Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nhìn ra thế giới

Duy trì nghề thủ công truyền thống là cách bảo vệ rừng của người Pala’wan

Duy Ly (theo news.mongabay.com) - 09:01, 21/04/2022

Các chuyên gia tại Philippine nhận định rằng, việc duy trì thực hành nghề thủ công truyền thống sẽ tạo ra động lực cho việc bảo tồn rừng. Tuy nhiên, các mối đe dọa của đại dịch COVID-19 và biến đổi khí hậu đã làm tê liệt ngành du lịch của Philippines, kìm hãm nhu cầu về “tingkep” cũng như các nghề thủ công truyền thống khác, tạo ra thách thức về sinh kế tại đây.

Sublito Tiblak chuẩn bị nguyên liệu làm tingkep (giỏ thủ công truyền thống)
Sublito Tiblak chuẩn bị nguyên liệu làm tingkep (giỏ thủ công truyền thống)

Mỗi buổi sáng, Sublito Tiblak (46 tuổi) chuẩn bị tukew (dao truyền thống của người Philippine) vào rừng thu thập nguyên liệu như tre, cọ… để làm “tingkep” - loại giỏ thủ công truyền thống của người Pala’wan.

Chị Labin (31 tuổi), vợ của Tiblak thường ở nhà và cần mẫn với việc đan giỏ cùng các chị em trong làng. Chị cho biết, để hoàn thiện một chiếc giỏ, thường mất từ 3 đến 7 ngày tuỳ thuộc vào kích thước của chúng.

“Thay vì săn bắt động vật hoang dã hay khai thác gỗ, chúng tôi muốn tạo ra những chiếc giỏ và kiếm thêm sinh kế từ chúng”, chị chia sẻ.

Hai vợ chồng Tiblak được công nhận là hai trong số 65 nghệ nhân đan giỏ truyền thống của người bản địa Pala’wan
Hai vợ chồng Tiblak được công nhận là hai trong số 65 nghệ nhân đan giỏ truyền thống của người bản địa Pala’wan

Đại dịch tấn công doanh số bán hàng

Arlene Piramide, công chức du lịch của Pala’wan cho biết: “Ngành du lịch từng là thị trường chính cho tingkep và các mặt hàng thủ công truyền thống khác. Tuy nhiên, các quy định an toàn trong suốt thời gian diễn ra đại dịch Covid-19 đã hạn chế nhiều người đi du lịch, buộc nhiều cửa hàng lưu niệm và các cơ sở du lịch khác phải đóng cửa, do vậy nhu cầu về tingkep cũng giảm đáng kể”.

Như trường hợp của Sublito Tiblak, trước đại dịch Covid-19, mức thu nhập trung bình hàng tháng của anh là 25.000 peso (485 đô la), nay thu nhập giảm xuống còn 6.000 peso (116 đô la) một tháng. “Tuy nhiên, điều này vẫn tốt hơn nhiều so với năm đầu tiên của đại dịch, khi tôi không có doanh số bán hàng”, Tiblak trải lòng.

Anh rất lo lắng về việc nhu cầu và doanh số giảm sẽ làm giảm tinh thần của những thợ thủ công tại đây. “Nếu đại dịch tiếp tục xảy ra và có ít người mua hơn, tôi sợ rằng những người thợ dệt tingkep sẽ mất đi hứng thú và ngừng làm nghề thủ công. Khi đó, nghề truyền thống sẽ không có cơ hội chuyển giao cho thế hệ trẻ”, anh nói.

Khủng hoảng khí hậu đe dọa nghề truyền thống

Bên cạnh đại dịch, việc biến đổi khí hậu tàn phá các vùng lãnh thổ và tài nguyên của người bản địa là một mối đe dọa khác đối với các hoạt động bảo tồn nghề truyền thống.

Người Pala’wan cần mẫn bảo tồn nghề thủ công truyền thống
Người Pala’wan cần mẫn bảo tồn nghề thủ công truyền thống

Degawan, Giám đốc Chương trình người bản địa và truyền thống của tổ chức Bảo tồn quốc tế cho biết: “Văn hoá cũng là lĩnh vực chịu tác động rất lớn của biến đổi khí hậu nhưng lại thường ít được chú ý đến. Ở nhiều vùng, sạt lở đất, lũ lụt và hạn hán đã làm gián đoạn không chỉ việc thực hành các nghi thức truyền thống mà còn ảnh hưởng đến cả việc bảo tồn ngôn ngữ và sinh kế, đe dọa sự tồn tại của các cộng đồng người”.

Những người thợ đan như anh Tiblak đã cảm nhận được tác động của biến đổi khí hậu trong suốt thời gian qua và đang phải học cách thích ứng. Mùa khô hiện nay đang nóng hơn trước rất nhiều, anh Tiblak không còn đi vào rừng sau 10 giờ sáng nữa, bởi vì trời nắng nóng rất khó chịu. Nếu buộc phải ở lại qua trưa, anh sẽ cố gắng đến những khu vực gần suối để làm dịu cơn khát và hạ nhiệt cơ thể.

Trong mùa khô, nhiệt độ cao và nắng nóng gay gắt đến mức có thể làm khô héo thảm thực vật tại đây. Vì vậy, để có được những vật liệu tốt nhất, người dân phải đi bộ thêm một tiếng rưỡi nữa để vào sâu trong rừng. Bên cạnh đó, các vật liệu được thu thập cũng nên tránh ánh nắng trực tiếp để tránh làm chúng bị giòn.

Còn vào mùa mưa, sạt lở đất và lũ quét cũng xảy ra nhiều hơn. Việc vào rừng tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ, vì vậy người dân tại đây cũng hạn chế khai thác vào thời điểm này.

Những chiếc giỏ truyền thống có hoa văn lấy cảm hứng từ thiên nhiên, phản ánh mối quan hệ sâu sắc của người Pala’wans với rừng núi nơi đây
Những chiếc giỏ truyền thống có hoa văn lấy cảm hứng từ thiên nhiên, phản ánh mối quan hệ sâu sắc của người Pala’wans với rừng núi nơi đây

Nói về việc đại dịch và biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến người dân Pala’wan, Tiblak cho biết, anh không chắc tương lai sẽ ra sao đối với truyền thống tingkep, nhưng anh vẫn còn hy vọng: “Tôi biết Empu (Đấng tối cao) sẽ không rời bỏ chúng ta, và những người dân Pala’wan sẽ làm mọi cách để bảo vệ rừng, bảo vệ truyền thống dân tộc”.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Xuân Quê hương 2023 của Kiều bào ta ở nước ngoài

Xuân Quê hương 2023 của Kiều bào ta ở nước ngoài

Trong không khí rộn ràng đón Xuân Quý Mão, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài cũng tham gia các chương trình Xuân Quê hương 2023 được tổ chức trong không gian Tết truyền thống. Dù xa nhà song bà con vẫn được thưởng thức hương vị Tết cổ truyền.
Tin nổi bật trang chủ
Hàng ngàn người dân và du khách tham gia phiên Chợ Viềng

Hàng ngàn người dân và du khách tham gia phiên Chợ Viềng "mua may bán rủi"

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh - 43 phút trước
Đêm mùng 7 Tết, hàng nghìn người chen chân dâng lễ, tham gia phiên chợ đêm "mua may bán rủi" tại Chợ Viềng Phủ Dầy ((huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định) sau 3 năm bị gián đoạn bởi dịch COVID-19.
Bắc Ninh nghiêm cấm hát quan họ

Bắc Ninh nghiêm cấm hát quan họ "ngửa nón nhận tiền" ở hội Lim

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh - 2 giờ trước
Hội Lim Xuân Quý Mão 2023 sẽ nghiêm cấm tất cả các hình thức hát quan họ "ngửa nón nhận tiền"; không hát nhạc mới, hát chèo, hát văn nhảy đồng, loại nhạc khác không phù hợp...
Ca sỹ Lê Minh Tuyến: Dành trọn vẹn tình yêu cho niềm đam mê

Ca sỹ Lê Minh Tuyến: Dành trọn vẹn tình yêu cho niềm đam mê

Giải trí - PV - 4 giờ trước
Gặp ca sỹ Lê Minh Tuyến những ngày cuối năm, nghe cô trải lòng về âm nhạc, chuyện đời, chuyện nghề mới thấu hiểu được tình yêu và tâm huyết của nữ nghệ sỹ. Lê Minh Tuyến chia sẻ, dù chặng đường gắn bó với âm nhạc không ít chông gai nhưng cô chưa một lần có ý định từ bỏ đam mê của mình.
Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về việc đôn đốc thực hiện nhiệm vụ trọng tâm sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Quý Mão 2023

Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về việc đôn đốc thực hiện nhiệm vụ trọng tâm sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Quý Mão 2023

Tin tức - T.Hợp - 22:06, 28/01/2023
Thủ tướng Phạm Minh Chính vừa ký Chỉ thị số 03/CT-TTg ngày 27/1/2023 đôn đốc các bộ, ngành, địa phương thực hiện nhiệm vụ trọng tâm sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Quý Mão 2023.
Thủ tướng kiểm tra Dự án Cao tốc Diễn Châu - Bãi Vọt, thị sát thi công hầm Thần Vũ

Thủ tướng kiểm tra Dự án Cao tốc Diễn Châu - Bãi Vọt, thị sát thi công hầm Thần Vũ

Thời sự - PV - 18:17, 28/01/2023
Trưa 28/1, sau khi kiểm tra Dự án Cao tốc Mai Sơn - Quốc lộ 45, Thủ tướng Phạm Minh Chính đi kiểm tra dự án thành phần Diễn Châu - Bãi Vọt thuộc Dự án Cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 1, thăm hỏi, chúc mừng năm mới cán bộ, công nhân viên dự án, Nhân dân khu tái định cư.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 12/1/2023

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 12/1/2023

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về: Chuyến thăm và làm việc của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại tỉnh Thái Nguyên; Chủ tịch nước tham dự chương trình Tết Nhân ái Xuân Quý Mão 2023 tại huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang; Lãnh đạo Ủy ban Dân tộc thăm, chúc Tết đồng bào DTTS tại các địa phương… cùng một số thông tin về công tác dân tộc, tôn giáo, văn hóa - xã hội nổi bật khác tại các địa phương trên cả nước. Phần đọc báo hôm nay sẽ giới thiệu bài viết: Người dân ở Đăk Pao thoát nghèo nhờ từ bỏ "ma men" của tác giả Tiêu Dao
Lễ dâng hương tưởng nhớ, tri ân công đức Tổ Mẫu Âu Cơ

Lễ dâng hương tưởng nhớ, tri ân công đức Tổ Mẫu Âu Cơ

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh - 18:09, 28/01/2023
Sáng 28/1, hàng nghìn du khách thập phương và các đại biểu đã nô nức về Đền Mẫu Âu Cơ, tại xã Hiền Lương, huyện Hạ Hòa (Phú Thọ) để tham dự Lễ dâng hương tưởng nhớ, tri ân công đức Tổ Mẫu Âu Cơ theo nghi thức truyền thống.
Nhiều hoạt động trong Lễ Khai hạ dân tộc Mường tỉnh Hòa Bình 2023

Nhiều hoạt động trong Lễ Khai hạ dân tộc Mường tỉnh Hòa Bình 2023

Sắc màu 54 - Hồng Phúc - 18:01, 28/01/2023
Lễ Khai hạ năm 2023 diễn ra trong 3 ngày mùng 6, 7, 8 tháng Giêng âm lịch, tại xã Phong Phú, huyện Tân Lạc (tỉnh Hòa Bình) với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao độc đáo thu hút đông đảo người dân hàng nghìn du khách.
Độc đáo Lễ hội Tiên Công

Độc đáo Lễ hội Tiên Công

Sắc màu 54 - Mỹ Dung - 17:39, 28/01/2023
Ngày 28/1/2023 (mùng 7 tháng Giêng), tại miếu Tiên Công, xã Cẩm La, thị xã Quảng Yên (tỉnh Quảng Ninh) đã diễn ra Lễ hội Tiên Công 2023. Đây là lễ hội thường niên, nhằm tôn vinh Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia được gìn giữ hơn 300 năm và cũng là lễ hội được người dân vùng đảo Hà Nam mong đợi nhất với nghi lễ “Rước người” độc đáo, ít thấy ở các vùng quê khác.
Thủ tướng dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Khu Di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên

Thủ tướng dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Khu Di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên

Thời sự - PV - 17:35, 28/01/2023
Chiều 28/1, nhân dịp kỷ niệm 93 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930-3/2/2023) và năm mới Quý Mão, trong chuyến công tác tại các tỉnh miền Trung, đồng chí Phạm Minh Chính - Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ đã dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Khu Di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên, huyện Nam Đàn (Nghệ An).
Khai hội Tịch điền Đọi Sơn, tái hiện cảnh nhà Vua xuống đồng cày ruộng

Khai hội Tịch điền Đọi Sơn, tái hiện cảnh nhà Vua xuống đồng cày ruộng

Sắc màu 54 - PV - 17:25, 28/01/2023
Sáng 28/1 (tức mùng 7 tháng Giêng), Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn, một nghi lễ quan trọng đầu năm mới của nghề nông, chính thức khai hội tại xã Đọi Sơn, thị xã Duy Tiên, tỉnh Hà Nam.