Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Khoa học - Công nghệ

Vệ tinh cỡ nhỏ - Thành tựu phát triển công nghệ vũ trụ của Việt Nam

PV - 10:14, 26/08/2021

Từ vệ tinh siêu nhỏ PicoDragon năm 2013, đến MicroDragon năm 2019 và sắp tới là vệ tinh NanoDragon do các nhà khoa học Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) nghiên cứu và chế tạo dự kiến được phóng lên quỹ đạo vào khoảng 7 giờ 48 phút đến 7 giờ 59 phút ngày 1/10/2021 theo giờ Việt Nam, tại bãi phóng Trung tâm Vũ trụ Uchinoura, tỉnh Kagoshima, phía Nam Nhật Bản.

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa

Ngoài ra, vệ tinh LOTUSat-1 được Nhật Bản chế tạo thông qua dự án Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, dự kiến được đưa lên quỹ đạo vào cuối năm 2023, sẽ là vệ tinh quan sát trái đất sử dụng công nghệ radar đầu tiên của Việt Nam. Có thể nói, đây là những thành tựu trong phát triển công nghệ vũ trụ còn "non trẻ "của Việt Nam

Những “con rồng” nhỏ

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Phạm Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) cho biết: Nhìn lại quá trình chế tạo vệ tinh của Việt Nam, vệ tinh đầu tiên PicoDragon được chế tạo hoàn toàn trong nước tại thời điểm cả nhóm nghiên cứu đều từ những lĩnh vực khoa học - công nghệ khác chuyển sang "làm" vũ trụ nên khái niệm đều bỡ ngỡ và phải tìm hiểu từ đầu. Thời điểm bắt dầu Dự án thiết kế, chế tạo vệ tinh PicoDragon là năm 2007, công nghiệp vũ trụ trên thế giới vào thời điểm đó cũng chưa có nhiều lựa chọn. Hầu như các thiết bị phải tự phát triển và chức năng của vệ tinh cũng rất đơn giản nhằm đảm bảo tính ổn định của vệ tinh.

Sau đó, việc thiết kế, chế tạo vệ tinh MicroDragon đã được thực hiện trong môi trường chuyên nghiệp. Vệ tinh do 36 kỹ sư người Việt và nhiều giáo sư Nhật Bản hỗ trợ trong quá trình thiết kế, phát triển tại Nhật Bản. Vệ tinh MicroDragon nặng 50kg, kích thước khoảng 50 x 50 x 50 cm. Do đó, vệ tinh có nhiều tính năng và công nghệ phức tạp hơn.

Vệ tinh NanoDragon dự kiến sẽ bay lên quỹ đạo đồng bộ mặt trời ở độ cao 560 km vào ngày 1/10 sắp tới là vệ tinh dạng cubesat lớp nano nặng 3,8 kg với kích thước 3U (100 x 100 x 340,5 mm). Đây là sản phẩm của Đề tài “Nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, phóng và vận hành thử nghiệm vệ tinh siêu nhỏ cỡ nano” thuộc “Chương trình khoa học và công nghệ cấp quốc gia về công nghệ vũ trụ giai đoạn 2016-2020”. Quá trình nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, tích hợp, thử nghiệm chức năng vệ tinh hoàn toàn được thực hiện tại Việt Nam, bởi các cán bộ nghiên cứu của Trung tâm Vũ trụ Việt Nam.

NanoDragon là vệ tinh được thiết kế, chế tạo 100% tại Việt Nam. Đây là một sản phẩm trong lộ trình phát triển vệ tinh nhỏ “Made in Vietnam” của Trung tâm Vũ trụ Việt Nam nhằm thực hiện "Chiến lược phát triển và ứng dụng khoa học và công nghệ vũ trụ đến năm 2030" được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 4/2/2021.

Tiến sỹ Lê Xuân Huy, Phó Tổng Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) - Thành viên nhóm nghiên cứu cho biết, đội ngũ nghiên cứu, thiết kế, chế tạo vệ tinh NanoDragon đã có nhiều kinh nghiệm, tham gia vào hai dự án vệ tinh của Việt Nam trước đây là PicoDragon và MicroDragon. Cùng với đó, nhóm còn có một số thành viên đã tham gia khoảng 3-4 quá trình thử nghiệm các vệ tinh khác khi đang học tại Nhật Bản. Vệ tinh NanoDragon thực sự chưa được như mong muốn bởi sản phẩm được phát triển trên cơ sở hạ tầng còn nhiều hạn chế. Các thiết bị công nghệ phát triển vệ tinh còn khiêm tốn. Bên cạnh đó, công nghiệp phụ trợ cho ngành vũ trụ ở Việt Nam còn hạn chế. Việc mua sắm một số thiết bị công nghệ cao từ Việt Nam còn gặp khó khăn, thậm chí một số thiết bị không thể mua được.

Để khắc phục những khó khăn, nhóm nghiên cứu đã hợp tác với các đối tác quốc tế để thực hiện những phần công việc không thể làm ở Việt Nam như: hợp tác sử dụng thiết bị công nghệ của Nhật Bản để được tham gia Chương trình “Trình diễn công nghệ vệ tinh sáng tạo số 2”; thử nghiệm môi trường trước phóng tại Trung tâm Thử nghiệm Vệ tinh nhỏ, Học viện Công nghệ Kyushu, Nhật Bản; một số mô đun thiết bị mua sẵn vì không có đủ điều kiện kỹ thuật hạ tầng để tự phát triển; tích hợp vệ tinh dựa trên những thiết bị có độ tin cậy cao, đã từng được sử dụng trên vũ trụ…

Vệ tinh NanoDragon được phát triển với mục đích chứng minh có thể dùng công nghệ chùm vệ tinh cỡ siêu nhỏ để thu tín hiệu nhận dạng tự động tàu thủy (Automatic Identification System – AIS) sử dụng cho mục đích theo dõi, giám sát phương tiện trên biển. Vệ tinh NanoDragon được thiết kế thử nghiệm công nghệ, chất lượng của hệ thống điều khiển và xác định tư thế vệ tinh.

Các nhà khoa học Việt Nam đặt kỳ vọng vệ tinh NanoDragon có thể thu tín hiệu nhận dạng tự động tàu thủy, giao tiếp tốt và cung cấp dữ liệu xuống trạm mặt đất. Từ các dữ liệu này, nếu triển khai một mạng lưới nhiều vệ tinh hơn trong thời gian tới, có thể mang lại những ứng dụng thực tiễn, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Từng bước chinh phục không gian vũ trụ

Chính phủ đã phê duyệt “Chiến lược phát triển và ứng dụng khoa học và công nghệ vũ trụ đến năm 2030” với mục tiêu ứng dụng rộng rãi thành tựu của khoa học và công nghệ vũ trụ; phấn đấu làm chủ được công nghệ thiết kế, chế tạo, tích hợp các cảm biến quang học, ra-đa cho vệ tinh quan sát Trái đất và phát triển thị trường, hỗ trợ khởi nghiệp dần hình thành nền công nghiệp vũ trụ của Việt Nam...

Tổng Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam Phạm Anh Tuấn cho rằng, Việt Nam cần xác định không gian vũ trụ là một trong 5 không gian (vùng đất, vùng trời, vùng biển, không gian mạng và không gian vũ trụ) cần làm chủ để bảo vệ quyền lợi quốc gia. Ngoài ra, công nghệ vũ trụ cần có sự đầu tư lớn về nguồn lực tài chính, nhân lực và thời gian để đảm bảo định hướng phát triển cân đối và bền vững bằng việc xây dựng luật Vũ trụ của Việt Nam. Đây là tiền đề để cho các thành phần yên tâm đầu tư phát triển.

Bên cạnh đó, để phát triển khoa học vũ trụ cũng như ngành công nghiệp vũ trụ, Việt Nam cần thúc đẩy nhu cầu khai thác các ứng dụng từ công nghệ vũ trụ, tạo sự hấp dẫn cho các thành phần kinh tế, startup công nghệ cùng tham gia xây dựng nền kinh tế vũ trụ; tăng cường hợp tác quốc tế, tiếp nhận và chuyển giao công nghệ, rút ngắn khoảng cách để có thể tham gia vào các chương trình nghiên cứu chung của thế giới...

Tiến sỹ Lê Xuân Huy nhận định, Trung tâm Vũ trụ Việt Nam đã thành công trong việc chế tạo và phóng thành công một số vệ tinh nhỏ, mang ý nghĩa về đào tạo và thử nghiệm công nghệ lên vũ trụ như PicoDragon năm 2013, MicroDragon năm 2019 và hy vọng NanoDragon được phóng vào cuối năm nay sẽ tạo cơ hội để tiếp tục phát triển những sản phẩm có tính ứng dụng cao hơn nữa.

Thời gian tới, vệ tinh LOTUSat-1 được Nhật Bản chế tạo thông qua dự án Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, dự kiến được đưa lên quỹ đạo vào cuối năm 2023, sẽ là vệ tinh quan sát trái đất sử dụng công nghệ radar đầu tiên của Việt Nam. Vệ tinh có thể hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết và rất phù hợp với điều kiện khí hậu của Việt Nam.

Ngoài ra, các nhà khoa học tại Trung tâm Vũ trụ Việt Nam còn có nhiều sản phẩm về ứng dụng công nghệ Vũ trụ như: cơ sở dữ liệu vệ tinh Vietnam Datacube, các hệ thống theo dõi mất rừng nhanh, giám sát rừng, giám sát lúa, giám sát lũ lụt; các hệ thống thông tin nông nghiệp sử dụng công nghệ vũ trụ kết hợp với các trạm đo sử dụng thiết bị internet vạn vật (IoT) giúp giám sát thời gian thực.

Nói về tương lai phát triển của ngành khoa học vũ trụ, Tổng Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam Phạm Anh Tuấn khẳng định: “Sứ mệnh chinh phục không gian vũ trụ của Việt Nam sẽ là sứ mệnh của các thế hệ tương lai. Nhưng sứ mệnh hình thành văn hóa đổi mới sáng tạo, nuôi dưỡng tình yêu khoa học trong giới trẻ, giúp tạo ra một xã hội tôn trọng khoa học và có tư duy đột phá, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm lại là sự mệnh của thế hệ chúng ta. Do đó, truyền thông cần kết nối với các nhà khoa học, với doanh nghiệp trở thành cầu nối hữu dụng, đưa tri thức và tiến bộ khoa học - công nghệ Vũ trụ đến nhanh hơn với quảng đại quần chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ - tương lai của đất nước”.

Tin nổi bật trang chủ
5 chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 12

5 chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 12

Photo - Yến Nhi - 1 giờ trước
Từ tháng 12, một số chính sách mới bắt đầu có hiệu lực như: Công an xã được giao thêm trách nhiệm,; 11 thông tin cung cấp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia; bỏ quy định đào tạo, bồi dưỡng Ngoại ngữ, Tin học, Tiếng dân tộc....
Ấn tượng Lễ Mát nhà của dân tộc Mường

Ấn tượng Lễ Mát nhà của dân tộc Mường

Sắc màu 54 - Kim Anh - 1 giờ trước
Trong đời sống văn hóa tâm linh, tín ngưỡng dân gian phong phú, đồng bào Mường còn bảo tồn và thực hiện một phong tục truyền thống rất đặc sắc, đó là lễ mát nhà. Lễ Mát nhà có ý nghĩa mang lại sự may mắn, bình an...
Nghệ thuật trình diễn chiêng Ba của người Hrê

Nghệ thuật trình diễn chiêng Ba của người Hrê

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh (T/h) - 2 giờ trước
Với người Hrê, cồng chiêng không chỉ có giá trị vật chất hay được coi như những nhạc cụ khác, mà giá trị của nó cao hơn trong đó là mang yếu tố tâm linh.
Hướng dẫn trồng lan thủy canh

Hướng dẫn trồng lan thủy canh

Bạn của nhà nông - Như Ý - 2 giờ trước
Trồng lan thủy canh là phương pháp trồng cây không dùng đến đất mà sử dụng dung dịch, giá thể để cây có không gian phát triển. Trồng lan thủy canh yêu cầu bà con phải chăm sóc đúng cách để giúp cây luôn phát triển khỏe mạnh. Để hoa lan đạt năng suất tốt nhất, bà con cần lưu ý những yếu tố kỹ thuật sau đây.
Đổi mới dạy và học tiếng nói, chữ viết của dân tộc thiểu số

Đổi mới dạy và học tiếng nói, chữ viết của dân tộc thiểu số

Giáo dục - P. Ngọc - 3 giờ trước
Trước yêu cầu thực tiễn của ngành Giáo dục nước nhà, ngày 22/11/2021, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã ban hành Thông tư số 32/TT-BGDĐT hướng dẫn thực hiện một số điều Nghị định số 82/2010/NĐ-CP ngày 15/7/2010 của Chính phủ quy định việc dạy và học tiếng nói, chữ viết của dân tộc thiểu số (DTTS) trong các cơ sở giáo dục phổ thông và trung tâm giáo dục thường xuyên.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 28/11/2021

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 28/11/2021

Chương trình điểm tin, đọc báo ngày 28/11 sẽ tiếp tục thông tin tới quý vị và các bạn những tin tức nổi bật trong tuần qua, trọng tâm là Hội nghị Văn hóa toàn quốc triển khai thực hiện Nghị quyết XIII của Đảng; hoạt động triển khai Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 -2030. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết “Hoa trên lèn đá” của tác giả Phạm Việt Thắng và bài “Cây lanh trong đời sống của người Mông” của tác giả Sùng Mai.
Chính phủ Liên bang Nga mong muốn tăng cường mở rộng hợp tác với Việt Nam

Chính phủ Liên bang Nga mong muốn tăng cường mở rộng hợp tác với Việt Nam

Thời sự - PV - 4 giờ trước
Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Liên bang Nga, ngày 1/12, theo giờ địa phương, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã hội kiến với Thủ tướng Chính phủ Liên bang Nga Mikhail Vladimirovich Mishustin tại Thủ đô Moscow.
Hạ Long (Quảng Ninh): Ưu tiên vốn đầu tư tạo sinh kế để người dân giảm nghèo bền vững

Hạ Long (Quảng Ninh): Ưu tiên vốn đầu tư tạo sinh kế để người dân giảm nghèo bền vững

Chính sách và đời sống - Nghĩa Hiệp - 4 giờ trước
Vận dụng các nguồn lực để triển khai các dự án giảm nghèo, hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế và nhân rộng mô hình giảm nghèo trên địa bàn các xã ngoài Chương trình 30a và Chương trình 135, nhờ đó, từ năm 2015 đến nay, theo tiêu chí chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2021 - 2025 của Chính phủ, TP. Hạ Long còn 62 hộ nghèo, 139 hộ cận nghèo.
Giá cà phê hôm nay 2/12: Thị trường trong nước và thế giới đồng loạt tăng

Giá cà phê hôm nay 2/12: Thị trường trong nước và thế giới đồng loạt tăng

Sản phẩm - Thị trường - Cát Tường (T/h) - 4 giờ trước
Giá cà phê hôm nay 2/12, thị trường trong nước và thế giới đồng loạt tăng, trong đó giá cà phê trong nước giao dịch ở mức 40.500 - 41.300 đồng/kg.
Tăng cường phòng, chống HIV/AIDS trong bối cảnh đại dịch Covid-19

Tăng cường phòng, chống HIV/AIDS trong bối cảnh đại dịch Covid-19

Xã hội - Thiên Đức - 4 giờ trước
Đó là chủ đề của Tháng hành động phòng, chống HIV/AIDS năm 2021, diễn ra từ ngày 10/11 - 10/12, do Ủy ban Quốc gia Phòng, chống AIDS và Phòng, chống tệ nạn ma túy, mại dâm phát động. Đây là vấn đề vẫn luôn nóng trong suốt thời gian qua ở nhiều địa bàn trên cả nước, nhất là vùng DTTS và miền núi,
Số ca tử vong theo ngày tại Đức liên tục tăng trong một tuần qua

Số ca tử vong theo ngày tại Đức liên tục tăng trong một tuần qua

Tin tức - PV - 5 giờ trước
Tính đến sáng sớm nay, thế giới ghi nhận hơn 263 triệu ca nhiễm virus SARS-CoV-2, trong đó có 5,2 triệu trường hợp tử vong.