Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

“Bước qua điều cấm kỵ” để giữ nhịp cồng chiêng

Lê Hường - 10:31, 26/08/2020

Hơn 20 năm qua, nghệ nhân Ưu tú Y Hiu Niê Kđăm ở phường Ea Tam, TP. Buôn Ma Thuột (Đăk Lăk) rong ruổi đến nhiều buôn làng Tây Nguyên để “truyền lửa” đam mê, nối dài nhịp cồng chiêng cho bao lớp thế hệ trẻ.

Hội chiêng thiếu nhi buôn M'Duk của nghệ nhân Y Hiu tham gia Hội thi văn hóa
Hội chiêng thiếu nhi buôn M'Duk của nghệ nhân Y Hiu tham gia Hội thi văn hóa

Ngôi nhà sàn truyền thống của gia đình nghệ nhân Y Hiu trở thành nơi lưu giữ nhiều hiện vật văn hóa đặc sắc của người Ê Đê như chiếc kpan dài dùng để ngồi đánh chiêng, chiếc trống da trâu, chóe cổ và những bộ chiêng quý. Đây cũng là nơi nghệ nhân truyền dạy đánh cồng chiêng, chế tác nhạc cụ cho các thế hệ trẻ trong buôn.

Nghệ nhân Y Hiu bộc bạch, tuổi thơ của ông gắn liền với tiếng chiêng, điệu múa. Ngày ấy, trong buôn dù không ai tổ chức dạy đánh chiêng, nhưng thế hệ cha ông, đàn ông thì biết đánh chiêng, đàn bà biết múa và dệt thổ cẩm, trong buôn còn lưu giữ nhiều bộ chiêng cổ, quý hiếm. Mỗi khi trong buôn có lễ tục thì nhịp chiêng lại vang lên rộn rã, say đắm lòng người. Quá thích thú với tiếng chiêng, ông đã gặp các bậc già làng, người đánh chiêng giỏi xin học hỏi, đến các lễ hội để nghe các bài chiêng, quan sát các bậc tiền bối đánh chiêng rồi bắt chước. Cứ thế, đam mê cồng chiêng ăn sâu vào máu, nghệ nhân Y Hiu không chỉ đánh chiêng mà còn học chế tác chiêng tre.

Từ năm 2002, nghệ nhân Y Hiu bắt đầu tham gia dạy chiêng cho lớp trẻ buôn M’Duk. “Lúc đó, khó khăn lắm mới tổ chức được một lớp học, nhưng lại thiếu người dạy. Không muốn các cháu bị lỡ nên tôi đã liên hệ với đơn vị tổ chức để đứng lớp”, nghệ nhân Y Hiu cho hay.

Kết thúc khóa học, hầu hết học viên lớp chiêng buôn M’Duk biểu diễn thuần thục các bài chiêng cơ bản. Từ đó, ông gắn bó với “nghiệp dạy”, ông được ngành Văn hóa tỉnh Đăk Lăk mời đứng lớp ở nhiều buôn làng khắp thành phố và khu vực lân cận. 20 năm “truyền lửa” đam mê, nghệ nhân Y Hiu đã dạy cho hàng trăm học trò biết đánh chiêng, yêu văn hóa truyền thống.

Nghệ nhân Y Hiu cho biết: Truyền thống của người Ê Đê, chỉ người trưởng thành mới được sử dụng chiêng và chỉ nam giới mới được đánh chiêng, còn trẻ em và nữ giới cấm kỵ. Nhưng hiện nay, nghệ nhân biết đánh chiêng ngày càng ít đi, người biết chỉnh chiêng chỉ còn đếm trên đầu ngón tay, việc đào tạo cho thế hệ trẻ biết đánh chiêng cần được quan tâm hơn bao giờ hết. Vì vậy, dù nam hay nữ, già hay trẻ, chỉ cần yêu thích và kiên trì học ông đều sẵn sàng truyền dạy miễn phí.

Nghệ nhân Y Hiu diễn tấu chiêng tre
Nghệ nhân Y Hiu diễn tấu chiêng tre

Không chỉ là người diễn tấu cồng chiêng giỏi, chế tác được nhiều nhạc cụ dân tộc Ê Đê, nghệ nhân Y Hiu còn có khả năng truyền dạy cho lớp trẻ nhiều loại nhạc cụ truyền thống khác như đàn gong, đinh năm, đinh buốt… “Với tôi, niềm vui lớn nhất là gặp lại học trò của mình khi tham gia các lễ hội, hội thi, nhìn thấy sự trưởng thành của học trò trong từng tiếng chiêng để nhịp chiêng mãi ngân dài”.

Theo bà Phạm Thị Hải Bình, Phó Giám đốc Trung tâm Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP. Buôn Ma Thuột, nghệ nhân Y Hiu là một trong số rất ít người am hiểu, lưu giữ được kho tàng văn hóa truyền thống của đồng bào Ê Đê.

Năm 2006, nghệ nhân Y Hiu Niê Kđăm được Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam tặng Bằng công nhận Nghệ nhân Dân gian vì có nhiều đóng góp trong việc bảo tồn, phát triển văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên. Ông là nghệ nhân trẻ nhất trong số 12 nghệ nhân của tỉnh Đăk Lăk.

Tin cùng chuyên mục
Ẩm thực dân tộc phát triển hướng nào?

Ẩm thực dân tộc phát triển hướng nào?

Theo thống kê của tổ chức Du lịch Thế giới, mỗi du khách thường chi trung bình 1/3 tổng chi phí của chuyến đi cho các hoạt động liên quan đến ẩm thực. Thế nên, đây chính là cơ hội để mỗi địa phương, vùng miền tạo ra ấn tượng về ẩm thực dân tộc trong lòng du khách.
Tin nổi bật trang chủ
Góp ý hoàn thiện tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù

Góp ý hoàn thiện tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù

Ngày 28/10/2020, tại Hà Nội, Ủy ban Dân tộc (UBDT) tổ chức Hội thảo góp ý dự thảo Tờ trình, Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2021-2025. Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến; Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Hoàng Thị Hạnh đồng chủ trì Hội thảo. Tham dự Hội thảo có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Y Thông; lãnh đạo Hội đồng Dân tộc của Quốc hội; đại diện lãnh đạo, cán bộ các bộ, ban, ngành, địa phương.
Ước mơ dạy học ở vùng khó khăn

Ước mơ dạy học ở vùng khó khăn

Giáo dục - Lê Hường - 46 phút trước
Sinh ra trong gia đình truyền thống nhà giáo ở thị trấn Quảng Phú, huyện Cư M’gar (Đăk Lăk), từ nhỏ Hà Thị Mai Hương đã ước mơ trở thành cô giáo để đến các vùng quê dạy cho trẻ em nghèo. Sau khi tốt nghiệp đại học, năm 2014, Mai Hương làm đơn xin về dạy tại Trường Tiểu học Trưng Vương, điểm trường buôn Kron H’rinh, xã Ea H’đinh, huyện Cư M’gar (cách nhà 20km). Đây là buôn của đồng bào Xơ Đăng, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, đặc biệt là đường vào buôn đất đá lởm chởm, ổ gà, ổ voi chi chít, ngày nắng thì bụi mù, ngày mưa thì sình lầy, trơn trượt.
Những kẻ “ký sinh” trên nỗi đau đồng bào

Những kẻ “ký sinh” trên nỗi đau đồng bào

Chống diễn biến hòa bình - PV - 1 giờ trước
Những ngày qua, trước những diễn biến phức tạp của tình hình mưa lũ kéo dài tại một số tỉnh miền Trung, các “nhà dân chủ” giả hiệu, các thế lực thù địch đã “ký sinh” trên nỗi thương đau của đồng bào để “đục nước béo cò”, ráo riết đưa ra những luận điệu xuyên tạc nhằm chống phá Đảng, bôi nhọ uy tín của các cấp chính quyền.
Cứu được 33 người vụ sạt lở núi ở huyện Nam Trà My, Quảng Nam

Cứu được 33 người vụ sạt lở núi ở huyện Nam Trà My, Quảng Nam

Tin tức - PV - 1 giờ trước
Đến đầu giờ chiều 29/10, lực lượng cứu hộ đã cứu được 33 nạn nhân trong vụ sạt lở núi ở huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam.
Huyện Đức Trọng (Lâm Đồng): Gặp mặt giao lưu với hơn 100 già làng, Người có uy tín và học sinh người DTTS

Huyện Đức Trọng (Lâm Đồng): Gặp mặt giao lưu với hơn 100 già làng, Người có uy tín và học sinh người DTTS

Người có uy tín - Đinh Hiển – Ánh Dương - 3 giờ trước
Chiều ngày 28/10, Lãnh đạo huyện Đức Trọng (Lâm Đồng) tổ chức buổi gặp mặt giao lưu với hơn 100 Già làng, Người có uy tín tiêu biểu vùng đồng bào dân tộc thiểu số và tập thể giáo viên, học sinh Trường Phổ thông Dân tộc nội trú – Trung học cơ sở Đức Trọng.
Hội nghị tập huấn nâng cao năng lực truyền thông về phòng, chống tác hại của thuốc lá

Hội nghị tập huấn nâng cao năng lực truyền thông về phòng, chống tác hại của thuốc lá

Tin tức - Lê Vũ – Lê Thuận - 3 giờ trước
Sáng 29/10 tại TP Hồ Chí Minh, Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp với Quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá, Bộ Y tế tổ chức Hội nghị tập huấn nâng cao năng lực truyền thông về phòng, chống tác hại của thuốc lá cho gần 100 phóng viên, biên tập viên báo, đài.
Người lao động Vinamilk góp gần 4 tỷ đồng hỗ trợ người dân miền Trung

Người lao động Vinamilk góp gần 4 tỷ đồng hỗ trợ người dân miền Trung

Sự kiện - Bình luận - PV - 3 giờ trước
Trong những ngày người dân cả nước đang cùng hướng về miền Trung ruột thịt, Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) đã ủng hộ gần 4 tỷ đồng giúp người dân bị thiên tai vượt qua khó khăn và khắc phục hậu quả sau bão lũ. Quỹ hỗ trợ này có sự đóng góp của tập thể người lao động Vinamilk bằng việc trích một ngày lương để chung tay cùng Công ty.
Không khí lạnh tăng cường, mưa lớn ở các tỉnh từ Thanh Hóa đến Bắc Tây Nguyên

Không khí lạnh tăng cường, mưa lớn ở các tỉnh từ Thanh Hóa đến Bắc Tây Nguyên

Tin tức - vov.vn - 3 giờ trước
Dự báo, ngày và đêm nay (29/10), do ảnh hưởng của không khí lạnh tăng cường kết hợp rìa phía Đông Bắc hoàn lưu vùng áp thấp nên ở Bắc Bộ từ nay đến ngày 30/10 tiếp tục có mưa, mưa rào.
Thêm một vụ sạt lở ở Phước Sơn, 11 người bị vùi lấp

Thêm một vụ sạt lở ở Phước Sơn, 11 người bị vùi lấp

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Tại xã Phước Lộc, huyện Phước Sơn lại xảy ra một vụ sạt lở núi khác khiến 11 người bị chôn vùi, hiện đã tìm thấy 3 thi thể.
Đã tìm thấy 16 thi thể nạn nhân vụ sạt lở tại Nam Trà My

Đã tìm thấy 16 thi thể nạn nhân vụ sạt lở tại Nam Trà My

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Tính đến 9 giờ 30 phút ngày 29/10, lực lượng chức năng đã tìm thấy 16 thi thể trong hai vụ sạt lở nghiêm trọng khiến 53 người mất tích tại huyện Nam Trà My (Quảng Nam), trong đó, có 8 nạn nhân là người ở xã Trà Vân và 8 nạn nhân ở xã Trà Leng.
Tiếng nói từ cơ sở

Tiếng nói từ cơ sở

Người có uy tín - Hồng Phúc - 6 giờ trước
Thông qua hàng chục nghìn Người có uy tín trên địa bàn cả nước, Báo Dân tộc và Phát triển đã và đang tiếp tục thể hiện vai trò là “cầu nối" chuyển tải chủ trương, đường lối của Ðảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến đồng bào DTTS, vận động đồng bào tham gia các phong trào thi đua ở cơ sở, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội vùng DTTS và miền núi. Nhân dịp Báo Dân tộc và Phát triển tròn 18 năm ngày xuất bản số đầu tiên (27/10/2002 - 27/10/2020), bạn đọc thân thiết của Báo trên cả nước đã gửi gắm nhiều tình cảm, tâm tư, sự tin tưởng đến tòa soạn.