Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

“Khươi quản” – Tục lệ ở rể thú vị của người Thái Tây Bắc

PV - 18:51, 27/11/2020

"Khươi quản'" là hình thức ở rể “dự bị” để thử thách chàng rể tương lai, vừa để đền đáp công ơn sinh thành, dưỡng dục của bố mẹ nhà gái.

Lễ xin Khươi quản của gia đình nhà trai
Lễ xin Khươi quản của gia đình nhà trai

Từ xa xưa, đồng bào Thái Tây Bắc đã có một phong tục rất độc đáo, đó là “Khươi quản”- ở rể thử thách. Nghĩa là một chàng trai trước khi muốn kết hôn với một cô gái thì bắt buộc phải trải qua giai đoạn thử thách bên nhà gái ít nhất từ một cho đến vài năm.

Ông Cà Văn Chung, người am hiểu văn hóa Thái, hội viên Hội văn nghệ dân gian Việt Nam hiện đang sinh sống ở bản Nong La, xã Chiềng Ngần, thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La cho biết: "Khươi quản' là hình thức ở rể “dự bị” để thử thách chàng rể tương lai, vừa để đền đáp công ơn sinh thành, dưỡng dục của bố mẹ nhà gái. “Người Thái quan niệm, cha mẹ đã có công sinh thành, nuôi dạy con gái trưởng thành thì trước khi đón cô gái về làm vợ, chàng trai phải trả công cho cha mẹ bằng cách ở rể. Thời gian ở rể trong bao lâu là do sự thỏa thuận của hai bên gia đình. Thời gian này, chàng trai và cô gái chưa phải là vợ chồng, chàng trai chỉ được ngủ ở gian khách, tức là “hỏng quản” của nếp nhà sàn truyền thống, nên mới gọi là “khươi quản”. Còn cô gái vẫn có quyền tiếp chuyện các chàng trai khác khi họ đến tán tỉnh” - ông Cà Văn Chung cho biết thêm.

Thời gian ở rể này cũng sẽ được tính vào thời gian ở rể chính thức, nên trong khi chờ đến ngày kết hôn, các chàng trai thường đi “Khươi quản” để sớm được đón vợ về; đồng thời cũng có thời gian để kèm cặp, hiểu rõ hơn về người vợ tương lai của mình. Đặc biệt thời gian này, đôi bạn trẻ chưa được chung sống như vợ chồng để tránh tai tiếng cho cô gái sau này trong trường hợp hai người không thành vợ thành chồng và một số kiêng kỵ nhất định.

“Ngày đầu tiên về nhà gái làm rể, người con rể tương lai phải quỳ lậy bố mẹ vợ, những người lớn tuổi bên họ hàng nhà vợ, để được mọi người chấp nhận coi là thành viên trong gia đình. Hoặc khi mắc lỗi cũng phải quỳ lậy để được bỏ qua. Việc đi lại trong nhà không được đi qua phòng ngủ của bố mẹ vợ, bàn thờ tổ tiên, gian bếp lửa chính của gia đình, không được ngồi ngang hàng với bề trên. Thời gian này, chàng trai vẫn có quyền đi lại, ngủ nghỉ cả hai bên gia đình, chứ không nhất thiết phải ở luôn bên nhà gái"- Ông Tòng Văn Hịa, người am hiểu văn hóa Thái, cũng là người cao tuổi ở bản Mòng, xã Hua La, thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La đã cho biết cụ thể hơn những điều chàng trai phải thực hiện khi "Khươi quản" bên nhà gái như vậy.

Sau thời gian kiên trì “Khươi quản”, có thể là một năm, hai năm, khi gia đình nhà gái thấy thực sự ưng ý, thì sẽ cho phép nhà trai mang đồ lễ về tổ chức đám cưới và khi đó mới chính thức trở thành con rể trong gia đình, và người con trai mới đến giai đoạn ở rể chính thức. Chỉ có số ít, trong quá trình chung sống phát hiện ra những nhược điểm của nhau, không thể tiến tới hôn nhân được thì chia tay mà không để lại điều tiếng gì cho cả nam và nữ.

Ông Tòng Văn Hịa còn cho biết thêm: "Con rể ngày xưa cũng khá vất vả, chẳng hạn như sáng sớm phải dậy trước khi bố mẹ vợ thức dậy, tranh thủ ra suối, nguồn nước đầu bản để gánh nước về nhà; chịu khó mài dao, mài cuốc để lên nương, lên rẫy trước mọi người. Thường sau bữa tối, con rể sẽ tìm việc để làm như chẻ lạt, chẻ đóm, đan lát… và ngủ sau cùng nhất mọi thành viên trong nhà. Làm được vậy mới được coi là rể thảo”.

Ngày nay, đời sống hôn nhân của đồng bào Thái Tây Bắc ngày càng tiến bộ, nam nữ thanh niên đến tuổi kết hôn đều được tự do tìm hiểu, yêu đương, những thủ tục, nghi lễ rườm rà đã lược bỏ dần. Theo đó, tục "Khươi quản", hay ở rể nhiều năm như trước hầu như không còn, nhưng bà con đều trân trọng, coi đó là một tục lệ tốt đẹp và nhân văn./.               

Tin cùng chuyên mục
Nghệ nhân người Tày “bắt” gà đất gáy

Nghệ nhân người Tày “bắt” gà đất gáy

Gà đất biết gáy, là loại đồ chơi truyền thống vào loại “độc nhất vô nhị” của đồng bào dân tộc Tày. Để làm ra một chú gà đất kêu được như gà thật, nghệ nhân phải trải qua gần chục công đoạn chế tác với cấu tạo âm thanh cực kỳ phức tạp... Hiện, trong cộng đồng người Tày ở khu vực phía Bắc chỉ còn một người duy nhất làm được những đồ chơi độc đáo này, đó là ông Hoàng Chóong ở Xã Hoàng Việt, huyện Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn.
Tin nổi bật trang chủ
Chương trình phối hợp công tác giữa Ủy ban Dân tộc và Liên minh Hợp tác xã giai đoạn 2021-2030

Chương trình phối hợp công tác giữa Ủy ban Dân tộc và Liên minh Hợp tác xã giai đoạn 2021-2030

Dân tộc - Miền núi - Ngọc Ánh - 1 giờ trước
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Đỗ Văn Chiến và Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam Nguyễn Ngọc Bảo vừa ký kết Chương trình phối hợp công tác giữa Ủy ban Dân tộc và Liên minh Hợp tác xã Việt Nam giai đoạn 2021-2030
Những món quà Tết mang tâm tình của người cán bộ “áo hồng”

Những món quà Tết mang tâm tình của người cán bộ “áo hồng”

Xã hội - Việt Hải - 2 giờ trước
Để chuẩn bị đón Tết cổ truyền Tân Sửu 2021, Đoàn Công tác của Công đoàn Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) đã đến Bắc Giang khởi động chương trình trao quà cho các gia đình có công với cách mạng, gia đình chính sách và hộ nghèo.
Người có uy tín tích cực tham gia phòng, chống dịch Covid-19

Người có uy tín tích cực tham gia phòng, chống dịch Covid-19

Người có uy tín - Minh Thu - 2 giờ trước
Thời gian qua, Người có uy tín trên địa bàn huyện Bảo Lạc (Cao Bằng) đã tích cực tham gia cùng lực lượng Bộ đội Biên phòng tổ chức tuyên truyền, vận động Nhân dân nâng cao nhận thức về các biện pháp phòng chống đại dịch Covid-19, ngăn chặn xuất nhập cảnh trái phép, giữ gìn biên giới, thôn xóm bình yên.
Nghiệm thu đề tài cấp quốc gia: Các giải pháp cơ bản, cấp bách nhằm phát triển thị trường ở vùng DTTS và miền núi Việt Nam

Nghiệm thu đề tài cấp quốc gia: Các giải pháp cơ bản, cấp bách nhằm phát triển thị trường ở vùng DTTS và miền núi Việt Nam

Thời sự - Việt Cường - 2 giờ trước
Vừa qua, tại Trụ sở Ủy ban Dân tộc (UBDT), đã diễn ra phiên họp nghiệm thu đề tài cấp quốc gia: “Các giải pháp cơ bản, cấp bách nhằm phát triển thị trường ở vùng dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi Việt Nam” thuộc Chương trình KH&CN trọng điểm cấp quốc gia giai đoạn 2016-2020 (CTDT/16-20).
Ban Dân tộc tỉnh An Giang: Triển khai công tác dân tộc năm 2021

Ban Dân tộc tỉnh An Giang: Triển khai công tác dân tộc năm 2021

Tin tức - N.Tâm - 3 giờ trước
Ngày 27/1/2021, Tại TP. Long Xuyên, tỉnh An Giang, Ban Dân tộc tỉnh An Giang đã tổ chức Hội nghị tổng kết công tác dân tộc năm 2020, triển khai phương hướng nhiệm vụ năm 2021.
Nhân sự giới thiệu ra Đại hội XIII đủ điều kiện, có năng lực, uy tín và triển vọng phát triển

Nhân sự giới thiệu ra Đại hội XIII đủ điều kiện, có năng lực, uy tín và triển vọng phát triển

Sự kiện - Bình luận - PV - 3 giờ trước
Bên lề Đại hội XIII của Đảng, sáng 27/1, ông Hầu A Lềnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho biết, công tác nhân sự Đại hội lần thứ XIII đã được Ban Chấp hành Trung ương khóa XII chuẩn bị một cách nghiêm túc.
Những cung đường mừng Đảng, đón Xuân

Những cung đường mừng Đảng, đón Xuân

Sự kiện - Bình luận - PV - 3 giờ trước
Hòa chung không khí chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, người dân tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số của tỉnh Gia Lai phấn khởi, tổ chức lễ ăn mừng những con đường mới, những cung đường mùa Xuân do chính quyền địa phương, lực lượng quân đội đứng chân trên địa bàn góp công sức hoàn thành.

"Xuân trao yêu thương 2021"

Tin tức - Thúy Hồng - 4 giờ trước
Mới đây, tại Hà Nội, Đài Phát thanh - Truyền hình Hà Nội (PT- TH) đã tổ chức họp báo giới thiệu Chương trình “Xuân trao yêu thương 2021” với chủ đề “Về nhà ăn Tết” do Đài Phát thanh Truyền hình Hà Nội phối hợp cùng Công ty Deco Nam Việt tổ chức.
Huyện Tuy Đức ( Đăk Nông): Gặp mặt, biểu dương Người có uy tín

Huyện Tuy Đức ( Đăk Nông): Gặp mặt, biểu dương Người có uy tín

Tin tức - Điểu Mưu-L.Hường - 4 giờ trước
Ngày 27/1, UBND huyện Tuy Đức (Đăk Nông) tổ chức Hội nghị gặp mặt, biểu dương già làng; Người có uy tín; trưởng thôn, bon, bản; chức sắc tôn giáo trên địa bàn huyện.
Công bố Ngày thanh niên hành động chào mừng thành công Đại hội XIII

Công bố Ngày thanh niên hành động chào mừng thành công Đại hội XIII

Tin tức - PV - 5 giờ trước
Ngày thanh niên cùng hành động sẽ được tổ chức trong ngày 3/2 tại 91 điểm hoạt động, trong đó có 90 điểm trong nước và một điểm tại Lào.