Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nâng cao chất lượng dân số các dân tộc rất ít người: Mô hình can thiệp nào phù hợp?

Sỹ Hào - 10:06, 11/03/2020

Là một trong những nhóm dân số đặc thù theo quy định trong Dự thảo Luật Dân số đang được đưa ra lấy ý kiến rộng rãi, các DTTS rất ít người sẽ được ưu tiên đầu tư, hỗ trợ để nâng cao chất lượng dân số. Tuy nhiên, việc xây dựng một mô hình can thiệp phù hợp là không hề dễ.

Mặc dù ngành chức năng đã có rất nhiều nỗ lực nhưng chất lượng dân số ở các DTTS rất ít người vẫn rất thấp. (Ảnh minh họa)
Mặc dù ngành chức năng đã có rất nhiều nỗ lực nhưng chất lượng dân số ở các DTTS rất ít người vẫn rất thấp. (Ảnh minh họa)

Những chỉ số báo động

Theo thống kê của Ủy ban Dân tộc (UBDT), trong 53 DTTS của nước ta, có 16 dân tộc có dân số dưới 10 nghìn người. Trong 16 DTTS rất ít người, có 11 dân tộc có dân số dưới 5 nghìn người, trong đó 5 dân tộc có dân số dưới 1 nghìn người (Ơ Đu, Pu Péo, Si La, Rơ Măm, Brâu).

Số liệu được nêu trong Đề án “Bảo vệ và phát triển DTTS, đặc biệt dân tộc dưới 10 nghìn người theo hướng bảo đảm sự phát triển đồng đều, bình đẳng giữa các dân tộc” do UBDT xây dựng cho thấy, nhiều chỉ số đáng ngại về chất lượng dân số của các DTTS rất ít người.

Cụ thể, tuổi thọ trung bình của DTTS rất ít người chỉ đạt 69,9 năm, thấp hơn 3,4 năm so với kết quả chung của cả nước; tầm vóc thể lực (chiều cao, cân nặng trung bình) cũng rất thấp (chiều cao trung bình là 1m40 - 1m55, cân nặng trung bình 40 - 45kg)…

Đáng chú ý nhất, là tình trạng suy dinh dưỡng thể thấp còi, nhẹ cân ở trẻ em các DTTS rất ít người. Theo kết quả điều tra, cân nặng trẻ sơ sinh đủ tháng đạt chuẩn là khoảng 2,9 - 3,8kg/trẻ. Ghi nhận trên cả nước thì tỷ lệ trẻ sơ sinh dưới cân nặng này chỉ khoảng 5,7%. Nhưng với các DTTS rất ít người, trẻ sơ sinh có cân nặng dưới tiêu chuẩn chiếm tỷ lệ 8,1%.

Ngoài ra, tỷ lệ thiếu máu vẫn luôn cao ở vùng núi phía Bắc và Tây Nguyên với 43% trẻ thiếu máu so với tỷ lệ chung toàn quốc là 27,8%. Đặc biệt, tập quán kết hôn cận huyết thống, tảo hôn của một số DTTS rất ít người dẫn đến nhiều hệ lụy như đẻ non, thai nhi kém phát triển, suy dinh dưỡng, thể trạng yếu, mắc bệnh, tỷ lệ tử vong cao, chất lượng giống nòi suy thoái.

Điều này khiến dân số của các DTTS rất ít người có gia tăng, nhưng không nhiều. Đáng chú ý, dân số của một số DTTS rất ít người đang có chiều hướng giảm (dân tộc Ngái giảm từ 1.035 người năm 2009 xuống còn 999 người năm 2015; dân tộc Lô Lô từ 4.541 người năm 2009 xuống còn 4.314 người năm 2015).

Tìm mô hình phù hợp

Thực trạng chất lượng dân số ở các DTTS rất ít người đã được tìm hiểu; các nguyên nhân cũng đã được chỉ ra. Đó là do điều kiện kinh tế - xã hội hết sức khó khăn; là do tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống; là thói quen lạc hậu khi mang thai và sinh sản…

Để nâng cao chất lượng dân số các DTTS rất ít người, nhiều giải pháp cũng đã được các cấp, ngành, địa phương triển khai, lồng ghép trong các chương trình, dự án đầu tư, hỗ trợ phát triển vùng DTTS và miền núi. Từ các chính sách hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt, hỗ trợ phát triển sản xuất… đời sống vật chất lẫn tinh thần của đồng bào các DTTS rất ít người đã được nâng nên, góp phần cải thiện chất lượng dân số.

Đặc biệt, với nguồn lực đầu tư phát triển y tế vùng DTTS và miền núi, đồng bào DTTS rất ít người ngày càng có cơ hội được tiếp cận với dịch vụ chăm sóc sức khỏe cơ bản. Đồng bào DTTS rất ít người được khám chữa bệnh miễn phí và hưởng chính sách bảo hiểm y tế theo quy định… Tuy nhiên, những nỗ lực này mới chỉ dừng lại ở mức duy trì, cải thiện một bước chất lượng dân số ở các DTTS rất ít người, chưa tạo “cú hích” thực sự để nâng cao chất lượng dân số.

Những chỉ số báo động về thực trạng chất lượng dân số của đồng bào DTTS rất ít người đã đặt ra yêu cầu cấp bách, phải xây dựng mô hình can thiệp phù hợp. Mô hình này không chỉ can thiệp vào những yếu tố khách quan tác động đến chất lượng dân số (kinh tế, điều kiện cơ sở vật chất đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe…), mà còn tác động vào nhận thức của đồng bào (thay đổi tập quán tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống; thói quen sinh đẻ tại nhà…). Chỉ có như vậy, mục tiêu nâng cao chất lượng dân số củ các DTTS rất ít người mới đạt.

Tin cùng chuyên mục
Đổi thay ở Vĩnh Châu

Đổi thay ở Vĩnh Châu

Vĩnh Châu là thị xã vùng biển tỉnh Sóc Trăng, có đông đồng bào dân tộc Khmer sinh sống (chiếm trên 53%). Nhiều năm qua, Vĩnh Châu đã nỗ lực thực hiện nhiều chương trình, dự án, chính sách lồng ghép làm chuyển biến và thay đổi sâu sắc diện mạo ở các phum sóc, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào Khmer.
Tin nổi bật trang chủ
Phát hành báo chí đến vùng đồng bào DTTS ở Bình Định: Thấy gì qua một đợt kiểm tra?

Phát hành báo chí đến vùng đồng bào DTTS ở Bình Định: Thấy gì qua một đợt kiểm tra?

Công tác Dân tộc - Lê Phương - 21:38, 26/10/2020
Mới đây, Đoàn công tác Ban Dân tộc tỉnh Bình Định đã đi kiểm tra thực tế tại một số địa phương về việc thực hiện Quyết định 45/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ (Quyết định 45) về việc “Cấp một số ấn phẩm báo, tạp chí cho vùng DTTS và miền núi, vùng đặc biệt khó khăn (ĐBKK)” giai đoạn 2019 - 2021, tại tỉnh Bình Định. Kết quả kiểm tra cho thấy, việc thực hiện cấp phát báo vẫn chưa đủ và đúng số lượng.
Hàng chục hộ dân ở Thường Xuân (Thanh Hóa): Sống bất hợp pháp vì không thích nghi với khu TĐC

Hàng chục hộ dân ở Thường Xuân (Thanh Hóa): Sống bất hợp pháp vì không thích nghi với khu TĐC

Bạn đọc - Quỳnh Trâm - 21:34, 26/10/2020
Năm 2004, dự án Hồ thủy điện Cửa Đạt tại huyện Thường Xuân (Thanh Hóa) triển khai thực hiện, nhiều hộ dân nằm trong vùng lòng hồ phải di dời. Nhà nước đã cấp kinh phí đền bù, bố trí nơi tái định cư (TĐC), song do không thích nghi được nơi ở mới, nhiều hộ dân trở về quê cũ sống tạm bợ, bất hợp pháp ven Quốc lộ 47 ở xã Yên Nhân.
Đường đi của bão số 9 trên Biển Đông

Đường đi của bão số 9 trên Biển Đông

Tin tức - PV - 17:16, 26/10/2020
Dự báo trong 24 giờ tới, bão di chuyển theo hướng Tây, mỗi giờ đi được 20-25km và tiếp tục mạnh thêm. Đến 10 giờ ngày 27/10/2020, vị trí tâm bão ở khoảng 13,8 độ Vĩ Bắc; 114,5 độ Kinh Đông, cách đảo Song Tử Tây khoảng 280km về phía Bắc. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão mạnh cấp 12-13 (115-150km/giờ), giật cấp 15.
Tổng Công ty Điện lực miền Bắc: Chung tay ủng hộ đồng bào miền Trung khắc phục hậu quả lũ lụt

Tổng Công ty Điện lực miền Bắc: Chung tay ủng hộ đồng bào miền Trung khắc phục hậu quả lũ lụt

Nhịp cầu nhân ái - PV - 17:15, 26/10/2020
Thể hiện trách nhiệm xã hội, với tinh thần “tương thân tương ái”, “lá lành đùm lá rách”, CBCNV - LĐ trong toàn Tổng công ty Điện lực miền Bắc đã tự nguyện tham gia ủng hộ một phần tiền lương của mình.
Thủ tướng tiếp Tổng Giám đốc Cơ quan Phát triển Tài chính Quốc tế Hoa Kỳ

Thủ tướng tiếp Tổng Giám đốc Cơ quan Phát triển Tài chính Quốc tế Hoa Kỳ

Tin tức - PV - 17:13, 26/10/2020
Sáng 26/10, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tiếp Tổng Giám đốc Cơ quan Phát triển Tài chính Quốc tế Hoa Kỳ - DFC, ông Adam Boehler.
Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo triển khai ứng phó khẩn cấp bão số 9

Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo triển khai ứng phó khẩn cấp bão số 9

Tin tức - PV - 16:23, 26/10/2020
Thủ tướng Chính phủ vừa có Công điện yêu cầu các Bộ ngành, địa phương liên quan triển khai ứng phó khẩn cấp với bão MOLAVE (bão số 9).
Lào Cai: Nâng cao giá trị kinh tế từ sản xuất chuyên canh

Lào Cai: Nâng cao giá trị kinh tế từ sản xuất chuyên canh

Kinh tế - Bảo Long - 15:25, 26/10/2020
Với đặc thù về điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp gieo trồng nhiều loại cây nông nghiệp khác nhau, những năm gần đây, nhằm nâng cao giá trị kinh tế trong sản xuất, ngành Nông nghiệp Lào Cai đã chuyển hướng tập trung xây dựng các vùng sản xuất chuyên canh, qua đó nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho nông dân.
Cán bộ thôn, bản thời 4.0

Cán bộ thôn, bản thời 4.0

Khoa học - Công nghệ - Hoàng Quý - 10:39, 26/10/2020
Từ lâu, Internet đã trở thành kho kiến thức rộng lớn của mọi người. Thế nhưng, đối với những cán bộ thôn ở Hùng Mỹ, huyện Chiêm Hóa (Tuyên Quang), nơi điều kiện kinh tế, hạ tầng cơ sở còn nhiều khó khăn thì việc tận dụng sự phát triển của công nghệ thông tin, Internet dường như chỉ mới bắt đầu. Mặc dù muộn, nhưng những cán bộ thôn bản ở Hùng Mỹ đã nhanh chóng tiếp cận được lợi ích từ Internet mang lại trong việc phát triển kinh tế ở địa phương.
Dưới chân Pù Mát

Dưới chân Pù Mát

Kinh tế - Thanh Hải - 10:32, 26/10/2020
Pù Mát được biết đến không chỉ là Vườn quốc gia nằm ở phía Tây xứ Nghệ (Nghệ An). Nơi ấy, đã và đang nức tiếng với những sản phẩm cây dược liệu đạt tiêu chuẩn OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm) 4 sao, trở thành một trong những sản phẩm chủ lực của huyện. Trong những thành quả đó, có ý tưởng của chàng trai trẻ Phan Xuân Diện, có sự lao động cần mẫn của đồng bào dân tộc Thái ở vùng đệm Pù Mát, huyện Con Cuông.
Thế giới đã có hơn 43,3 triệu ca mắc Covid-19

Thế giới đã có hơn 43,3 triệu ca mắc Covid-19

Tin tức - PV - 10:15, 26/10/2020
Sáng 26/10, thế giới ghi nhận 43.306.011 ca mắc, trong đó 1.158.401 ca tử vong do Covid-19.