Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Các món ăn ngon từ măng rừng của người Thái Sơn La

Hoàng Liên -Nguyệt Anh - 09:44, 29/09/2021

Với đặc điểm khí hậu nhiệt đới nóng ẩm mưa nhiều, thiên nhiên đã ưu đãi cho vùng núi Tây Bắc nói chung, Sơn La nói riêng hàng chục loại măng rừng. Măng- tiếng Thái gọi là « Nó ». Các món chế biến từ măng vô cùng phong phú, nhìn chung đều có thể luộc chấm « chéo », chấm « mẳm », xào lá gừng, nấu canh xương hoặc nộm được, trong đó phải kể tên đến một số món vô cùng hấp dẫn, thể hiện sự sáng tạo trong sinh tồn và nhu cầu ẩm thực của các cư dân Thái.

Măng hốc được bày bán ở chợ Sơn La
Măng hốc được bày bán ở chợ Sơn La

Khi đất trời chuyển mùa sang Thu, những ngọn măng hốc mập mạp vươn mình trong nắng vàng, gió nhẹ. Đây là loại măng được người Thái ở Sơn La chế biến ra được nhiều món ăn, phổ biến nhất là 5 món:

Măng khóp (Nó khóp): Có thể nói đây là món ăn tinh túy nhất vì nó được làm từ phần lá non đầu nõn của củ măng. Chọn những củ măng đã trồi lên mặt đất khá cao vì có nhiều phần lá. Dùng dao sắc lẹm thái ngang thật mỏng ngọn măng tới khi chạm tới phần thân củ măng thì thôi, đem rửa sạch nõn măng rồi ngâm với nước muối pha loãng trong một ngày cho hết vị hăng, sợi măng sẽ chuyển sang mềm, trắng như sợi bún chỉ, có vị dôn dốt chua. Đem xào « Nó khóp » với lòng gà hoặc nấu canh cá, ăn ghém với các loại rau thơm đều vô cùng hấp dẫn.

Măng pửng (Nó pửng): Là phần ống măng tiếp theo sau khi đã lấy đi phần nõn lá; cắt khúc vừa ăn, đem ngâm với nước lã một ngày sau đó vớt ra ngâm tiếp vào nước tro bếp pha loãng thêm 2 ngày là được. Nước tro bếp có tác dụng khử vị hăng của măng, khi ăn có vị đậm, mùi thơm đặc trưng riêng biệt. Măng pửng không có vị chua, đem nấu với ốc ruộng, thêm gia vị sả và rau húng chó là một món canh lạ, đậm đà bản sắc.

Măng khóp đã được thái nhỏ để chế biến thành món ăn
Măng khóp đã được thái nhỏ để chế biến thành món ăn

Măng chua (Nó xổm): Lấy từ phần củ măng hoặc ống giữa củ măng đem đập dập, bóp qua một chút muối trắng rồi ấn vào chum vại sành, buộc miệng thật kín rồi để vào chỗ mát dùng quanh năm; măng để được lâu, mềm, khi nấu không chua gắt. Nước măng chua đem nấu đặc còn là nguyên liệu không thể thiếu để chế biến món gỏi cá. Nhà có khách, chủ nhà chỉ việc đặt nồi canh măng chua lên bếp củi rồi vác chài ra ao quăng lấy vài con cá hoặc xuống sàn vãi gạo gọi đàn gà về, bắt lấy một con làm thịt, chặt miếng bỏ vào nồi măng chua, ăn cùng rau cải non ngoài vườn, món ăn sẽ rất ngon miệng.

Măng héo (Nó héo): Lấy từ phần lá của củ măng, thái nhỏ rồi đem ngâm vài ngày cho chua, vắt kiệt nước đem phơi khô làm thức ăn dự trữ. «Nó héo » có mùi thơm rất hấp dẫn. Có đĩa « Nó héo » xào lòng hoặc bát canh nấu với nước luộc gà, vịt béo đặt trên mâm cơm cũng là bày tỏ lòng mến khách của đồng bào Thái.

Măng khô (Nó hang): Những củ măng hốc tròn mập mới nhô lên khỏi mặt đất hoặc những ngọn măng đã lên ống đều được chọn làm măng khô; loại măng củ thường gọi là « măng lưỡi lợn ». Sau khi luộc chín, măng được bổ miếng dày vừa phải rồi đem phơi dưới nắng to tới khi khô kiệt nước, măng ngả màu vàng sậm.Vào dịp ngày lễ, tết mỗi nhà không thể thiếu món canh măng khô nấu với xương, móng giò thể hiện sự sang trọng của bữa cơm gia đình.

Các món ăn ngon được chế biến từ măng rừng trong mâm cơm gia đình
Các món ăn ngon được chế biến từ măng rừng trong mâm cơm gia đình

Còn vào tầm tháng 3, tháng 4 hàng năm, khi những nhành hoa ban trắng tinh khiết bung nở khắp núi rừng, thì cũng là lúc ní rừng Tây Bắc có rất nhiều măng đắng. Những ngọn măng nướng trên than củi, quấn với thứ lá chát hái trên rừng rồi chấm với “chéo” đã để lại vị ngăm đắng, chát, ngọt, cay cay…, nơi đầu lưỡi.

Rồi những cơn mưa mùa Hạ đến sớm đánh thức loài măng sặt nảy lên mặt đất. Những ngọn măng nhỏ dài như ngón tay con gái, được coi là loại măng ngon có giá trị nhất. Măng sặt bóc vỏ, để nguyên cái, đem ninh nhừ với sườn lợn, ăn giòn, ngọt, ngầy ngậy. Hoặc măng sặt xào với rau bờ rào (phắc nam min) vốn đã trở thành món đặc sản tại các nhà hàng trong tỉnh. Bước vào mùa Hạ, khi những cơn mưa rào trút xuống, rì rầm trong lớp đất ẩm ướt là những búp măng Lay thon thon đội đất nhoi lên. Măng để cả vỏ đem luộc kỹ, khi chín có lớp vỏ vàng tươi, bóc ra cây măng có màu trắng ngà, ăn ngọt đậm, thơm. Măng lay chấm với « chéo » hoặc « mẳm cá » cùng với cơm xôi nếp dẻo là món ăn hấp dẫn đã đi vào thơ ca sâu lắng trong lòng du khách gần xa : « Nhớ đĩa măng Lay cùng chum rượu cần/cho anh say/…./quên cả lối về !…»

Còn rất nhiều những món ăn từ các loại măng khác của núi rừng, tuy giản dị nhưng luôn là món ăn độc đáo của văn hóa ẩm thực Sơn La.

Các món ăn ngon từ măng rừng của người Thái Sơn La 3
Tin cùng chuyên mục
100 món ăn đường phố hội tụ tại thành phố Huế

100 món ăn đường phố hội tụ tại thành phố Huế

Trong khuôn khổ Tuần lễ Festival Huế 2022, tối 26/6, tại tuyến đường đi bộ dọc sông Hương, phía sau Học viện Âm nhạc Huế diễn ra khai mạc lễ hội “100 món ẩm thực đường phố”.
Tin nổi bật trang chủ
Nhận diện vấn nạn bạo lực gia đình vùng DTTS: Cần hoàn thiện hệ pháp luật để giải quyết vấn đề tận gốc (Bài cuối)

Nhận diện vấn nạn bạo lực gia đình vùng DTTS: Cần hoàn thiện hệ pháp luật để giải quyết vấn đề tận gốc (Bài cuối)

Mối quan hệ gia đình trong xã hội hiện nay có nhiều sự thay đổi lớn, thế nên những hành vi bạo lực gia đình (BLGD) cũng ngày càng phức tạp, khó xử lý. Do đó, cần có những thay đổi, bổ sung các quy định cụ thể, đủ mạnh để nâng cao tính răn đe của pháp luật, xử lý đúng người, đúng việc, giải quyết tận gốc vấn nạn BLGĐ.
World Cup 2022 áp dụng công nghệ bắt việt vị mới

World Cup 2022 áp dụng công nghệ bắt việt vị mới

Thể thao - Bích Ngọc - 1 giờ trước
Ngày 1/7, Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) thông báo sẽ áp dụng công nghệ bắt việt vị mới bán tự động tại World Cup 2022.
Thủ tướng chỉ đạo đẩy nhanh hơn nữa tiến độ tiêm vaccine phòng, chống COVID-19

Thủ tướng chỉ đạo đẩy nhanh hơn nữa tiến độ tiêm vaccine phòng, chống COVID-19

Sức khỏe - Như Ý - 2 giờ trước
Văn phòng Chính phủ vừa ban hành văn bản số 4114/VPCP-KGVX ngày 2/7/2022 truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường công tác phòng, chống dịch COVID-19.
Thanh Hóa sẵn sàng cho Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022

Thanh Hóa sẵn sàng cho Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022

Giáo dục - Quỳnh Trâm - CTV - 2 giờ trước
Chỉ còn vài ngày nữa, Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022 tỉnh Thanh Hóa sẽ diễn ra. Đến thời điểm này, các trường THPT trên địa bàn tỉnh đã hoàn tất công tác chuẩn bị cho kỳ thi.
Hòa Bình: Trong 6 tháng đầu năm xử lý hơn 280 vụ vi phạm sản xuất - kinh doanh

Hòa Bình: Trong 6 tháng đầu năm xử lý hơn 280 vụ vi phạm sản xuất - kinh doanh

Pháp luật - Quỳnh Chi - 2 giờ trước
Nhằm ngăn chặn tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng và các hành vi gian lận thương mại khác, công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn tỉnh Hòa Bình đã được triển khai tích cực.
Quảng Bình: Tưởng niệm 50 năm ngày hy sinh của 13 Liệt sĩ Trạm thông tin A69

Quảng Bình: Tưởng niệm 50 năm ngày hy sinh của 13 Liệt sĩ Trạm thông tin A69

Xã hội - Phạm Tiến - 2 giờ trước
Sáng 2/7, tại Khu Di tích lịch sử quốc gia hang Lèn Hà, huyện Tuyên Hóa (Quảng Bình), huyện Tuyên Hóa và Binh chủng Thông tin liên lạc long trọng tổ chức Lễ tưởng niệm 50 năm Ngày hy sinh của 13 cán bộ, chiến sĩ Trạm thông tin A69 (2/7/1972 - 2/7/2022).
Ninh Bình: 13 năm người dân “đi không được, ở không xong” bỡi sự chậm trễ của chính quyền

Ninh Bình: 13 năm người dân “đi không được, ở không xong” bỡi sự chậm trễ của chính quyền

Tiếng nói từ cơ sở - Thiên An - Mỹ Dung - 3 giờ trước
13 năm qua, 80 hộ dân thôn Ích Duệ, xã Ninh Nhất, TP. Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình phải sống trong tình trạng “đi không được, ở không xong” do nằm trong vùng xây dựng công viên văn hóa Tràng An, có mức đầu tư gần 2.000 tỷ đồng, nhưng lại khó khăn về nguồn kinh phí đền bù giải phóng mặt bằng cho các hộ dân.
Kon Tum: Tuyên truyền, vận động nhân dân xóa bỏ 14 hủ tục, phong tục không còn phù hợp

Kon Tum: Tuyên truyền, vận động nhân dân xóa bỏ 14 hủ tục, phong tục không còn phù hợp

Công tác Dân tộc - T.Hợp - 4 giờ trước
UBND tỉnh Kon Tum vừa ban hành Quyết định 385/QĐ-UBND công bố danh mục 14 hủ tục, phong tục không còn phù hợp cần tuyên truyền, vận động nhân dân từng bước xóa bỏ.
Hoạt động kiểm tra, giám sát thực hiện chính sách dân tộc: Nhìn từ thực tiễn (Bài 1)

Hoạt động kiểm tra, giám sát thực hiện chính sách dân tộc: Nhìn từ thực tiễn (Bài 1)

Công tác Dân tộc - Thuý Hồng - 4 giờ trước
Hoạt động kiểm tra, giám sát của Quốc hội, MTTQ, HĐND các cấp và vai trò giám sát của cộng đồng đã nâng cao hiệu lực hiệu quả các chương trình, chính sách của Nhà nước, đặc biệt là các chương trình đầu tư ở vùng đồng bào DTTS và miền núi. Thông qua các hoạt động kiểm tra, giám sát sẽ kịp thời phát hiện những vướng mắc, tồn tại, giúp các cấp chính quyền, cơ quan tham mưu kịp thời điều chỉnh để chính sách phù hợp với từng giai đoạn và thực tiễn ở địa phương.
Lào Cai: Y tế cơ sở nỗ lực tăng tỷ lệ bao phủ Vắc xin

Lào Cai: Y tế cơ sở nỗ lực tăng tỷ lệ bao phủ Vắc xin

Sức khỏe - Hồng Loan - 4 giờ trước
Thời gian gần đây, do tâm lý chủ quan khi dịch bệnh lắng xuống, nên nhiều người dân không đến tiêm Vắc xin phòng Covid-19, mặc dù đã được thông báo. Để tăng tỷ lệ tiêm chủng tại những vùng khó khăn, cán bộ tuyến cơ sở đã và đang phải nỗ lực từng ngày, từng giờ.
TP. Cần Thơ: Tỷ lệ hộ nghèo DTTS giảm còn dưới 2%

TP. Cần Thơ: Tỷ lệ hộ nghèo DTTS giảm còn dưới 2%

Công tác Dân tộc - N.Tâm - H.Diễm - 4 giờ trước
Ngày 1/7, Ban Dân tộc TP. Cần Thơ tổ chức Hội nghị sơ kết công tác dân tộc 6 tháng đầu năm và triển khai thực hiện nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2022. Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Địa phương III (Ủy Ban dân tộc) Tào Việt Thắng tham dự và phát biểu chỉ đạo Hội nghị.