Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Lễ Then xò lụ của người Thái, Điện Biên

Nguyệt Anh (T/h) - 18:10, 11/09/2021

Lễ Then xò lụ (Then cầu con) là một trong những tập quán xã hội và tín ngưỡng của người Thái ở bản Tâu, xã Hua Thanh, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên đang được gìn giữ và phát huy. Qua nghi lễ, nhiều điệu múa cùng lời hát Then được bảo tồn.

    

Điệu múa nhảy sạp của thiếu nữ Thái Điện Biên (Ảnh minh họa)
Điệu múa nhảy sạp của thiếu nữ Thái Điện Biên (Ảnh minh họa)

 Trước ngày làm Lễ Then xò lụ, đôi vợ chồng trẻ cùng bố mẹ chồng đến thưa chuyện nhờ bà Then giúp đỡ. Lễ vật mang đến nhà bà Then là một gói muối và một gói gạo được gói trong lá dong hoặc lá chuối, thủ tục này diễn ra tại gầm sàn. Sau khi nghe bà Then chọn ngày lành tháng tốt cho cả hai bên thì hẹn gia chủ chuẩn bị các lễ vật để làm lễ Then.

Trước khi làm lễ cúng Then tại gia đình cầu con, bà Then nhờ gia chủ rót rượu kính báo với tổ tiên cho phép được làm lễ cúng và cầu mong sự phù hộ của tổ tiên để lễ cúng diễn ra thuận lợi. Sau khi gia chủ hoàn thành việc trình báo tổ tiên cũng là lúc bà Then hát mở màn chào hỏi, xin phép các quan chức ở trần gian, bà Then bắt đầu hát giai điệu mở đường, bà vừa hát vừa té gạo cho ngựa ăn, mời gọi và tập trung quân lính của mình cùng lên trời để xin con cho con nuôi của mình.

Nghi lễ Then xò lụ của một gia đình người Thái ở Điện Biên (Ảnh TL)
Nghi lễ Then xò lụ của một gia đình người Thái ở Điện Biên (Ảnh TL)

Khi bà Then bắt đầu cất tiếng hát, đồng thời khi đó có 8 cô gái bước ra múa khăn để phụ họa cho làn điệu Then. Bà Then hát thỉnh thoảng ngậm rượu phun ra để cho ngựa uống nước. Hòa quyện cùng lời hát của bà Then là tiếng tính tẩu réo rắt của báo khỏa và điệu múa của các cô gái (xao Then hoặc xao xe). Nếu đoạn mở đầu các cô gái múa khăn đến đoạn bà Then hát xin con thì các cô gái múa quạt. Múa khăn và múa quạt cũng là hai điệu múa duy nhất trong lễ cầu con. Bà Then tay cầm quạt không dừng, thỉnh thoảng người lắc lư theo lời hát Then (tái hiện hình ảnh Bà Then cưỡi ngựa lên trời).

Sau khi múa xong các cô gái ở lại để bê mâm lễ cúng giúp bà then và gia chủ. Bà Then mời các xao then bê bàn Bẩu đến gần đôi vợ chồng trẻ. Trên mâm gồm cuộn vải trắng, cuộn vải đỏ, cuộn vải đen, đĩa gà luộc, 02 bát gạo. Bà Then cúng bằng lời hát Then rồi bảo các cô gái nâng chén rượu chúc đôi vợ chồng trẻ sớm sinh con trai, con gái.

Tiếp đến bà Then bói trầu, bà nhấc hai chén rượu vòng quanh ngọn nến rồi uống cạn, sau đó cầm lá trầu lên bói. Bà Then mời đôi vợ chồng đến ngồi gần mình; bà ngậm ngọn nến đang cháy rồi thổi ra phía vợ chồng trẻ và khấn. Bà Then nói với các cô gái múa bê mâm cúng (pan khuôn) để làm lễ tụ hồn cho con nuôi, trên mâm có đầu lợn, thịt lợn, để sẵn 8 sợi chỉ đen, bát canh, gói xôi, bà Then yêu cầu đặt vào 8 chén rượu và 8 đôi đũa.

Bà Then trong Lễ Then xò lụ
Bà Then trong Lễ Then xò lụ

 Khi bà Then cúng bằng lời hát Then xong thì các xao Then bê mâm cúng ra gần đôi vợ chồng trẻ. Họ rót rượu, nâng chén mời đôi vợ chồng rồi cùng buộc chỉ vào cổ tay cho đôi vợ chồng, cùng chúc cho vợ chồng luôn mạnh khỏe và sớm có con. Bà Then cũng bước đến gần đôi vợ chồng mời họ ăn xôi, canh, thịt lợn, mỗi thứ một ít chúc họ sớm có con và nâng chén rượu rồi uống cạn. Bà Then mời các xao Then uống rượu, họ cùng nhau chúc cho đôi vợ chồng mạnh khỏe, có em bé nhanh, sau đó dọn mâm cúng ra.

Sau khi kết thúc lễ tụ hồn cho hai vợ chồng cầu con, bà Then tiến hành dặn dò con nuôi sống mạnh khỏe, hạnh phúc. Sau những lời dặn dò ân cần của bà Then, hai vợ chồng cầu con đến lạy và cảm tạ bà Then đã nguyện cầu và dành những lời chúc tốt đẹp cho gia đình. Kết thúc lễ, gia chủ mời tất cả mọi người đến ngồi bên mâm cơm cùng ăn cơm, uống rượu vui vẻ và chúc cho vợ chồng chủ nhà cầu con sớm có tin vui...

Tin cùng chuyên mục
Tin nổi bật trang chủ
Thư chúc mừng năm mới của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc

Thư chúc mừng năm mới của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc

Nhân dịp đón Xuân Nhâm Dần 2022, thay mặt Ban Cán sự Đảng, lãnh đạo Ủy ban Dân tộc, tôi thân ái gửi tới các thế hệ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong hệ thống cơ quan công tác dân tộc từ Trung ương đến địa phương lời thăm hỏi thân thiết, lời chúc mừng tốt đẹp nhất.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình trao đổi thư chúc mừng năm mới

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình trao đổi thư chúc mừng năm mới

Thời sự - PV - 18:30, 25/01/2022
Ngày 25/1/2022 (tức ngày 23 tháng Chạp năm Tân Sửu), Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc đã trao đổi thư chúc mừng năm mới nhân dịp nhân dân hai nước Việt Nam và Trung Quốc chuẩn bị đón Tết Nguyên đán Nhâm Dần.
Ngày 25/1: Việt Nam có 15.743 ca mắc COVID-19 và 62.889 ca khỏi bệnh

Ngày 25/1: Việt Nam có 15.743 ca mắc COVID-19 và 62.889 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 18:27, 25/01/2022
Ngày 25/1, Việt Nam có 15.743 ca mắc mới COVID-19 tại 61 tỉnh, thành phố trong đó có 10.733 ca trong cộng đồng. Trong ngày, cả nước có 62.889 bệnh nhân được công bố khỏi bệnh.
Cao Bằng: Ban Dân tộc tỉnh triển khai nhiệm vụ năm 2022

Cao Bằng: Ban Dân tộc tỉnh triển khai nhiệm vụ năm 2022

Công tác Dân tộc - PV - 17:10, 25/01/2022
Ban Dân tộc tỉnh Cao Bằng vừa tổ chức Hội nghị tổng kết công tác dân tộc năm 2021, triển khai nhiệm vụ năm 2022. Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Nguyễn Trung Thảo, dự và chỉ đạo Hội nghị. Hội nghị được tổ chức trực tuyến đến điểm cầu các huyện, thành phố.
Các thư pháp gia viết liễn đối cho chữ làm từ thiện mừng Xuân

Các thư pháp gia viết liễn đối cho chữ làm từ thiện mừng Xuân

Tin tức - NA (T/h) - 17:06, 25/01/2022
Vừa qua, các nhà thư pháp người Hoa tại Sài Gòn - Chợ Lớn vừa đã tổ chức chương trình viết liễn đối cho chữ làm từ thiện mừng Xuân, trên sân Hội quán Hải Nam (276 Trần Hưng Đạo, Quận 5, TP. Hồ Chí Minh).
Nghề chẻ lạt tất bật dịp Tết cổ truyền

Nghề chẻ lạt tất bật dịp Tết cổ truyền

Nghề nghiệp - Việc làm - PV - 16:36, 25/01/2022
Cứ mỗi dịp Tết đến Xuân về, người làm nghề chẻ lạt ở huyện Đạ Huoai (Lâm Đồng) lại tất bật tay chân tạo ra sợi lát dẻo dai để bà con gói những chiếc bánh chưng vuông vức, thể hiện tinh hoa của nền văn minh lúa nước.
Chủ tịch Quốc hội chúc Tết lực lượng Công an, tuyến đầu chống dịch Cà Mau

Chủ tịch Quốc hội chúc Tết lực lượng Công an, tuyến đầu chống dịch Cà Mau

Thời sự - PV - 16:32, 25/01/2022
Tiếp tục chuyến công tác tại tỉnh Cà Mau, sáng 25/1, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cùng Đoàn công tác và lãnh đạo tỉnh Cà Mau đến viếng, dâng hương và hoa Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, nằm trong công viên văn hóa Cà Mau.
Bước phát triển mới ở Hoài Ân

Bước phát triển mới ở Hoài Ân

Trang địa phương - Lê Công - 16:25, 25/01/2022
Hoài Ân là huyện trung du của tỉnh Bình Định, nơi có ba dân tộc sinh sống là Kinh, Ba Na và H’re. Trải qua các giai đoạn xây dựng và phát triển, diện mạo Hoài Ân đang đổi thay từng ngày.
Ban Dân tộc tỉnh Bình Thuận thăm và chúc Tết đồng bào DTTS huyện Hàm Thuận Bắc

Ban Dân tộc tỉnh Bình Thuận thăm và chúc Tết đồng bào DTTS huyện Hàm Thuận Bắc

Công tác Dân tộc - T.Minh (t/h) - 16:20, 25/01/2022
Thừa ủy quyền của Lãnh đạo Ủy ban Dân tộc (UBDT), Ban Dân tộc tỉnh Bình Thuận vừa tổ chức đoàn thăm hỏi, trao quà chúc mừng Tết Nguyên đán Nhâm Dần năm 2022 đến các xã, thôn, già làng, Người có uy tín, chức sắc và các hộ nghèo, gia đình chính sách là đồng bào DTTS tại huyện Hàm Thuận Bắc.
10 đặc sản mua làm quà khi du xuân miền Trung

10 đặc sản mua làm quà khi du xuân miền Trung

Ẩm thực - Nguyệt Anh (T/h) - 16:15, 25/01/2022
Ngoài những sản phẩm từ thủy hải sản, du khách có thể mua bánh tráng xoài, mè xửng, tré, mứt sen... khi đi du lịch miền Trung.
Gia Lai: Phấn đấu đến năm học 2024 - 2025, tỷ lệ huy động trẻ em DTTS đi học đạt từ 86,96% trở lên

Gia Lai: Phấn đấu đến năm học 2024 - 2025, tỷ lệ huy động trẻ em DTTS đi học đạt từ 86,96% trở lên

Giáo dục dân tộc - PV - 15:59, 25/01/2022
UBND tỉnh Gia Lai vừa có quyết định ban hành Kế hoạch nâng cao chất lượng giáo dục học sinh DTTS trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2021 - 2025.