Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Hoa văn cũng biết kể chuyện

Lam Anh - 17:59, 14/05/2022

Thật khó có thể hiểu hết được ý nghĩa biểu đạt trong hoa văn trang trí của người Mông. Đồng bào Mông dùng ý nghĩa của những họa tiết hoa văn để gửi gắm những tình cảm yêu thương lứa đôi, để báo tin cho họ hàng về cuộc sống thường nhật của mình...

Vẽ hoa văn trên vải thổ cẩm của người Mông, tỉnh Hà Giang
Vẽ hoa văn trên vải thổ cẩm của người Mông, tỉnh Hà Giang

Hoa văn của người Mông được hình thành qua những câu chuyện rất đỗi giản dị, mộc mạc nhưng tất cả những câu chuyện đó lại chứa đựng một triết lý nhân sinh cao cả. Xa xưa, khi “đất đai thật rộng lớn, con người thì ít, sinh vật thì nhiều. Những con vật lại dẫm đạp, phá hoại mùa màng của người Mông”, vì thế đồng bào đã nghĩ ra và thêu những hoạ tiết mang dấu ấn của những con vật ấy, những dấu chân voi, chân chuột, những móng lợn, để cùng nhắc nhở nhau thuần phục những con vật hoang dã trở thành bè bạn, thành những vật nuôi hữu ích trong nhà...

Biểu tượng 2 chú ốc sên luôn sóng đôi trong hoa văn của người Mông.
Biểu tượng 2 chú ốc sên luôn sóng đôi trong hoa văn của người Mông.

Ngày xưa cả người Mông Trắng và người Mông Hoa đều lấy hình tượng “con ốc sên” làm hình tượng chủ đạo trong thêu thùa trên áo, váy ... chính là để cầu mong một cuộc sống tốt tươi no ấm hơn. Đồng bào Mông cũng thêu hình xoắn ốc để thể hiện guồng quay của cuộc sống, sự lặp lại làm cho ta có cảm tưởng mọi vật dường như còn đó nhưng thật ra tất cả đã qua đi...

Hình ảnh thêu của đôi ốc sên là sự biểu hiện của cuộc sống lứa đôi, người Mông quan niệm “muốn sống tốt phải luôn có đôi, có như vậy thì cuộc sống mới hạnh phúc và cháu con đông đủ. 

Biểu tượng hoa văn mặt trời (giữa) thêu trên tạp dề của đồng bào Mông.
Biểu tượng hoa văn mặt trời (giữa) thêu trên tạp dề của đồng bào Mông.

Hoa văn trang trí trên váy của người Mông rất cầu kì. Những ô trang trí, những đường diềm hình chữ nhật, chữ đinh, chữ công, được chuyển biến hết sức phong phú đa dạng, kết hợp với các ô hình quả trám, hoặc tam giác có các đường viền hình gẫy khúc trong các thể bố cục khác nhau, lúc thẳng đứng, lúc nằm ngang tạo cho các hoa văn sự linh hoạt. Những hoạ tiết biểu hiện cho sự biến chuyển của mặt trời, thời tiết, không gian và thời gian.

Người Mông thường sống trên những rẻo núi cao, nhiệt độ thường thấp, nhiều sương mù, nên màu sắc còn biểu trưng cho sự ấm áp, no đủ và khát vọng một cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn.

Biểu tượng của sấm, chớp được thể hiện hoa văn hình rau dớn ở dưới gấu váy, đó là hai hình tròn có chung nếp tuyến chéo, thể hiện tín ngưỡng cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng thuận lợi. Ở nhiều dạng mô típ hoa văn trên nền vải, rồng là đường zích zắc ở giữa là các chấm biểu thị con mắt và có các xoắn ốc.

Các biểu tượng hoa văn gắn liền với cuộc sống như hình ảnh hoa đào, hình tượng thuộc lĩnh vực âm dương ở trên các mô típ hoa văn là các bông cúc, phổ biến nhất vẫn là các hình chữ thập + , chữ X. Với người Mông ở Bắc Hà, Lào Cai các hình tượng này là sừng trâu-con vật gắn với nhà nông. Con trâu là biểu tượng gắn với sự vận hành của mặt trăng, biểu hiện cho sự âm dương đối đãi, cho sự phát sinh và phát triển. Dạng mô típ này thường thấy trên y phục và trên mũ trẻ em người Mông…

Hoa văn chữ + và X xen giữa hoa văn ốc sên.
Hoa văn chữ + và X xen giữa hoa văn ốc sên.

Đồng bào Mông cũng tin hoa văn đẹp sẽ giúp liên hệ với thần linh, mời gọi tài thần, hỷ thần, phúc thần đến với gia đình ban phát điềm lành, xua tan điều dữ. Mỗi họa tiết cũng đáp ứng nhiều điều ước mong. Chẳng hạn như viên kim cương, hình vuông ý chỉ bàn thờ ông bà trong nhà cho sự bảo vệ của tổ tiên trước con cháu. Con hổ, con rồng tượng trưng cho quyền lực cao sang. Con rết lại thể hiện chủ nhân sở hữu hoa văn đó được mọi người kính trọng và đi kèm là tài chữa bệnh. Lưỡi câu cho cô gái lấy được chồng tốt. Hình tam giác, cái răng, vảy cá, hàng rào giúp lưu giữ linh hồn tốt, xua đuổi tà ma.

Ngôi sao tám cánh biểu tượng của bát tinh cát tường. Cùng nhiều vật chỉ vũ trụ, mặt trời, thời tiết, không gian và thời gian mong ước trời an vật thịnh, mùa màng bội thu.

Chiếc váy với nhiều họa tiết hoa văn chứa đựng những câu chuyện của đồng bào Mông.
Chiếc váy với nhiều họa tiết hoa văn chứa đựng những câu chuyện của đồng bào Mông.

Người Mông nặng tình với cây lanh là thế, và hoa lanh cũng đã đi vào họa tiết thêu của đồng bào Mông như một biểu tượng của sự nhớ nhung, của người phụ nữ Mông mỗi lúc lên nương không có chồng, con bên cạnh, chỉ có những cánh hoa lanh làm bạn.

Người Mông rất hay sử dụng họa tiết hạt xèo, bởi đây chính là biểu tượng của sự cứu đói, “Hạt xèo rất dễ mọc, đất xấu cũng mọc khỏe, cuộc sống người Mông sẽ được no ấm...”. Còn với hoa văn vai trâu, hoa văn răng bừa, người Mông luôn nhắc nhở nhau phải trân trọng, phải gìn giữ những công cụ đã giúp mình trong lao động sản xuất hàng ngày...

Tin cùng chuyên mục
Bức tranh “Hà Nội rong” được “chốt” giá 8.000 USD

Bức tranh “Hà Nội rong” được “chốt” giá 8.000 USD

Bức tranh “Hà Nội rong” của tác giả Đặng Thái Tuấn (SN 2000, Hà Nội), sinh viên năm thứ 4 ngành Công nghệ Thông tin, Trường Đại học Kinh tế - Kỹ Thuật Công nghiệp Hà Nội được định giá tới 8.000 đô la Mỹ (184,7 triệu đồng).
Tin nổi bật trang chủ
Bức tranh “Hà Nội rong” được “chốt” giá 8.000 USD

Bức tranh “Hà Nội rong” được “chốt” giá 8.000 USD

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh - 2 phút trước
Bức tranh “Hà Nội rong” của tác giả Đặng Thái Tuấn (SN 2000, Hà Nội), sinh viên năm thứ 4 ngành Công nghệ Thông tin, Trường Đại học Kinh tế - Kỹ Thuật Công nghiệp Hà Nội được định giá tới 8.000 đô la Mỹ (184,7 triệu đồng).
Quy trình cấp hộ chiếu phổ thông qua mạng Internet

Quy trình cấp hộ chiếu phổ thông qua mạng Internet

Xã hội - T.Hợp - 1 giờ trước
Cục Quản lý xuất nhập cảnh phối hợp cùng Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an Hà Nội thí điểm cấp hộ chiếu "điện tử" từ 15/5/2022 . Người dân chỉ cần truy cập Cổng dịch vụ công trực tuyến của Bộ Công an để làm thủ tục cấp hộ chiếu phổ thông mà không cần đến tận nơi như hiện nay.
Cục Quản lý thị trường tỉnh Thanh Hóa: Tăng cường nhiều biện pháp bình ổn thị trường

Cục Quản lý thị trường tỉnh Thanh Hóa: Tăng cường nhiều biện pháp bình ổn thị trường

Sản phẩm - Thị trường - Quỳnh Trâm - 4 giờ trước
Nhằm ổn định thị trường, bình ổn giá, Cục Quản lý thị trường tỉnh Thanh Hoá tiếp tục theo dõi sát diễn biến giá hàng hóa, tăng cường công tác trinh sát, nắm bắt nguồn tin nâng cao chất lượng quản lý.
Giới thiệu văn hóa, ẩm thực Argentina tại Hà Nội

Giới thiệu văn hóa, ẩm thực Argentina tại Hà Nội

Nhìn ra thế giới - Nguyệt Anh - 4 giờ trước
Tuần lễ Argentina tại Hà Nội lần thứ VII sẽ diễn ra từ ngày 23 – 28/5/2022, tiếp tục đưa văn hóa, ẩm thực Argentina đến gần hơn với đất nước và người dân Việt Nam.
Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây vú sữa

Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây vú sữa

Bạn của nhà nông - Như Ý - 4 giờ trước
Cây vú sữa từ lâu đã là loại cây được nhiều người yêu thích. Không chỉ mang lại những giá trị kinh tế cao khi cho ra những trái chín thơm ngọt mà nó còn là loại thuốc chữa bệnh hiệu quả được nhiều người tin dùng. Hiện nay để trồng vú sữa mang lại hiệu quả kinh tế cao bà con nên tham khảo kỹ thuật trồng và chăm sóc cây vú sữa dưới đây.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về cuộc họp của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh với Vụ Hợp tác Quốc tế; chuyến công tác của Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh khảo sát, lấy ý kiến, lắng nghe tâm tư của đồng bào các DTTS tại xã Tri Lễ, huyện Quế Phong (Nghệ An) về việc hoàn thiện Đề án “Xác định thành phần, tên gọi một số dân tộc và xây dựng danh mục các dân tộc Việt Nam” và một số tin tức nổi bật khác ở vùng đồng bào DTTS và miền núi. Phần đọc báo sẽ giới thiệu 2 bài viết: “Trên vùng mây trắng Chư Tan Kra” của tác giả Tiêu Dao- Bảo Anh và bài viết “Thổ cẩm kể chuyện” của tác giả Hồng Minh.
Triển lãm mỹ thuật kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Triển lãm mỹ thuật kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Tin tức - Nguyệt Anh - 5 giờ trước
Từ ngày 11 đến 19/5, Hội Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh tổ chức Triển lãm mỹ thuật “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” nhân kỷ niệm 132 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2022).
Châu Á đứng đầu thế giới về số ca nhiễm mới COVID-19

Châu Á đứng đầu thế giới về số ca nhiễm mới COVID-19

Tin tức - PV - 5 giờ trước
Tính đến sáng 16/5, thế giới lần lượt ghi nhận tổng số 521.138.550 ca nhiễm và 6.288.134 trường hợp tử vong vì COVID-19. Trong 24 giờ qua, thế giới ghi nhận thêm 304.634 ca nhiễm COVID-19 mới, trong đó châu Á đứng đầu với 152.818 trường hợp.
Hòa Phát lọt Top 2.000 doanh nghiệp lớn nhất thế giới của Forbes

Hòa Phát lọt Top 2.000 doanh nghiệp lớn nhất thế giới của Forbes

Doanh nhân dân tộc - Cát Tường - 5 giờ trước
Tạp chí Forbes vừa công bố danh sách Global 2000 năm 2022 bao gồm 2.000 doanh nghiệp lớn nhất thế giới. Trong số 5 đại diện của Việt Nam ở Global 2000, Tập đoàn Hòa Phát có doanh thu và lợi nhuận lớn nhất và là doanh nghiệp sản xuất duy nhất của Việt Nam góp mặt trong danh sách này.
Trồng 2.000 cây xanh tại các huyện biên giới tỉnh Đắk Lắk

Trồng 2.000 cây xanh tại các huyện biên giới tỉnh Đắk Lắk

Tin địa phương - NA - 6 giờ trước
Kỷ niệm 132 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 -19/5/2022), Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Cục Quản lý thị trường tỉnh tổ chức trồng 2.000 cây xanh tại các huyện biên giới Buôn Đôn, Ea Súp (tỉnh Đắk Lắk)
Có

Có "lá bùa hộ mệnh", đồng bào giã từ tàn hương, nước thánh…

Sức khỏe - Hiếu Anh - 6 giờ trước
Nếu như trước đây, người DTTS khi ốm đau chỉ biết mời thầy mo về nhà để cúng , thì nay nhờ có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) cùng sự tuyên truyền của cán bộ, người dân đã biết đến trạm xá, bệnh viện để khám chữa bệnh.