Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Lễ Then xò lụ của người Thái, Điện Biên

Nguyệt Anh (T/h) - 18:10, 11/09/2021

Lễ Then xò lụ (Then cầu con) là một trong những tập quán xã hội và tín ngưỡng của người Thái ở bản Tâu, xã Hua Thanh, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên đang được gìn giữ và phát huy. Qua nghi lễ, nhiều điệu múa cùng lời hát Then được bảo tồn.

    

Điệu múa nhảy sạp của thiếu nữ Thái Điện Biên (Ảnh minh họa)
Điệu múa nhảy sạp của thiếu nữ Thái Điện Biên (Ảnh minh họa)

 Trước ngày làm Lễ Then xò lụ, đôi vợ chồng trẻ cùng bố mẹ chồng đến thưa chuyện nhờ bà Then giúp đỡ. Lễ vật mang đến nhà bà Then là một gói muối và một gói gạo được gói trong lá dong hoặc lá chuối, thủ tục này diễn ra tại gầm sàn. Sau khi nghe bà Then chọn ngày lành tháng tốt cho cả hai bên thì hẹn gia chủ chuẩn bị các lễ vật để làm lễ Then.

Trước khi làm lễ cúng Then tại gia đình cầu con, bà Then nhờ gia chủ rót rượu kính báo với tổ tiên cho phép được làm lễ cúng và cầu mong sự phù hộ của tổ tiên để lễ cúng diễn ra thuận lợi. Sau khi gia chủ hoàn thành việc trình báo tổ tiên cũng là lúc bà Then hát mở màn chào hỏi, xin phép các quan chức ở trần gian, bà Then bắt đầu hát giai điệu mở đường, bà vừa hát vừa té gạo cho ngựa ăn, mời gọi và tập trung quân lính của mình cùng lên trời để xin con cho con nuôi của mình.

Nghi lễ Then xò lụ của một gia đình người Thái ở Điện Biên (Ảnh TL)
Nghi lễ Then xò lụ của một gia đình người Thái ở Điện Biên (Ảnh TL)

Khi bà Then bắt đầu cất tiếng hát, đồng thời khi đó có 8 cô gái bước ra múa khăn để phụ họa cho làn điệu Then. Bà Then hát thỉnh thoảng ngậm rượu phun ra để cho ngựa uống nước. Hòa quyện cùng lời hát của bà Then là tiếng tính tẩu réo rắt của báo khỏa và điệu múa của các cô gái (xao Then hoặc xao xe). Nếu đoạn mở đầu các cô gái múa khăn đến đoạn bà Then hát xin con thì các cô gái múa quạt. Múa khăn và múa quạt cũng là hai điệu múa duy nhất trong lễ cầu con. Bà Then tay cầm quạt không dừng, thỉnh thoảng người lắc lư theo lời hát Then (tái hiện hình ảnh Bà Then cưỡi ngựa lên trời).

Sau khi múa xong các cô gái ở lại để bê mâm lễ cúng giúp bà then và gia chủ. Bà Then mời các xao then bê bàn Bẩu đến gần đôi vợ chồng trẻ. Trên mâm gồm cuộn vải trắng, cuộn vải đỏ, cuộn vải đen, đĩa gà luộc, 02 bát gạo. Bà Then cúng bằng lời hát Then rồi bảo các cô gái nâng chén rượu chúc đôi vợ chồng trẻ sớm sinh con trai, con gái.

Tiếp đến bà Then bói trầu, bà nhấc hai chén rượu vòng quanh ngọn nến rồi uống cạn, sau đó cầm lá trầu lên bói. Bà Then mời đôi vợ chồng đến ngồi gần mình; bà ngậm ngọn nến đang cháy rồi thổi ra phía vợ chồng trẻ và khấn. Bà Then nói với các cô gái múa bê mâm cúng (pan khuôn) để làm lễ tụ hồn cho con nuôi, trên mâm có đầu lợn, thịt lợn, để sẵn 8 sợi chỉ đen, bát canh, gói xôi, bà Then yêu cầu đặt vào 8 chén rượu và 8 đôi đũa.

Bà Then trong Lễ Then xò lụ
Bà Then trong Lễ Then xò lụ

 Khi bà Then cúng bằng lời hát Then xong thì các xao Then bê mâm cúng ra gần đôi vợ chồng trẻ. Họ rót rượu, nâng chén mời đôi vợ chồng rồi cùng buộc chỉ vào cổ tay cho đôi vợ chồng, cùng chúc cho vợ chồng luôn mạnh khỏe và sớm có con. Bà Then cũng bước đến gần đôi vợ chồng mời họ ăn xôi, canh, thịt lợn, mỗi thứ một ít chúc họ sớm có con và nâng chén rượu rồi uống cạn. Bà Then mời các xao Then uống rượu, họ cùng nhau chúc cho đôi vợ chồng mạnh khỏe, có em bé nhanh, sau đó dọn mâm cúng ra.

Sau khi kết thúc lễ tụ hồn cho hai vợ chồng cầu con, bà Then tiến hành dặn dò con nuôi sống mạnh khỏe, hạnh phúc. Sau những lời dặn dò ân cần của bà Then, hai vợ chồng cầu con đến lạy và cảm tạ bà Then đã nguyện cầu và dành những lời chúc tốt đẹp cho gia đình. Kết thúc lễ, gia chủ mời tất cả mọi người đến ngồi bên mâm cơm cùng ăn cơm, uống rượu vui vẻ và chúc cho vợ chồng chủ nhà cầu con sớm có tin vui...

Tin cùng chuyên mục
Những bàn tay xanh màu chàm

Những bàn tay xanh màu chàm

"Con gái Nùng ai có bàn tay xanh màu chàm thì tự hào lắm, bởi chứng tỏ họ là người đảm đang, khéo léo", bà Tráng Già Mìn ở thôn Bum Kẹn, xã Hùng Lợi, huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang tự hào nói với chúng tôi như thế, khi chúng tôi tò mò cứ ngắm mãi đôi bàn tay của những người phụ nữ nơi đây.
Tin nổi bật trang chủ
Triển khai thực hiện nhiệm vụ bằng quyết tâm cao nhất

Triển khai thực hiện nhiệm vụ bằng quyết tâm cao nhất

Đó là kết luận của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT) Hầu A Lềnh trong buổi Hội ý Lãnh đạo UBDT ngày 27/9, tại Hà Nội. Tham dự buổi làm việc còn có các Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm: Nông Quốc Tuấn, Hoàng Thị Hạnh, Y Thông, cùng lãnh đạo một số Vụ, đơn vị trực thuộc UBDT.
Sửa đổi, bổ sung một số quy định về thương mại điện tử

Sửa đổi, bổ sung một số quy định về thương mại điện tử

Tin tức - T.Hợp - 3 phút trước
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 85/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 52/2013/NĐ-CP ngày 16/5/2013 của Chính phủ về thương mại điện tử.
Dịch bệnh lây lan mạnh tại Singapore, Campuchia, Lào và Hàn Quốc

Dịch bệnh lây lan mạnh tại Singapore, Campuchia, Lào và Hàn Quốc

Tin tức - PV - 1 giờ trước
Tính đến sáng nay, thế giới đã ghi nhận hơn 232 triệu ca nhiễm SARS-CoV-2, trong đó có 4,76 triệu trường hợp tử vong.
Hướng dẫn kỹ thuật trồng và chăm sóc cây khế ngọt

Hướng dẫn kỹ thuật trồng và chăm sóc cây khế ngọt

Bạn của nhà nông - Như Ý - 1 giờ trước
Khế ngọt là loại trái cây có giá trị dinh dưỡng cao, lành tính được nhiều gia đình ưa chuộng. Chỉ cần khoảng diện tích nhất định, không cần quá thoáng sáng và chăm sóc cây theo hướng dẫn kỹ thuật trồng dưới đây chắc chắn gia đình bạn sẽ có một cây khế ngọt sai quả quanh năm.
Bộ Y tế hướng dẫn cách dùng y dược cổ truyền để phòng Covid-19

Bộ Y tế hướng dẫn cách dùng y dược cổ truyền để phòng Covid-19

Sức khỏe - T.Hợp - 1 giờ trước
Bộ Y tế vừa có Quyết định số 4539/QĐ-BYT về việc ban hành tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn tạm thời sử dụng y dược cổ truyền để phòng, chống dịch Covid-19”. Tài liệu này sẽ được áp dụng cho tất cả cơ sở khám, chữa bệnh trên toàn quốc.
Doanh nghiệp nước ngoài không thay đổi chiến lược đầu tư vào Việt Nam

Doanh nghiệp nước ngoài không thay đổi chiến lược đầu tư vào Việt Nam

Tài chính - Kinh doanh - PV - 2 giờ trước
Đó là thông tin được đưa ra tại Tọa đàm trực tuyến: “Covid-19 &FDI: Tác động và triển vọng” do Cổng thông tin điện tử Chính phủ tổ chức ngày 27/9.
Sắp xếp, kiện toàn bộ máy cán bộ Ủy ban Dân tộc tinh gọn, hiệu quả

Sắp xếp, kiện toàn bộ máy cán bộ Ủy ban Dân tộc tinh gọn, hiệu quả

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT) Hầu A Lềnh và Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Nông Quốc Tuấn vừa chủ trì Hội nghị gặp mặt, triển khai phương án sắp xếp cơ cấu tổ chức cấp phòng và tương đương thuộc các Vụ, đơn vị của UBDT.
'Miền ký ức' dự Liên hoan phim Busan

'Miền ký ức' dự Liên hoan phim Busan

Giải trí - Ngân Anh (T/h) - 2 giờ trước
"Miền ký ức" - phim của đạo diễn Bùi Kim Quy - là một trong 11 tác phẩm tranh giải "New Currents" tại Liên hoan phim Busan 2021.
Để futsal Việt Nam

Để futsal Việt Nam "cất cánh" từ bệ phóng mang tên World Cup

Thể thao - Giải trí - PV - 2 giờ trước
Nghe thì có vẻ ngược đời bởi thông thường, futsal Việt Nam phải cất cánh tới World Cup từ bệ phóng là hệ thống đào tạo, các giải đấu chuyên nghiệp, cơ sở vật chất trong nước… Nhưng với futsal Việt Nam, điều đó lại là sự thật bởi sự phát triển của futsal trong nước có vẻ như chưa tương xứng với thành tích của đội tuyển.
Sáng 28/9: Cả nước có 538.454 bệnh nhân COVID-19 đã được chữa khỏi

Sáng 28/9: Cả nước có 538.454 bệnh nhân COVID-19 đã được chữa khỏi

Tin tức - BĐT - 3 giờ trước
Đến sáng 28/9, cả nước ghi nhận tổng cộng 766.051 ca mắc COVID-19 và có 538.454 bệnh nhân COVID-19 đã được công bố khỏi bệnh. Tổng số ca tử vong là 18.758 ca.
Giá cà phê hôm nay 28/9: Trong mức 39.400 - 40.300 đồng/kg

Giá cà phê hôm nay 28/9: Trong mức 39.400 - 40.300 đồng/kg

Sản phẩm - Thị trường - Cát Tường - 3 giờ trước
Giá cà phê hôm nay 28/9/2021 tại các vùng trồng trọng điểm giảm 300 - 400 đồng/kg so với cùng thời điểm hôm qua, giao dịch trong khoảng 39.400 - 40.300 đồng/kg.
Tăng cường kiểm soát dịch bệnh, khôi phục vững chắc các hoạt động

Tăng cường kiểm soát dịch bệnh, khôi phục vững chắc các hoạt động

Tin tức - PV - 22:11, 27/09/2021
Thời gian tới, TP.HCM cần tăng cường kiểm soát dịch bệnh, điều chỉnh tích cực, từng bước khôi phục vững chắc hoạt động sản xuất kinh doanh, sớm đưa cuộc sống của người dân trở lại trạng thái bình thường mới.