Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Xôi tím của người Thái trên đất Tây Nguyên

Hoàng Thùy - 16:16, 14/01/2022

Ngày hội văn hóa các dân tộc được TP. Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk tổ chức thường niên. Ngoài các tiết mục văn hóa dân gian, thi nghề truyền thống, phần thi ẩm thực luôn thu hút du khách. Cùng với vô số món ngon đặc trưng của đồng bào DTTS tại chỗ, xôi tím của người Thái tạo ấn tượng đặc biệt bởi màu sắc đẹp mắt từ một loại cây rừng với ý nghĩa tượng trưng cho sự no đủ, trù phú.

Xôi tím của người Thái ở xã Hòa Phú, TP. Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) trong cuộc thi ẩm thực
Xôi tím của người Thái ở xã Hòa Phú, TP. Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) trong cuộc thi ẩm thực

Cộng đồng người Thái ở xã Hòa Phú, TP. Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk chủ yếu từ các tỉnh Sơn La, Lai Châu di cư vào lập nghiệp từ những năm 50 của thế kỷ trước. Vào định cư ở vùng đất mới, song đồng bào vẫn giữ gìn được các phong tục, tập quán đặc trưng văn hóa và cả các món ăn truyền thống, trong đó có xôi tím.

Trong một lần tham gia lễ hội các dân tộc trên địa bàn TP. Buôn Ma Thuột, chúng tôi được chứng kiến đầy đủ một quy trình làm xôi tím gắn với những câu chuyện thú vị.

Theo quan niệm của đồng bào Thái, hạt gạo nếp tượng trưng cho sự no đủ, màu tím từ lá khẩu cắm mang ý nghĩa cho sự trù phú, đất đai màu mỡ. Trong các dịp lễ, Tết, những ngày quan trọng trong gia đình, hoặc thiết đãi khách quý, người Thái đều nấu món xôi tím. Mỗi gia đình đều có chiếc chõ bằng gỗ, dùng để đồ xôi và hấp những món ăn truyền thống khác.

Xôi tím được đồ trong chõ gỗ nguyên khối
Xôi tím được đồ trong chõ gỗ nguyên khối

Tâm huyết với văn hóa truyền thống dân tộc Thái, hơn 20 năm nay chị Lù Thị Hạnh ở thôn 1, xã Hòa Phú, TP. Buôn Ma Thuột, đã góp công lớn trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa, khôi phục những đặc trưng văn hóa truyền thống của người Thái đang có nguy cơ mai một.

Chị Hạnh chia sẻ, “xôi tím của người Thái đặc biệt ở phần tạo màu tự nhiên, bằng một loại cây rừng có tên khẩu cắm và kỹ thuật đồ xôi trong chõ. Xôi tím ngon phải được làm từ loại nếp nương được trỉa trên đồi cao, hạt to, mẩy”.

Đối với đồng bào dân tộc Thái, lá khẩu cắm không chỉ đơn thuần dùng để chế biến thức ăn, tạo màu sắc đẹp, bắt mắt cho món xôi tím, mà còn được biết đến là một loại cây thuốc có tính mát, tác dụng chữa các bệnh như ho, viêm phế quản, nhiều đờm...

Trước khi đồ xôi, người đầu bếp phải ngâm gạo, đãi sạch, đồng thời đun sôi nước lá khẩu cắm cho đến khi nước sánh lại, thành màu tím tươi. Chờ nước nguội, thì cho gạo nếp vào ngâm khoảng 10 tiếng để hạt gạo thấm đều màu tím, rồi vớt ra để ráo nước mới đổ vào chõ đồ trên bếp lửa.

Xôi tím có màu đậm hay nhạt, phụ thuộc vào nước lá khẩu cắm đặc hay loãng và kinh nghiệm đồ xôi của mỗi người. Để hương vị xôi tím thêm thơm ngon, chõ gỗ đồ xôi phải sạch sẽ và phải luôn giữ ngọn lửa đều, than hồng cho đến khi xôi chín đều.

Mâm cơm các món truyền thống của người Thái
Mâm cơm các món truyền thống của người Thái

Bà Lò Thị Đôi thôn 1 chia sẻ: Ngày xưa, người Thái di cư vào Tây Nguyên hầu như ai cũng mang theo hạt giống các loại rau, gia vị quê hương Tây Bắc vào trồng để chế biến các món ăn đặc trưng của dân tộc, phụ nữ thì mang theo bộ trang phục truyền thống, khăn piêu đặc trưng của phụ nữ Thái. Vì vậy, những ngày hội, ngày lễ lớn phụ nữ Thái lại cùng nhau chuẩn bị những món ăn truyền thống đãi khách.

Dù xa quê nhiều năm, nhưng người Thái ở Hòa Phú vẫn gìn giữ trang phục áo cóm, váy đen, khăn piêu; giữ điệu múa sạp, múa cộng đồng; ném còn, đập niêu; giữ những món ăn truyền thống như xôi tím, thịt lợn gác bếp, rượu nếp… qua đó góp phần phong phú thêm bản sắc văn hóa các dân tộc, cũng như văn hóa ẩm thực của đồng bào DTTS Tây Nguyên.

Tin cùng chuyên mục
Đắk Nông: Quần thể bằng lăng trăm tuổi được công nhận Cây di sản Việt Nam

Đắk Nông: Quần thể bằng lăng trăm tuổi được công nhận Cây di sản Việt Nam

Quần thể cây bằng lăng hàng trăm tuổi tại xã biên giới Quảng Trực, huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông vừa được Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường công nhận là quần thể Cây di sản Việt Nam. Thông tin khiến nhiều người tò mò về quy mô, vẻ đẹp tự nhiên và giá trị di sản.
Tin nổi bật trang chủ
Khi những “ông trẻ” về xã: Phong cách mới, tinh thần mới (Bài 1)

Khi những “ông trẻ” về xã: Phong cách mới, tinh thần mới (Bài 1)

Trong công tác luân chuyển, bổ nhiệm cán bộ, huyện Kỳ Sơn (Nghệ An) đã rất chú trọng đến cán bộ trẻ. Theo ông Xã Văn Lương, Trưởng Ban Tổ chức Huyện uỷ, thì với nhiệt huyết của tuổi trẻ và tinh thần đam mê cống hiến, những “ông, bà trẻ” đã, đang và sẽ góp phần làm thay da đổi thịt bộ mặt của các địa phương.
Tạo điều kiện hơn nữa cho nông thủy sản Việt Nam tiếp cận thị trường Australia

Tạo điều kiện hơn nữa cho nông thủy sản Việt Nam tiếp cận thị trường Australia

Thời sự - PV - 23:19, 27/06/2022
Tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Australia, Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị hai bên tích cực nghiên cứu, đề xuất hợp tác cụ thể trong các lĩnh vực nhiều tiềm năng; tạo điều kiện hơn nữa cho hàng hóa tiếp cận thị trường của nhau, kể cả các mặt hàng nông thủy sản Việt Nam như hoa quả, tôm tươi…
Chủ tịch Quốc hội Hungary đón, hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Chủ tịch Quốc hội Hungary đón, hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Thời sự - PV - 21:15, 27/06/2022
Sáng 27/6 (theo giờ địa phương), trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Hungary, Lễ đón chính thức Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã diễn ra trọng thể tại Nhà Quốc hội Hungary, Thủ đô Budapest dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Hungary László Kövér.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Australia

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Australia

Thời sự - PV - 20:58, 27/06/2022
Chiều 27/6/2022, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Australia Penny Wong đến chào nhân dịp thăm chính thức Việt Nam từ ngày 26-28/6/2022.
Ngày Gia đình Việt Nam - Một ngày rất thiêng liêng

Ngày Gia đình Việt Nam - Một ngày rất thiêng liêng

Xã hội - Hoàng Quý - 19:32, 27/06/2022
Gia đình là một tế bào của xã hội, là môi trường quan trọng hình thành, nuôi dưỡng và giáo dục nhân cách con người, bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống tốt đẹp, tạo nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Nhằm tôn vinh những giá trị văn hóa tốt đẹp, truyền thống của gia đình Việt, hằng năm cứ vào ngày 28/6, tất cả mọi người lại cùng hướng về gia đình, nơi mà có những người thân yêu nhất của chúng ta.
Xóa bỏ trồng cây thuốc phiện: Giải pháp căn cơ là tạo sinh kế cho người dân

Xóa bỏ trồng cây thuốc phiện: Giải pháp căn cơ là tạo sinh kế cho người dân

Xã hội - Thiên Đức - 19:27, 27/06/2022
Trong những năm qua, nhiều vùng hẻo lánh, vùng DTTS vẫn còn tình trạng trồng cây thuốc phiện. Bên cạnh nguyên nhân cố tình vi phạm pháp luật, còn do đời sống của người dân quá khó khăn. Do đó, để vận động người dân xóa bỏ trồng cây thuốc phiện, chúng ta cần quan tâm tạo sinh kế, xóa đói giảm nghèo cho đồng bào DTTS.
Có gì đặc biệt ở sân bay tốt nhất thế giới?

Có gì đặc biệt ở sân bay tốt nhất thế giới?

Là điểm nhấn độc đáo có một không hai, khu phức hợp Jewel được ví như một viên đá quý toạ lạc tại sân bay quốc tế Changi (Singapore) - một trong những sân bay tốt nhất trên thế giới. Tại đây, bạn sẽ được chiêm ngưỡng thác nước trong nhà lớn nhất thế giới, khu vườn với hơn 900 loài cây khác nhau và rất nhiều điều thú vị nữa. Hãy xem video để khám phá có gì đặc biệt ở sân bay tốt nhất thế giới này nhé!
Đìu hiu làng nghề đóng tàu 700 năm tuổi

Đìu hiu làng nghề đóng tàu 700 năm tuổi

Kinh tế - Việt Thắng – Khánh An - 18:55, 27/06/2022
Tôi đã từng về làng đóng tàu Trung Kiên, xã Nghi Thiết (huyện Nghi Lộc – Nghệ An) để viết về những con người kiên trung. Thời chiến, họ hối hả đóng tàu không số để chi viện cho chiến trường miền Nam, thời bình họ nô nức để ngày càng nhiều “những đoàn thuyền ra khơi”. Thế mà giờ đây, làng nghề hơn 700 năm tuổi này đang có nguy cơ phải đóng cửa.
Yêu cầu theo dõi chặt chẽ, chủ động ứng phó với áp thấp nhiệt đới, bão có thể xuất hiện trên Biển Đông

Yêu cầu theo dõi chặt chẽ, chủ động ứng phó với áp thấp nhiệt đới, bão có thể xuất hiện trên Biển Đông

Xã hội - T.Minh - 18:52, 27/06/2022
Văn phòng Thường trực ban Chỉ đạo Quốc gia về Phòng chống thiên tai vừa ban hành văn bản số 334/VPTT gửi Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn các tỉnh, thành phố ven biển từ Quảng Ninh đến Cà Mau về việc chủ động ứng phó với vùng áp thấp nhiệt đới có khả năng mạnh lên thành bão và gió mạnh trên biển.
Có gì đặc biệt ở sân bay tốt nhất thế giới?

Có gì đặc biệt ở sân bay tốt nhất thế giới?

Media - Duy Ly (theo Business Insider) - 18:49, 27/06/2022
Là điểm nhấn độc đáo có một không hai, khu phức hợp Jewel được ví như một viên đá quý toạ lạc tại sân bay quốc tế Changi (Singapore) - một trong những sân bay tốt nhất trên thế giới. Tại đây, bạn sẽ được chiêm ngưỡng thác nước trong nhà lớn nhất thế giới, khu vườn với hơn 900 loài cây khác nhau và rất nhiều điều thú vị nữa. Hãy xem video để khám phá có gì đặc biệt ở sân bay tốt nhất thế giới này nhé!
Hà Giang: Nhiều mô hình xóa bỏ tập tục lạc hậu hiệu quả

Hà Giang: Nhiều mô hình xóa bỏ tập tục lạc hậu hiệu quả

Pháp luật - Văn Hoa - 18:47, 27/06/2022
Hà Giang là địa phương có nhiều dân tộc anh em cùng sinh sống, một số dân tộc vẫn còn duy trì nhiều tập tục lạc hậu, gây cản trở sự phát triển kinh tế - xã hội. Những năm qua, cấp ủy, chính quyền, các tổ chức đoàn thể tỉnh Hà Giang đã có nhiều biện pháp, nỗ lực xóa bỏ các tập tục lạc hậu và đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận.
Đắk Nông: Quần thể bằng lăng trăm tuổi được công nhận Cây di sản Việt Nam

Đắk Nông: Quần thể bằng lăng trăm tuổi được công nhận Cây di sản Việt Nam

Sắc màu 54 - Hoàng Thùy - 18:39, 27/06/2022
Quần thể cây bằng lăng hàng trăm tuổi tại xã biên giới Quảng Trực, huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông vừa được Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường công nhận là quần thể Cây di sản Việt Nam. Thông tin khiến nhiều người tò mò về quy mô, vẻ đẹp tự nhiên và giá trị di sản.