Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Thổ cẩm truyền thống trong thời hội nhập

Quý-Hiệp - 09:26, 03/08/2020

Sản phẩm thổ cẩm truyền thống thể hiện rõ nét bản sắc văn hóa mỗi dân tộc. Tại tỉnh Hòa Bình, nghề dệt thổ cẩm không chỉ góp phần gìn giữ tinh hoa văn hóa đặc trưng của các dân tộc mà còn đang góp phần phát triển du lịch, tăng thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, trong xu thế hội nhập, nghề dệt thổ cẩm truyền thống vừa phải giữ được hồn cốt, vừa phải sáng tạo để tìm chỗ đứng trên thị trường.

Thành viên HTX Bản Lác dệt thổ cẩm truyền thống
Thành viên HTX Bản Lác dệt thổ cẩm truyền thống

Xu hướng giả truyền thống

Có mặt tại thị trấn Đà Bắc, huyện Đà Bắc (Hòa Bình) trong một chuyến công tác tháng 7 vừa qua, chúng tôi đến một cửa hàng tạp hóa bày bán đủ các loại trang phục dân tộc của đồng bào dân tộc Thái, Mường, Tày, Dao xen lẫn với quần áo hiện đại. 

Thực tế cho thấy, để làm ra các sản phẩm thổ cẩm truyền thống, cần chi phí và thời gian rất lớn. Bên cạnh đó, tại địa phương không có nguyên liệu cung ứng, dẫn tới mỗi sản phẩm truyền thống đều có giá thành rất cao (từ vài triệu cho đến hàng chục triệu đồng). Vì vậy, sản phẩm rất khó bán. Để bảo đảm được nguồn thu, nhiều chủ cửa hàng đã đưa thêm các sản phẩm giả truyền thống, sản xuất theo hướng công nghiệp, có giá thành rẻ hơn để phục vụ nhu cầu của khách du lịch. Nhưng những sản phẩm công nghiệp thường có chất lượng kém, gây mất uy tín trong lòng du khách.

Các sản phẩm công nghiệp vừa rẻ, vừa dễ sản xuất có ưu thế hơn rất nhiều so với sản phẩm truyền thống. Tuy nhiên, việc đưa các sản phẩm công nghiệp ra thị trường đã vô hình chung đánh mất đi những giá trị cốt lõi của nghề dệt thổ cẩm nói riêng và những giá trị bản sắc văn hóa nói chung. Không chỉ vậy, vấn đề này khiến cho nguy cơ mai một nghề truyền thống ngày càng cao, khiến công tác bảo tồn và phát triển ngày càng khó thực hiện.

Theo ông Vũ Văn Đoàn, Chánh Văn phòng, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hòa Bình: “Thực trạng trên diễn ra tại địa phương thời gian qua là đúng và đang rất khó kiểm soát nguồn hàng. Do các sản phẩm làm theo phương pháp truyền thống có giá thành cao, thiếu nguyên liệu và tốn nhiều thời gian,... nên các hợp tác xã (HTX) không sản xuất số lượng lớn mà hầu hết chỉ làm theo hình thức gia công, đơn đặt hàng. Các cửa hàng thì nhập sản phẩm từ nơi khác về bán để lấy lợi nhuận. Bên cạnh đó, nguồn đầu tư cho các HTX hiện còn thấp, nên rất khó để phát triển nghề truyền thống và thu hút lao động gắn bó với nghề”.

Sáng tạo để tồn tại

Toàn tỉnh Hòa Bình hiện có 11 làng nghề truyền thống, trong đó có 6/11 làng nghề chuyên về dệt thổ cẩm. Sau khi được công nhận làng nghề, mỗi làng nghề sẽ được hỗ trợ 50 triệu đồng để duy trì, bảo tồn và phát triển, kèm theo đó là mức đầu tư kinh phí 300 triệu đồng/làng nghề để cải tiến máy móc, thiết bị... cùng nhiều chính sách ưu đãi cho việc phát triển làng nghề. Từ năm 2014 đến nay, Hòa Bình đã có trên 1 nghìn lao động được tham gia các lớp học, tập huấn, sản xuất tại các cơ sở làng nghề. Mặc dù số lượng làng nghề nhiều, cùng lực lượng lao động đông đảo, được hỗ trợ đầu tư lớn, nhưng hầu hết các làng nghề vẫn chỉ dừng lại ở mức giữ nghề, chưa thể phát triển trong xu thế hội nhập.

Theo bà Đỗ Thị Thắm, đại diện Chi Cục Phát triển nông thôn, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hòa Bình cho biết: “Những năm qua, chúng tôi luôn quan tâm, hỗ trợ các HTX phát triển nghề dệt thổ cẩm truyền thống, nhưng những HTX được hỗ trợ vẫn chưa có sản phẩm nào đạt chuẩn OCOP. Trong khi đó, sản phẩm dệt thổ cẩm đạt 4 sao OCOP của tỉnh Hòa Bình lại đến từ HTX không được đầu tư”. 

Tìm hiểu vấn đề này, chúng tôi được biết, sản phẩm dệt thổ cẩm đạt OCOP 4 sao nêu trên là của HTX dệt thổ cẩm và dịch vụ du lịch bản Lác (Mai Châu, Hòa Bình) do chị Lò Thị Dị đứng tên. “Tôi vay ngân hàng gần 1 tỷ đồng để hoạt động, phát triển sản phẩm. Tôi thuê những nghệ nhân dệt của các dân tộc về để sản xuất các sản phẩm đúng với truyền thống. Nghệ nhân người Mông thì nhuộm chàm và sáp ong ngay tại xưởng để thu hút khách du lịch”, chị Dị chia sẻ.

Bên cạnh việc dám nghĩ, dám làm, sản phẩm thổ cẩm của chị Dị còn mang tính sáng tạo với các họa tiết truyền thống kết hợp hiện đại. Chính sự sáng tạo độc đáo đó của chị Dị đã thu hút được nhiều nhà hàng, khách sạn tìm đến đặt mua sản phẩm. Trong đó có không ít các sản phẩm như chăn, ga, rèm thổ cẩm có giá lên đến hơn 10 triệu đồng/chiếc. Cũng chính những sản phẩm của HTX đã nâng tầm giá trị sản phẩm dệt thổ cẩm trong mắt du khách trong nước và quốc tế.

Có thể thấy, trong xu thế hội nhập, việc giữ gìn và phát triển nghề dệt là cần thiết. Đã đến lúc nghề dệt thổ cẩm truyền thống phải hướng đến sự phát triển, thích nghi với thời kỳ mới…

Thực trạng trên diễn ra tại địa phương thời gian qua là đúng và đang rất khó kiểm soát nguồn hàng. Do các sản phẩm làm theo phương pháp truyền thống có giá thành cao, thiếu nguyên liệu và tốn nhiều thời gian,... nên các hợp tác xã (HTX) không sản xuất số lượng lớn mà hầu hết chỉ làm theo hình thức gia công, đơn đặt hàng”.

Theo ông Vũ Văn Đoàn, Chánh Văn phòng, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hòa Bình

Tin cùng chuyên mục
Nghệ nhân Chu Thị Hồng Vân: Cả đời gìn giữ câu Then

Nghệ nhân Chu Thị Hồng Vân: Cả đời gìn giữ câu Then

Bà Chu Thị Hồng Vân (dân tộc Nùng, SN 1968) ở thôn Hố Cao, xã Hương Sơn, huyện Lạng Giang là nghệ nhân ưu tú duy nhất của tỉnh Bắc Giang trong lĩnh vực thực hành Then. Với vốn Then và đàn tính phong phú, bà không ngừng góp sức bảo tồn, phát huy giá trị của di sản Then trong đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào Nùng trên địa bàn tỉnh.
Tin nổi bật trang chủ
Đồng bào DTTS đẩy mạnh thi đua lao động sản xuất

Đồng bào DTTS đẩy mạnh thi đua lao động sản xuất

Sự kiện - Bình luận - Mạnh Cường - 2 giờ trước
Những ngày này, không khí lao động sản xuất đang diễn ra sôi nổi trên khắp mọi miền Tổ quốc. Hòa vào niềm vui, phấn khởi chung của đất nước, đồng bào các DTTS đang ra sức thi đua, lập nhiều thành tích, chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.
Thêm 1 ca mắc COVID-19 được cách ly ngay sau khi nhập cảnh

Thêm 1 ca mắc COVID-19 được cách ly ngay sau khi nhập cảnh

Tin tức - PV - 2 giờ trước
Bệnh nhân 1540 đang được cách ly, điều trị tại Bệnh viện Phổi Đà Nẵng. Trước đó trên chuyến bay này đã ghi nhận 4 ca dương tính với virus SARS-CoV-2, được cách ly ngay tại Đà Nẵng.
Hiệp hội Nhà báo nhiều nước chúc mừng Đại hội XIII của Đảng

Hiệp hội Nhà báo nhiều nước chúc mừng Đại hội XIII của Đảng

Sự kiện - Bình luận - PV - 3 giờ trước
Lãnh đạo Hội Nhà báo toàn Trung Quốc, Hội Nhà báo Hàn Quốc, Hội Nhà báo Lào, Liên đoàn báo chí Thái Lan, Hội Nhà báo Thái Lan và Câu lạc bộ các nhà báo Campuchia đã gửi Thư chúc mừng Đại hội lần thứ XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Cẩm Thủy (Thanh Hóa): Đưa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ vào cuộc sống

Cẩm Thủy (Thanh Hóa): Đưa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ vào cuộc sống

Dân tộc - Miền núi - Trần Thanh – Quỳnh Chi - 3 giờ trước
Ngay sau khi tổ chức Đại hội Đảng bộ huyện Cẩm Thủy (Thanh Hóa) lần thứ XXVI, nhiệm kỳ 2020 - 2025 thành công, các cấp ủy đảng, chính quyền, MTTQ, đoàn thể chính trị và Nhân dân huyện Cẩm Thủy đã nhanh chóng triển khai kế hoạch đưa nghị quyết đại hội vào cuộc sống. Từ huyện đến cơ sở, Nghị quyết được hiện thực hóa cụ thể bằng các chỉ tiêu, nhiệm vụ, chương trình phát triển kinh tế - xã hội, tạo không khí thi đua lao động sản xuất sôi nổi trên khắp các thôn bản.
Thầy giáo

Thầy giáo "túm đuôi trâu" đi mở lớp

Giáo dục - PV - 4 giờ trước
Điểm trường Sín Chải A, xã Pa Vệ Sử, huyện Mường Tè, Lai Châu là những căn nhà gỗ tuềnh toàng, nằm chênh vênh trên triền đồi hút gió lạnh buốt ngày đông. Đó cũng là nơi thầy Lường Văn Hợp đang gắn bó.
Dưới mái nhà chung

Dưới mái nhà chung

Chiều 28/12/2020, tại trụ sở cơ quan Ủy ban Dân tộc (UBDT), Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến đã gặp mặt Đoàn HS, SV, TN DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2020. Cùng dự gặp mặt có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh, các thành viên Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức Lễ Tuyên dương; đại diện Lãnh đạo các Vụ, đơn vị trực thuộc UBDT và 145 HS, SV, TN DTTS xuất sắc, tiêu biểu tham dự Lễ Tuyên dương.
Cần có những chính sách lâu dài để phát triển toàn diện thanh niên

Cần có những chính sách lâu dài để phát triển toàn diện thanh niên

Thời sự - PV - 4 giờ trước
Ngày 19/1, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc tổng kết Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2011-2020; Đề án thí điểm tuyển chọn trí thức trẻ tình nguyện về các xã tham gia phát triển nông thôn, miền núi giai đoạn 2013-2020 (Đề án 500 trí thức trẻ) và Đề án bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý nhà nước cho cán bộ, công chức trẻ ở xã giai đoạn 2014-2020 (Đề án 567).
Tổng công ty Điện lực miền Bắc đạt tín nhiệm 'BB' với triển vọng ổn định

Tổng công ty Điện lực miền Bắc đạt tín nhiệm 'BB' với triển vọng ổn định

Tin tức - PV - 4 giờ trước
Fitch Ratings (một trong những tổ chức xếp hạng tín nhiệm uy tín trên thế giới), Ngân hàng Thế giới (WB) và nhóm tư vấn Ngân hàng Mizuho (Nhật Bản) vừa công bố mức xếp hạng tín nhiệm cho Tổng Công ty Điện lực Miền Bắc (EVNNPC) là Nhà phát hành công cụ nợ dài hạn bằng ngoại tệ (IDR) ở mức 'BB' với triển vọng ổn định.
Sức khỏe 20 người Việt Nam tiêm vaccine Covid-19 liều cao nhất ổn định

Sức khỏe 20 người Việt Nam tiêm vaccine Covid-19 liều cao nhất ổn định

Tin tức - PV - 6 giờ trước
Sau khi tiêm vaccine Nano Covax liều 75 mcg, 20 tình nguyện viên có sức khỏe ổn định, không sốt, một vài trường hợp bị đau ở vùng tiêm.
Quá đắt cho một trò đùa

Quá đắt cho một trò đùa

Cùng trao đổi - Hồng Phúc - 6 giờ trước
Tháng 4.2020, trong lúc chụp ảnh “tự sướng” trên cầu đường sắt qua Quốc lộ 1, hai nữ sinh lớp 9 ở huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định đã bị tàu lửa tông tử vong.
Đại hội XIII của Đảng: Ấn tượng và niềm tin

Đại hội XIII của Đảng: Ấn tượng và niềm tin

Thời sự - PV - 8 giờ trước
Ấn tượng trước những thành tựu Việt Nam đạt được thời kỳ đổi mới, đặc biệt là kết quả phát triển kinh tế và phòng, chống dịch COVID-19 trong năm 2020, các nhà ngoại giao đang có mặt ở Việt Nam thời điểm trước thềm Đại hội Đảng lần thứ XIII đều thể hiện niềm tin Việt Nam sẽ tiếp tục vững bước đi lên.