Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Cơ hội để nghề đan lát truyền thống của người Thái ở miền núi xứ Thanh phát triển

Quỳnh Trâm- Ngọc Thỏa - 07:51, 25/11/2022

Nghề đan lát của người Thái ở xã Yên Khương, huyện Lang Chánh đã có từ rất lâu đời. Tuy nhiên do những mặt hàng đồ vật dụng bằng nhựa xuất hiện, giá thành rẻ, tiện lợi nên người dân quên dần những sản phẩm đan lát. Do vậy, người biết đan lát cũng chẳng còn mấy người. Trước thực trạng đó, lãnh đạo xã Yên Khương luôn trăn trở tìm giải pháp để nghề đan lát được duy trì và phát huy, góp phần cải thiện đời sống cho người dân, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Lãnh đạo xã Yên Khương gặp gỡ trao đổi về gìn giữ nghề truyền thống
Lãnh đạo xã Yên Khương gặp gỡ trao đổi về gìn giữ nghề truyền thống

Yên Khương là xã biên giới thuộc huyện Lang Chánh (Thanh Hóa), là nơi sinh sống chủ yếu của đồng bào dân tộc Thái. Bản Tứ Chiềng cách trung tâm huyện Lang Chánh hơn 30km, là một trong số ít bản còn lưu giữ được nghề đan lát truyền thống của người Thái, tạo nên những nét đặc sắc riêng biệt của vùng đất này. Ở đây, trong bất cứ gia đình nào cũng có thể tìm thấy những vật dụng như rổ rá, mâm... mây được đan lát, bởi bàn tay của những nghệ nhân trong vùng.

Theo lời giới thiệu của lãnh đạo xã, chúng tôi tìm đến nhà ông Lò Văn Quang, một thợ đan lát có tiếng ở Tứ Chiềng. Ông Quang bảo, ở bản ông, những chàng trai người Thái ngày xưa lúc biết đi rừng, biết cầm rựa phát rẫy là đã biết đan lát. Do vậy, ông chỉ cần quan sát người khác làm, rồi một vài lần mày mò, là có thể nắm vững các kỹ thuật đan và sáng tạo ra nhiều cách đan lát khác nhau.

Ông Quang cho biết, để làm ra những chiếc gùi lúa, nia sẩy lúa, mâm… người thợ phải vào rừng chọn lựa những loại dây mây làm nguyên liệu. “Đầu tháng, tôi cùng một vài người trong làng vào rừng sâu bứt mây và chọn tre. Mỗi chuyến đi như vậy mất vài ngày, có khi hàng tuần liền. Mình cẩn thận bứt rồi phân loại mây ngay trong rừng. Từng độ tuổi khác nhau, tre, mây mình chọn sẽ phù hợp với mỗi dụng cụ riêng”.

Theo ông, đàn ông Tứ Chiềng ai cũng biết đan lát, nhưng để đan đẹp, khéo và bền thì không phải ai cũng làm được. Với mỗi dụng cụ như bế, giỏ, mâm… người thợ phải có kinh nghiệm và nắm vững kỹ thuật đan cho từng loại. Chỉ cần chăm chỉ và chịu khó, kiên trì thì sẽ biết đan đẹp.

Quá trình hoàn thành một sản phẩm tùy thuộc vào độ khó. Các sản phẩm ông làm ra nổi tiếng tinh xảo và rất công phu. Cầm trên tay chiếc mâm màu cánh gián có độ tuổi mười năm, ông Quang cho biết: Những chiếc nia, mẹt hay gùi được người dân bảo vệ cẩn thận bằng cách treo thường xuyên trên giàn bếp. Làm như vậy sẽ chống được mối mọt và tăng độ dẻo dai.

Theo ông Quang, trước kia sản phẩm bà con làm ra, chủ yếu để dùng và làm quà biếu. Dần dần nhu cầu sử dụng tăng lên, bà con mang ra chợ bán, kiếm thêm ít tiền mua thực phẩm. Sau này, ở thị trường có nhiều vật dụng gia đình được sản xuất từ nhựa giá rẻ và tiện lợi, thế chỗ cho các sản phẩm đan lát. Vì vậy, sản phẩm đan lát của bà con người Thái cũng ít người mặn mà, kéo theo là những người thợ đan giỏi trong vùng phần nhiều đã lớn tuổi, có nhiều người đã mất, trong khi thế hệ trẻ trong làng không thích công việc này.

Ông Lò Văn Quang vào rừng chặt vầu làm nguyên liệu đan lát
Ông Lò Văn Quang là một trong số ít người luôn trăn trở giữ nghề đan lát

“Nghề đan lát không đem lại giá trị kinh tế cao mà người thợ chỉ vì muốn giữ lại nét văn hóa của tổ tiên. Chính vì thu nhập từ bán sản phẩm thấp bấp bênh, trong khi công đoạn thủ công và thời gian hoàn thành một sản phẩm khá lâu nên số người theo nghề đan lát giờ đây rất ít”, ông Quang chia sẻ.  

Trăn trở với nghề truyền thống đang dần mất đi,  ông Quang chỉ biết gửi gắm vào những đường đan lát trên từng sản phẩm mà ông làm ra; ông nghĩ rằng, những chiếc giỏ, chiếc mâm, chiếc nia…mai này sẽ trở thành những kỷ vật của gia đình do không có người tiếp nối.

Ông Lò Ngọc Tuyến, Phó Chủ tịch UBND xã Yên Khương cho biết: Xã hiện có khoảng 40 hộ làm nghề đan lát, các sản phẩm làm ra chủ yếu được bà con mang ra chợ tiêu thụ. Giá của mỗi sản phẩm từ 60 -250 ngàn, cũng mang lại thu nhập cho các hộ làm nghề đan lát khoảng 3 triệu/tháng để cải thiện cuộc sống.

Đặc biệt, từ xu hướng vận động người dân sử dụng những vật dụng thân thiện với môi trường, là cơ hội cho những sản phẩm làm từ nguyên liệu tự nhiên được nhiều người tiêu dùng sử dụng. Như vậy nghề đan lát có thể phát huy trở lại, bà con sẽ có thu nhập cao hơn. Tuy nhiên, vấn đề này vẫn là bài toán khó, bởi Yên Khương là một địa phương nghèo, thiếu kinh phí để hỗ trợ nghề truyền thống phát triển.

Hiện nay, xã đang kỳ vọng, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn I: 2021-2025 đang triển khai thực hiện, trong đó có nhiều dự án, nội dung và mục tiêu để giải quyết các vấn đề khó khăn, thiết yếu phục vụ dân sinh của địa phương, trong đó có chính sách hỗ trợ bảo tồn và phát huy nghề truyền thống của đồng bào DTTS. 

"Mới đây, xã cũng đã phối hợp với Trung tâm giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên của huyện mở lớp hướng dẫn nghề đan lát cho 35 học viên trên địa bàn. Đồng thời, động viên bà con, những người biết nghề cố gắng duy trì bảo tồn, lưu giữ những sản phẩm truyền thống độc đáo; quan tâm hơn nữa đến việc truyền nghề, dạy nghề cho con cháu và những người yêu thích nghề đan lát", ông Phó Chủ tịch xã chia sẻ. 

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Tin nổi bật trang chủ
Bộ Chính trị thống nhất ban hành Nghị quyết về phương hướng, nhiệm vụ phát triển TPHCM đến 2030, tầm nhìn 2045

Bộ Chính trị thống nhất ban hành Nghị quyết về phương hướng, nhiệm vụ phát triển TPHCM đến 2030, tầm nhìn 2045

Ngày 2/12, tại trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ trì họp Bộ Chính trị cho ý kiến về Đề án tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết số 16-NQ/TW của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển TPHCM đến năm 2020; phương hướng, nhiệm vụ phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Lai Châu: Thúc đẩy phát triển mô hình HTX liên kết theo chuỗi giá trị

Lai Châu: Thúc đẩy phát triển mô hình HTX liên kết theo chuỗi giá trị

Kinh tế - Thuỳ Giang - 20 phút trước
Tính đến tháng 11/2022, tại Lai Châu có 391 HTX và chi nhánh HTX, trong đó HTX hoạt động tại lĩnh vực nông - lâm nghiệp, thuỷ sản, dịch vụ nông nghiệp là chủ yếu, gồm 185 HTX. Số lượng HTX theo hướng liên kết theo chuỗi chưa nhiều. Tuy nhiên, xét từ kết quả hoạt động thực tiễn của các mô hình HTX, tỉnh Lai Châu định hướng đây là hướng đi đúng cần đẩy mạnh phát triển.
Quảng Ngãi: Tinh thần trách nhiệm của những “cây cao bóng cả

Quảng Ngãi: Tinh thần trách nhiệm của những “cây cao bóng cả" nơi đại ngàn

Công tác Dân tộc - Thành Nhân - 25 phút trước
Đối với đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), các già làng, Người có uy tín được xem là những “cây cao bóng cả” nên luôn được cộng đồng, bà con tin tưởng yêu mến. Tại Quảng Ngãi, với tinh thần trách nhiệm, tình cảm của mình dành cho đồng bào, bao năm qua, những Người có uy tín đang trực tiếp có những đóng góp hiệu quả trong việc giúp đỡ đồng bào ở thôn, làng tích cực sản xuất, vươn lên thoát nghèo, xây dựng NTM, bài trừ những hủ tục lạc hậu, giữ gìn bản sắc dân tộc...trở thành chỗ dựa vững chắc trong cộng đồng.
Bảo tồn văn hóa người Dao ở Quảng Ninh

Bảo tồn văn hóa người Dao ở Quảng Ninh

Media - BDT - 32 phút trước
Những năm qua tỉnh Quảng Ninh đã dành nhiều nguồn lực đầu tư hệ thống thiết chế văn hóa đồng bộ thực hiện các Đề án bảo tồn bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số và đạt được nhiều kết quả tích cực. Là dân tộc có dân số đông nhất trong các DTTS trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, cộng đồng người Dao luôn giữ gìn và phát huy tốt bản sắc văn hóa của dân tộc mình. Qua đó góp phần làm phong phú thêm đời sống văn hóa, tinh thần cho đồng bào các dân tộc trên địa bàn tỉnh.
Tuyên truyền trực tiếp về phòng chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống vùng đồng bào dân tộc Mông

Tuyên truyền trực tiếp về phòng chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống vùng đồng bào dân tộc Mông

Xã hội - Trần Thị Hường - 35 phút trước
Vừa qua, tại Trường PTDT Bán trú THCS xã Hoàng Thu Phố, huyện Bắc Hà (Lào Cai), Ban Dân vận Tỉnh ủy đã phối hợp với Huyện ủy Bắc Hà tổ chức Hội nghị tuyên truyền trực tiếp tới Nhân dân về phòng chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống.
Cao Bằng: Công nhận Người có uy tín trong đồng bào DTTS huyện Bảo Lâm giai đoạn 2023 - 2027

Cao Bằng: Công nhận Người có uy tín trong đồng bào DTTS huyện Bảo Lâm giai đoạn 2023 - 2027

Người có uy tín - Minh Thu - 42 phút trước
Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng vừa ký Văn bản số 1722/QĐ-UBND ban hành Quyết định về việc phê duyệt danh sách Người có uy tín trong vùng đồng bào DTTS trên địa bàn huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2023 - 2027.
Bảo tồn văn hóa người Dao ở Quảng Ninh

Bảo tồn văn hóa người Dao ở Quảng Ninh

Những năm qua tỉnh Quảng Ninh đã dành nhiều nguồn lực đầu tư hệ thống thiết chế văn hóa đồng bộ thực hiện các Đề án bảo tồn bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số và đạt được nhiều kết quả tích cực. Là dân tộc có dân số đông nhất trong các DTTS trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, cộng đồng người Dao luôn giữ gìn và phát huy tốt bản sắc văn hóa của dân tộc mình. Qua đó góp phần làm phong phú thêm đời sống văn hóa, tinh thần cho đồng bào các dân tộc trên địa bàn tỉnh.
Đoàn đại biểu Người có uy tín tỉnh Ninh Thuận tham quan, học tập kinh nghiệm các tỉnh phía Bắc

Đoàn đại biểu Người có uy tín tỉnh Ninh Thuận tham quan, học tập kinh nghiệm các tỉnh phía Bắc

Người có uy tín - Minh Thu - 1 giờ trước
Từ ngày 1 - 9/12, Đoàn đại biểu Người có uy tín trong đồng bào DTTS tỉnh Ninh Thuận có chuyến đi tham quan, học tập kinh nghiệm tại các tỉnh Tuyên Quang, Hà Giang, Cao Bằng, Lạng Sơn và Khu di tích Lịch sử Đền Hùng, tỉnh Phú Thọ. Đoàn gồm 28, người do ông Bá Bình Yên - Phó Trưởng Ban Dân tộc tỉnh làm Trưởng đoàn.
Quảng Nam: Yêu cầu điều tra, xử lý khai thác vàng trái phép

Quảng Nam: Yêu cầu điều tra, xử lý khai thác vàng trái phép

Pháp luật - T.Lợi - T.Nhân - 1 giờ trước
Văn phòng UBND tỉnh Quảng Nam cho biết, UBND tỉnh vừa có công văn về việc tổ chức kiểm tra, truy quét các tụ điểm khai thác vàng trái phép trên địa bàn các huyện Phú Ninh, Đông Giang.
Kon Tum: Hội nghị biểu dương, tôn vinh Người có uy tín trong đồng bào DTTS năm 2022

Kon Tum: Hội nghị biểu dương, tôn vinh Người có uy tín trong đồng bào DTTS năm 2022

Người có uy tín - Thùy Dung - 1 giờ trước
Sáng 2/11, Ban Dân tộc tỉnh Kon Tum đã tổ chức Hội nghị biểu dương, tôn vinh Người có uy tín trong đồng bào DTTS năm 2022 với sự tham dự của 100 đại biểu là Người có uy tín thuộc các huyện, thành phố trên địa bàn.
Bình Phước: Đồng bào Công giáo tham gia tích cực vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Bình Phước: Đồng bào Công giáo tham gia tích cực vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Dân tộc- Tôn giáo - Thanh Liêm - Văn Thuận - 1 giờ trước
Ngày 2/12, Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam tỉnh Bình Phước tổ chức Đại hội đại biểu Người Công giáo Việt Nam xây dựng và bảo vệ Tổ quốc tỉnh Bình Phước lần thứ VI, nhiệm kỳ 2022 - 2027.
Đắk Nông: Truy tố 7 cán bộ chi sai 8,9 tỷ đồng tiền bồi thường

Đắk Nông: Truy tố 7 cán bộ chi sai 8,9 tỷ đồng tiền bồi thường

Pháp luật - Hoàng Thùy - 1 giờ trước
Ngày 2/12, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Đắk Nông cho biết, đơn vị đã ban hành cáo trạng truy tố đối với 7 bị can về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”, theo quy định tại khoản 2 Điều 285 Bộ luật Hình sự 1999.