Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Cách bảo tồn văn hóa truyền thống của người Dao ở Minh An

Văn Hoa - 12:31, 23/09/2021

Dù chưa thành lập các câu lạc bộ (CLB), chưa mở các lớp bài bản chuyên nghiệp, tự túc kinh phí hoạt động, nhưng thời gian qua, tại các thôn, bản đồng bào dân tộc Dao ở xã Minh An, huyện Văn Chấn (Yên Bái) đã có nhiều nhóm nhỏ được thành lập như, nhóm học chữ Nôm Dao, nhóm văn nghệ, nhóm thêu, nhóm múa...; Với sự nỗ lực hoạt động của các nhóm này, đang góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc Dao.

Một lớp dạy chữ Nôm Dao ở Minh An
Một lớp dạy chữ Nôm Dao ở Minh An

Một xã có 7 nhóm bảo tồn văn hóa

Minh An có dân số hơn 4.000 người, với 67% là người Dao. Trong đó có 4/7 thôn, bản tập trung người Dao sinh sống. Dù chưa chính thức thành lập CLB, nhưng hiện nay, xã Minh An đang có 7 nhóm bảo tồn văn hóa đang hoạt động, thu hút khoảng 200 thành viên với nhiều thế hệ, lứa tuổi tham gia.

Những năm qua, các CLB thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt, luyện tập. Tất cả đều chung mục đích cùng nhau giữ gìn, bảo tồn văn hóa truyền thống của dân tộc mình.  Để duy trì hoạt động, các nhóm đã tự đóng góp kinh phí.

Các hoạt động, các buổi sinh hoạt tập trung vào việc bảo tồn, lưu giữ bản sắc văn hóa dân tộc Dao, như: mở lớp truyền dạy chữ viết Nôm Dao, dạy những làn điệu dân ca, hướng dẫn những điệu múa truyền thống, cách thêu hoa văn thổ cẩm…Các lớp đều do các nghệ nhân ở địa phương tự nguyện truyền dạy miễn phí. 

Là người am hiểu văn hóa Dao, giỏi và tâm huyết với chữ Nôm Dao, nắm rõ từng nghi lễ thờ cúng, ông Dương Trung Vi đã sưu tầm, lưu giữ được nhiều sách cổ. Được sự động viên của các nghệ nhân, cùng với lòng nhiệt huyết, những năm gần đây, ông Vi cùng với một số nghệ nhân trong xã đã tự mở nhiều lớp học chữ Nôm Dao miễn phí cho lớp trẻ trong bản.

Theo ông Vi, vì chưa có bộ tài liệu giảng dạy bài bản, người dạy thường lấy tài liệu trong các bài cúng để dạy cách đọc, cách viết, giải nghĩa chữ Nôm Dao. Chữ Nôm Dao là loại chữ khó viết, khó học, nên đòi hỏi người tham gia học phải kiên trì, chịu khó. Những người dạy và học đều tranh thủ vào các buổi tối. Mỗi lớp học thường kéo dài 2 - 3 năm thì mới có thể đọc thông viết thạo. Ngoài tham gia lớp học, các học viên còn thường xuyên đi theo các thầy tham gia các lễ như tết nhảy, lễ cấp sắc để học từ thực tiễn.

Với người Dao ở xã Minh An, gìn giữ bản sắc văn hóa là thể hiện tình yêu dân tộc. (Ảnh chụp trước ngày 27/4/2021)
Với người Dao ở xã Minh An, gìn giữ bản sắc văn hóa là thể hiện tình yêu dân tộc. (Ảnh chụp trước ngày 27/4/2021)

Trân trọng và tự hào bản sắc văn hóa

Bên cạnh  những nỗ lực bảo tồn chữ Nôm Dao, đồng bào luôn ý thức giữ gìn những nét văn hóa truyền thống, nhất là trang phục truyền thống. Phụ nữ người Dao ở xã Minh An đã lập thành các nhóm nhỏ tại các thôn, bản, những lúc rảnh rỗi hay buổi tối, các bà, các chị lại cùng nhau ngồi thêu cho mình và người thân những bộ trang phục truyền thống, đồng thời truyền dạy cho lớp trẻ.

Bà Triệu Thị Duyên sinh ra và lớn lên ở xã Minh An. Từ bé, bà đã được mẹ dạy cách thêu. Lớn lên bà đi học và trở thành cô giáo. Những năm tháng là giáo viên đứng trên bục giảng, nhưng bà vẫn không quên và vẫn tự tay thêu cho mình và người thân những bộ quần áo người Dao. Sau khi nghỉ chế độ, ngoài thêu trang phục cho gia đình, bà còn dành nhiều thời gian truyền dạy lại cho lớp trẻ.

Tôi cảm thấy mình cần phải có trách nhiệm với dân tộc mình. Mình biết thêu, mình phải dạy lớp trẻ thêu để truyền đời này sang đời khác, nếu không lớp già qua đi sẽ không còn ai biết thêu. Việc thêu hoa văn của người Dao cần phải lưu giữ, để có được những bộ trang phục đúng truyền thống người Dao, để tham dự các ngày lễ, ngày tết thể hiện sắc màu dân tộc mình…”, bà Duyên bộc bạch.

Văn hóa, văn nghệ cũng là món ăn tinh thần không thể thiếu được trong đời sống của đồng bào Dao nơi đây. Mỗi khi rảnh rỗi, các nghệ nhân người Dao ở xã Minh An lại tập trung tại Nhà văn hóa, cùng sưu tầm và ôn lại những bài dân ca cổ để hát mỗi khi tết đến Xuân về, hay dịp lễ cấp sắc, lễ vào nhà mới, đám cưới…

Các nghệ nhân còn sáng tác lời mới có nội dung ca ngợi Đảng, Bác Hồ, quê hương đất nước đổi mới, lao động sản xuất mùa vụ, ca ngợi tình bạn, tình yêu đôi lứa, lời răn dạy ... Những câu hát dân ca Dao thường giản dị, mộc mạc nhưng đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của đồng bào Dao.

Những buổi sinh hoạt thêu hoa văn trên thổ cẩm giúp những phụ nữ Dao thêm gắn kết, xóa tan mệt mỏi sau buổi lao động vất vả
Những buổi sinh hoạt thêu hoa văn trên thổ cẩm giúp chị em phụ nữ Dao thêm gắn kết, xóa tan mệt mỏi sau buổi lao động vất vả

Đứng trước nguy cơ bị mai một bởi nhiều người không còn biết hát, một số nghệ nhân người Dao ở xã Minh An đã họp bàn tổ chức truyền dạy cho lớp trẻ. Đội văn nghệ các thôn, bản thường xuyên tổ chức theo nhóm, phân công nghệ nhân biết hát, biết điệu múa truyền thống để truyền dạy cho các thành viên về các làn điệu páo dung, tộ dung, một số điệu múa truyền thống như múa chuông, múa bắt ba ba, múa kiếm, múa đao...

Nhờ đó mà những năm gần đây, nhiều người trẻ tuổi đã biết hát dân ca, những điệu múa truyền thống dân tộc Dao. Và, ngoài biểu diễn trong lễ cấp sắc, đám cưới, vào nhà mới, những điệu hát, bài múa còn được đem đến các hội thi nghệ thuật quần chúng hay biểu diễn phục vụ các ngày lễ lớn, ngày tết tại địa phương.

Để công tác bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Dao thêm hiệu quả hơn, UBND xã Minh An đã phân công ông Dương Đức Tơ, nguyên Bí thư Đảng ủy, nay là Chủ tịch Hội người Cao tuổi xã Minh An phụ trách việc bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Dao ở Minh An.

Ông Tơ cho biết: "Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ đề nghị cấp ủy, chính quyền địa phương tạo điều kiện cho đồng bào Dao ở đây thành lập các CLB như: CLB múa, hát Dao; CLB thêu văn hoa thổ cẩm; CLB yêu thích chữ Nôm Dao… Đặc biệt, được sự quan tâm của UBND tỉnh Yên Bái, tới đây sẽ mở lớp dạy chữ Nôm Dao tại xã, chúng tôi sẽ vận động tất cả các lứa tuổi và phụ nữ tham gia lớp học này". 

Có thể thấy rằng, phong trào gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống của người Dao ở xã Minh An thể hiện niềm tự hào dân tộc, ý thức trách nhiệm trong gìn giữ bản sắc văn hóa. Đây là yếu tố quan trọng, giúp người Dao bảo tồn, mãi lưu truyền được mạch nguồn văn hóa-  tài sản quý báu của cha ông đến thế hệ mai sau.

Tin cùng chuyên mục
TP. Hồ Chí Minh: Rực rỡ sắc màu khinh khí cầu chào mừng Xuân mới

TP. Hồ Chí Minh: Rực rỡ sắc màu khinh khí cầu chào mừng Xuân mới

Chiều ngày 22/1/2022, Sở Du lịch TP. Hồ Chí Minh, phối hợp UBND TP. Thủ Đức tổ chức “Ngày hội Khinh khí cầu, du thuyền và các hoạt động thể thao dưới nước” trong 2 ngày (ngày 22 và 23/1/2022) tại Công viên nóc hầm vượt sông Sài Gòn, TP. Thủ Đức - TP. Hồ Chí Minh.
Tin nổi bật trang chủ
Thủ tướng Phạm Minh Chính: Chính phủ sẽ có giải pháp để "đường về quê gần hơn" với kiều bào

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Chính phủ sẽ có giải pháp để "đường về quê gần hơn" với kiều bào

Phát biểu tại cuộc gặp mặt kiều bào tham dự Xuân Quê hương năm 2022, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết Đảng, Nhà nước, Chính phủ thấu hiểu, chia sẻ, luôn đặt ra trách nhiệm và sẽ có giải pháp để làm cho "đường về quê gần hơn" với kiều bào, gồm các chính sách căn cơ hơn để chăm lo, hỗ trợ và huy động trí tuệ, nguồn lực của bà con cho sự nghiệp phát triển đất nước hùng cường, thịnh vượng, cả các giải pháp trước mắt cần làm ngay như sớm mở lại các đường bay thương mại.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc: Vượt lên khó khăn, bà con Kiều bào đã có nhiều đóng góp quý báu cho đất nước

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc: Vượt lên khó khăn, bà con Kiều bào đã có nhiều đóng góp quý báu cho đất nước

Thời sự - PV - 23:18, 22/01/2022
Nhân dịp đón Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022, tối 22/1, tại Nhà hát Lớn (Hà Nội), Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Bộ Ngoại giao) tổ chức Vhương trình nghệ thuật “Xuân Quê hương 2022”. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc và phu nhân tới dự chương trình.
TP. Hồ Chí Minh: Rực rỡ sắc màu khinh khí cầu chào mừng Xuân mới

TP. Hồ Chí Minh: Rực rỡ sắc màu khinh khí cầu chào mừng Xuân mới

Sắc màu 54 - Lê Vũ - Trần Linh - 21:51, 22/01/2022
Chiều ngày 22/1/2022, Sở Du lịch TP. Hồ Chí Minh, phối hợp UBND TP. Thủ Đức tổ chức “Ngày hội Khinh khí cầu, du thuyền và các hoạt động thể thao dưới nước” trong 2 ngày (ngày 22 và 23/1/2022) tại Công viên nóc hầm vượt sông Sài Gòn, TP. Thủ Đức - TP. Hồ Chí Minh.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải tặng quà cho công nhân đồng bào DTTS tại Gia Lai

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải tặng quà cho công nhân đồng bào DTTS tại Gia Lai

Công tác Dân tộc - Hà Đức Thành - 21:48, 22/01/2022
Chiều 22/1/2022, tại Công ty TNHH MTV Cao su Chư Păh (Gia Lai), Ông Nguyễn Đức Hải - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội đã đến thăm và trao tặng 200 suất quà cho 200 công nhân đồng bào DTTS có hoàn cảnh khó khăn của 4 công ty cao su trực thuộc Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam trên địa bàn tỉnh Gia Lai.
Test Covichek: Phát hiện kháng nguyên nhanh chóng và chính xác - “Chìa khóa” mở cửa các hoạt động cộng đồng

Test Covichek: Phát hiện kháng nguyên nhanh chóng và chính xác - “Chìa khóa” mở cửa các hoạt động cộng đồng

Sức khỏe - Hương Trà - 21:44, 22/01/2022
Chuyển trạng thái thích ứng an toàn với Covid-19 theo Nghị quyết 128 của Chính phủ, việc xét nghiệm tầm soát chủ động là biện pháp quan trọng nhằm phát hiện sớm các trường hợp mắc bệnh, kịp thời thực hiện các phương án khoanh vùng, cách ly, điều trị, hạn chế tối đa nguy cơ dịch bệnh lây lan, bùng phát ra cộng đồng. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp, tập đoàn tuy gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nhưng vẫn không quên trách nhiệm cộng đồng xã hội, chung tay cùng với các cấp, các ngành trong phòng, chống dịch, trong đó có việc viện trợ Kit xét nghiệm Covid-19, giúp việc chuẩn đoán, phát hiện kháng nguyên nhanh và chính xác.
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam thăm, chúc Tết tại Bình Thuận

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam thăm, chúc Tết tại Bình Thuận

Tin tức - PV - 20:37, 22/01/2022
Sáng 22/1, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam và đoàn công tác Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Hội Nông dân Việt Nam đến động viên, chúc Tết, tặng quà cho người nghèo, người lao động khó khăn, người bị dịch bệnh COVID-19; một số đơn vị quân đội, công an, y tế trên địa bàn tỉnh Bình Thuận.
Phố phường Hà Nội ngập sắc hoa rừng Tây Bắc

Phố phường Hà Nội ngập sắc hoa rừng Tây Bắc

Chỉ còn ít ngày nữa là đến Tết Nhâm Dần 2022, những ngày vừa qua, tại chợ hoa Quảng An (Tây Hồ, Hà Nội) - một trong những chợ hoa lớn nhất của Thủ đô đã ngập tràn màu sắc của các loại hoa. Những loại hoa lê, hoa đào, hoa mận được các tiểu thương bày bán từ nhiều ngày trước khiến mỗi người đi qua không khỏi xốn sang, thích thú.
“Xuân biên phòng ấm lòng dân bản” ở Sơn La

“Xuân biên phòng ấm lòng dân bản” ở Sơn La

Tin địa phương - PV - 20:21, 22/01/2022
Ngày 22/1, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La đã chủ trì phối hợp Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam của tỉnh và các đơn vị tổ chức chương trình “Xuân biên phòng ấm lòng dân bản” tại một xã vùng biên giới của huyện Sông Mã. Đây là một hoạt động góp phần chia sẻ khó khăn với những hộ nghèo nơi biên giới, mang lại một cái Tết vui tươi, phấn khởi cho nhân dân.
Ngày 22/1: Việt Nam có 15.707 ca mắc COVID-19 và 3.512 ca khỏi bệnh

Ngày 22/1: Việt Nam có 15.707 ca mắc COVID-19 và 3.512 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 18:37, 22/01/2022
Ngày 22/1, Việt Nam có 15.707 ca mắc mới COVID-19 tại 61 tỉnh, thành phố trong đó có 10.986 ca trong cộng đồng. Trong ngày, cả nước có 3.512 bệnh nhân được công bố khỏi bệnh.
Đắk Lắk: Phát hiện xe khách vận chuyển gần 1.000 gói thuốc lá lậu

Đắk Lắk: Phát hiện xe khách vận chuyển gần 1.000 gói thuốc lá lậu

Pháp luật - Phan Trọng - 17:15, 22/01/2022
Ngày 22/1, Phòng Cảnh sát Giao thông (CSGT) Công an tỉnh Đắk Lắk thông tin, vừa phát hiện một xe khách vận chuyển gần 1.000 bao thuốc lá lậu từ Ninh Bình vào Đắk Lắk tiêu thụ.
Vụ Địa phương II trao quà Tết tại huyện Buôn Đôn

Vụ Địa phương II trao quà Tết tại huyện Buôn Đôn

Công tác Dân tộc - Lê Hường - 17:14, 22/01/2022
Ngày 22/1/2022, thừa ủy quyền của Lãnh đạo Ủy Ban Dân tộc (UBDT), Vụ Địa phương II (thuộc UBDT) phối hợp cùng Ban Dân tộc tỉnh Đắk Lắk tổ chức đi thăm hỏi, chúc Tết và tặng quà hộ nghèo, gia đình chính sách đồng bào DTTS của 2 xã Ea Huar và Krông Na, Người có uy tín, Phòng Dân tộc, Trường THPT Dân tộc nội trú huyện Buôn Đôn (Đắk Lắk) nhân dịp Tết Nguyên đán Nhâm Dần. Ông Điểu Mưu - Phó Vụ trưởng Vụ Địa phương II dẫn đầu Đoàn công tác. Cùng đi với đoàn có ông Lê Ngọc Vinh - Phó Trưởng Ban Dân tộc tỉnh Đắk Lắk.
Chủ tịch nước cùng Kiều bào dâng hương tại Hoàng thành

Chủ tịch nước cùng Kiều bào dâng hương tại Hoàng thành

Thời sự - PV - 14:42, 22/01/2022
Sáng 22/1/2022 (tức 20 tháng Chạp Tân Sửu), Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc cùng các Kiều bào tiêu biểu hội tụ tại điện Kính Thiên Hoàng thành Thăng Long, Hà Nội, làm lễ dâng hương cầu cho quốc thái dân an, đón một năm mới an lành hạnh phúc.