Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Điều khác biệt độc đáo ở trang phục người Bru - Vân Kiều

Phạm Tiến - 21:15, 10/08/2022

Người Bru - Vân Kiều phần lớn định cư ở vùng núi phía Tây các tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên - Huế. Trang phục truyền thống là một trong những yếu tố quan trọng để làm nên bản sắc văn hóa của đồng bào Bru-Vân Kiều.

Trang phục phụ nữ Bru- Vân Kiều với 2 màu đỏ, đen làm chủ đạo
Trang phục phụ nữ Bru- Vân Kiều với 2 màu đỏ, đen làm chủ đạo

Đặc trưng riêng có

Theo tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019, người Bru - Vân Kiều ở nước ta có 94.598 người. Đồng bào sống rải rác ở 39 tỉnh, thành trên cả nước, trong đó người Bru – Vân Kiều sống tập trung chủ yếu ở vùng núi phía Tây 3 tỉnh Quảng Bình (18.575 người, chiếm 19,6%), Quảng Trị (69.785 người, chiếm 73, 9%), Thừa Thiên-Huế (1.389 người).

Dân tộc Bru- Vân Kiều có 3 nhóm chính là Ma Coong, Khùa và Trì. Trong nhiều giá trị văn hóa truyền thống của người Bru-Vân Kiều còn lưu giữ đến ngày nay phải kể đến trang phục vì nó mang những nét đặc trưng, độc đáo, không lẫn lộn.

Khố nam của người Bru- Vân Kiều không giống các DTTS khác
Khố nam của người Bru- Vân Kiều không giống các DTTS khác

Trước đây, nam giới Bru-Vân Kiều ở trần đóng khố. Chất liệu làm khố được lấy từ vỏ cây sui. Khố nam giới dài xuống tới quá gối, màu đỏ nhạt và thường có 3 đến 5 sọc nhỏ màu đen chạy dọc theo thân khố. Trong những ngày lễ như tết, cưới hỏi… Đàn ông Bru-Vân Kiều mặc thêm áo chui đầu và đeo thêm vòng đá quý có hình ô van. Áo chui đầu của nam giới không có ống tay, màu sắc chủ đạo là đỏ và đen tương ứng với màu âm và dương.

Cách làm khố cho nam giới người Bru-Vân Kiều được tước từ vỏ cây sui trong rừng Trường Sơn. Sau khi vỏ cây sui được lấy về, người phụ nữ trong gia đình mang ra suối ngâm nước, tước nhỏ thêm lần nữa rồi được phơi khô. Với sự khéo léo của đôi bàn tay người phụ nữ, chiếc khố được dệt ra, công đoạn cuối cùng là nhuộm khố theo màu đỏ, viền đen cố định. Sự khác biệt rất dễ nhận ra khố của người Bru- Vân Kiều là có hai giải trước, sau thả dài quá đầu gối. Màu sắc cũng là nét đặc trưng khác xa với các đồng bào DTTS, khố nam người Bru- Vân Kiều chỉ có 2 màu đỏ, đen là chủ đạo.

Ngược lại, người phụ nữ Bru-Vân Kiều sử dụng trang phục chủ yếu là váy, áo xẻ ngực, màu chàm cổ. Váy của phụ nữ là váy mở, đó là kiểu váy chỉ có một tấm vải được cuộn tròn ở phía thân dưới. Cũng giống như khố nam, váy phụ nữ Bru- Vân Kiều cũng chỉ có 2 màu đỏ, đen. Các mảng màu đỏ khổ lớn kết hợp với những sọc đen nhỏ kết hợp với nhau thành 1 mảng lớn quấn quanh thân dưới kéo dài gần đến mắt cả chân.

Áo che phần thân trên được làm theo kiểu không có cổ (cổ khoét), có hoặc không có tay áo. Vẫn là 2 mảng màu đỏ, đen kết hợp từ thân áo đến ống tay áo. Áo che hết phần cạp váy và thân trên, để mép về hông trái. Áo làm theo kiểu mở cúc, cổ tròn, trang trí hoa văn tam giác, móc tròn ở dọc hò áo và gấu áo. 

Ngoài váy áo, phụ nữ người Bru Vân - Kiều còn sử dụng mang tính làm đẹp thêm thắt lưng, khăn choàng mã não, đặc biệt là choàng chéo vai của phụ nữ Bru- Vân Kiều là nét đặc biệt trong trang phục. Chính chi tiết này đã làm cho trang phục Bru- Vân Kiều không lẫn lộn với trang phục của các dân tộc khác.

Các em học sinh trường THCS xã A Dơi (Hướng Hóa, Quảng Trị) rạng rỡ trong trang phục truyền thống
Các em học sinh trường THCS xã A Dơi (Hướng Hóa, Quảng Trị) rạng rỡ trong trang phục truyền thống

Bảo tồn sự khác biệt

Cùng với sự phát triển chung của đất nước, đời sống người Bru- Vân Kiều đã có nhiều cải thiện. Phần lớn đường giao thông, điện… đã về tận bản. Tính giao thương, kết nối đã xóa tan khoảng cách địa lý giữa miền xuôi và miền ngược. Theo đó, các đồ gia dụng công nghiệp cũng được đưa về tận thôn bản. Vật liệu may vá, phụ kiện trang phục chợ xã nào cũng có. Thế nhưng người Bru- Vân Kiều vẫn bảo tồn được nét độc đáo trong trang phục.

Đầu tiên phải kể đến nỗ lực khơi dậy tình yêu với trang phục Bru- Vân Kiều của các thầy cô giáo ở Trường tiểu học và THCS A Dơi (huyện Hướng Hóa, Quảng Trị). Qua thời gian triển khai, hiện tất cả học sinh người Bru- Vân Kiều trong trường đều có ít nhất 1 bộ trang phục thổ cẩm truyền thống. Vào sáng thứ hai đầu tuần và các ngày lễ lớn, các em mặc trang phục thổ cẩm. Từ đây, tình yêu dành cho trang phục và những nét đẹp truyền thống của người Vân Kiều càng được củng cố.

Từ môi trường giáo dục, trang phục Bru- Vân Kiều ở địa phương được sử dụng ở nhiều môi trường khác nhau như công sở, lễ hội và cả trong cuộc sống lao động, sinh hoạt đời thường ngày.

Nghề dệt thổ cẩm (trang phục Bru- Vân Kiều) ở huyện Đa Krông (Quảng Trị)
Nghề dệt thổ cẩm (trang phục Bru- Vân Kiều) ở huyện Đakrông (Quảng Trị)

Sau thành công ở A Dơi, xã A Bung (Đakrông, Quảng Trị), trước nguy cơ mai một của thổ cẩm, chính quyền thậm chí đã đưa chủ trương lập 4 tổ sản xuất chuyên dệt vải thổ cẩm với gần 30 phụ nữ tham gia. Nhờ đó, trang phục người Bru- Vân Kiều được sản xuất ra đồng loạt, tiện lợi cho người dùng. Nếu ai đó một lần đến xã A Bung, đừng ngạc nhiên khi thấy toàn bộ công chức xã diện những chiếc áo, bộ váy rực rỡ bằng chất liệu vải thổ cẩm (trang phục người Bru- Vân Kiều).

Choàng chéo vai, một chi tiết khác biệt trong trang phục người Bru- Vân Kiều
Choàng chéo vai, một chi tiết khác biệt trong trang phục người Bru- Vân Kiều

Cùng với những nỗ lực của chính quyền địa phương, những chính sách bảo tồn văn hóa các đồng bào DTTS, đặc biệt là lòng tự tôn dân tộc của người Bru- Vân Kiều đã làm cho trang phục của họ trường tồn. Những nét văn hóa của người Bru – Vân Kiều được sự kế thừa từ quá khứ, tính ứng dụng sáng tạo ở hiện tại và là mạch tiếp nối không ngừng của tương lai. 

Tin cùng chuyên mục
Điểm sáng trong công tác bảo tồn, phát huy di sản văn hóa của dân tộc Gia Rai

Điểm sáng trong công tác bảo tồn, phát huy di sản văn hóa của dân tộc Gia Rai

Thực hiện chủ trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, đặc biệt là chính sách bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc, cùng với tâm huyết, tình yêu đối với văn hóa truyền thống của dân tộc Gia Rai, chị Ksor H’Nhi đã thành lập Câu lạc bộ “Truyền dạy cồng chiêng dân tộc Gia Rai” của xã Ia Rbol (thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai) cho thế hệ trẻ. CLB truyền dạy cồng chiêng đã góp phần bảo tồn, lan tỏa và phát huy di sản văn hóa truyền thống của đồng bào Gia Rai trong quá trình hội nhập và phát triển.
Tin nổi bật trang chủ
Bức “lũy thép” trên vùng biên viễn: Những

Bức “lũy thép” trên vùng biên viễn: Những "đầu tàu xung kích" (Bài 3)

Người có uy tín - Quỳnh Trâm - 16 phút trước
Những năm qua, Người có uy tín trong đồng bào DTTS ởThanh Hóa, không chỉ thể hiện vai trò quan trọng trong việc vận động, tuyên truyền các chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, mà họ còn khẳng định vai trò xung kích, đi đầu trong phát triển kinh tế, vươn lên thoát nghèo bền vững, là tấm gương cho đồng bào noi theo.
Thời điểm giao mùa: Làm gì để gia tăng sức đề kháng cho gia đình?

Thời điểm giao mùa: Làm gì để gia tăng sức đề kháng cho gia đình?

Sức khỏe - Minh Hải - 1 giờ trước
Thời điểm giao mùa, thời tiết và độ ẩm không khí thay đổi thất thường khiến cơ thể không thích ứng kịp, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Gia tăng sức đề kháng của bản thân chính là cách góp phần phòng vệ cho chính mình và cả gia đình. Một trong những cách tăng sức đề kháng hữu hiệu là tạo dựng thói quen ăn sữa chua hàng ngày.
Phổ Yên (Thái Nguyên): Đẩy mạnh Chương trình chuyển đổi số, hướng tới xây dựng chính quyền điện tử

Phổ Yên (Thái Nguyên): Đẩy mạnh Chương trình chuyển đổi số, hướng tới xây dựng chính quyền điện tử

Khoa học - Công nghệ - Việt Hà - 1 giờ trước
Năm 2022 được coi là năm Chuyển đổi số Quốc gia thực hiện các nhiệm vụ để tạo bước đột phá. Thời gian qua, TP. Phổ Yên (Thái Nguyên) đã tập trung các nguồn lực để từng bước chuyển đổi số trên tất cả các lĩnh vực, hướng tới hình thành một đô thị thông minh trong tương lai gần.
Gần 170 trường ở Nghệ An bị ảnh hưởng mưa lũ chưa thể tổ chức dạy học trở lại

Gần 170 trường ở Nghệ An bị ảnh hưởng mưa lũ chưa thể tổ chức dạy học trở lại

Sự kiện - Bình luận - An Yên - 1 giờ trước
Trong đợt mưa lũ cuối tháng 9, đầu tháng 10 năm 2022, Nghệ An chịu ảnh hưởng rất nặng nề. Hiện, một số nơi vẫn chưa thể khắc phục xong hậu quả để đón học sinh trở lại trường.
Người có uy tín là…phụ nữ: Con dâu bản Khe Ló (Bài 1)

Người có uy tín là…phụ nữ: Con dâu bản Khe Ló (Bài 1)

Xã hội - Phạm Việt Thắng - 1 giờ trước
Người có uy tín trong cộng đồng DTTS, thường là đàn ông đứng tuổi. Thế nhưng ở Nghệ An lại có đến hàng chục Người có uy tín là nữ, đặc biệt ở xã Môn Sơn, huyện Con Cuông có 5 Người có uy tín là những phụ nữ xuất sắc. Rất tiếc chúng tôi chỉ gặp được ba người trong số họ, mà ai cũng “càng xin nghỉ thì phiếu càng cao”.
Cuộc sống mới của người Kháng ở Lai Châu

Cuộc sống mới của người Kháng ở Lai Châu

Dân tộc Kháng là một trong những dân tộc thiểu số sinh sống lâu đời ở khu vực Tây Bắc. Người Kháng còn có tên gọi khác là: Xá Khao, Xá Tú, Xá Dón, Xá Dầng… Người Kháng chủ yếu sinh sống trên địa bàn chạy dọc từ Mường Tè (Lai Châu), Mường Lay, Tuần Giáo (Điện Biên), cho tới Thuận Châu, Mường La, Mai Sơn, Sông Mã (Sơn La)... Hiện nay, tại Lai Châu, người Kháng có khoảng hơn 200 người, họ sinh sống ở bản Nà Khuy, xã Bản Bo, huyện Tam Đường.
Một điển hình trong thực hiện chính sách dân tộc ở Đăk Đoa

Một điển hình trong thực hiện chính sách dân tộc ở Đăk Đoa

Chính sách dân tộc - Thuỳ Dung - 1 giờ trước
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, xã Hà Đông (huyện Đak Đoa, Gia Lai) là vùng căn cứ cách mạng vững chắc, giữ vai trò quan trọng trong công cuộc giải phóng tỉnh Gia Lai. Sau chiến tranh, kế thừa truyền thống anh hùng, Nhân dân xã Hà Đông lại tiếp tục vươn lên xây dựng quê hương ngày càng phát triển.
Chuyện dân vận của Then Mỵ

Chuyện dân vận của Then Mỵ

Công tác Dân tộc - Giang Lam - 2 giờ trước
Gần 3 thập kỷ làm cán bộ thôn bản, bà Hà Thị Mỵ đã làm thơ, sáng tác các bài hát Then để lồng ghép chính sách, pháp luật, đặc biệt là các nội dung liên quan đến công tác dân tộc, chính sách dân tộc để tuyên truyền cho người dân. Ca từ dân giã, hóm hỉnh “dễ cuốn hút” khiến người nghe thích thú truyền tai nhau, nhờ đó hiệu quả công tác tuyên truyền được nhân lên nhiều lần.
Hội nghị phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào DTTS tỉnh Thanh Hóa

Hội nghị phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào DTTS tỉnh Thanh Hóa

Công tác Dân tộc - Đỗ Thanh Hằng - 2 giờ trước
Vụ Pháp chế (Ủy ban Dân tộc) phối hợp với Ban Dân tộc tỉnh và UBND huyện Bá Thước (tỉnh Thanh Hóa) tổ chức Hội nghị phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào DTTS năm 2022, tại huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa.
Điểm sáng trong công tác bảo tồn, phát huy di sản văn hóa của dân tộc Gia Rai

Điểm sáng trong công tác bảo tồn, phát huy di sản văn hóa của dân tộc Gia Rai

Sắc màu 54 - Ksor H’Yuên - 2 giờ trước
Thực hiện chủ trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, đặc biệt là chính sách bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc, cùng với tâm huyết, tình yêu đối với văn hóa truyền thống của dân tộc Gia Rai, chị Ksor H’Nhi đã thành lập Câu lạc bộ “Truyền dạy cồng chiêng dân tộc Gia Rai” của xã Ia Rbol (thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai) cho thế hệ trẻ. CLB truyền dạy cồng chiêng đã góp phần bảo tồn, lan tỏa và phát huy di sản văn hóa truyền thống của đồng bào Gia Rai trong quá trình hội nhập và phát triển.
Nhà thơ Xuân Quỳnh: Một cõi tình thơ còn sống mãi

Nhà thơ Xuân Quỳnh: Một cõi tình thơ còn sống mãi

Tin tức - PV - 2 giờ trước
Xuân Quỳnh là nhà thơ tiêu biểu của văn học Việt Nam với những vần thơ gắn liền với dòng chảy văn nghệ và đời sống tinh thần của nhiều thế hệ, được đánh giá là một trong những nhà thơ tình hàng đầu của thời kỳ hiện đại. Trong cuộc đời ngắn ngủi của mình, Xuân Quỳnh đã đi một cách trọn vẹn trên con đường lớn của thơ ca. Thơ của bà đã đi vào trái tim bạn đọc nhiều thế hệ. Nhà thơ Xuân Quỳnh sinh ngày 6/10/1942, cách đây 80 năm.