Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Giữ nghề đan lát truyền thống của đồng bào vùng cao

PV - 14:17, 28/05/2019

Nhiều năm nay, ông Hồ Huôn, 63 tuổi, dân tộc Bru-Vân Kiều ở bản La Trọng, xã Trọng Hóa, huyện Minh Hóa (Quảng Bình) luôn duy trì nghề đan lát truyền thống của dân tộc mình. Mục đích của việc duy trì nghề với ông không chỉ là để cải thiện đời sống gia đình mà còn để truyền dạy nghề cho thế hệ con cháu, dân làng giữ nghề truyền thống mà ông cha để lại.

Bất kể ngày mưa hay nắng, bà con dân bản La Trọng luôn thấy ông Hồ Huôn ngồi trên nhà sàn miệt mài với việc chẻ nan, đan lát, các sản phẩm ông thường làm bao gồm Cu Tôốc (mâm cơm), A Chói (gùi), Cà Nhăng (gùi nhỏ), Típ (giỏ nhỏ đựng cơm), Cù Pá (giỏ đựng cá)… các sản phẩm ông làm ra không chỉ phục vụ nhu cầu bà con dân bản, các xã kế bên mà còn được nhiều người ở TP. Đồng Hới tìm đến đặt hàng thường xuyên để mang đi bán khắp nơi.

Ông Hồ Huôn cho biết, năm lên 10 tuổi, ông đã được cha chỉ dạy cho nghề đan lát, tuy nhiên mãi đến năm 20 tuổi sau khi lập gia đình ông mới bắt đầu làm ra những sản phẩm đầu tiên. Ngày trước, các vật dụng trong gia đình đều được đan lát thủ công, từ cái rổ, cái rá cho đến cái nong, cái nia, cái gùi nên nhà nào cũng có người biết đan. Hết vụ lên nương rẫy, nhà nhà lại đi rừng tìm tre, nứa để đan lát. Người già chỉ dẫn cho người trẻ…

 Ông Hồ Huôn giới thiệu về chiếc Cu Tôốc. Ông Hồ Huôn giới thiệu về chiếc Cu Tôốc.

Bà con đồng bào các xã Dân Hóa, Trọng Hóa từ xưa có rất nhiều nghề thủ công truyền thống, trong đó, đan lát là một trong những nghề truyền thống có từ lâu đời. Và trong các sản phẩm đan lát của đồng bào nơi đây thì gùi (tiếng địa phương là A Chói) thuộc loại sản phẩm đặc sắc nhất. Gùi được dùng như một phương tiện vận chuyển rất quan trọng và không thể thiếu trong đời sống sinh hoạt hằng ngày của người Khùa (thuộc dân tộc Bru-Vân Kiều) nói riêng và các dân tộc khác ở Minh Hóa nói chung. Ngoài chiếc gùi thì Cu Tôốc là sản phẩm đặc trưng thứ hai, mỗi gia đình của đồng bào đều có từ hai cái Cu Tôốc để sử dụng.

Chỉ vào những chiếc Cu Tôốc đã đan xong đặt ở góc nhà chuẩn bị giao cho khách, ông Hồ Huôn giới thiệu với chúng tôi: Cu Tôốc thường được ông đan theo hai kích cỡ và kiểu dáng, một loại to và một loại nhỏ hơn. Tùy nhu cầu sử dụng của khách hàng. Hoàn thành mỗi chiếc Cu Tôốc phải mất hơn 10 ngày, đó là chưa tính ngày đi rừng để lấy vật liệu. Nếu có sức khỏe tốt, kiên trì ngồi đan thì mỗi tháng sẽ làm được 3 sản phẩm, mỗi sản phẩm bán được 1 triệu đồng. Bình quân mỗi năm ông Hồ Huôn cũng chỉ làm được 8-10 chiếc Cu Tôốc, vài chục chiếc Cà Nhăng... sản phẩm làm ra đều bán được hết, đặc biệt là trong ngày chợ phiên ở Y Leng, xã Dân Hóa.

Theo ông Hồ Huôn, để đan được bất kỳ sản phẩm nào, thì việc chọn và khai thác nguyên liệu vô cùng quan trọng. Bà con phải mất cả tuần đi rừng kiếm tre nứa. “Phải chọn cây không quá già cũng không quá non mới có thể đan được. Bởi nếu tre nứa già quá, nan sẽ bị giòn, dễ gãy; còn nếu non quá thì nan sẽ bị teo lại”. Thời gian đan một chiêc A Chói (gùi to) phải mất 1 tuần, còn đan chiếc Cà Nhăng (gùi nhỏ) thì chỉ mất hai ngày. Gùi đựng đồ của người Khùa, không chỉ là vật dụng để cất giữ hay vận chuyển hàng hóa, mà còn là tài sản được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác hoặc được dùng làm của hồi môn cho con cái khi lập gia đình.

Những năm gần đây, sự phát triển không ngừng của công nghệ hiện đại, khiến cho nghề đan lát truyền thống đang dần bị mai một. Thế nhưng, trước sự phát triển mạnh mẽ ấy, vẫn còn những con người như ông Hồ Huôn bằng sự đam mê, tâm huyết với các sản phẩm đan lát đã và đang góp phần giữ gìn, bảo tồn nét tinh hoa truyền thống quê hương.

Để những người đan lát thêm gắn bó với nghề, cũng như để các làng nghề truyền thống của đồng bào phát triển ổn định và bền vững, cần có sự quan tâm của các cấp chính quyền, qua đó vinh danh nghệ nhân, thợ giỏi, quảng bá sản phẩm cho các làng nghề, góp phần bảo tồn, phát huy nghề truyền thống của dân tộc, đồng thời thực hiện có hiệu quả Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới.

Những năm gần đây, nghề đan lát truyền thống đang dần bị mai một. Thế nhưng, trước sự phát triển mạnh mẽ ấy, vẫn còn những con người như ông Hồ Huôn bằng sự đam mê, tâm huyết với các sản phẩm đan lát đã và đang góp phần giữ gìn, bảo tồn nét tinh hoa truyền thống quê hương...

THÙY LINH

Tin cùng chuyên mục
Quảng Nam: Hướng đi hiệu quả của hợp tác xã nông nghiệp

Quảng Nam: Hướng đi hiệu quả của hợp tác xã nông nghiệp

Thời gian qua, kinh tế tập thể, nòng cốt là hợp tác xã (HTX) nông nghiệp của Quảng Nam có bước phát triển vượt bậc. Con đường tất yếu là xây dựng những HTX kiểu mới, liên kết mạnh mẽ với doanh nghiệp để hình thành chuỗi giá trị, góp phần bảo đảm hiệu quả sản xuất. Việc củng cố kinh tế tập thể, HTX nông nghiệp góp phần thực hiện Tiêu chí số 13 (hình thức tổ chức sản xuất) trong Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới (NTM).
Tin nổi bật trang chủ
“Đầu tư phát triển toàn diện vùng đồng bào DTTS và miền núi là đầu tư phát triển bền vững đất nước”

“Đầu tư phát triển toàn diện vùng đồng bào DTTS và miền núi là đầu tư phát triển bền vững đất nước”

Đó là nhấn mạnh của Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại Đại hội đại biểu toàn quốc các DTTS Việt Nam lần thứ II năm 2020, diễn ra ngày 4/12/2020 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Thủ đô Hà Nội.
Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS, miền núi: Đáp ứng mong mỏi của đồng bào DTTS

Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS, miền núi: Đáp ứng mong mỏi của đồng bào DTTS

Công tác Dân tộc - Nhóm phóng viên - 21:06, 04/12/2020
Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 mang dấu ấn lịch sử, thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước đối với lĩnh vực công tác dân tộc, mở ra một tương lai tươi sáng, tốt đẹp hơn cho trên 14 triệu đồng bào DTTS trong cả nước. Báo Dân tộc và Phát triển lược ghi một số ý kiến của các đồng chí là Đại biểu Quốc hội, lãnh đạo địa phương, cán bộ làm công tác dân tộc… biểu lộ niềm phấn khởi, tin tưởng và thể hiện vai trò trách nhiệm của cá nhân, tập thể nhằm thực hiện hiệu quả Chương trình.
Không có thêm ca mắc mới COVID-19

Không có thêm ca mắc mới COVID-19

Tin tức - PV - 19:58, 04/12/2020
Chiều ngày 4/12, Bản tin của Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng chống COVID-19 cho biết, không ghi nhận ca mắc mới COVID-19.
Bài Phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại Đại hội đại biểu toàn quốc các DTTS Việt Nam lần thứ II, năm 2020

Bài Phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại Đại hội đại biểu toàn quốc các DTTS Việt Nam lần thứ II, năm 2020

Thời sự - PV - 17:43, 04/12/2020
Tại Đại hội đại biểu toàn quốc các DTTS Việt Nam lần thứ II, năm 2020 diễn ra tại Thủ đô Hà Nội (4/12), Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính Phủ Nguyễn Xuân Phúc đã có bài phát biểu quan trọng gửi tới toàn thể Đại hội, đặc biệt là 1.592 đại biểu ưu tú đại diện cho hơn 14,2 triệu đồng bào DTTS trên cả nước. Báo Dân tộc và Phát triển trân trọng đăng toàn văn bài phát biểu của Thủ tướng!
Khai mạc Đại hội Thể thao Đồng bằng sông Cửu Long lần thứ VIII

Khai mạc Đại hội Thể thao Đồng bằng sông Cửu Long lần thứ VIII

Sắc màu 54 - PV - 17:42, 04/12/2020
Ngày 4/12, Đại hội Thể thao Đồng bằng sông Cửu Long lần thứ VIII năm 2020 đã khai mạc tại Nhà thi đấu Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu Thể dục Thể thao tỉnh Vĩnh Long.

"Làng và những sắc hoa"

Sắc màu 54 - Ngọc Ánh - 16:49, 04/12/2020
Là chủ đề các hoạt động diễn ra trong tháng 12 này tại Làng Văn hóa Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội). Chuỗi các hoạt động sẽ có sự tham gia của khoảng 100 đồng bào của 16 dân tộc đến từ 12 tỉnh, thành trong cả nước.
60 bác sĩ trẻ tình nguyện về công tác tại vùng khó khăn

60 bác sĩ trẻ tình nguyện về công tác tại vùng khó khăn

Sức khỏe - T.Hợp - 16:45, 04/12/2020
60 bác sĩ trẻ vừa tốt nghiệp khóa Đào tạo bác sĩ chuyên khoa cấp I khóa 9,13 đã được Bộ Y tế bàn giao cho trung tâm y tế của 33 huyện nghèo, vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế khó khăn của 9 tỉnh thuộc miền núi phía Bắc.
Tìm giải pháp nâng cao chuỗi giá trị cung ứng rau, hoa, quả

Tìm giải pháp nâng cao chuỗi giá trị cung ứng rau, hoa, quả

Tin tức - Thùy Dung - 16:19, 04/12/2020
Sáng ngày 4/12, tại Thị xã An Khê (Gia Lai) Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phối hợp Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Gia Lai tổ chức Diễn đàn Khuyến Nông @ Nông nghiệp với chủ đề “Giải pháp nâng cao chuỗi giá trị cung ứng rau, củ, hoa, quả tại các tỉnh Nam Trung Bộ và Tây Nguyên”.
Hỗ trợ tiền cho phụ nữ dân tộc thiểu số bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19

Hỗ trợ tiền cho phụ nữ dân tộc thiểu số bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19

Tin tức - T.Hợp - 16:16, 04/12/2020
Ngày 4/12, tại Lào Cai, Cơ quan Liên Hợp quốc về bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ (UN Women) và Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Lào Cai tổ chức chương trình “Trao khoản hỗ trợ tiền đa mục đích cho phụ nữ dân tộc thiểu số bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19”.
Về làng Bạc gặp nữ Anh hùng Kpă Ó

Về làng Bạc gặp nữ Anh hùng Kpă Ó

Đời sống - Xã hội - Thùy Dung - 16:08, 04/12/2020
Trong mắt dân làng, nữ Anh hùng Kpă Ó luôn là "đầu tàu", là đại diện của sự bất khuất, kiên trung, không có chuyện gì làm khó được bà. Bà là đại biểu tiêu biểu tham dự Đại hội Đại biểu toàn quốc các DTTS Việt Nam lần thứ II, năm 2020 tại Hà Nội.
Nghệ nhân Giềng Chống Sếnh

Nghệ nhân Giềng Chống Sếnh

Sắc màu 54 - Nghĩa Hiệp - 15:56, 04/12/2020
“Nếu muốn biết về văn hóa dân tộc Dao, các phong tục cưới hỏi, lễ cúng gia tiên, cúng được mùa, cách thêu thùa, vấn tóc... thì tìm hỏi cụ Sếnh”, người dân bản Quảng Mới, xã Quảng Sơn, Hải Hà (Quảng Ninh) chia sẻ với chúng tôi khi nói về nghệ nhân Giềng Chống Sếnh.