Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Lớp học chữ Nôm Dao của Nghệ nhân ưu tú Tẩn Vần Siệu

Trọng Bảo - 11:43, 16/03/2022

Dù chỉ còn một bàn tay lành lặn và một mắt sáng, nhưng bao năm qua, ông Tẩn Vần Siệu (thôn Sín Chải, xã Tả Phìn, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai), đã vượt qua những khó khăn trong cuộc sống, đồng thời dành tâm huyết cho công tác bảo tồn, phát triển chữ Nôm Dao. Đặc biệt, ông Siệu còn nhường cả ngôi nhà của mình để làm nơi dạy học, ăn ngủ cho học viên ở xa trong những ngày trời mưa rét.

Dù tuổi đã cao, sức khỏe đã giảm sút những ông Siệu vẫn miệt mài dạy chữ Nôm Dao cho thế hệ trẻ
Dù tuổi đã cao, sức khỏe đã giảm sút những ông Siệu vẫn miệt mài dạy chữ Nôm Dao cho thế hệ trẻ

Không quản những ngày mưa nắng hay rét mướt, cứ đến lịch là ông Tẩn Vần Siệu vẫn lên lớp để dạy chữ Nôm Dao cho các học trò là con em người Dao trong thôn, xã và các tỉnh lân cận tới học. Lớp học và chỗ ăn nghỉ của các học trò ở xa được bố trí ngay trong ngôi nhà trước đây gia đình ông ở.

Nói về "duyên nợ" với chữ Nôm Dao, ông Siệu cho biết, sinh ra và lớn lên trong một gia đình hiếu học, từ nhỏ, ông đã theo cha học chữ của dân tộc mình. Đến năm 17 tuổi, ông đã thấm nhuần tư tưởng đạo đức, giáo lý trong các cuốn sách cổ và thuộc lòng các bài cúng, bài hát dân ca truyền thống dân tộc Dao. 

Nhận thấy rõ tầm quan trọng của việc gìn giữ chữ viết cổ trước nguy cơ mai một, từ năm 1992, ông Siệu bắt đầu truyền dạy chữ Nôm Dao cho con cháu trong gia đình, họ hàng và các học trò trong thôn. Hơn 30 năm dạy chữ, đã có gần một nghìn học trò được ông truyền dạy cho chữ Nôm Dao. 

Theo phong tục truyền thống của người Dao, lớp học của ông Siệu, thường mở từ ngày 30 Tết đến hết ngày Rằm tháng Giêng hàng năm. Tuy nhiên, cũng có năm ông mở lớp từ giữa tháng 11 âm lịch, đến hết rằm tháng Giêng cho nhiều học trò ở các tỉnh xa đến học.

Hàng ngày, ông Siệu vẫn giành thời gian sưu tầm, lưu giữ, sao chép lại những cuốn sách Dao cổ
Hàng ngày, ông Siệu vẫn giành thời gian sưu tầm, lưu giữ, sao chép lại những cuốn sách Dao cổ

“Mùa Xuân tiết trời ấm áp hơn, mọi người tạm nghỉ công việc đồng áng để đón Tết cổ truyền, đây là thời điểm thích hợp để khai bút học chữ, học đạo lý làm người tốt. Tôi truyền dạy chữ cho học trò với tinh thần giúp đỡ thiện tâm, không lấy tiền của các cháu. Học trò khi đến học thì ăn ở cùng gia đình. Do thời tiết ở đây rất khắc nghiệt, nhất là vào mùa Đông nên tôi nhường cả ngôi nhà này vừa làm lớp học, vừa bố trí chỗ ăn ngủ cho các cháu, còn gia đình thì chuyển vào ngôi nhà bên trong để ở…”, ông Siệu chia sẻ.

Trong quá trình theo dạy chữ, ông Siền còn dạy cho học trò ý nghĩa của các từ cổ, đạo lý làm người, các bài cúng, bài hát dân tộc và cách thức tổ chức các nghi lễ dân tộc như, lễ cấp sắc, lễ cúng ngày tết, ngày rằm…

Em Chảo Láo Tả, ở thôn Sả Séng, xã Tả Phìn chia sẻ: “Học thầu Siệu rất thích, thầy chỉ bảo tận tình cho các học trò. Em và các bạn trong lớp luôn cố gắng đi học đầy đủ, để có thể tiếp thu những kiến thức thầy truyền dạy, sau này sẽ làm được nhiều việc tốt cho mọi người”. 

Cũng từ nghiên cứu, am tường chữ cổ Nôm Dao, ông Siệu còn nắm được những tri thức dân gian về cây thuốc, các vị thuốc Nam của người Dao để vận dụng vào cuộc sống hàng ngày. Từ hiểu biết của mình, ông cũng truyền dạy cho học trò, với mong muốn các em am hiểu về cây thuốc quý để có thể chữa bệnh cứu người.

“Đi học thầy Siệu, ngoài học chữ viết còn được thầy dẫn đi rừng, chỉ từng cây thuốc để mang về làm thuốc tắm và chữa bệnh cho mọi người”, anh Lý Láo Lở ở thôn Sả Séng cho biết.

Lớp học mùa Xuân của ông Tẩn Vần Siệu đã và đang góp phần bảo tồn nét văn hóa độc đáo của người Dao
Lớp học mùa Xuân của ông Tẩn Vần Siệu đã và đang góp phần bảo tồn nét văn hóa độc đáo của người Dao

Song song với việc truyền dạy chữ viết cổ Nôm Dao, ông Siệu còn dành nhiều thời gian nghiên cứu, sưu tầm và lưu giữ nhiều cuốn sách cổ của người Dao. Hiện, ông có hàng chục cuốn sách cổ, có những cuốn sách đã được lưu truyền hàng trăm năm, như cuốn “thông sâu” (thông thư) để xem ngày tốt, ngày xấu, ngày làm nhà, kết hôn; cuốn “Khoi tàn sâu” (Khai đàn cấp sắc) dày 300 trang viết về các nghi lễ cấp sắc cổ truyền; cuốn “Suất cành dung” (hát đối đáp giao duyên), tập hợp 13 dạng hát đối đáp giao duyên của đồng bào Dao đỏ…

“Hàng ngày, tôi vẫn dành thời gian để sao chép, bổ sung, biên soạn ra sách mới, dịch ra tiếng phổ thông. Mỗi khi kết thúc khóa học, thì tặng cho mỗi học trò một cuốn sách chép lại để khi về nhà, các cháu sẽ mang ra đọc, vừa có thêm kiến thức, vừa là để ôn luyện lại nét chữ Nôm Dao”, ông Siệu tâm sự.

Năm nay đã ngoài 60 tuổi, ông Siệu vẫn tâm huyết bảo tồn, gìn giữ, phát triển những nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc. Mỗi mùa Xuân về, ông lại truyền dạy những kiến thức mình đã học cho các thế hệ con cháu. Với ông, đó cũng là niềm vui được cống hiến sức mình để gìn giữ, lưu truyền nét đẹp văn hoá truyền thống của dân tộc Dao. 

Năm 2020, ông Tẩn Vần Siệu vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân ưu tú” trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể. Đây cũng là sự ghi nhận những công lao, nỗ lực không mệt mỏi của cá nhân ông trong việc bảo tồn, lưu giữ, truyền bá bản sắc văn hóa dân tộc

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin nổi bật trang chủ
Ủy ban Dân tộc công bố Quyết định về công tác cán bộ

Ủy ban Dân tộc công bố Quyết định về công tác cán bộ

Công tác Dân tộc - Thúy Hồng - 19:23, 21/05/2024
Chiều 21/5, Ủy ban Dân tộc tổ chức Hội nghị trao quyết định về công tác cán bộ cho công chức, viên chức quản lý thuộc Ủy ban Dân tộc. Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh Chủ trì Hội nghị. Tham dự Hội nghị có các Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm: Nông Quốc Tuấn, Nông Thị Hà; đại diện lãnh đạo các vụ, đơn vị thuộc Ủy ban Dân tộc.
Nuôi hươu sao - Mô hình kinh tế mới ở huyện biên giới Ia H’Drai

Nuôi hươu sao - Mô hình kinh tế mới ở huyện biên giới Ia H’Drai

Kinh tế - Ngọc Chí - 19:08, 21/05/2024
Huyện biên giới Ia H’Drai (Kon Tum) có hơn 60% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) sinh sống; đa phần người dân đều làm công nhân cho các Công ty cao su trên địa bàn huyện. Tận dụng thời gian nhàn rỗi, nhiều hộ dân đã quyết định đầu tư vào mô hình nuôi hươu sao và chế biến sâu các sản phẩm từ nhung hươu để kiếm thêm thu nhập, hướng đến làm giàu trên vùng đất khó.
Mạo danh cán bộ ngân hàng lừa đảo chiếm đoạt hơn 80 tỷ đồng

Mạo danh cán bộ ngân hàng lừa đảo chiếm đoạt hơn 80 tỷ đồng

Pháp luật - Vũ Mừng - 19:06, 21/05/2024
Công an tỉnh Hà Giang vừa tiến hành bắt tạm giam đối tượng Trần Trung Hiếu (sinh năm 1994), trú tại Tổ 7, phường Nguyễn Trãi, Tp. Hà Giang, tỉnh Hà Giang về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, quy định tại khoản 4 Điều 174 Bộ luật Hình sự.
Cách cúng Lễ Phật đản rằm tháng 4 tại nhà

Cách cúng Lễ Phật đản rằm tháng 4 tại nhà

Xã hội - Minh Nhật - 19:04, 21/05/2024
Vào ngày Phật Đản, các Phật tử không sát sinh, mọi người đều ăn chay, lau dọn vệ sinh nhà cửa, chuẩn bị lễ cúng chu đáo, thận trọng lời ăn tiếng nói.
Gia Lai: Lắng nghe tâm tư, nguyện vọng cán bộ lãnh đạo, quản lý và viên chức ngành Giáo dục

Gia Lai: Lắng nghe tâm tư, nguyện vọng cán bộ lãnh đạo, quản lý và viên chức ngành Giáo dục

Giáo dục - Ngọc Thu - 18:55, 21/05/2024
Ngày 21/5, tại Tp. Pleiku, Thường trực HĐND tỉnh Gia Lai đã tổ chức hội nghị tiếp xúc, đối thoại với cán bộ lãnh đạo, quản lý và viên chức ngành Giáo dục. Dự hội nghị, có lãnh đạo tỉnh Gia Lai, các sở, ban, ngành có liên quan cùng 164 đại biểu đại diện cho cán bộ lãnh đạo, quản lý và viên chức ngành Giáo dục tỉnh Gia Lai.
Tin trong ngày - 20/5/2024

Tin trong ngày - 20/5/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 20/5, có những thông tin đáng chú ý sau: Khai mạc Kỳ họp thứ 7 Quốc hội khóa XV. Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Trường Sơn - Chân trần chí thép”. Bí thư Chi bộ người Mông năng động, làm kinh tế giỏi. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Vĩnh Phúc: Công nhận 121 Người có uy tín trong vùng đồng bào DTTS

Vĩnh Phúc: Công nhận 121 Người có uy tín trong vùng đồng bào DTTS

Người có uy tín - Văn Hoa - Thế Dương - 18:44, 21/05/2024
Thực hiện Quyết định số 28/2023/QĐ-TTg ngày 23/11/2023 của Thủ tướng Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 12/2018/QĐ-TTg ngày 6/3/2018 về tiêu chí lựa chọn, công nhận Người có uy tín và chính sách đối với Người có uy tín trong đồng bào DTTS. Đến nay 100% các huyện, thành phố trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc đã ban hành Quyết định phê duyệt, công nhận Người có uy tín năm 2024.
AFF Cup 2024: Đội tuyển Việt Nam cùng bảng đấu với các đội tuyển Indonesia, Philippines, Myanmar và Lào

AFF Cup 2024: Đội tuyển Việt Nam cùng bảng đấu với các đội tuyển Indonesia, Philippines, Myanmar và Lào

Thể thao - Hoàng Minh - 18:40, 21/05/2024
Liên đoàn Bóng đá Đông Nam Á (AFF) vừa tổ chức Lễ bốc thăm chia bảng AFF Cup 2024 tại thủ đô Hà Nội. Đội tuyển Việt Nam rơi vào bảng B, cùng các đội tuyển Indonesia, Philippines, Myanmar và Lào.
Đắk Lắk: Điểm hỗ trợ Thông tin - Văn hóa - Du lịch huyện Lắk chính thức hoạt động

Đắk Lắk: Điểm hỗ trợ Thông tin - Văn hóa - Du lịch huyện Lắk chính thức hoạt động

Du lịch - Lê Hường - 18:38, 21/05/2024
Ngày 20/5, UBND huyện Lắk, tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức Lễ khánh thành và chính thức đưa vào hoạt động Điểm hỗ trợ Thông tin - Văn hóa - Du lịch huyện Lắk.
Thanh Hóa nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho người dân biên giới

Thanh Hóa nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho người dân biên giới

Tin tức - Quỳnh Trâm - 18:35, 21/05/2024
Ngày 21/5, tại huyện Mường Lát (tỉnh Thanh Hóa), Sở Ngoại vụ phối hợp với Ủy ban Biên giới Quốc gia (Bộ Ngoại giao), Công an tỉnh, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, Ban Dân tộc và UBND huyện Mường Lát tổ chức Hội nghị tập huấn tuyên truyền phổ biến pháp luật, chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước về biên giới lãnh thổ quốc gia.
Quốc hội thảo luận về nội dung dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu giá tài sản

Quốc hội thảo luận về nội dung dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu giá tài sản

Thời sự - Hoàng Quý - 18:33, 21/05/2024
Chiều 21/5, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải, Quốc hội thảo luận phiên toàn thể tại hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu giá tài sản.