Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Tục “Juê nuê” của người Ê Đê

Nguyệt Anh (T/h) - 08:00, 18/07/2021

Cộng đồng dân tộc Ê Đê trước đây sống biệt lập ở những vùng núi cao, cuộc sống phụ thuộc hoàn toàn vào thiên nhiên và luôn phải đối phó với thiên tai, dịch bệnh, nên đồng bào có tục “Juê nuê” (nối dây) để duy trì nòi giống, sức lao động, bảo vệ buôn làng.

Dân tộc Ê Đê theo chế độ mẫu hệ, trong hôn nhân, người phụ nữ có quyền đi "bắt chồng"
Dân tộc Ê Đê theo chế độ mẫu hệ, trong hôn nhân, người phụ nữ có quyền đi "bắt chồng"

Người Ê Đê theo chế độ mẫu hệ, người phụ nữ có quyền lực và quyết định nhiều vấn đề quan trọng. Vì thế, trong trường hợp chồng chết, người phụ nữ có quyền đòi hỏi nhà chồng phải thế một người em trai chồng để làm chồng mình. Ngược lại, nếu người vợ chết thì chồng người phụ nữ ấy buộc phải lấy em gái vợ (em ruột hoặc em họ của vợ) để nối giống nòi. Những người này được gọi là “nuê” (nối dây).

Người Ê Đê luôn xem gia đình là một “hrú mđao”(tổ ấm), nơi để cho ông bà, cha mẹ và con cái cùng chia sẻ vui buồn, trong đó bố mẹ là nguồn sống, là nơi nương tựa của trẻ. Vì vậy, khi chẳng may bố mẹ qua đời, việc tìm cho những đứa trẻ bất hạnh ấy một người “kế” để nuôi dạy chúng là điều cần thiết. Người kế sẽ có nhiệm vụ thay người xấu số chăm sóc con cái, quản lý tài sản, đất đai, duy trì gia đình. Đồng thời, tiếp tục giữ mối quan hệ thân tình, bền vững mà hai gia đình đã tạo dựng.

Phụ nữ Ê Đê giã gạo bên đầu hồi nhà dài truyền thống
Phụ nữ Ê Đê giã gạo bên đầu hồi nhà dài truyền thống

Luật tục Ê Đê quy định: “Nếu người goá đã đứng tuổi mà người thay thế còn nhỏ, chưa đáp ứng được nhu cầu làm vợ (chồng), thì người goá phải có trách nhiệm nuôi nấng, dạy bảo “nuê” như một đứa trẻ bình thường khác. Người góa phải biết che chở, chờ đợi "nuê", đến một lúc nào đó nuê sẽ làm được nhiệm vụ nối tiếp giống nòi”.

Việc duy trì và bảo vệ gia đình mẫu hệ không chỉ biểu hiện ở tục “Juê nuê” mà còn thể hiện trong quan hệ giữa các chị em gái ruột và con cái của họ nữa. Trong tộc mẹ, những người phụ nữ luôn luôn xem những đứa con của các chị em gái ruột hoặc chị em gái họ như con đẻ. Không những thế, họ còn nuôi nấng, yêu thương và chăm sóc các cháu như con đẻ của mình. Người đàn ông cũng tương tự như vậy

Già H’Doen MLô xã Ea Tar, huyện Cư Mgar (Đắk Lắk) cho biết: Với người Ê Đê, gia đình được xem là một tổ ấm. Bố mẹ chính là nguồn sống, là nơi nương tựa cho những đứa trẻ. Khi một trong hai mất đi, việc tìm cho những đứa trẻ bất hạnh ấy một người để nuôi dạy chúng là điều cần thiết.

Tuy nhiên, trước khi di quan một ngày, người ta phải thông qua ý kiến này trước dòng họ, còn việc được chấp nhận hay không và sẽ chấp nhận với đối tượng nào, điều đó lại phụ thuộc vào người góa.

Trong ngày cưới, cô gái Ê Đê trao nhẫn cho vị hôn phu
Trong ngày cưới, cô gái Ê Đê trao nhẫn cho vị hôn phu

Theo luật tục, người được họ hàng chọn lựa để kết hôn với chị/em vợ hoặc anh/em rể có thể từ chối cuộc hôn nhân nếu cảm thấy không phù hợp với mình. Thay vì lấy anh rể, cô gái hoặc gia đình cô sẽ nuôi dưỡng những đứa con của chị gái để anh rể đi tìm hạnh phúc mới. Và người anh rể phải để lại toàn bộ tài sản và con cái mà trước đó hai vợ chồng gây dựng được cho gia đình bên vợ.

Tục nối dây nếu xem xét ở nhiều phương diện tổng thể thì đây là một tập tục mang giá trị nhân văn trong đời sống của một tộc người. “Juê nuê” có mục đích hướng tới bảo vệ sự nguyên vẹn của một gia đình và quyền lợi của trẻ em. Đây là những giá trị, mục tiêu tốt đẹp mà mọi cộng đồng, xã hội luôn hướng tới.

Tin cùng chuyên mục
Tin nổi bật trang chủ
Hỗ trợ gia đình nạn nhân người Việt bị sát hại ở Osaka, Nhật Bản

Hỗ trợ gia đình nạn nhân người Việt bị sát hại ở Osaka, Nhật Bản

Nhìn ra thế giới - PV - 20:41, 05/08/2021
Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka đã liên hệ, thông tin sơ bộ và gửi lời chia buồn tới gia đình nạn nhân, khẳng định sẽ tiếp tục theo sát vụ việc, hỗ trợ gia đình trong các vấn đề hậu sự.
UNESCO phát động chiến dịch truyền thông “Vì bức tranh tương lai có trẻ em gái”

UNESCO phát động chiến dịch truyền thông “Vì bức tranh tương lai có trẻ em gái”

Giáo dục - T.Hợp - 20:33, 05/08/2021
Trong tháng 8 và tháng 9/2021, Tổ chức giáo dục, khoa học và văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO) phát động chiến dịch truyền thông “Vì bức tranh tương lai có trẻ em gái” trên mạng xã hội, kêu gọi cộng đồng thúc đẩy giáo dục cho trẻ em gái vùng dân tộc thiểu số sau đại dịch bằng những câu chuyện truyền cảm hứng.
Cục An toàn thông tin: Hỗ trợ, đảm bảo an toàn, an ninh mạng cho các cơ quan báo chí

Cục An toàn thông tin: Hỗ trợ, đảm bảo an toàn, an ninh mạng cho các cơ quan báo chí

Tin tức - Như Ý - 19:51, 05/08/2021
Cục An toàn thông tin-Bộ Thông tin và Truyền thông vừa ban hành văn bản số 1039 gửi đến các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương về việc hỗ trợ, đảm bảo an toàn, an ninh mạng cho các cơ quan báo chí.
Công bố thủ tục hành chính hỗ trợ hướng dẫn viên du lịch bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19

Công bố thủ tục hành chính hỗ trợ hướng dẫn viên du lịch bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19

Du lịch - T.Hợp - 19:13, 05/08/2021
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã ban hành Quyết định số 2222/QĐ-BVHTTDL về việc công bố thủ tục hành chính hỗ trợ hướng dẫn viên du lịch bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19.
Tối 5/8, Cả nước có thêm 3.301 ca nhiễm mới COVID-19 và có 3.708 bệnh nhân khỏi bệnh

Tối 5/8, Cả nước có thêm 3.301 ca nhiễm mới COVID-19 và có 3.708 bệnh nhân khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 18:30, 05/08/2021
Tối 5/8, trên Hệ thống Quốc gia quản lý ca bệnh COVID-19 ghi nhận 3.301 ca nhiễm mới và có 3.708 bệnh nhân COVID-19 được công bố khỏi bệnh.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tuyên thệ nhậm chức

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tuyên thệ nhậm chức

Chiều 26/7, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết bầu đồng chí Phạm Minh Chính, Ủy viên Bộ Chính trị Khóa XIII, đại biểu Quốc hội khóa XV làm Thủ tướng Chính phủ. Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tuyên thệ và phát biểu nhậm chức sau khi Quốc hội thông qua nghị quyết.
Quảng Trị: Thêm hai trường hợp dương tính với SARS – CoV 2

Quảng Trị: Thêm hai trường hợp dương tính với SARS – CoV 2

Tin địa phương - Khánh Ngân - 18:17, 05/08/2021
Ngày 5/8, Ban chỉ đạo phòng chống dịch covid -19 tỉnh Quảng Trị vừa có thông báo về hai trường hợp dương tính với SARS – CoV 2 sau trở về từ tỉnh Bình Dương bằng xe máy. Đó là vợ chồng anh H.A.M.N. (27 tuổi) và chị H.T.S (25 tuổi; cùng ngụ tại xã Ba Lòng, huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị).
Đội tuyển Việt Nam hội quân, chuẩn bị Vòng loại cuối World Cup

Đội tuyển Việt Nam hội quân, chuẩn bị Vòng loại cuối World Cup

Thể thao - PV - 18:14, 05/08/2021
Ngày 5/8, đội tuyển Việt Nam chính thức hội quân trở lại để chuẩn bị tham dự Vòng loại cuối FIFA World Cup 2022 khu vực châu Á.
Những ngày cách ly

Những ngày cách ly

Phóng sự - H’Yuên - 18:12, 05/08/2021
Đại dịch Covid-19 trở lại thung lũng Ayun Pa (Gia Lai) và các huyện lân cận khiến tôi và một số anh chị đồng nghiệp không thoát diện phân loại hạng F, bởi vô tình thành F2 nên phải thực hiện biện pháp cách ly tại nhà theo quy định.
VINAMILK trao tặng món quà sức khoẻ đến 10. 000 cán bộ y tế tuyến đầu tại nhiều bệnh viện trên cả nước

VINAMILK trao tặng món quà sức khoẻ đến 10. 000 cán bộ y tế tuyến đầu tại nhiều bệnh viện trên cả nước

Xã hội - PVCĐ - 18:06, 05/08/2021
Chung vai sát cánh cùng cả nước trong những ngày chống dịch cao điểm, Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) đã tiếp tục hành trình trao tặng hàng trăm ngàn sản phẩm dinh dưỡng thiết yếu đến lực lượng y tế tuyến đầu chống dịch tại 50 bệnh viện điều trị, bệnh viện thu dung và các khu cách ly trên cả nước.
Mèo Vạc (Hà Giang): Tập trung dập dịch viêm da nổi cục cho trâu, bò

Mèo Vạc (Hà Giang): Tập trung dập dịch viêm da nổi cục cho trâu, bò

Bạn của nhà nông - Văn Hoa - 18:05, 05/08/2021
Thời gian gần đây, tình trạng dịch viêm da nổi cục (VDNC) trên đàn gia súc tại địa bàn huyện Mèo Vạc (Hà Giang) diễn biến khá phức tạp, hiện các địa phương, cán bộ chuyên ngành đang tập trung hỗ trợ, khuyến cáo nông dân thực hiện nhiều giải pháp phòng ngừa dịch bệnh, giảm thiệt hại.