Analytic
Thứ Bảy, ngày 05 tháng 04 năm 2025, 05:40:26

Nét đẹp trang phục dân tộc Tà Ôi

Nguyệt Anh (t/h) - 14:53, 21/07/2021

Dân tộc Tà Ôi cư trú chủ yếu ở miền núi các tỉnh Thừa Thiên - Huế và Quảng Trị. Đồng bào còn có các tên gọi khác như Pa Cô, Tà Uốt, KanTua, Pa Hy.. Trang phục người Tà Ôi có sự giao thoa của nhiều yếu tố văn hóa, vẻ đẹp trang phục thể hiện qua việc tạo dáng, trang trí họa tiết trên đó, các hoa văn trang trí phản ánh sinh động môi trường sống, lòng yêu thiên nhiên, quê hương, con người…

Trang phục truyền thống của người Tà Ôi có màu đen đỏ là chủ đạo
Trang phục truyền thống của người Tà Ôi có màu đen đỏ là chủ đạo

Từ xa xưa, người Tà Ôi đã biết sử dụng vỏ cây amưng để tạo ra trang phục hoặc chế tác thành sợi dệt vải để tạo ra những chiếc áo, chiếc khố, chiếc chăn... Từ thân cây amưng, đồng bào dùng gậy đập cho dập lớp vỏ cây để dễ bóc tách thành từng tấm. Những tấm vỏ cây được ngâm vào hỗn hợp nước gồm lá mía, lá sả giã nát trong khoảng thời gian 10 ngày để khử nhựa độc, sau đó đem phơi nhiều ngày thì có được một loại nguyên liệu như tấm vải. Người tà Ôi dùng dây mây/cà rày vót thành sợi nhỏ thay chỉ để khâu thành sản phẩm sử dụng là tấm áo vỏ cây.

Phụ nữ Tà Ôi tự tay dệt zèng để may trang phục truyền thống
Phụ nữ Tà Ôi tự tay dệt zèng để may trang phục truyền thống

Về sau, cũng như nhiều dân tộc khác, người Tà Ôi đã biết trồng bông, đay để kéo sợi dệt vải zèng may trang phục truyền thống . Thông qua kỹ thuật dệt zèng, phụ nữ Tà Ôi tiếp tục sáng tạo nên sắc màu, hoa văn trang trí tinh tế, bắt mắt nhằm phản ánh về đời sống vật chất và tinh thần của người vùng cao. Trang phục của người Tà Ôi mang những nét chung của các dân tộc ở Trường Sơn - Tây Nguyên, sử dụng hai màu đen và đỏ làm chủ đạo. Ngoài ra còn pha lẫn các màu trắng, tím, vàng, xanh dệt thành các đường viền, các dải màu để bố cục thành hoa văn cho từng sản phẩm.

Mô tuýp hoa văn trên trang phục của người Tà Ôi là những họa tiết hình học biểu trưng cho cây cỏ, muông thú
Mô tuýp hoa văn trên trang phục của người Tà Ôi là những họa tiết hình học biểu trưng cho cây cỏ, muông thú

Phụ nữ Tà Ôi sáng tạo ra các mô típ hoa văn theo dải băng ngang và được liên tưởng từ các hiện tượng tự nhiên xung quanh như hình các con vật (châu chấu, con nhện, con bướm, con dơi); cây cối (cây cổ thụ kating, lá trầu không, cây ngô/bắp), tà vạt (lá cây đùng đình)… đồ vật, hoa văn hình răng sói, hình thoi giao nhau (tượng trưng hạt mã não), hình chữ X và các mô típ hình học khác...

Theo truyền thống thì một bộ đồ mặc đầy đủ của người Tà Ôi thường có: 1 cái váy (hay xịn, xấn) và một cái áo (ado, chù hoe) cho người phụ nữ; 1 cái khố (nài), 1 cái áo (ado, chù hoe) cho người đàn ông.

Trang phục của nam nữ người Pa Cô (nhóm địa phương của dân tộc Tà Ôi)
Trang phục của nam nữ người Pa Cô (nhóm địa phương của dân tộc Tà Ôi)

Trang phục truyền thống của phụ nữ Tà Ôi được thiết kế khá đơn giản. Đồng bào gấp đôi tấm vải, thu phần hai bên nhỏ lại để tạo thân và tay áo ngắn, khoét phần cổ để tạo chiếc áo kiểu cổ chui, tay ngắn hoặc không tay. Áo và váy được trang trí bằng các dải băng ngang cách đều 2 màu đen, đỏ. Váy của phụ nữ Tà Ôi được dệt từ sợi bông, may theo kiểu váy ống và được may ghép từ hai khổ vải thổ cẩm, dệt theo kiểu cổ truyền gọi là xịn, ado tía (váy, áo cổ xưa).

Ngày nay, váy, áo phụ nữ Tà Ôi được dệt các sợi thổ cẩm đính với hạt cườm bằng nhựa nhiều màu để sắc sặc sỡ để tôn thêm sự sang trọng cho người phụ nữ. Chị em còn dùng thắt lưng/xarong bằng kim loại để cố định chiếc váy cho chắc chắn.

Hình ảnh người phụ nữ Tà Ôi với những đồ trang sức bằng bạc được in trên bìa sách
Hình ảnh người phụ nữ Tà Ôi với những đồ trang sức bằng bạc được in trên bìa sách

Để tôn thêm vẻ đẹp sang trọng và qúy phái của mình, phụ nữ Tà Ôi còn đeo thêm bộ trang sức gồm vòng/kiềng đeo cổ, còng đeo tay và khuyên tai bằng bạc trắng và chuỗi đá hạt mã não.

Trang phục truyền thống của đàn ông Tà Ôi khá đơn giản.Thường ngày, đàn ông cởi trần hoặc mặc áo cổ chui không tay như phụ nữ. Trong những ngày se lạnh hoặc tham gia lễ hội, đàn ông Tà Ôi sử dụng khố (nài) và áo pahôl (loại áo không có trang trí hoa văn cườm, diềm tua) và một tấm choàng vắt chéo 2 lần qua tạo hình chữ X trước ngực.

Đàn ông Pa Cô (Tà Ôi) mặc khố (nài) và sử dụng một tấm choàng vắt chéo qua vai
Đàn ông Pa Cô (Tà Ôi) mặc khố (nài) và sử dụng một tấm choàng vắt chéo qua vai

Có thể nói, trang phục truyền thống của người Tà Ôi không chỉ có giá trị văn hóa vật chất để bảo vệ con người mà còn mang giá trị văn hóa tinh thần và xã hội, gắn bó với sinh hoạt, nếp sống văn hóa của gia đình và cộng đồng. Bên cạnh đó với hoa văn trang trí, màu sắc và hình dáng đa dạng trang phục đã thể hiện tính thẩm mỹ dân gian và tính thống nhất trong sự đa dạng của tộc người. Đồng thời trang phục cũng là nguồn sử liệu phản ánh giá trị lịch sử, văn hóa, tinh thần của cộng đồng Tà Ôi.

Một số hình ảnh về người tà Ôi trong sinh hoạt, lao động:

Thiếu nữ Tà Ôi sảy gạo
Thiếu nữ Tà Ôi sảy gạo
Đồng bào Tà Ôi biểu diễn dân ca, dân vũ
Đồng bào Tà Ôi biểu diễn dân ca, dân vũ
Già làng Tà Ôi thổi tù và trong các nghi lễ văn hóa dân gian
Già làng Tà Ôi thổi tù và trong các nghi lễ văn hóa dân gian
Lãnh đạo Đảng, Nhà nước viếng đồng chí Khamtay Siphandone

Lãnh đạo Đảng, Nhà nước viếng đồng chí Khamtay Siphandone

Thời sự - PV - 19:17, 04/04/2025
Sáng 4/4, tại Hà Nội, Đoàn đại biểu cấp cao Đảng, Nhà nước Việt Nam do Chủ tịch nước Lương Cường dẫn đầu, Đoàn đại biểu cấp cao Chính phủ Việt Nam do Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dẫn đầu và Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam do Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định dẫn đầu đã viếng và ghi sổ tang tưởng niệm đồng chí Khamtay Siphandone, nguyên Chủ tịch Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, nguyên Chủ tịch nước Lào.
Ngắm

Ngắm "báu vật" nặng 9 tấn giữa hồ tại chùa Cổ Lễ

Dân tộc - Tôn giáo - Vũ Mừng - 18:34, 04/04/2025
Được xây dựng từ thời Lý với tên tự Thần Quang, tại ngôi chùa Cổ Lễ thuộc thị trấn Cổ Lễ, huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định hiện còn đang lưu giữ một "báu vật" nằm ngay giữa hồ trước chính điện, đó là quả chuông nặng 9 tấn.
Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài cùng thành phố mang tên Bác và đất nước vươn mình

Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài cùng thành phố mang tên Bác và đất nước vươn mình

Sự kiện - Bình luận - Vũ Thị Huỳnh Mai (Chủ nhiệm Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài TP. Hồ Chí Minh) - 18:31, 04/04/2025
Kế thừa và phát huy tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc, tại buổi gặp mặt với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài mừng xuân 2025, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh “Bên cạnh những nỗ lực ở trong nước, Đảng và Nhà nước hết sức trân trọng những đóng góp quý báu của cộng đồng người Việt Nam ở khắp nơi trên thế giới cho công cuộc phát triển đất nước hiện nay”. Với chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài nói chung và hơn 3 triệu người Việt Nam ở nước ngoài có liên hệ với TP. Hồ Chí Minh nói riêng, công tác về người Việt Nam ở nước ngoài luôn được lãnh đạo Đảng và Nhà nước dành sự quan tâm đặc biệt.
Sở Dân tộc và Tôn giáo TP. Hồ Chí Minh trao nhà tình thương nhân Tết Chôl Chnăm Thmây

Sở Dân tộc và Tôn giáo TP. Hồ Chí Minh trao nhà tình thương nhân Tết Chôl Chnăm Thmây

Tin tức - Duy Chí - 18:19, 04/04/2025
Ông bà Nguyễn Văn Năm - Lý Thị Nhung, dân tộc Khmer ngụ ấp Hoà Hiệp 2, xã Long Hoà, huyện Cần Giờ, TP. Hồ Chí Minh khó khăn về nhà ở, công việc làm không ổn định nhưng gia đình luôn hoà thuận, có con là bộ đội xuất ngũ, vừa được địa phương sửa chữa và bàn giao nhà tình thương nhân dịp đồng bào đón Tết Chôl Chnăm Thmây năm 2025.
Gia Lai: Truy tố

Gia Lai: Truy tố "nữ quái" lừa bán 8 công dân Việt Nam ra nước ngoài

Pháp luật - Ngọc Thu - 18:16, 04/04/2025
Ngày 4/4, Viện Kiểm sát Nhân dân tỉnh Gia Lai đã ban hành cáo trạng, truy tố bị can Vũ Thị Khánh Huyền (SN 1999, trú tại tổ dân phố 7, thị trấn Chư Ty, huyện Đức Cơ, tỉnh Gia Lai) về tội “mua bán người”.
Ðường Hồ Chí Minh trên biển Cà Mau là Di tích Quốc gia đặc biệt

Ðường Hồ Chí Minh trên biển Cà Mau là Di tích Quốc gia đặc biệt

Bản tin tổng hợp của Báo Dân tộc và Phát triển. Bản tin sáng ngày 4/4, có những thông tin đáng chú ý sau: Ðường Hồ Chí Minh trên biển Cà Mau là Di tích Quốc gia đặc biệt. Chùa Dơi Sóc Trăng. Những người con của bản. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Nhiều sự kiện nổi bật tại Tháng hành động vì Hợp tác xã năm 2025

Nhiều sự kiện nổi bật tại Tháng hành động vì Hợp tác xã năm 2025

Tin tức - Văn Hoa - 18:15, 04/04/2025
Ngày 4/4, tại Hà Nội, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam tổ chức Gặp mặt Báo chí thông tin về Tháng hành động vì Hợp tác xã và Năm Quốc tế Hợp tác xã 2025. Bà Cao Xuân Thu Vân - Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam chủ trì buổi Gặp mặt.
Bộ Công Thương gửi công hàm đàm phán với Mỹ về thuế đối ứng 46%

Bộ Công Thương gửi công hàm đàm phán với Mỹ về thuế đối ứng 46%

Tin tức - Thúy Hồng - 18:14, 04/04/2025
Đó là thông tin tại Họp báo báo thường kỳ quý I/2025, thông tin tình hình sản xuất công nghiệp và hoạt động thương mại 3 tháng đầu năm 2025 của Bộ Công thương, tổ chức ngày 4/4, tại Hà Nội.
Công an Bình Dương mở đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm

Công an Bình Dương mở đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm

Tin tức - PV - 18:09, 04/04/2025
Bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trước, trong và sau dịp Kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025), Công an tỉnh Bình Dương phát động mở đợt cao điểm ra quân tấn công trấn áp các loại tội phạm, bảo đảm an ninh trật tự (ANTT) trên địa bàn tỉnh Bình Dương.
Tân Phú (Đồng Nai): Nỗ lực đưa tín dụng chính sách đến với người dân

Tân Phú (Đồng Nai): Nỗ lực đưa tín dụng chính sách đến với người dân

Kinh tế - Tiến Mạnh - 17:19, 04/04/2025
Với vai trò là cầu nối giữa Ngân hàng Chính sách Xã hội (NHCSXH) với người dân, các Tổ tiết kiệm và vay vốn (TK&VV) trên địa bàn huyện Tân Phú (Đồng Nai) vừa là kênh dẫn vốn xuống tận cơ sở, từng hộ dân, vừa giúp họ sử dụng vốn vay hiệu quả. Thông qua cầu nối Tổ TK&VV đã đưa tín dụng chính sách đến với người dân, quản lý vốn vay, góp phần đảm bảo chất lượng tín dụng chính sách của Nhà nước trên địa bàn huyện.
Ký ức buồn của những nạn nhân “việc nhẹ lương cao”

Ký ức buồn của những nạn nhân “việc nhẹ lương cao”

Media - Ngọc Chí - 17:18, 04/04/2025
Từ những lời hứa hẹn “việc nhẹ, lương cao” với mức lương 1.000 USD/tháng, 4 nạn nhân là người DTTS ở tỉnh Kon Tum đã rơi vào bẫy của các đối tượng lừa đảo xuyên biên giới. Trải qua những ngày tháng đau khổ tột cùng tại các công ty lừa đảo bên Campuchia, các em đã được lực lượng chức năng hỗ trợ đưa về địa phương.