triển khai Đề án Tổng thể phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 cũng như việc triển khai thực hiện Chương trình MTQG 1719... Báo Dân tộc và Phát triển lược ghi một số ý kiến của đại diện các Ban Dân tộc địa phương trước phiên trả lời chất vấn của Bộ trưởng.
Lồng ghép nguồn vốn để giảm nghèo bền vững vùng đồng bào DTTS và miền núi

Lồng ghép nguồn vốn để giảm nghèo bền vững vùng đồng bào DTTS và miền núi

Chính sách dân tộc - Ngọc Diệp - 7 giờ trước
Để triển khai thực hiện 3 Chương trình mục tiêu quốc gia, các địa phương trong cả nước đã tăng cường lồng ghép các nguồn lực để thực hiện hiệu quả các chương trình, giúp người dân nhanh chóng thụ hưởng chính sách, góp phần giảm nghèo nhanh và bền vững vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Nóng tình trạng tranh chấp nguồn nước do hạn hán kéo dài

Nóng tình trạng tranh chấp nguồn nước do hạn hán kéo dài

Thời gian gần đây, trên địa bàn tỉnh Lào Cai không có mưa khiến cho mực nước tại các sông suối, ao hồ cạn kiệt. Khan hiếm nguồn nước dẫn đến việc liên tiếp xảy ra các vụ mâu thuẫn, tranh chấp nguồn nước giữa người dân với người dân, giữa người dân với công ty cấp nước…
Lào Cai thu giữ hơn 3 tấn thực phẩm bẩn không rõ nguồn gốc

Lào Cai thu giữ hơn 3 tấn thực phẩm bẩn không rõ nguồn gốc

Pháp luật - Trọng Bảo - 7 giờ trước
Thông tin từ Công an huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai cho biết, đơn vị vừa thu giữ lô hàng thực phẩm bẩn không rõ nguồn gốc tại địa bàn xã Quang Kim, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai với tổng khối lượng trên 3 tấn.
Ban Dân tộc tỉnh Thừa Thiên Huế: Kiểm tra tiến độ thực hiện Chương trình MTQG 1719

Ban Dân tộc tỉnh Thừa Thiên Huế: Kiểm tra tiến độ thực hiện Chương trình MTQG 1719

Chính sách dân tộc - Mạnh Cường - 9 giờ trước
Đoàn công tác Ban Dân tộc tỉnh Thừa Thiên Huế đã đi kiểm tra tình hình triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030, giai đoạn I: Từ năm 2021 - 2025 (Chương trình MTQG 1719) tại hai huyện Nam Đông, A Lưới. Ông Lê Xuân Hải - Phó Trưởng Ban Dân tộc tỉnh làm Trưởng đoàn.
Tiết giảm điện do nắng nóng - du lịch Quảng Ninh thêm chật vật

Tiết giảm điện do nắng nóng - du lịch Quảng Ninh thêm chật vật

Tin tức - Mỹ Dung - 9 giờ trước
Bước vào đợt cao điểm nắng nóng, nhu cầu sử dụng điện tăng cao khiến cho hệ thống truyền tải điện bị quá tải và phải cắt điện luân phiên tại các địa phương. Trong những ngày đầu tháng 6, nhiều người dân, đặc biệt là hoạt động kinh doanh về du lịch khá chật vật khi liên tục rơi vào tình trạng bị mất điện thường xuyên, liên tục.
Nóng tình trạng tranh chấp nguồn nước do hạn hán kéo dài

Nóng tình trạng tranh chấp nguồn nước do hạn hán kéo dài

Media - Trọng Bảo - 9 giờ trước
Thời gian gần đây, trên địa bàn tỉnh Lào Cai không có mưa khiến cho mực nước tại các sông suối, ao hồ cạn kiệt. Khan hiếm nguồn nước dẫn đến việc liên tiếp xảy ra các vụ mâu thuẫn, tranh chấp nguồn nước giữa người dân với người dân, giữa người dân với công ty cấp nước…
Thành phố mưa bay

Thành phố mưa bay

Sắc màu 54 - PV - 9 giờ trước
Đà Lạt mưa bay. Ngọn gió len lén qua những góc phố. Không gian trầm mặc, sang trọng. Những bước chân nhàn du không ríu vào nhau. Chiều nay tôi trở về Đà Lạt, chọn quán cà phê tĩnh lặng để ngắm thành phố trong mưa, tìm bước chân quen ngang phố, để được ngồi lặng lẽ giữa không gian lặng lẽ bên tiếng tí tách cà phê rơi.