Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Lễ Then xò lụ của người Thái, Điện Biên

Nguyệt Anh (T/h) - 18:10, 11/09/2021

Lễ Then xò lụ (Then cầu con) là một trong những tập quán xã hội và tín ngưỡng của người Thái ở bản Tâu, xã Hua Thanh, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên đang được gìn giữ và phát huy. Qua nghi lễ, nhiều điệu múa cùng lời hát Then được bảo tồn.

    

Điệu múa nhảy sạp của thiếu nữ Thái Điện Biên (Ảnh minh họa)
Điệu múa nhảy sạp của thiếu nữ Thái Điện Biên (Ảnh minh họa)

 Trước ngày làm Lễ Then xò lụ, đôi vợ chồng trẻ cùng bố mẹ chồng đến thưa chuyện nhờ bà Then giúp đỡ. Lễ vật mang đến nhà bà Then là một gói muối và một gói gạo được gói trong lá dong hoặc lá chuối, thủ tục này diễn ra tại gầm sàn. Sau khi nghe bà Then chọn ngày lành tháng tốt cho cả hai bên thì hẹn gia chủ chuẩn bị các lễ vật để làm lễ Then.

Trước khi làm lễ cúng Then tại gia đình cầu con, bà Then nhờ gia chủ rót rượu kính báo với tổ tiên cho phép được làm lễ cúng và cầu mong sự phù hộ của tổ tiên để lễ cúng diễn ra thuận lợi. Sau khi gia chủ hoàn thành việc trình báo tổ tiên cũng là lúc bà Then hát mở màn chào hỏi, xin phép các quan chức ở trần gian, bà Then bắt đầu hát giai điệu mở đường, bà vừa hát vừa té gạo cho ngựa ăn, mời gọi và tập trung quân lính của mình cùng lên trời để xin con cho con nuôi của mình.

Nghi lễ Then xò lụ của một gia đình người Thái ở Điện Biên (Ảnh TL)
Nghi lễ Then xò lụ của một gia đình người Thái ở Điện Biên (Ảnh TL)

Khi bà Then bắt đầu cất tiếng hát, đồng thời khi đó có 8 cô gái bước ra múa khăn để phụ họa cho làn điệu Then. Bà Then hát thỉnh thoảng ngậm rượu phun ra để cho ngựa uống nước. Hòa quyện cùng lời hát của bà Then là tiếng tính tẩu réo rắt của báo khỏa và điệu múa của các cô gái (xao Then hoặc xao xe). Nếu đoạn mở đầu các cô gái múa khăn đến đoạn bà Then hát xin con thì các cô gái múa quạt. Múa khăn và múa quạt cũng là hai điệu múa duy nhất trong lễ cầu con. Bà Then tay cầm quạt không dừng, thỉnh thoảng người lắc lư theo lời hát Then (tái hiện hình ảnh Bà Then cưỡi ngựa lên trời).

Sau khi múa xong các cô gái ở lại để bê mâm lễ cúng giúp bà then và gia chủ. Bà Then mời các xao then bê bàn Bẩu đến gần đôi vợ chồng trẻ. Trên mâm gồm cuộn vải trắng, cuộn vải đỏ, cuộn vải đen, đĩa gà luộc, 02 bát gạo. Bà Then cúng bằng lời hát Then rồi bảo các cô gái nâng chén rượu chúc đôi vợ chồng trẻ sớm sinh con trai, con gái.

Tiếp đến bà Then bói trầu, bà nhấc hai chén rượu vòng quanh ngọn nến rồi uống cạn, sau đó cầm lá trầu lên bói. Bà Then mời đôi vợ chồng đến ngồi gần mình; bà ngậm ngọn nến đang cháy rồi thổi ra phía vợ chồng trẻ và khấn. Bà Then nói với các cô gái múa bê mâm cúng (pan khuôn) để làm lễ tụ hồn cho con nuôi, trên mâm có đầu lợn, thịt lợn, để sẵn 8 sợi chỉ đen, bát canh, gói xôi, bà Then yêu cầu đặt vào 8 chén rượu và 8 đôi đũa.

Bà Then trong Lễ Then xò lụ
Bà Then trong Lễ Then xò lụ

 Khi bà Then cúng bằng lời hát Then xong thì các xao Then bê mâm cúng ra gần đôi vợ chồng trẻ. Họ rót rượu, nâng chén mời đôi vợ chồng rồi cùng buộc chỉ vào cổ tay cho đôi vợ chồng, cùng chúc cho vợ chồng luôn mạnh khỏe và sớm có con. Bà Then cũng bước đến gần đôi vợ chồng mời họ ăn xôi, canh, thịt lợn, mỗi thứ một ít chúc họ sớm có con và nâng chén rượu rồi uống cạn. Bà Then mời các xao Then uống rượu, họ cùng nhau chúc cho đôi vợ chồng mạnh khỏe, có em bé nhanh, sau đó dọn mâm cúng ra.

Sau khi kết thúc lễ tụ hồn cho hai vợ chồng cầu con, bà Then tiến hành dặn dò con nuôi sống mạnh khỏe, hạnh phúc. Sau những lời dặn dò ân cần của bà Then, hai vợ chồng cầu con đến lạy và cảm tạ bà Then đã nguyện cầu và dành những lời chúc tốt đẹp cho gia đình. Kết thúc lễ, gia chủ mời tất cả mọi người đến ngồi bên mâm cơm cùng ăn cơm, uống rượu vui vẻ và chúc cho vợ chồng chủ nhà cầu con sớm có tin vui...

Tin cùng chuyên mục
Điều khác biệt độc đáo ở trang phục người Bru - Vân Kiều

Điều khác biệt độc đáo ở trang phục người Bru - Vân Kiều

Người Bru - Vân Kiều phần lớn định cư ở vùng núi phía Tây các tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên - Huế. Trang phục truyền thống là một trong những yếu tố quan trọng để làm nên bản sắc văn hóa của đồng bào Bru-Vân Kiều.
Tin nổi bật trang chủ
Sẽ có nhiều điểm mới tại Lễ tuyên dương học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2022

Sẽ có nhiều điểm mới tại Lễ tuyên dương học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2022

Đó là thông tin được đưa ra tại cuộc họp Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức Lễ Tuyên dương học sinh, sinh viên (HSSV), thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2022 (gọi tắt là Lễ Tuyên dương), diễn ra ngày 11/8, tại Hà Nội. Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT) Hầu A Lềnh, Trưởng ban Chỉ đạo Lễ Tuyên dương chủ trì cuộc họp.
Nhìn lại chặng đường 5 năm thực hiện Đề án 1163: Vươn lên từ thay đổi cách nghĩ, cách làm (Bài 2)

Nhìn lại chặng đường 5 năm thực hiện Đề án 1163: Vươn lên từ thay đổi cách nghĩ, cách làm (Bài 2)

Pháp luật - K.Thư – S.Vy - 3 giờ trước
Một trong những nhiệm vụ được Đề án 1163 đưa ra là tập trung tuyên truyền, vận động, từ đó ưu tiên triển khai các nguồn lực tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc ít người, có điều kiện đặc biệt khó khăn, vùng biên giới, địa bàn xảy ra nhiều vi phạm pháp luật. Sau 5 năm, những địa bàn từng là “điểm nóng” về an ninh trật tự, tỷ lệ nghèo cao, thì nay đã đổi thay rõ nét nhờ người dân thay đổi cách nghĩ, cách làm.
Cuộc chiến chống

Cuộc chiến chống "cái chết trắng" nơi ngã ba Đông Dương: Hạ nhiệt “điểm nóng” (Bài 2)

Pháp luật - Huỳnh Đại - 3 giờ trước
Không để xã Pờ Y (huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum) mãi là điểm nóng về ma túy, các cấp ủy Đảng, chính quyền và lực lượng chức năng luôn trong tâm thế quyết liệt và bằng nhiều giải pháp để xóa bỏ những câu chuyện buồn, mang lại bình an cho Nhân dân.
Tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về công tác dân tộc vùng ĐBSCL

Tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về công tác dân tộc vùng ĐBSCL

Công tác Dân tộc - Hữu Trung - 3 giờ trước
Ngày 9/8, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh đã ký, ban hành Quyết định số 523/QĐ-UBDT về việc ban hành Kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 78/NQ-CP ngày 18/6/2022 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 13-NQ/TW ngày 2/4/2022 của Bộ Chính trị về phương hướng phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
World Cup 2022 bất ngờ thay đổi ngày khai mạc

World Cup 2022 bất ngờ thay đổi ngày khai mạc

Thể thao - PV - 3 giờ trước
Nhiều tháng sau khi bốc thăm chia bảng, World Cup 2022 bất ngờ thay đổi ngày khai mạc để đẩy trận đấu giữa Qatar và Ecuador lên trước tiên.
Xăng dầu giảm lần thứ 5 liên tiếp

Xăng dầu giảm lần thứ 5 liên tiếp

Kinh tế - Thúy Hồng - 3 giờ trước
Trong kỳ điều hành này, giá cơ sở các mặt hàng xăng dầu có xu hướng giảm nhẹ (riêng dầu Mazut tăng).
Đọc sách trước khi ngủ - Lợi ích tuyệt vời cho sức khỏe

Đọc sách trước khi ngủ - Lợi ích tuyệt vời cho sức khỏe

Đọc sách trước khi ngủ được coi là một thói quen tốt, vừa giúp gia tăng kiến thức lại vừa giúp người đọc dễ dàng đi vào giấc ngủ nhanh hơn. Dưới đây là 8 điều tuyệt vời sẽ xảy ra khi bạn dành thời gian đọc sách trước khi ngủ.
Hàng chục tấn nhãn Việt vào thị trường Australia

Hàng chục tấn nhãn Việt vào thị trường Australia

Sản phẩm - Thị trường - Thúy Hồng - 3 giờ trước
Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công Thương và cơ quan đại diện, Thương vụ Việt Nam tại Australia đã phối hợp với các nhà nhập khẩu tổ chức Tuần lễ nhãn Việt Nam tại Australia. Đây là nỗ lực lớn của các doanh nghiệp trong bối cảnh vận chuyển vẫn còn nhiều thách thức.
Thừa Thiên Huế: Tổ chức Hội thi Tìm hiểu pháp luật về bình đẳng giới

Thừa Thiên Huế: Tổ chức Hội thi Tìm hiểu pháp luật về bình đẳng giới

Xã hội - Minh Thu - 3 giờ trước
Từ ngày 8 - 10/8, Ban Dân tộc tỉnh Thừa thiên Huế phối hợp cùng UBND huyện A Lưới tổ chức Hội thi “Tìm hiểu pháp luật về bình đẳng giới”.
Lâm Đồng: Khởi tố nhóm đối tượng trong vụ triệt hạ gần 400 cây thông ở Đà Lạt

Lâm Đồng: Khởi tố nhóm đối tượng trong vụ triệt hạ gần 400 cây thông ở Đà Lạt

Pháp luật - Văn Yên - 3 giờ trước
Ngày 11/8, Công an Tp. Đà Lạt (Lâm Đồng) cho biết, đã tống đạt quyết định khởi tố vụ án, bắt tạm giam đối với 3 bị can để điều tra về hành vi hủy hoại rừng.
Thanh Hóa chung tay xoa dịu nỗi đau da cam

Thanh Hóa chung tay xoa dịu nỗi đau da cam

Nhịp cầu nhân ái - Quỳnh Trâm - 3 giờ trước
Nhân dịp kỷ niệm 61 năm Thảm họa da cam ở Việt Nam (10/8/1961 - 10/8/2022), Thường trực tỉnh Hội và Hội Nạn nhân chất độc da cam/Dioxin các huyện, thị xã, thành phố trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã tham mưu cho cấp ủy, chính quyền tổ chức thăm và tặng quà cho 10.187 nạn nhân da cam, với tổng trị giá trên 3,141 tỷ đồng.
Cà Mau: Tổ chức Ngày hội Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc năm 2022

Cà Mau: Tổ chức Ngày hội Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc năm 2022

Tin tức - Minh Triết - 3 giờ trước
Ngày 11/8, tại xã Hưng Mỹ, huyện Cái Nước, Công an tỉnh Cà Mau phối hợp với UBND huyện tổ chức điểm “Ngày hội Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”.