Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nghệ nhân Bùi Văn Lựng: Người mang mo Mường ra thế giới

Hiếu Anh - 16:31, 05/12/2020

Là 1 trong 8 người đầu tiên của tỉnh Hòa Bình được phong Nghệ nhân Ưu tú (tháng 11/2015), đến nay, ông Bùi Văn Lựng, xóm Lầm, xã Phong Phú, huyện Tân Lạc (Hòa Bình) vẫn miệt mài mang những áng mo Mường quảng bá vang xa. Ông còn là một trong số ít Nghệ nhân được tham gia diễn xướng mo Mường tại Sommelo (Phần Lan).

Nghệ nhân Bùi Văn Lựng trong trang phục của thầy mo xứ Mường
Nghệ nhân Bùi Văn Lựng trong trang phục của thầy mo xứ Mường

Mo Lựng sinh năm 1957 trong dòng họ 9 đời làm thầy mo. Ông từng đi bộ đội và anh em trong nhà đều tham gia công tác xã hội, tuy nhiên ông được dòng họ chọn kế nghiệp làm thầy mo. Bởi nghề mo đến với ông như một cơ duyên.

Nâng niu chiếc “túi thiêng”, cho chúng tôi xem bộ lễ phục gồm 1 chiếc mũ màu xanh, áo lụa đen và chiếc quạt, ông Lựng chia sẻ: Người Mường không có chữ, nên đã sáng tạo ra mo để kể lại cho con cháu nghe về quá trình đẻ đất - đẻ nước, sự hình thành loài người với hàng chục ngàn câu thơ, câu văn vần qua các bài mo, áng mo, roóng mo. Từ nhỏ ông đã thích nghe mo, nhưng mãi đến năm 25 tuổi mới chính thức theo học nghề và năm 27 tuổi bắt đầu hành nghề mo.

Nội dung các áng mo Mường gắn liền với đời sống tâm linh và thể hiện quan niệm nhân sinh quan, vũ trụ quan và lịch sử phát triển của dân tộc. Qua đó, thể hiện sự cấu kết cộng đồng, yêu hòa bình, hướng thiện, luôn ước mong một tương lai tốt đẹp...

Theo lời mo Lựng, vai trò của ông mo gắn liền với vòng đời của con người. Từ khi sinh ra cất tiếng khóc chào đời, ông mo cầu cho trẻ hay ăn, chóng lớn. Đến tuổi già sức cạn, mo làm lễ kéo si mong cho sức khỏe, minh mẫn sống lâu cho con cháu được nhờ. Khi nhắm mắt xuôi tay về với Mường trời, mo đóng vai trò là đại diện cho người chết tiễn hồn ma sang thế giới bên kia.

Đặc biệt, trong thời kỳ kháng chiến, ông Mo đã đứng lên tuyên truyền, vận động Nhân dân đấu tranh chống quân xâm lược. Trong công cuộc xây dựng quê hương thời kỳ đổi mới, những ông mo có vai trò vận động Nhân dân hưởng ứng phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”, đẩy lùi các biểu hiện tiêu cực, tệ nạn xã hội.

Người Mường thường sử dụng mo trong các nghi lễ
Người Mường thường sử dụng mo trong các nghi lễ

Trong suốt quá trình làm mo, ông Lựng luôn nhận thức sâu sắc về trách nhiệm, vai trò của ông mo; đồng thời là Người có uy tín đối với cộng đồng. Vì thế, Nghệ nhân Bùi Văn Lựng đã đem những áng mo Mường tới cầu phúc, khuyên răn bà con khắp mọi nơi trong từng nếp ăn ở, sinh hoạt văn hóa đời thường; trong các đám cưới, đám ma, làm nhà, cúng mụ, trong các lễ hội cộng đồng như, lễ hội Khai hạ Mường Bi, lễ hội đánh cá (Tân Lạc); lễ hội Đình Cổi, lễ hội Đu Vôi, lễ hội hang Khụ Dúng (Lạc Sơn) đến các ngày lễ lớn của tỉnh như: Ngày hội Văn hóa dân tộc Mường Hòa Bình; lễ kỷ niệm ngày thành lập tỉnh; Ngày hội Văn hóa - Thể thao các dân tộc Tây Bắc...

Những áng mo Mường của ông còn được vang lên ở khắp các địa phương nơi có người Mường sinh sống, như các huyện Tân Lạc, Lạc Sơn, Lạc Thủy… của Hòa Bình, hay các tỉnh Sơn La, Ninh Bình, Thanh Hóa. Đặc biệt, ông là một trong số ít nghệ nhân được tham gia diễn xướng mo Mường tại Sommelo (Phần Lan).

Với những nỗ lực của mình, ông Bùi Văn Lựng đã được nhận nhiều danh hiệu của UBND tỉnh Hòa Bình, của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc giữ gìn bản sắc, văn hóa truyền thống, những phong tục tập tục tốt đẹp trong vùng đồng bào DTTS.

Mo Mường là một di sản văn hóa đặc sắc, phản ánh nhân sinh quan, vũ trụ quan độc đáo của dân tộc Mường, hàm chứa nhiều ý nghĩa giáo dục đối với cộng đồng. Hiện có 3 bản Mo chính đã được sưu tầm, xuất bản có dung lượng và quy mô lớn. Tiến hành đầy đủ Mo phải mất 23 ngày liên tục với 115 roóng Mo (tương đương như các chương) và hơn 44.000 câu thơ Mo. Tỉnh Hòa Bình đang phối hợp với Bộ VHTT&DL và các bộ, ngành liên quan xây dựng kế hoạch lập hồ sơ đệ trình UNESCO.

Tin cùng chuyên mục
Nghệ nhân người Tày “bắt” gà đất gáy

Nghệ nhân người Tày “bắt” gà đất gáy

Gà đất biết gáy, là loại đồ chơi truyền thống vào loại “độc nhất vô nhị” của đồng bào dân tộc Tày. Để làm ra một chú gà đất kêu được như gà thật, nghệ nhân phải trải qua gần chục công đoạn chế tác với cấu tạo âm thanh cực kỳ phức tạp... Hiện, trong cộng đồng người Tày ở khu vực phía Bắc chỉ còn một người duy nhất làm được những đồ chơi độc đáo này, đó là ông Hoàng Chóong ở Xã Hoàng Việt, huyện Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn.
Tin nổi bật trang chủ
Những món quà Tết mang tâm tình của người cán bộ “áo hồng”

Những món quà Tết mang tâm tình của người cán bộ “áo hồng”

Xã hội - Việt Hải - 49 phút trước
Để chuẩn bị đón Tết cổ truyền Tân Sửu 2021, Đoàn Công tác của Công đoàn Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) đã đến Bắc Giang khởi động chương trình trao quà cho các gia đình có công với cách mạng, gia đình chính sách và hộ nghèo.
Người có uy tín tích cực tham gia phòng, chống dịch Covid-19

Người có uy tín tích cực tham gia phòng, chống dịch Covid-19

Người có uy tín - Minh Thu - 51 phút trước
Thời gian qua, Người có uy tín trên địa bàn huyện Bảo Lạc (Cao Bằng) đã tích cực tham gia cùng lực lượng Bộ đội Biên phòng tổ chức tuyên truyền, vận động Nhân dân nâng cao nhận thức về các biện pháp phòng chống đại dịch Covid-19, ngăn chặn xuất nhập cảnh trái phép, giữ gìn biên giới, thôn xóm bình yên.
Nghiệm thu đề tài cấp quốc gia: Các giải pháp cơ bản, cấp bách nhằm phát triển thị trường ở vùng DTTS và miền núi Việt Nam

Nghiệm thu đề tài cấp quốc gia: Các giải pháp cơ bản, cấp bách nhằm phát triển thị trường ở vùng DTTS và miền núi Việt Nam

Thời sự - Việt Cường - 54 phút trước
Vừa qua, tại Trụ sở Ủy ban Dân tộc (UBDT), đã diễn ra phiên họp nghiệm thu đề tài cấp quốc gia: “Các giải pháp cơ bản, cấp bách nhằm phát triển thị trường ở vùng dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi Việt Nam” thuộc Chương trình KH&CN trọng điểm cấp quốc gia giai đoạn 2016-2020 (CTDT/16-20).
Ban Dân tộc tỉnh An Giang: Triển khai công tác dân tộc năm 2021

Ban Dân tộc tỉnh An Giang: Triển khai công tác dân tộc năm 2021

Tin tức - N.Tâm - 1 giờ trước
Ngày 27/1/2021, Tại TP. Long Xuyên, tỉnh An Giang, Ban Dân tộc tỉnh An Giang đã tổ chức Hội nghị tổng kết công tác dân tộc năm 2020, triển khai phương hướng nhiệm vụ năm 2021.
Nhân sự giới thiệu ra Đại hội XIII đủ điều kiện, có năng lực, uy tín và triển vọng phát triển

Nhân sự giới thiệu ra Đại hội XIII đủ điều kiện, có năng lực, uy tín và triển vọng phát triển

Sự kiện - Bình luận - PV - 1 giờ trước
Bên lề Đại hội XIII của Đảng, sáng 27/1, ông Hầu A Lềnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho biết, công tác nhân sự Đại hội lần thứ XIII đã được Ban Chấp hành Trung ương khóa XII chuẩn bị một cách nghiêm túc.
Những cung đường mừng Đảng, đón Xuân

Những cung đường mừng Đảng, đón Xuân

Sự kiện - Bình luận - PV - 1 giờ trước
Hòa chung không khí chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, người dân tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số của tỉnh Gia Lai phấn khởi, tổ chức lễ ăn mừng những con đường mới, những cung đường mùa Xuân do chính quyền địa phương, lực lượng quân đội đứng chân trên địa bàn góp công sức hoàn thành.

"Xuân trao yêu thương 2021"

Tin tức - Thúy Hồng - 2 giờ trước
Mới đây, tại Hà Nội, Đài Phát thanh - Truyền hình Hà Nội (PT- TH) đã tổ chức họp báo giới thiệu Chương trình “Xuân trao yêu thương 2021” với chủ đề “Về nhà ăn Tết” do Đài Phát thanh Truyền hình Hà Nội phối hợp cùng Công ty Deco Nam Việt tổ chức.
Huyện Tuy Đức ( Đăk Nông): Gặp mặt, biểu dương Người có uy tín

Huyện Tuy Đức ( Đăk Nông): Gặp mặt, biểu dương Người có uy tín

Tin tức - Điểu Mưu-L.Hường - 2 giờ trước
Ngày 27/1, UBND huyện Tuy Đức (Đăk Nông) tổ chức Hội nghị gặp mặt, biểu dương già làng; Người có uy tín; trưởng thôn, bon, bản; chức sắc tôn giáo trên địa bàn huyện.
Công bố Ngày thanh niên hành động chào mừng thành công Đại hội XIII

Công bố Ngày thanh niên hành động chào mừng thành công Đại hội XIII

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Ngày thanh niên cùng hành động sẽ được tổ chức trong ngày 3/2 tại 91 điểm hoạt động, trong đó có 90 điểm trong nước và một điểm tại Lào.
Gần 16.000 người tử vong vì COVID-19 chỉ trong một ngày

Gần 16.000 người tử vong vì COVID-19 chỉ trong một ngày

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Đến sáng 27/1, thế giới có tổng số 100.809.748 ca nhiễm và 2.165.081 ca tử vong vì dịch COVID-19, sau khi ghi nhận thêm lần lượt 525.826 và 15.799 ca chỉ trong vòng 24 giờ qua. Mỹ vẫn là nước có số ca nhiễm bệnh và tử vong nhiều nhất do đại dịch này.