Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nhà sàn mái lợp đá đen của người Thái Mường Lay

PV - 16:25, 03/04/2018

Đến Mường Lay là đến với những nếp nhà sàn san sát, in bóng xuống lòng hồ mênh mông thơ mộng. Bình minh lên, những mái nhà sàn đá đen ẩn hiện trong làn sương sớm, khiến ta liên tưởng đến một bức tranh thủy mặc làm say đắm lòng người. Ngôi nhà sàn chính là nét văn hóa độc đáo của cộng đồng người Thái Tây Bắc ở Mường Lay.

Những ngôi nhà sàn lợp đá đen chính là nét văn hóa độc đáo của cộng đồng người Thái ở Mường Lay. Những ngôi nhà sàn lợp đá đen chính là nét văn hóa độc đáo của cộng đồng người Thái ở Mường Lay.

 

Từ trên Quốc lộ 12 nhìn xuống, thị xã Mường Lay nằm gọn trong tầm mắt, với những mái nhà sàn san sát nối tiếp. Ngoài sự điểm xuyết của một vài mái tôn đỏ, là một màu nâu đen cổ kính của những mái nhà lợp bằng đá đen, một loại đá đặc trưng rất dễ gặp tại các khu vực ven sông Đà.

Để dựng lên những mái nhà như vậy hết sức cầu kỳ và cần sự tính toán kỹ lưỡng. Những phiến đá trước khi sử dụng lợp mái sẽ được cắt thành hình vuông, theo một kích thước nhất định, thường là 20x20cm, hoặc 30x30cm. Hai đỉnh hình vuông chéo nhau phải cắt đi để có thể ghép mí lên nhau, một đỉnh được đục lỗ nhỏ. Khi lợp, người ta sẽ xuyên thép qua lỗ rồi buộc vào xà. Cần tính toán về độ dốc, 2 viên kế nhau cũng phải sắp xếp sao cho chỉ dính mí một chút, vừa đủ đảm bảo diện tích, tính thẩm mỹ, lại không tạo khe hở để tránh mưa, nắng có thể xuyên vào trong nhà.

Sự độc đáo ở đây được thể hiện thông qua cách xếp đá chéo, so le nhau như hình vảy cá, một loài vật đặc trưng và hiện diện trong mọi sinh hoạt đời sống của người dân khu vực. Ngoài việc tính toán kỹ lưỡng để tránh các yếu tố về thời tiết và tạo tính thẩm mỹ, thì xếp đá như vậy cũng bắt nguồn từ cuộc sống gắn liền với sông nước của họ. Theo ý nghĩa tâm linh, nó còn tượng trưng cho vị thần cá, che chở và mang lại sự no ấm. Qua nhiều đời, cách lợp mái này vẫn được người dân nơi đây gìn giữ và gần như trở thành nét văn hóa đặc trưng khác biệt với các vùng miền khác.

Là người gốc Mường Lay, sống gắn bó với mảnh đất này từ lúc sinh ra cho tới nay đã ngoài 70 tuổi, nên ông Khoàng Văn Chiến, bản Quan Chiên, phường Na Lay có nhiều những câu chuyện liên quan về đá đen để kể. Ông không biết chính xác việc sử dụng đá đen để lợp mái nhà có từ bao giờ, chỉ nhớ sinh ra đã thấy vậy.

Đã từng nhiều lần theo chân cha đi đào đá, nên ông Chiến hiểu rõ cái cơ cực của nghề này. Theo lời kể của ông thì làm đá sợ nhất là trời mưa. Bởi, chỉ cần vài hạt mưa là có thể khiến hàng chục khối đất đá trôi xuống hố đang đào, hoặc làm sập hố, hết sức nguy hiểm. Cũng bởi vậy, để khai thác được một vỉa đá có khi phải mất đến vài tháng và phải tích lũy hằng tháng, thậm chí cả năm mới đủ lượng đá để lợp một mái nhà.

Ngày nay, người ta đã không còn phải tự tìm đá nữa, nên những câu chuyện về người người tìm đá, nhà nhà lợp mái đá như ông Chiến kể chỉ còn trong quá khứ. Song việc sử dụng đá đen để lợp mái nhà vẫn còn phổ biến ở Mường Lay. Đá đen không chỉ được người Thái ở Mường Lay sử dụng lợp mái nhà, mà chúng ta có thể thấy nó hiện diện ngày một nhiều trong các công trình lớn như một cách trang trí độc đáo, mang dấu ấn rất riêng.

VŨ LỢI

 

Tin cùng chuyên mục
Hoàng thành Thăng Long tái hiện nghi lễ cung đình chào Xuân Nhâm Dần

Hoàng thành Thăng Long tái hiện nghi lễ cung đình chào Xuân Nhâm Dần

Ngày 19/1, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long – Hà Nội tổ chức Chương trình Tết Việt 2022 chủ đề "Tiến lịch đón Xuân sang" theo hình thức trực tuyến với tâm điểm là tái hiện nghi thức dâng lịch tiến vua thời xa xưa và các trưng bày diễn giải về quy trình làm lịch, ban hành lịch của triều đình nhà Lê.
Tin nổi bật trang chủ
Khai mạc Hội nghị trực tuyến toàn quốc Tổng kết công tác dân tộc

Khai mạc Hội nghị trực tuyến toàn quốc Tổng kết công tác dân tộc

Sáng ngày 19/1/2022, tại Hà Nội, Ủy ban Dân tộc (UBDT) tổ chức Hội nghị trực tuyến toàn quốc Tổng kết công tác dân tộc năm 2021 và triển khai nhiệm vụ năm 2022. Hội nghị trực tuyến được kết nối tới 52 điểm cầu tại các địa phương vùng DTTS và miền núi, với sự tham dự của trên 1.600 đại biểu Trung ương và địa phương.
Công tác dân tộc là vấn đề chiến lược cơ bản, lâu dài, cấp bách, là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, của hệ thống chính trị

Công tác dân tộc là vấn đề chiến lược cơ bản, lâu dài, cấp bách, là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, của hệ thống chính trị

Công tác Dân tộc - Mạnh Cường – Hoàng Quý - 7 phút trước
Đó là phát biểu của Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc Tổng kết công tác dân tộc năm 2021 và triển khai nhiệm vụ năm 2022 do Ủy ban Dân tộc (UBDT), tổ chức ngày 19/1/2022, tại Hà Nội.
Cần có nghị quyết mới về nông nghiệp, nông dân, nông thôn phù hợp tình hình mới

Cần có nghị quyết mới về nông nghiệp, nông dân, nông thôn phù hợp tình hình mới

Thời sự - PV - 15 phút trước
Nông nghiệp, nông dân, nông thôn là vấn đề chiến lược, luôn được Đảng, Nhà nước ta xác định là một trong các nhiệm vụ quan trọng hàng đầu.
Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo giai đoạn 2021-2025: Phấn đấu tỷ lệ hộ nghèo dân tộc thiểu số giảm trên 3,0%/năm

Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo giai đoạn 2021-2025: Phấn đấu tỷ lệ hộ nghèo dân tộc thiểu số giảm trên 3,0%/năm

Văn bản chính sách mới - Cát Tường (t/h) - 22 phút trước
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh vừa ký Quyết định số 90/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo giai đoạn 2021-2025 với mục tiêu giảm nghèo bền vững, đa chiều.
Hoàng thành Thăng Long tái hiện nghi lễ cung đình chào Xuân Nhâm Dần

Hoàng thành Thăng Long tái hiện nghi lễ cung đình chào Xuân Nhâm Dần

Sắc màu 54 - Cát Tường (t/h) - 2 giờ trước
Ngày 19/1, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long – Hà Nội tổ chức Chương trình Tết Việt 2022 chủ đề "Tiến lịch đón Xuân sang" theo hình thức trực tuyến với tâm điểm là tái hiện nghi thức dâng lịch tiến vua thời xa xưa và các trưng bày diễn giải về quy trình làm lịch, ban hành lịch của triều đình nhà Lê.
Quốc hội sẵn sàng cho những phiên họp bất thường

Quốc hội sẵn sàng cho những phiên họp bất thường

Thời sự - PV - 3 giờ trước
Tiếp tục Phiên họp thứ 7 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, sáng 19/1, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về tổng kết Kỳ họp bất thường lần thứ nhất, Quốc hội khóa XV dưới sự điều hành của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ.
Hội nghị đánh giá kết quả 3 năm thực hiện Quyết định 45/QĐ-TTg

Hội nghị đánh giá kết quả 3 năm thực hiện Quyết định 45/QĐ-TTg

Vừa qua tại Hà Nội đã diễn ra Hội nghị đánh giá kết quả 3 năm thực hiện Quyết định 45/QĐ-TTg ngày 9/1/2019 của Thủ tướng Chính phủ về “Cấp một số ấn phẩm báo, tạp chí cho vùng DTTS và miền núi, vùng đặc biệt khó khăn” giai đoạn 2019 - 2021 và phương hướng triển khai nhiệm vụ giai đoạn 2022 – 2025.
Bất động sản năm 2022 có vỡ

Bất động sản năm 2022 có vỡ "bong bóng"?

Bất động sản - PV - 3 giờ trước
Bên cạnh "rung lắc" trên thị trường chứng khoán những ngày qua, bất động sản cũng là một kênh đầu tư thu hút nhiều sự chú ý.
Chủ tịch nước phát lệnh thông xe tuyến chính cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận

Chủ tịch nước phát lệnh thông xe tuyến chính cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận

Thời sự - PV - 4 giờ trước
Sáng 19/1, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã tới dự và phát lệnh thông xe tuyến chính cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận.
2/3 tác dụng phụ của vaccine COVID-19 là do con người tự tưởng tượng ra

2/3 tác dụng phụ của vaccine COVID-19 là do con người tự tưởng tượng ra

Sức khỏe - PV - 6 giờ trước
Một nghiên cứu mới cho thấy nhiều người quá lo lắng về tác dụng phụ của vaccine COVID-19, đến nỗi họ cảm nhận được những triệu chứng đó ngay cả khi được tiêm giả dược.
Tin vui từ Đội tuyển bóng đá quốc gia nữ Việt Nam

Tin vui từ Đội tuyển bóng đá quốc gia nữ Việt Nam

Thể thao - Giải trí - T.Hợp - 8 giờ trước
Theo thông tin từ Liên đoàn bóng đá Việt Nam, đã có 14/17 nữ tuyển thủ Việt Nam tại Tây Ban Nha có kết quả xét nghiệm RT-PCR âm tính. Nhóm cầu thủ này sẽ lên đường sang Ấn Độ để hội quân với các đồng đội ngay trong ngày hôm nay, 19/1/2022.
Xây dựng trường mầm non an toàn, phòng chống tai nạn thương tích

Xây dựng trường mầm non an toàn, phòng chống tai nạn thương tích

Giáo dục - N A (T/h) - 8 giờ trước
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 45/2021/TT-BGDĐT quy định về việc xây dựng trường học an toàn, phòng, chống tai nạn thương tích trong cơ sở giáo dục mầm non.