Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nhìn ra thế giới

Người đàn bà với sứ mệnh bảo tồn văn hoá người Ndebele (Nam Phi)

Duy Ly - 12:25, 01/10/2022

Nổi tiếng với những nét vẽ độc đáo trên các túp lều truyền thống và nhiều tòa nhà với thiết kế hình học sống động, bà Mahlangu (86 tuổi) sống tại Middelburg, Nam Phi đã đưa nghề thủ công truyền thống của cộng đồng người Ndebele nghìn đời lưu truyền qua nhiều thế hệ và giành được vị trí độc nhất trong thế giới nghệ thuật trừu tượng đương đại.

Chân dung bà Mahlangu
Chân dung bà Mahlangu

Bà Mahlangu sinh năm 1935 tại một vùng quê thuộc tỉnh Middelburg, Nam Phi. Bà bắt đầu học vẽ từ năm 10 tuổi và những kỹ năng vẽ ngoại thất “điêu luyện” hiện tại có được là do mẹ và bà ngoại của Mahlangu truyền dạy lại.

Ở Nam Phi, đặc biệt là khu vực miền nam, nơi có đông người Ndebele sinh sống, nghệ thuật “Ndebele house painting” (Nghệ thuật sơn vẽ nhà của người Ndebele) là một nét văn hoá đặc trưng mà người thực hiện chủ yếu là phụ nữ. Và đó cũng chính là nơi nuôi dưỡng tình yêu nghệ thuật trong con người của Mahlangu.

Tác phẩm của nghệ sĩ 86 tuổi này trở nên đặc biệt bởi các hình dạng hình học tươi sáng, chịu ảnh hưởng của dân tộc Ndebele bản địa. Các hoa văn thường được vẽ bằng lông gà, thể hiện sự tương phản nổi bật về màu sắc với những đường kẻ đen dày và đậm, cùng những chi tiết chủ yếu được tạo ra bởi các đường thẳng. Đây là một trong những loại hình nghệ thuật châu Phi tốn nhiều thời gian và khó tạo ra nhất.

Nghệ thuật sơn vẽ nhà của người Ndebele
Nghệ thuật sơn vẽ nhà của người Ndebele

Nghệ thuật của bà Mahlangu lần đầu tiên được cộng đồng quốc tế chú ý đến là qua buổi triển lãm nghệ thuật mang tên “Magiciens de la terre” (Những pháp sư của nhân loại) được tổ chức tại Pháp năm 1989. Sau đó, đến năm 1991, bà được hãng xe sang nổi tiếng của Đức là BMW mời hợp tác để sáng tạo độc quyền những hoạ tiết cho những chiếc xe của hãng này. Sau đó đến năm 1994, những chiếc xe này đã được trưng bày tại Bảo tàng Phụ nữ nghệ thuật quốc gia tại thủ đô Washington, Mỹ. Đó là một trong những tác phẩm ghi đậm dấu ấn của bà nhằm lưu giữ và quảng bá nghệ thuật truyền thống của người Ndeble đang có nguy cơ mai một.

Chiếc sedan BMW 525i với phần thân xe được trang trí màu sắc và hoạ tiết độc đáo theo nghệ thuật Ndebele
Chiếc sedan BMW 525i với phần thân xe được trang trí màu sắc và hoạ tiết độc đáo theo nghệ thuật Ndebele

Nghệ thuật Ndebele được những người phụ nữ của bộ tộc Ndebele tạo ra từ thế kỷ 18 như một cách giao tiếp giữa người với người trong cộng đồng. Các hoa văn hình chữ nhật, hình tam giác và hình thoi được vẽ tỉ mỉ lên tường nhà, hàng rào là những câu chuyện kể về những sự kiện, những dấu mốc quan trọng trong đời người như sinh, tử, đám cưới hay ngày đầu tiên đến trường. Tuy nhiên những năm trở lại đây, nghệ thuật này đang dần mai một khi những họa sĩ gạo cội không còn nhiều, trong khi thế hệ trẻ không mấy mặn mà với loại hình nghệ thuật truyền thống này.

Không cam tâm đứng nhìn di sản văn hóa của quê hương mình dần mất đi, Mahlangu đã quyết tâm quảng bá và ươm mầm nghệ thuật truyền thống. Bà dành hầu hết thời gian để thực hiện các dự án cộng đồng ở Mabhoko và xây dựng một ngôi trường nghệ thuật từ số tiền bán tranh của mình với mong muốn truyền dạy những kỹ năng vẽ và trang trí cho trẻ em. Ở đây, thay vì dùng cọ vẽ, những đứa trẻ dùng ngón tay khéo léo của mình và những chiếc lông gà mềm mại để tạo ra những tác phẩm của riêng mình trên nền tảng nghệ thuật Ndebele.

“Tác phẩm của tôi là sự tôn vinh nền văn hóa cộng đồng, nền văn hóa của người Ndebele, điều đó khiến tôi tự hào khi thấy nét văn hóa này được phổ biến khắp thế giới. Mọi người có thể nhìn thấy chúng ở Châu Phi, Châu Âu, Châu Mỹ. Đó chính là Ndebele”, bà Mahlangu tự hào nói.

 Mahlangu bên tác phẩm của mình cộng tác cùng hãng xe hơi BMW nổi tiếng
Mahlangu bên tác phẩm của mình cộng tác cùng hãng xe hơi BMW nổi tiếng

“Chúng ta phải dạy cho những người trẻ biết về cội nguồn, rằng chúng đến từ đâu, đến từ nền văn hóa nào. Thế hệ trẻ phải tự hào về nền văn hóa của cộng đồng và truyền lại điều này cho con cháu đời sau. Đó là điều chúng tôi phải làm”, bà nói thêm.

Năm 2006, Chính phủ Nam Phi vinh danh nữ họa sĩ với Huân chương Ikhamanga và Bộ Văn hóa Pháp trao tặng bà Giải thưởng Văn hóa và Nghệ thuật Mpumalanga nhằm ghi nhận những cống hiến không mệt mỏi của bà cho nghệ thuật truyền thống Ndebele.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Thanh Hóa: Tăng cường đối ngoại khu vực biên giới

Thanh Hóa: Tăng cường đối ngoại khu vực biên giới

Trong số các nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu nhiệm kỳ 2020 – 2025, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lần thứ 19 nêu rõ: Triển khai đồng bộ, sáng tạo, hiệu quả công tác đối ngoại, trọng tâm là kinh tế đối ngoại. Nghị quyết cũng nhấn mạnh nhiệm vụ: Xây dựng, củng cố đường biên giới với nước bạn Lào hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển.
Tin nổi bật trang chủ
Hỗ trợ nâng cao chất lượng đời sống vật chất, tinh thần cho phụ nữ DTTS theo tôn giáo

Hỗ trợ nâng cao chất lượng đời sống vật chất, tinh thần cho phụ nữ DTTS theo tôn giáo

Dân tộc- Tôn giáo - Văn Yên - 6 giây trước
Ngày 2/12, tại Tp. Đà Lạt (Lâm Đồng), Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tổ chức Hội thảo Rà soát thực trạng những vấn đề về tín ngưỡng, tôn giáo đặt ra tại vùng đồng bào DTTS và miền núi và giải pháp can thiệp, hỗ trợ nâng cao chất lượng đời sống vật chất, tinh thần cho phụ nữ DTTS theo tôn giáo.
Quảng Ngãi: Tìm giải pháp bảo tồn loài voọc chà vá chân xám

Quảng Ngãi: Tìm giải pháp bảo tồn loài voọc chà vá chân xám

Môi trường sống - Lê Phương - 5 phút trước
Ngày 2/12, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Ngãi phối hợp Trung tâm Bảo tồn đa dạng sinh học Nước Việt Xanh (GreenViet) và Tổ chức bảo tồn động thực vật hoang dã quốc tế (FFI) tại Việt Nam tổ chức Hội thảo “Tham vấn giải pháp bảo tồn loài voọc chà vá chân xám tại địa bàn huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi”.
Thanh Hóa: Trao thưởng thành tích xuất sắc trong đấu tranh trấn áp tội phạm

Thanh Hóa: Trao thưởng thành tích xuất sắc trong đấu tranh trấn áp tội phạm

Pháp luật - Quỳnh Trâm - 7 phút trước
Ngày 2/12, Công an tỉnh Thanh Hóa đã thưởng “nóng” 70 triệu đồng cho các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong đấu tranh trấn áp tội phạm.
Kon Tum: Khai mạc Chợ phiên Dược liệu - Gia súc huyện Đăk Glei năm 2022

Kon Tum: Khai mạc Chợ phiên Dược liệu - Gia súc huyện Đăk Glei năm 2022

Kinh tế - H.Đại - P.Nguyên - 8 phút trước
Tối ngày 2/12, UBND huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum đã tổ chức khai mạc Chợ phiên Dược liệu - Gia súc. Đây là lần đầu tiên huyện biên giới Đăk Glei tổ chức một chợ phiên với quy mô lớn, nhằm giới thiệu, quảng bá và tìm đầu ra cho các sản phẩm nông nghiệp, sản phẩm OCOP và các sản phẩm đặc hữu trên địa bàn huyện đến người tiêu dùng.
Bộ Chính trị thống nhất ban hành Nghị quyết về phương hướng, nhiệm vụ phát triển TPHCM đến 2030, tầm nhìn 2045

Bộ Chính trị thống nhất ban hành Nghị quyết về phương hướng, nhiệm vụ phát triển TPHCM đến 2030, tầm nhìn 2045

Thời sự - PV - 1 giờ trước
Ngày 2/12, tại trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ trì họp Bộ Chính trị cho ý kiến về Đề án tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết số 16-NQ/TW của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển TPHCM đến năm 2020; phương hướng, nhiệm vụ phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Những điều cần biết trong chế độ dinh dưỡng của người bệnh máu nhiễm mỡ

Những điều cần biết trong chế độ dinh dưỡng của người bệnh máu nhiễm mỡ

Mỡ máu cao là hiện tượng cholesterol, triglyceride tăng cao khi cơ thể dư thừa chất béo không kịp đào thải hoặc chuyển hóa. Lượng mỡ tích tụ lâu ngày gây ra các biến chứng nguy hiểm ở gan, tim, thận… đồng thời hình thành các mảng xơ vữa động mạch, tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim. Bởi vậy, chế độ dinh dưỡng là một trong những vấn đề cần quan tâm hàng đầu của những người có mỡ máu cao. Sau đây là chế độ dinh dưỡng hợp lý nhất dành cho người bị bệnh máu nhiễm mỡ mời các bạn tham khảo.
Bài thuốc dân gian từ cây mẫu đơn

Bài thuốc dân gian từ cây mẫu đơn

Vườn thuốc quanh ta - Như Ý - 1 giờ trước
Cây hoa mẫu đơn hay còn có tên gọi khác là cây bông trang, cây bông trang đỏ, trang son, đơn đỏ, mẫu đơn hoa đỏ, long thuyền hoa, nam mẫu đơn…. có tính bình, vị đắng. Trong dân gian mẫu đơn là một dược thảo quý có tác dụng chữa trị nhiều chứng bệnh, đồng thời là cây cảnh có hoa rất đẹp. Sau đây là một số bài thuốc dân gian từ cây mẫu đơn mời bà con tham khảo.
11 tháng năm 2022, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 8,6%

11 tháng năm 2022, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 8,6%

Kinh tế - PV - 1 giờ trước
11 tháng năm 2022, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 8,6% so với cùng kỳ năm 2021. Trong đó ngành công nghiệp chế biến chế tạo tăng cao nhất 8,9%.
Lượt cuối bảng- bảng H World Cup 2022: Chờ hàng công Uruguay

Lượt cuối bảng- bảng H World Cup 2022: Chờ hàng công Uruguay "nổ súng"

Thể thao - Giải trí - PV - 2 giờ trước
Đêm 2/12, Uruguay sẽ bước vào trận đấu nhiều khả năng sẽ quyết định tới tấm vé vào vòng 16 đội ở lượt cuối bảng - bảng H World Cup 2022 với Ghana. Giành trọn 3 điểm là nhiệm vụ không hề dễ dàng với "La Celeste", bởi "Những ngôi sao đen" càng đá càng lên chân.
Dự án Đường liên vùng kết nối Khánh Hòa, Ninh Thuận và Lâm Đồng: Khánh Hòa cam kết sử dụng vốn địa phương 930 tỷ đồng để thực hiện

Dự án Đường liên vùng kết nối Khánh Hòa, Ninh Thuận và Lâm Đồng: Khánh Hòa cam kết sử dụng vốn địa phương 930 tỷ đồng để thực hiện

Trang địa phương - Thanh Phong - 3 giờ trước
Sáng 2/12/2022, HĐND tỉnh Khánh Hòa khóa VII đã tổ chức họp chuyên đề thảo luận, biểu quyết thông qua Nghị quyết thống nhất chủ trương thực hiện và cam kết phân bổ nguồn vốn ngân sách địa phương tham gia thực hiện dự án Đường liên vùng kết nối Khánh Hòa, Ninh Thuận và Lâm Đồng.
Công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 6 luật vừa được Quốc hội thông qua

Công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 6 luật vừa được Quốc hội thông qua

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Chiều 2/12, tại Phủ Chủ tịch, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước công bố 6 luật được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 4.