Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Mèn mén - Không chỉ là một món ăn

Hồng Phúc - 20:33, 03/07/2021

Từ bao đời nay, với đồng bào dân tộc Mông ngô là nguyên liệu chính để làm ra mèn mén. Đây là món ăn dân dã, truyền thống đã trở thành thành nét văn hoá đặc trưng riêng có của người Mông.

Ngô được phơi khô trước khi đem tách hạt làm mèn mén
Ngô được phơi khô trước khi đem tách hạt làm mèn mén

Ở miền cao nguyên đá Hà Giang, người Mông lấp đất vào những hốc đá, ươm những hạt mầm hi vọng. Mưa gió cao nguyên nuôi lớn những hạt giống, cho chúng bật lên thành những cây ngô kiên cường, cho những bắp mẩy, đều, thơm ngọt… để làm ra món mèn mén, nuôi sống người Mông bao đời.

Em Mua Thị Chở (huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang) chia sẻ, làm mèn mén ngon trải qua rất nhiều công đoạn chế biến. Ngô là nguyên liệu duy nhất làm món ăn này, thường là ngô tẻ vì bột ngô tẻ tơi, không bị vón cục như ngô nếp.

Những bắp ngô hái về được gác lên bếp hoặc tách hạt ra, bỏ những hạt sâu, hỏng rồi phơi khô, sau đó đem nghiền. Gia đình người Mông nào cũng có một chiếc cối đá, sau những vòng quay đều đều như thế, hạt ngô chuyển thành bột thơm phưng phức. Người ta đem sàng bột, bỏ mày, sạn rồi trộn với nước đem đồ lên.

Đồ mèn mén cũng là một nghệ thuật, phải làm sao cho bột ngô không quá khô, cũng không bị nát. Sau khi đồ lần đầu, bột ngô sẽ tiếp tục được đổ ra mẹt, dùng thìa gỗ đánh tơi và để nguội rồi lại đồ tiếp lần thứ hai cho chín kỹ. Đầu bếp là những người có kinh nghiệm trong gia đình, họ sẽ biết giữ lửa đủ độ, tính toán thời gian hợp lý để bột ngô chín, giữ được vị thơm ngon đặc trưng.

Vị mèn mén vừa thanh, vừa ngọt, vừa bùi. Có rất nhiều món canh rau dùng ăn kèm với mèn mén. Mùa nào thức ấy, khi thì rau cải, lúc lại là rau bí, lúc thì canh luộc quả su su, quả bầu. Nhưng có lẽ món canh ăn kèm đặc sắc nhất và cũng khiến người ăn “đắm đuối” nhất là tảo chúa ( hay còn gọi là cháo lảo).

Bột ngô được nghiền kỹ trước khi đồ lên làm thành món mèn mén
Bột ngô được nghiền kỹ trước khi đồ lên làm thành món mèn mén

Đồng bào Mông nghiền đậu tương lấy nước, hòa với nước rau chua (chỉ đơn giản là luộc rau để mấy ngày cho chua lên) rồi thả rau cải vào nấu cùng. Họ thường ăn nhạt, ai không quen lúc đầu cũng sẽ thấy mùi vị rất khó ăn, nhưng đã ăn rồi mới thấy đây đúng là một thức vừa thanh đạm, vừa đậm đà ngọt ngào biết bao. 

Đa phần các gia đình người Mông vẫn ăn mèn mén hàng ngày, cho dù sự nghèo khổ giờ đây không còn đeo bám họ như những ngày xưa nữa, nhưng dường như "cái hồn" của mèn mén đã ngấm sâu vào đời sống của họ.

Đám cưới, đám ma, giỗ tết hay có bất cứ công việc gì đều có sự xuất hiện của món mèn mén. Mỗi người một chiếc thìa, ngồi quây quần cùng bát mèn mén, tô canh, nồi thắng cố vừa ăn vừa chuyện trò. Những câu chuyện cứ thế nối dài, từ thế hệ này sang thế hệ khác, như truyền lại huyền thoại về dân tộc Mông kiên cường, bám vào đá núi để sống, để ươm mầm xanh hi vọng cho con cháu về một tương lai phía trước tươi sáng những sắc màu.

Những người Mông xa quê, dù có được ăn trăm thứ của ngon vật, vẫn không quên được vị mèn mén quê nhà đã gắn bó suốt bao năm thơ ấu. Mèn mén khỏa lấp cơn nhớ nhung cồn cào, xoa dịu nỗi thèm thuồng một vị ngọt bùi thân quen không đâu tìm thấy như ở nơi con người ta “Sống trong đá chết vùi trong đá” này.

Mèn mén là món ăn chính của người Mông từ bao đời nay
Mèn mén là món ăn chính của người Mông từ bao đời nay

Mua Thị Chở tâm sự: “Từ khi đi học bán trú đến trường nội trú, dù được ăn cơm gạo, chúng em vẫn luôn nhớ mùi vị mèn mén. Mỗi lần đi học, chúng em còn nấu mèn mén mang xuống trường ăn cùng bạn bè. Giờ đi học xa nhà, em rất tự hào khi giới thiệu món mèn mén cho các bạn ở tỉnh khác”. Ngày nay, khi du lịch phát triển, mèn mén còn trở thành món ăn độc đáo thu hút du khách, món ăn này như cánh cửa dẫn họ vào thế giới văn hoá đặc sắc của người Mông.

Hơn cả một món ăn, mèn mén đã tồn tại bao đời, mang ý nghĩa thiêng liêng trong đời sống văn hoá người Mông. Mèn mén nuôi sống đồng bào Mông, để giữa một nơi chỉ toàn đá tưởng như không ai có thể sống được luôn thấp thoáng những váy xanh, váy đỏ, vang vang tiếng khèn dặt dìu hòa với bản tình ca của đá và người...

Tin cùng chuyên mục
Thanh Hóa: Ưu tiên bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch

Thanh Hóa: Ưu tiên bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch

Nằm trong không gian du lịch của trung tâm du lịch miền Bắc, Thanh Hóa có một quần thể di tích lịch sử văn hóa giá trị và đa dạng. Trên địa bàn tỉnh hiện có trên 1.500 di tích lịch sử văn hóa, trong đó có những di tích có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đang được đầu tư bài bản, đưa vào khai thác du lịch.
Tin nổi bật trang chủ
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc: Quan tâm chăm lo để mọi người dân đều có Tết, không ai bị bỏ lại phía sau

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc: Quan tâm chăm lo để mọi người dân đều có Tết, không ai bị bỏ lại phía sau

Nhân dịp Tết Nguyên đán Nhâm Dần, ngày 26/1, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc thăm, chúc Tết, tặng quà các gia đình người có công, nạn nhân chất độc da cam, hộ nghèo, công nhân lao động thành phố Hải Phòng. Cùng dự có lãnh đạo Văn phòng Chủ tịch nước, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và TP. Hải Phòng.
Triệt phá đường dây cá độ liên tỉnh quy mô lớn

Triệt phá đường dây cá độ liên tỉnh quy mô lớn

Tin địa phương - Hoàng Thùy - 4 giờ trước
Ngày 26/1, Công an TP Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk thông tin vừa triệt phá một đường dây đánh bạc liên tỉnh quy mô lớn, bắt giữ 2 đối tượng cầm đầu là Lê Văn (24 tuổi) trú tại xã Hòa Phú, TP Buôn Ma Thuột và Nguyễn Anh Tuấn (26 tuổi) trú tại quận Kiến An, TP.Hải Phòng. Đường dây đánh bạc này theo hình thức cá độ qua mạng Internet với tổng số tiền giao dịch hơn 4,8 tỷ đồng.
Trưởng Ban Kinh tế Trung ương Trần Tuấn Anh thăm, chúc Tết tại tỉnh Lai Châu

Trưởng Ban Kinh tế Trung ương Trần Tuấn Anh thăm, chúc Tết tại tỉnh Lai Châu

Thời sự - Đức Hà - 4 giờ trước
Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Kinh tế Trung ương Trần Tuấn Anh trao tặng 200 suất quà cho người lao động khó khăn, người nghèo tại tỉnh Lai Châu.
Ủy ban Dân tộc: Công bố quyết định thanh tra việc mua sắm trang thiết bị y tế phòng, chống Covid-19

Ủy ban Dân tộc: Công bố quyết định thanh tra việc mua sắm trang thiết bị y tế phòng, chống Covid-19

Tin tức - Thúy Hồng - 5 giờ trước
Ngày 26/1 tại Hà Nội, Thanh tra Ủy ban Dân tộc đã công bố Quyết định số 18 ngày 24/1/2022 của Ủy ban Dân tộc về việc thanh tra việc mua sắm trang thiết bị vật tư y tế, sinh phẩm, kít xét nghiệm, vacxin, thuốc phòng, chống dịch Covid-19 theo công văn số 71/TTCP-KHTC ngày 14/1/2022 của Thanh tra Chính phủ. Ông Võ Văn Bảy, Chánh Thanh tra Ủy ban Dân tộc chủ trì buổi công bố.
Ngày 26/1: Việt Nam có 15.954 ca mắc COVID-19 và 20.540 ca khỏi bệnh

Ngày 26/1: Việt Nam có 15.954 ca mắc COVID-19 và 20.540 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 5 giờ trước
Ngày 26/1, Việt Nam có 15.954 ca mắc mới COVID-19 tại 61 tỉnh, thành phố trong đó có 10.571 ca trong cộng đồng. Trong ngày, cả nước có 20.540 bệnh nhân được công bố khỏi bệnh.
Công ty trách nhiệm hữu hạn S&D Thanh Hóa: Nỗ lực đảm bảo sản xuất kinh doanh, chăm lo cho người lao động trong đại dịch

Công ty trách nhiệm hữu hạn S&D Thanh Hóa: Nỗ lực đảm bảo sản xuất kinh doanh, chăm lo cho người lao động trong đại dịch

Xã hội - Quỳnh Chi (CĐ) - 6 giờ trước
Trong bối cảnh vừa chống dịch, vừa phát triển kinh tế, đã có nhiều doanh nghiệp đuối sức vì Covid-19, nhưng Công ty TNHH S&D Thanh Hóa (Công ty chuyên về may mặc), vẫn tiếp tục mạnh dạn đầu tư cơ sở vật chất, linh hoạt trong sản xuất kinh doanh, tìm cơ hội hướng đi phù hợp để tiếp tục tạo công việc làm, thu nhập cho hơn 400 lao động.
Tam Đảo được công nhận là Khu du lịch quốc gia

Tam Đảo được công nhận là Khu du lịch quốc gia

Du lịch - Cát Tường (t/h) - 6 giờ trước
Ngày 25/1, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Quyết định số 170/QĐ-BVHTTDL về việc công nhận Khu du lịch Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc là Khu du lịch quốc gia.
63 tỉnh, thành xây dựng kế hoạch dạy học trực tiếp trước ngày 14/2

63 tỉnh, thành xây dựng kế hoạch dạy học trực tiếp trước ngày 14/2

Giáo dục - Cát Tường (t/h) - 6 giờ trước
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành công văn gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương về việc tổ chức dạy học trực tiếp.
Thọ Xuân (Thanh Hóa): Làng nghề góp phần tạo việc làm, thu nhập ổn định cho lao động địa phương

Thọ Xuân (Thanh Hóa): Làng nghề góp phần tạo việc làm, thu nhập ổn định cho lao động địa phương

Sản phẩm - Thị trường - Quỳnh Trâm (CĐ) - 6 giờ trước
Huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa là một trong những vùng “đất nghề” của xứ Thanh. Trong đó, nhắc đến các loại đặc sản đặc trưng của địa phương, thì những sản phẩm như bánh gai Tứ Trụ (làng Mía, xã Thọ Diên), bánh lá răng bừa Xuân Lập, hay kẹo lạc Đức Giang… không phải là cái tên xa lạ với người dân ở nhiều địa phương trên địa bàn cả nước.
Thủ tướng Phạm Minh Chính: 8 ý nghĩa lớn từ

Thủ tướng Phạm Minh Chính: 8 ý nghĩa lớn từ "những dự án của lòng dân" tại Quảng Ninh

Thời sự - PV - 6 giờ trước
Ngày 26/1, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dự Lễ khánh thành cầu Tình yêu, đường bao biển Hạ Long - Cẩm Phả và thông tuyến cao tốc Vân Đồn - Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh.
Thanh Hóa: Ưu tiên bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch

Thanh Hóa: Ưu tiên bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch

Sắc màu 54 - Quỳnh Trâm (CĐ) - 13 giờ trước
Nằm trong không gian du lịch của trung tâm du lịch miền Bắc, Thanh Hóa có một quần thể di tích lịch sử văn hóa giá trị và đa dạng. Trên địa bàn tỉnh hiện có trên 1.500 di tích lịch sử văn hóa, trong đó có những di tích có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đang được đầu tư bài bản, đưa vào khai thác du lịch.