Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Các món ăn ngon từ măng rừng của người Thái Sơn La

Hoàng Liên -Nguyệt Anh - 09:44, 29/09/2021

Với đặc điểm khí hậu nhiệt đới nóng ẩm mưa nhiều, thiên nhiên đã ưu đãi cho vùng núi Tây Bắc nói chung, Sơn La nói riêng hàng chục loại măng rừng. Măng- tiếng Thái gọi là « Nó ». Các món chế biến từ măng vô cùng phong phú, nhìn chung đều có thể luộc chấm « chéo », chấm « mẳm », xào lá gừng, nấu canh xương hoặc nộm được, trong đó phải kể tên đến một số món vô cùng hấp dẫn, thể hiện sự sáng tạo trong sinh tồn và nhu cầu ẩm thực của các cư dân Thái.

Măng hốc được bày bán ở chợ Sơn La
Măng hốc được bày bán ở chợ Sơn La

Khi đất trời chuyển mùa sang Thu, những ngọn măng hốc mập mạp vươn mình trong nắng vàng, gió nhẹ. Đây là loại măng được người Thái ở Sơn La chế biến ra được nhiều món ăn, phổ biến nhất là 5 món:

Măng khóp (Nó khóp): Có thể nói đây là món ăn tinh túy nhất vì nó được làm từ phần lá non đầu nõn của củ măng. Chọn những củ măng đã trồi lên mặt đất khá cao vì có nhiều phần lá. Dùng dao sắc lẹm thái ngang thật mỏng ngọn măng tới khi chạm tới phần thân củ măng thì thôi, đem rửa sạch nõn măng rồi ngâm với nước muối pha loãng trong một ngày cho hết vị hăng, sợi măng sẽ chuyển sang mềm, trắng như sợi bún chỉ, có vị dôn dốt chua. Đem xào « Nó khóp » với lòng gà hoặc nấu canh cá, ăn ghém với các loại rau thơm đều vô cùng hấp dẫn.

Măng pửng (Nó pửng): Là phần ống măng tiếp theo sau khi đã lấy đi phần nõn lá; cắt khúc vừa ăn, đem ngâm với nước lã một ngày sau đó vớt ra ngâm tiếp vào nước tro bếp pha loãng thêm 2 ngày là được. Nước tro bếp có tác dụng khử vị hăng của măng, khi ăn có vị đậm, mùi thơm đặc trưng riêng biệt. Măng pửng không có vị chua, đem nấu với ốc ruộng, thêm gia vị sả và rau húng chó là một món canh lạ, đậm đà bản sắc.

Măng khóp đã được thái nhỏ để chế biến thành món ăn
Măng khóp đã được thái nhỏ để chế biến thành món ăn

Măng chua (Nó xổm): Lấy từ phần củ măng hoặc ống giữa củ măng đem đập dập, bóp qua một chút muối trắng rồi ấn vào chum vại sành, buộc miệng thật kín rồi để vào chỗ mát dùng quanh năm; măng để được lâu, mềm, khi nấu không chua gắt. Nước măng chua đem nấu đặc còn là nguyên liệu không thể thiếu để chế biến món gỏi cá. Nhà có khách, chủ nhà chỉ việc đặt nồi canh măng chua lên bếp củi rồi vác chài ra ao quăng lấy vài con cá hoặc xuống sàn vãi gạo gọi đàn gà về, bắt lấy một con làm thịt, chặt miếng bỏ vào nồi măng chua, ăn cùng rau cải non ngoài vườn, món ăn sẽ rất ngon miệng.

Măng héo (Nó héo): Lấy từ phần lá của củ măng, thái nhỏ rồi đem ngâm vài ngày cho chua, vắt kiệt nước đem phơi khô làm thức ăn dự trữ. «Nó héo » có mùi thơm rất hấp dẫn. Có đĩa « Nó héo » xào lòng hoặc bát canh nấu với nước luộc gà, vịt béo đặt trên mâm cơm cũng là bày tỏ lòng mến khách của đồng bào Thái.

Măng khô (Nó hang): Những củ măng hốc tròn mập mới nhô lên khỏi mặt đất hoặc những ngọn măng đã lên ống đều được chọn làm măng khô; loại măng củ thường gọi là « măng lưỡi lợn ». Sau khi luộc chín, măng được bổ miếng dày vừa phải rồi đem phơi dưới nắng to tới khi khô kiệt nước, măng ngả màu vàng sậm.Vào dịp ngày lễ, tết mỗi nhà không thể thiếu món canh măng khô nấu với xương, móng giò thể hiện sự sang trọng của bữa cơm gia đình.

Các món ăn ngon được chế biến từ măng rừng trong mâm cơm gia đình
Các món ăn ngon được chế biến từ măng rừng trong mâm cơm gia đình

Còn vào tầm tháng 3, tháng 4 hàng năm, khi những nhành hoa ban trắng tinh khiết bung nở khắp núi rừng, thì cũng là lúc ní rừng Tây Bắc có rất nhiều măng đắng. Những ngọn măng nướng trên than củi, quấn với thứ lá chát hái trên rừng rồi chấm với “chéo” đã để lại vị ngăm đắng, chát, ngọt, cay cay…, nơi đầu lưỡi.

Rồi những cơn mưa mùa Hạ đến sớm đánh thức loài măng sặt nảy lên mặt đất. Những ngọn măng nhỏ dài như ngón tay con gái, được coi là loại măng ngon có giá trị nhất. Măng sặt bóc vỏ, để nguyên cái, đem ninh nhừ với sườn lợn, ăn giòn, ngọt, ngầy ngậy. Hoặc măng sặt xào với rau bờ rào (phắc nam min) vốn đã trở thành món đặc sản tại các nhà hàng trong tỉnh. Bước vào mùa Hạ, khi những cơn mưa rào trút xuống, rì rầm trong lớp đất ẩm ướt là những búp măng Lay thon thon đội đất nhoi lên. Măng để cả vỏ đem luộc kỹ, khi chín có lớp vỏ vàng tươi, bóc ra cây măng có màu trắng ngà, ăn ngọt đậm, thơm. Măng lay chấm với « chéo » hoặc « mẳm cá » cùng với cơm xôi nếp dẻo là món ăn hấp dẫn đã đi vào thơ ca sâu lắng trong lòng du khách gần xa : « Nhớ đĩa măng Lay cùng chum rượu cần/cho anh say/…./quên cả lối về !…»

Còn rất nhiều những món ăn từ các loại măng khác của núi rừng, tuy giản dị nhưng luôn là món ăn độc đáo của văn hóa ẩm thực Sơn La.

Các món ăn ngon từ măng rừng của người Thái Sơn La 3
Tin cùng chuyên mục
Thơm nồng rượu cần của người Gia Rai

Thơm nồng rượu cần của người Gia Rai

Từ bao đời nay, đồng bào dân tộc Gia Rai tỉnh Gia Lai vẫn giữ thói quen làm men, ủ rượu mỗi khi tổ chức lễ hội, việc chung của làng hay đón năm mới. Tại các huyện như Kbang, Kong Chro, Phú Thiện, Chư Păh… dân làng có công thức riêng trong việc ủ rượu. Nhờ vậy, rượu cần vùng này có hương vị thơm ngon, đặc trưng của núi rừng Tây Nguyên mà khó nơi nào sánh kịp.
Tin nổi bật trang chủ
Thủ tướng Phạm Minh Chính: Chính phủ sẽ có giải pháp để "đường về quê gần hơn" với kiều bào

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Chính phủ sẽ có giải pháp để "đường về quê gần hơn" với kiều bào

Phát biểu tại cuộc gặp mặt kiều bào tham dự Xuân Quê hương năm 2022, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết Đảng, Nhà nước, Chính phủ thấu hiểu, chia sẻ, luôn đặt ra trách nhiệm và sẽ có giải pháp để làm cho "đường về quê gần hơn" với kiều bào, gồm các chính sách căn cơ hơn để chăm lo, hỗ trợ và huy động trí tuệ, nguồn lực của bà con cho sự nghiệp phát triển đất nước hùng cường, thịnh vượng, cả các giải pháp trước mắt cần làm ngay như sớm mở lại các đường bay thương mại.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc: Vượt lên khó khăn, bà con Kiều bào đã có nhiều đóng góp quý báu cho đất nước

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc: Vượt lên khó khăn, bà con Kiều bào đã có nhiều đóng góp quý báu cho đất nước

Thời sự - PV - 23:18, 22/01/2022
Nhân dịp đón Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022, tối 22/1, tại Nhà hát Lớn (Hà Nội), Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Bộ Ngoại giao) tổ chức Vhương trình nghệ thuật “Xuân Quê hương 2022”. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc và phu nhân tới dự chương trình.
TP. Hồ Chí Minh: Rực rỡ sắc màu khinh khí cầu chào mừng Xuân mới

TP. Hồ Chí Minh: Rực rỡ sắc màu khinh khí cầu chào mừng Xuân mới

Sắc màu 54 - Lê Vũ - Trần Linh - 21:51, 22/01/2022
Chiều ngày 22/1/2022, Sở Du lịch TP. Hồ Chí Minh, phối hợp UBND TP. Thủ Đức tổ chức “Ngày hội Khinh khí cầu, du thuyền và các hoạt động thể thao dưới nước” trong 2 ngày (ngày 22 và 23/1/2022) tại Công viên nóc hầm vượt sông Sài Gòn, TP. Thủ Đức - TP. Hồ Chí Minh.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải tặng quà cho công nhân đồng bào DTTS tại Gia Lai

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải tặng quà cho công nhân đồng bào DTTS tại Gia Lai

Công tác Dân tộc - Hà Đức Thành - 21:48, 22/01/2022
Chiều 22/1/2022, tại Công ty TNHH MTV Cao su Chư Păh (Gia Lai), Ông Nguyễn Đức Hải - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội đã đến thăm và trao tặng 200 suất quà cho 200 công nhân đồng bào DTTS có hoàn cảnh khó khăn của 4 công ty cao su trực thuộc Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam trên địa bàn tỉnh Gia Lai.
Test Covichek: Phát hiện kháng nguyên nhanh chóng và chính xác - “Chìa khóa” mở cửa các hoạt động cộng đồng

Test Covichek: Phát hiện kháng nguyên nhanh chóng và chính xác - “Chìa khóa” mở cửa các hoạt động cộng đồng

Sức khỏe - Hương Trà - 21:44, 22/01/2022
Chuyển trạng thái thích ứng an toàn với Covid-19 theo Nghị quyết 128 của Chính phủ, việc xét nghiệm tầm soát chủ động là biện pháp quan trọng nhằm phát hiện sớm các trường hợp mắc bệnh, kịp thời thực hiện các phương án khoanh vùng, cách ly, điều trị, hạn chế tối đa nguy cơ dịch bệnh lây lan, bùng phát ra cộng đồng. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp, tập đoàn tuy gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nhưng vẫn không quên trách nhiệm cộng đồng xã hội, chung tay cùng với các cấp, các ngành trong phòng, chống dịch, trong đó có việc viện trợ Kit xét nghiệm Covid-19, giúp việc chuẩn đoán, phát hiện kháng nguyên nhanh và chính xác.
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam thăm, chúc Tết tại Bình Thuận

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam thăm, chúc Tết tại Bình Thuận

Tin tức - PV - 20:37, 22/01/2022
Sáng 22/1, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam và đoàn công tác Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Hội Nông dân Việt Nam đến động viên, chúc Tết, tặng quà cho người nghèo, người lao động khó khăn, người bị dịch bệnh COVID-19; một số đơn vị quân đội, công an, y tế trên địa bàn tỉnh Bình Thuận.
Phố phường Hà Nội ngập sắc hoa rừng Tây Bắc

Phố phường Hà Nội ngập sắc hoa rừng Tây Bắc

Chỉ còn ít ngày nữa là đến Tết Nhâm Dần 2022, những ngày vừa qua, tại chợ hoa Quảng An (Tây Hồ, Hà Nội) - một trong những chợ hoa lớn nhất của Thủ đô đã ngập tràn màu sắc của các loại hoa. Những loại hoa lê, hoa đào, hoa mận được các tiểu thương bày bán từ nhiều ngày trước khiến mỗi người đi qua không khỏi xốn sang, thích thú.
“Xuân biên phòng ấm lòng dân bản” ở Sơn La

“Xuân biên phòng ấm lòng dân bản” ở Sơn La

Tin địa phương - PV - 20:21, 22/01/2022
Ngày 22/1, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La đã chủ trì phối hợp Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam của tỉnh và các đơn vị tổ chức chương trình “Xuân biên phòng ấm lòng dân bản” tại một xã vùng biên giới của huyện Sông Mã. Đây là một hoạt động góp phần chia sẻ khó khăn với những hộ nghèo nơi biên giới, mang lại một cái Tết vui tươi, phấn khởi cho nhân dân.
Ngày 22/1: Việt Nam có 15.707 ca mắc COVID-19 và 3.512 ca khỏi bệnh

Ngày 22/1: Việt Nam có 15.707 ca mắc COVID-19 và 3.512 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 18:37, 22/01/2022
Ngày 22/1, Việt Nam có 15.707 ca mắc mới COVID-19 tại 61 tỉnh, thành phố trong đó có 10.986 ca trong cộng đồng. Trong ngày, cả nước có 3.512 bệnh nhân được công bố khỏi bệnh.
Đắk Lắk: Phát hiện xe khách vận chuyển gần 1.000 gói thuốc lá lậu

Đắk Lắk: Phát hiện xe khách vận chuyển gần 1.000 gói thuốc lá lậu

Pháp luật - Phan Trọng - 17:15, 22/01/2022
Ngày 22/1, Phòng Cảnh sát Giao thông (CSGT) Công an tỉnh Đắk Lắk thông tin, vừa phát hiện một xe khách vận chuyển gần 1.000 bao thuốc lá lậu từ Ninh Bình vào Đắk Lắk tiêu thụ.
Vụ Địa phương II trao quà Tết tại huyện Buôn Đôn

Vụ Địa phương II trao quà Tết tại huyện Buôn Đôn

Công tác Dân tộc - Lê Hường - 17:14, 22/01/2022
Ngày 22/1/2022, thừa ủy quyền của Lãnh đạo Ủy Ban Dân tộc (UBDT), Vụ Địa phương II (thuộc UBDT) phối hợp cùng Ban Dân tộc tỉnh Đắk Lắk tổ chức đi thăm hỏi, chúc Tết và tặng quà hộ nghèo, gia đình chính sách đồng bào DTTS của 2 xã Ea Huar và Krông Na, Người có uy tín, Phòng Dân tộc, Trường THPT Dân tộc nội trú huyện Buôn Đôn (Đắk Lắk) nhân dịp Tết Nguyên đán Nhâm Dần. Ông Điểu Mưu - Phó Vụ trưởng Vụ Địa phương II dẫn đầu Đoàn công tác. Cùng đi với đoàn có ông Lê Ngọc Vinh - Phó Trưởng Ban Dân tộc tỉnh Đắk Lắk.
Chủ tịch nước cùng Kiều bào dâng hương tại Hoàng thành

Chủ tịch nước cùng Kiều bào dâng hương tại Hoàng thành

Thời sự - PV - 14:42, 22/01/2022
Sáng 22/1/2022 (tức 20 tháng Chạp Tân Sửu), Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc cùng các Kiều bào tiêu biểu hội tụ tại điện Kính Thiên Hoàng thành Thăng Long, Hà Nội, làm lễ dâng hương cầu cho quốc thái dân an, đón một năm mới an lành hạnh phúc.