Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Cách bảo tồn văn hóa truyền thống của người Dao ở Minh An

Văn Hoa - 12:31, 23/09/2021

Dù chưa thành lập các câu lạc bộ (CLB), chưa mở các lớp bài bản chuyên nghiệp, tự túc kinh phí hoạt động, nhưng thời gian qua, tại các thôn, bản đồng bào dân tộc Dao ở xã Minh An, huyện Văn Chấn (Yên Bái) đã có nhiều nhóm nhỏ được thành lập như, nhóm học chữ Nôm Dao, nhóm văn nghệ, nhóm thêu, nhóm múa...; Với sự nỗ lực hoạt động của các nhóm này, đang góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc Dao.

Một lớp dạy chữ Nôm Dao ở Minh An
Một lớp dạy chữ Nôm Dao ở Minh An

Một xã có 7 nhóm bảo tồn văn hóa

Minh An có dân số hơn 4.000 người, với 67% là người Dao. Trong đó có 4/7 thôn, bản tập trung người Dao sinh sống. Dù chưa chính thức thành lập CLB, nhưng hiện nay, xã Minh An đang có 7 nhóm bảo tồn văn hóa đang hoạt động, thu hút khoảng 200 thành viên với nhiều thế hệ, lứa tuổi tham gia.

Những năm qua, các CLB thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt, luyện tập. Tất cả đều chung mục đích cùng nhau giữ gìn, bảo tồn văn hóa truyền thống của dân tộc mình.  Để duy trì hoạt động, các nhóm đã tự đóng góp kinh phí.

Các hoạt động, các buổi sinh hoạt tập trung vào việc bảo tồn, lưu giữ bản sắc văn hóa dân tộc Dao, như: mở lớp truyền dạy chữ viết Nôm Dao, dạy những làn điệu dân ca, hướng dẫn những điệu múa truyền thống, cách thêu hoa văn thổ cẩm…Các lớp đều do các nghệ nhân ở địa phương tự nguyện truyền dạy miễn phí. 

Là người am hiểu văn hóa Dao, giỏi và tâm huyết với chữ Nôm Dao, nắm rõ từng nghi lễ thờ cúng, ông Dương Trung Vi đã sưu tầm, lưu giữ được nhiều sách cổ. Được sự động viên của các nghệ nhân, cùng với lòng nhiệt huyết, những năm gần đây, ông Vi cùng với một số nghệ nhân trong xã đã tự mở nhiều lớp học chữ Nôm Dao miễn phí cho lớp trẻ trong bản.

Theo ông Vi, vì chưa có bộ tài liệu giảng dạy bài bản, người dạy thường lấy tài liệu trong các bài cúng để dạy cách đọc, cách viết, giải nghĩa chữ Nôm Dao. Chữ Nôm Dao là loại chữ khó viết, khó học, nên đòi hỏi người tham gia học phải kiên trì, chịu khó. Những người dạy và học đều tranh thủ vào các buổi tối. Mỗi lớp học thường kéo dài 2 - 3 năm thì mới có thể đọc thông viết thạo. Ngoài tham gia lớp học, các học viên còn thường xuyên đi theo các thầy tham gia các lễ như tết nhảy, lễ cấp sắc để học từ thực tiễn.

Với người Dao ở xã Minh An, gìn giữ bản sắc văn hóa là thể hiện tình yêu dân tộc. (Ảnh chụp trước ngày 27/4/2021)
Với người Dao ở xã Minh An, gìn giữ bản sắc văn hóa là thể hiện tình yêu dân tộc. (Ảnh chụp trước ngày 27/4/2021)

Trân trọng và tự hào bản sắc văn hóa

Bên cạnh  những nỗ lực bảo tồn chữ Nôm Dao, đồng bào luôn ý thức giữ gìn những nét văn hóa truyền thống, nhất là trang phục truyền thống. Phụ nữ người Dao ở xã Minh An đã lập thành các nhóm nhỏ tại các thôn, bản, những lúc rảnh rỗi hay buổi tối, các bà, các chị lại cùng nhau ngồi thêu cho mình và người thân những bộ trang phục truyền thống, đồng thời truyền dạy cho lớp trẻ.

Bà Triệu Thị Duyên sinh ra và lớn lên ở xã Minh An. Từ bé, bà đã được mẹ dạy cách thêu. Lớn lên bà đi học và trở thành cô giáo. Những năm tháng là giáo viên đứng trên bục giảng, nhưng bà vẫn không quên và vẫn tự tay thêu cho mình và người thân những bộ quần áo người Dao. Sau khi nghỉ chế độ, ngoài thêu trang phục cho gia đình, bà còn dành nhiều thời gian truyền dạy lại cho lớp trẻ.

Tôi cảm thấy mình cần phải có trách nhiệm với dân tộc mình. Mình biết thêu, mình phải dạy lớp trẻ thêu để truyền đời này sang đời khác, nếu không lớp già qua đi sẽ không còn ai biết thêu. Việc thêu hoa văn của người Dao cần phải lưu giữ, để có được những bộ trang phục đúng truyền thống người Dao, để tham dự các ngày lễ, ngày tết thể hiện sắc màu dân tộc mình…”, bà Duyên bộc bạch.

Văn hóa, văn nghệ cũng là món ăn tinh thần không thể thiếu được trong đời sống của đồng bào Dao nơi đây. Mỗi khi rảnh rỗi, các nghệ nhân người Dao ở xã Minh An lại tập trung tại Nhà văn hóa, cùng sưu tầm và ôn lại những bài dân ca cổ để hát mỗi khi tết đến Xuân về, hay dịp lễ cấp sắc, lễ vào nhà mới, đám cưới…

Các nghệ nhân còn sáng tác lời mới có nội dung ca ngợi Đảng, Bác Hồ, quê hương đất nước đổi mới, lao động sản xuất mùa vụ, ca ngợi tình bạn, tình yêu đôi lứa, lời răn dạy ... Những câu hát dân ca Dao thường giản dị, mộc mạc nhưng đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của đồng bào Dao.

Những buổi sinh hoạt thêu hoa văn trên thổ cẩm giúp những phụ nữ Dao thêm gắn kết, xóa tan mệt mỏi sau buổi lao động vất vả
Những buổi sinh hoạt thêu hoa văn trên thổ cẩm giúp chị em phụ nữ Dao thêm gắn kết, xóa tan mệt mỏi sau buổi lao động vất vả

Đứng trước nguy cơ bị mai một bởi nhiều người không còn biết hát, một số nghệ nhân người Dao ở xã Minh An đã họp bàn tổ chức truyền dạy cho lớp trẻ. Đội văn nghệ các thôn, bản thường xuyên tổ chức theo nhóm, phân công nghệ nhân biết hát, biết điệu múa truyền thống để truyền dạy cho các thành viên về các làn điệu páo dung, tộ dung, một số điệu múa truyền thống như múa chuông, múa bắt ba ba, múa kiếm, múa đao...

Nhờ đó mà những năm gần đây, nhiều người trẻ tuổi đã biết hát dân ca, những điệu múa truyền thống dân tộc Dao. Và, ngoài biểu diễn trong lễ cấp sắc, đám cưới, vào nhà mới, những điệu hát, bài múa còn được đem đến các hội thi nghệ thuật quần chúng hay biểu diễn phục vụ các ngày lễ lớn, ngày tết tại địa phương.

Để công tác bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Dao thêm hiệu quả hơn, UBND xã Minh An đã phân công ông Dương Đức Tơ, nguyên Bí thư Đảng ủy, nay là Chủ tịch Hội người Cao tuổi xã Minh An phụ trách việc bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Dao ở Minh An.

Ông Tơ cho biết: "Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ đề nghị cấp ủy, chính quyền địa phương tạo điều kiện cho đồng bào Dao ở đây thành lập các CLB như: CLB múa, hát Dao; CLB thêu văn hoa thổ cẩm; CLB yêu thích chữ Nôm Dao… Đặc biệt, được sự quan tâm của UBND tỉnh Yên Bái, tới đây sẽ mở lớp dạy chữ Nôm Dao tại xã, chúng tôi sẽ vận động tất cả các lứa tuổi và phụ nữ tham gia lớp học này". 

Có thể thấy rằng, phong trào gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống của người Dao ở xã Minh An thể hiện niềm tự hào dân tộc, ý thức trách nhiệm trong gìn giữ bản sắc văn hóa. Đây là yếu tố quan trọng, giúp người Dao bảo tồn, mãi lưu truyền được mạch nguồn văn hóa-  tài sản quý báu của cha ông đến thế hệ mai sau.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
An Giang: Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa các DTTS gắn với phát triển du lịch

An Giang: Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa các DTTS gắn với phát triển du lịch

Nâng cao nhận thức của hệ thống chính trị, các tầng lớp Nhân dân về việc bảo tồn và phát huy giá trị dân ca, dân vũ, dân nhạc truyền thống các dân tộc, góp phần quan trọng hình thành bản sắc văn hóa Việt Nam, UBND tỉnh An Giang vừa ban hành Kế hoạch 695/KH-UBND triển khai đề án “Bảo tồn, phát huy giá trị dân ca, dân vũ, dân nhạc của các DTTS gắn với phát triển du lịch giai đoạn 2023 - 2030” trên địa bàn tỉnh An Giang.
Tin nổi bật trang chủ
Lịch thi đấu vòng 1/8 World Cup 2022 ngày 6/12/2022

Lịch thi đấu vòng 1/8 World Cup 2022 ngày 6/12/2022

Thể thao - Giải trí - B. Ngân - 1 giờ trước
Ngày 6/12/2022, vòng 1/8 World Cup 2022 diễn ra 2 trận đấu giữa Brazil và Hàn Quốc; Ma-rốc và Tây Ban Nha. Sau đây là lịch thi đấu chi tiết của 2 trận đấu này mời bạn đọc theo dõi.
An Giang: Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa các DTTS gắn với phát triển du lịch

An Giang: Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa các DTTS gắn với phát triển du lịch

Sắc màu 54 - PV - 2 giờ trước
Nâng cao nhận thức của hệ thống chính trị, các tầng lớp Nhân dân về việc bảo tồn và phát huy giá trị dân ca, dân vũ, dân nhạc truyền thống các dân tộc, góp phần quan trọng hình thành bản sắc văn hóa Việt Nam, UBND tỉnh An Giang vừa ban hành Kế hoạch 695/KH-UBND triển khai đề án “Bảo tồn, phát huy giá trị dân ca, dân vũ, dân nhạc của các DTTS gắn với phát triển du lịch giai đoạn 2023 - 2030” trên địa bàn tỉnh An Giang.
Hậu Giang: Nhiều nội dung, nhiệm vụ trong xây dựng nông thôn mới

Hậu Giang: Nhiều nội dung, nhiệm vụ trong xây dựng nông thôn mới

Kinh tế - PV - 2 giờ trước
Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh Hậu Giang đã đề ra nhiều nội dung nhiệm vụ như: Nâng cao hiệu quả quản lý và thực hiện xây dựng NTM theo quy hoạch nhằm nâng cao đời sống kinh tế - xã hội nông thôn gắn với quá trình đô thị hóa. Phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội, cơ bản đồng bộ, hiện đại, đảm bảo kết nối nông thôn - đô thị và kết nối các vùng.
Chuẩn bị cung ứng hàng hóa Tết cho đồng bào vùng DTTS

Chuẩn bị cung ứng hàng hóa Tết cho đồng bào vùng DTTS

Xã hội - PV - 2 giờ trước
Trung tâm Dịch vụ miền núi tỉnh thuộc Ban Dân tộc tỉnh Bình Thuận với hệ thống các cửa hàng ở các xã thuần đồng bào DTTS có nhiệm vụ tổ chức cung ứng các mặt hàng thiết yếu phục vụ sản xuất, nhu cầu mua sắm của bà con dịp tết Đầu lúa, tết Nguyên đán 2023.
Phú Yên: Tiếp vốn cho vùng đồng bào DTTS và miền núi

Phú Yên: Tiếp vốn cho vùng đồng bào DTTS và miền núi

Chính sách dân tộc - PV - 3 giờ trước
Sau một thời gian tích cực triển khai, những đồng vốn đầu tiên của chính sách tín dụng ưu đãi thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân DTTS và miền núi năm 2022 theo Nghị định 28/2022/NĐ-CP của Chính phủ đã đến tay người dân. Qua đó giúp họ phát triển sản xuất, ổn định đời sống.
Video bàn thắng trận Anh và Senegal tại World Cup 2022

Video bàn thắng trận Anh và Senegal tại World Cup 2022

Đội tuyển Anh giành chiến thắng 3-0 trước đội tuyển Senegal tại vòng 1/8 để tiến vào tứ kết World Cup 2022 gặp đương kim vô địch Pháp. Sau đây là Video bàn thắng trận Anh và Senegal tại World Cup 2022 mời các bạn theo dõi.
Lào Cai: Gỡ khó trong triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia

Lào Cai: Gỡ khó trong triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia

Kinh tế - PV - 3 giờ trước
Hiện nay, tỉnh Lào Cai đang tập trung cao độ để triển khai 03 Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG), trong đó có Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi. Tuy nhiên, đây là chương trình mới với nguồn vốn đầu tư rất lớn nên cũng không tránh khỏi một số khó khăn, thách thức.
Hướng dẫn triển khai đầu tư, hỗ trợ phát triển vùng trồng dược liệu quý

Hướng dẫn triển khai đầu tư, hỗ trợ phát triển vùng trồng dược liệu quý

Tin địa phương - Nguyệt Anh - 3 giờ trước
Cục Quản lý Y dược cổ truyền (Bộ Y tế) phối hợp với Sở Y tế Đắk Lắk tổ chức Hội nghị hướng dẫn triển khai nội dung đầu tư hỗ trợ phát triển vùng trồng dược liệu quý. Đây là một trong những nội dung thuộc Dự án 3- Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021- 2030.
Xu hướng hưởng thụ mới: Sống thượng lưu trong tư gia chuẩn khách sạn 5 sao

Xu hướng hưởng thụ mới: Sống thượng lưu trong tư gia chuẩn khách sạn 5 sao

Xã hội - PV - 4 giờ trước
Tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn cầu cùng tư duy chọn nhà thay đổi mạnh sau đại dịch đang kích cầu mạnh mẽ những chuẩn mực sống mới. Theo dõi lựa chọn của giới thượng lưu thời gian gần đây, có thể dễ dàng nhận thấy dòng sản phẩm căn hộ tầng cao với chuẩn mực sống xa hoa đang được săn đón và luôn nằm trong bảng hàng ‘hot’.
Phiên tòa trực tuyến - Nhu cầu, xu hướng tất yếu của hoạt động tư pháp

Phiên tòa trực tuyến - Nhu cầu, xu hướng tất yếu của hoạt động tư pháp

Pháp luật - Hoàng Sa - 4 giờ trước
Cụ thể hóa Nghị quyết số 33/2021/QH15 ngày 12/11/2021 về tổ chức phiên tòa trực tuyến, ngày 10/8/2022, Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Công văn số 58/TANDTC-TĐKT hướng dẫn về tổ chức phiên tòa trực tuyến. Theo đó, thời gian qua các địa phương đã đẩy mạnh tổ chức phiên tòa trực tuyến trên cơ sở bảo đảm các nguyên tắc cơ bản và thủ tục tố tụng do pháp luật quy định.
Quyết tâm thúc đẩy phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo ở huyện miền núi Ngọc Lặc

Quyết tâm thúc đẩy phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo ở huyện miền núi Ngọc Lặc

Kinh tế - Quỳnh Trâm - 4 giờ trước
Ngọc Lặc là 1 trong 11 huyện miền núi của tỉnh Thanh Hóa. Những năm qua, công tác giảm nghèo luôn được Đảng bộ, chính quyền địa phương đặc biệt quan tâm và thực hiện hiệu quả. Đặc biệt, thông qua việc triển khai những chương trình, dự án chính sách dân tộc hỗ trợ thiết thực, tạo điều kiện cho nhiều hộ dân nghèo, cận nghèo vượt khó, mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi, thoát nghèo, từng bước vươn lên làm giàu trên chính mảnh đất quê hương mình.