Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Hồi sinh nghề dệt thổ cẩm truyền thống của đồng bào Pa Cô, Vân Kiều

PV - 18:36, 23/05/2019

Là một nghề truyền thống của đồng bào thiểu số Pa Cô, Vân Kiều sống trên địa bàn huyện miền núi Đakrông, tỉnh Quảng Trị, nghề dệt thổ cẩm từ lâu đã gắn liền với cuộc sống sinh hoạt của bà con nơi đây. Đã có thời điểm, nghề bị mai một theo năm tháng, khi giới trẻ chạy theo xu hướng thời trang với những bộ trang phục hiện đại, người già không mặn mà khi sản phẩm dệt ra không có người mua. Hiện nay, mọi chuyện đã thay đổi khi nghề dệt thổ cẩm truyền thống của huyện ngày càng nổi tiếng, được mọi người biết đến bởi nét độc đáo riêng. Điều này có được là nhờ sự linh hoạt, nhạy bén và sự vào cuộc kịp thời của các cấp, ngành, chính quyền địa phương…

 Phụ nữ Pa Cô dệt vải thổ cẩm trong những ngày nông nhàn. Ảnh: Thanh Thủy - TTXVN Phụ nữ Pa Cô dệt vải thổ cẩm trong những ngày nông nhàn. Ảnh: Thanh Thủy - TTXVN

Giữ hồn của đồng bào Pa Cô, Vân Kiều

Xã A Bung, huyện Đakrông được biết đến như "cái nôi" của ngành dệt truyền thống của đồng bào 

Pa Cô. Vào những năm trước, những khung cửi bị mạng nhện phủ đầy. Giờ đây, khung cảnh ấy được thay thế bằng hình ảnh của các chị, các mẹ đang trò chuyện, những cánh tay thoăn thoắt bên những khung dệt. Những tấm vải thổ cẩm đầy màu sắc được dệt nên bằng sự cần mẫn, chăm chỉ của các mẹ, các chị, góp phần giữ gìn bản sắc riêng của người Pa Cô-Vân Kiều được truyền lại từ bao thế hệ cha ông.

Bà Đoàn Thị Nga (50 tuổi), xã A Bung chia sẻ, từ xa xưa, ký ức những bé gái người Pa Cô đã gắn liền với tiếng lách cách của khung cửi và những cuộn chỉ đầy sắc màu. Người con gái Pa Cô trước khi lấy chồng phải tự tay dệt được những tấm vải đẹp mới được đánh giá là người con gái giỏi giang. Đặc biệt, bộ váy cưới chính là kết tinh cao nhất khi người con gái Pa Cô gửi gắm tất cả tình yêu và sự hy vọng về một tương lai tốt đẹp. Chính vì vậy, nghề dệt thổ cẩm không chỉ đơn thuần là dệt ra những mảnh vải đẹp để dùng trong cuộc sống và sinh hoạt, nó còn chứa đựng cả linh hồn của người Pa Cô từ bao đời gửi gắm vào đó.

Nhiều thế hệ phụ nữ Pa Cô dệt vải thổ cẩm . Ảnh: Thanh Thủy - TTXVN Nhiều thế hệ phụ nữ Pa Cô dệt vải thổ cẩm . Ảnh: Thanh Thủy - TTXVN

Để dệt nên một tấm vải đẹp, các chị, các mẹ phải mất từ 3-5 ngày, rồi phải mất thêm 2-3 ngày cắt may mới hoàn thiện được nên một bộ trang phục như ý. Mỗi tấm vải là kết quả của sự chắt chiu biết bao mồ hôi, công sức và tình cảm của người làm ra nó. Trang phục truyền thống người Pa Cô, Vân Kiều thể hiện sự chất phác, hồn nhiên, bình dị với núi sông như chính bản chất hiền hòa, đáng yêu của những con người sống trên dãy Trường Sơn. Trang phục của người đàn ông có màu sắc sặc sỡ, nhiều hoa văn. Trang phục của người phụ nữ lại có màu đen và được tô điểm bởi những hoa văn điểm xuyết nhẹ nhàng. Đồng bào Pa Cô, Vân Kiều quan niệm rằng, mỗi bộ trang phục đều mang trên mình ý nghĩa và sinh mệnh riêng thể hiện điều mà người mặc muốn nói. Đó là sự e ấp, thẹn thùng của cô gái đang tuổi thanh xuân muốn chọn chồng, kén rể; là của người phụ nữ địu con lên rẫy, làm nương; của chàng trai trẻ khoác trên người rực rỡ trong mùa lễ hội, hay những tối hẹn hò dưới trăng với tục đi sim; cũng có thể là của những cụ ông, cụ bà đang ngồi bên hũ rượu cần lắc lư theo điệu nhạc của tiếng đàn Ta Lư, hay điệu dân ca Cha Chấp, A Dên, Tà Oải… trong những ngày hội làng. Những bộ trang phục ấy luôn có mặt trong những thời khắc quan trọng của cuộc đời mỗi người Pa Cô, Vân Kiều và theo họ suốt cuộc đời.

Tổ sản xuất dệt vải thổ cẩm tại xã A Bung. Ảnh: Thanh Thủy-TTXVN Tổ sản xuất dệt vải thổ cẩm tại xã A Bung. Ảnh: Thanh Thủy-TTXVN

Chị Kăn Mèo, thôn Ti Nê, xã A Bung tâm sự: "Mấy năm trước, những khung cửi bị gác lên chái bếp bởi không tìm được đầu ra cho những tấm vải dệt kỳ công. Chúng tôi đã rất buồn và cứ nghĩ rằng sau này có lẽ sẽ không còn thấy thế hệ trẻ mang trên người những bộ trang phục truyền thống của dân tộc mình nữa. Rất may, được sự quan tâm hỗ trợ của chính quyền địa phương, nghề dệt truyền thống của đồng bào được khôi phục, phát triển. Nhờ nghề dệt thổ cẩm truyền thống của cha ông để lại, chúng tôi không chỉ tạo ra được thu nhập cho gia đình mà còn thỏa mãn đam mê và gìn giữ, truyền dạy cho thế hệ sau. Chị mong rằng, thời gian tới, nghề dệt thổ cẩm truyền thống sẽ được cấp trên quan tâm, tạo điều kiện quảng bá hơn nữa để nghề ngày càng phát triển...".

Phát triển nghề dệt truyền thống

Trong Lễ hội Văn hóa - Thể thao - Du lịch các dân tộc huyện Đakrông vừa được tổ chức, các gian hàng trưng bày nghề dệt thổ cẩm của đồng bào Pa Cô, Vân Kiều đã thu hút đông đảo người dân đến chiêm ngưỡng, mua sắm. Hiện nay, những bộ trang phục thổ cẩm truyền thống ngày càng xuất hiện nhiều trong các hội chợ khắp nơi không chỉ trên địa bàn tỉnh Quảng Trị, còn xuất hiện cả trong và ngoài nước. Thành công trên có được chính là sự quan tâm, tạo điều kiện, hỗ trợ của các cấp chính quyền địa phương.

Huyện Đakrông hiện có 3 xã chuyên dệt nghề thổ cẩm, trong đó, hai xã chuyên dệt trang phục truyền thống người Pa Cô và một xã chuyên dệt trang phục truyền thống người đồng bào Vân Kiều. Xã A Bung là địa phương có nghề dệt thổ cẩm phát triển nhất huyện. Xã đã tập hợp, thành lập được 4 tổ sản xuất chuyên dệt vải thổ cẩm của người Pa Cô với sự tham gia của 25 phụ nữ ở các thôn Cu Tài 1, Cu Tài 2 và Ti Nê… Đặc biệt, tại Đại hội Đảng bộ xã A Bung nhiệm kỳ 2015-2020, nghề dệt thổ cẩm đã được đề cập trong Nghị quyết với quyết tâm giữ gìn, phát huy nghề truyền thống. Từ năm 2018, toàn bộ công chức xã A Bung đã may đồng phục thổ cẩm để mặc vào mỗi ngày thứ 2 đầu tuần trong giờ hành chính và các dịp Lễ, Tết. Nam giới mang áo, phụ nữ mang áo, váy dài. Cách làm này đã góp phần tạo đầu ra cho sản phẩm, thúc đẩy ngành dệt truyền thống phát triển…

Những tấm vải dệt thổ cẩm truyền thống với hoa văn độc đáo. Ảnh: Thanh Thủy - TTXVN Những tấm vải dệt thổ cẩm truyền thống với hoa văn độc đáo.
Ảnh: Thanh Thủy - TTXVN

Ông Hồ Văn Hiền, Phó Chủ tịch UBND xã A Bung cho biết: Từ khi khôi phục, phát triển ngành dệt truyền thống của đồng bào, bà con rất phấn khởi khi những bộ trang phục truyền thống không chỉ nằm trong phạm vi của xã, còn ngày càng vươn xa được mọi người biết đến. Xã đang tiếp tục tuyên truyền, động viên, khuyến khích các cán bộ, nhân dân, học sinh may, mặc trang phục truyền thống trong các ngày Lễ, Tết và thứ Hai hàng tuần. Qua đó, góp phần tạo đầu ra cho sản phẩm, khuyến khích chị em hăng hái phát triển nghề dệt thổ cẩm. Mặt khác, xã đã phối hợp với huyện tăng cường tuyên truyền, quảng bá bằng việc giới thiệu, trưng bày tại các hội chợ thương mại của huyện, tỉnh…

Về Đakrông hôm nay, những bộ trang phục thổ cẩm truyền thống được người lớn, trẻ nhỏ mặc bất cứ nơi đâu. Đó có thể là hình ảnh thấp thoáng xa xa bên những mái nhà sàn hay trên nương, trên rẫy; là màu áo đồng phục rực rỡ được khoác trên mình học sinh trong trường học hay màu áo trầm tối nghiêm túc được khoác trên mình của các cán bộ công chức xã… Trang phục thổ cẩm ngày càng phổ biến, đi vào cuộc sống trong cộng đồng, chứ không chỉ xuất hiện trong các lễ hội của dân tộc như A Riêu Ping, lễ mừng lúa mới, cưới hỏi…

Theo bà Hồ Thị Kim Cúc, Phó Chủ tịch UBND huyện Đakrông, để bảo vệ, giữ gìn nét văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc, huyện Đakrông đã kêu gọi các tổ chức, dự án nước ngoài quan tâm, hỗ trợ để phát huy, khai thác lại các tiềm năng, lợi thế có sẵn của nghề. Nhờ vậy, nghề dệt thổ cẩm truyền thống của địa phương ngày càng phát triển. Hiện nay, nhiều cơ quan đoàn thể của huyện Đakrông đã sử dụng các sản phẩm dệt để may đồ trang phục công sở, lễ hội và phục vụ cho cuộc sống hàng ngày. Với sự đồng sức, đồng lòng của chính quyền và bà con, nghề dệt thổ cẩm truyền thống sẽ hồi sinh, ngày càng phát triển.

(dantocmiennui.com)
Tin cùng chuyên mục
Xôi tím của người Thái trên đất Tây Nguyên

Xôi tím của người Thái trên đất Tây Nguyên

Ngày hội văn hóa các dân tộc được TP. Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk tổ chức thường niên. Ngoài các tiết mục văn hóa dân gian, thi nghề truyền thống, phần thi ẩm thực luôn thu hút du khách. Cùng với vô số món ngon đặc trưng của đồng bào DTTS tại chỗ, xôi tím của người Thái tạo ấn tượng đặc biệt bởi màu sắc đẹp mắt từ một loại cây rừng với ý nghĩa tượng trưng cho sự no đủ, trù phú.
Tin nổi bật trang chủ
“Tỉnh Bắc Kạn cần phát huy thế mạnh, tập trung giải quyết những khó khăn đặc thù ở vùng đồng bào DTTS”

“Tỉnh Bắc Kạn cần phát huy thế mạnh, tập trung giải quyết những khó khăn đặc thù ở vùng đồng bào DTTS”

Đó là ý kiến phát biểu của Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh tại buổi làm việc với Tỉnh ủy, UBND tỉnh Bắc Kạn về thực hiện công tác dân tộc, công tác triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế -xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số ̣̣(DTTS) và miền núi giai đoạn 2021-2030 (gọi tắt là Chương trình MTQG), ngày 16/1/2022, tại tỉnh Bắc Kạn.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc gặp mặt cán bộ hưu trí cao cấp khu vực miền Trung

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc gặp mặt cán bộ hưu trí cao cấp khu vực miền Trung

Thời sự - PV - 21:21, 16/01/2022
Nhân dịp Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022, chiều 16/1, tại thành phố Đà Nẵng, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc và Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng dự buổi gặp mặt thân mật các cán bộ hưu trí cao cấp trên địa bàn các tỉnh miền Trung.
Tái hiện Nghi lễ tiến Ngự lịch năm Nhâm Dần 2022

Tái hiện Nghi lễ tiến Ngự lịch năm Nhâm Dần 2022

Sắc màu 54 - PV - 21:15, 16/01/2022
Vừa qua, tại Hoàng Thành Thăng Long, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long-Hà Nội tổ chức nghi lễ tiến Ngự lịch, nghi lễ từ thời nhà Lê, ban lịch cho bách quan, muôn dân.
Chủ tịch nước thăm và làm việc tại Bộ Tư lệnh Quân khu 5

Chủ tịch nước thăm và làm việc tại Bộ Tư lệnh Quân khu 5

Thời sự - PV - 19:56, 16/01/2022
Chiều 16/1, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc và Đoàn công tác đã đến thăm, làm việc với Bộ Tư lệnh Quân khu 5.
Đoàn công tác Vụ Địa phương II thăm và tặng quà Tết tại huyện Đức Cơ tỉnh Gia Lai

Đoàn công tác Vụ Địa phương II thăm và tặng quà Tết tại huyện Đức Cơ tỉnh Gia Lai

Tin địa phương - Huỳnh Đại - 19:43, 16/01/2022
Tiếp tục chuyến thăm và tặng quà nhân dịp Tết cổ truyền Nhâm Dần 2022, ngày 16/1, Đoàn công tác của Vụ địa Phương II (thuộc UBDT) do bà Phạm Thị Phước An - Vụ Phó Vụ Địa phương II làm Trưởng đoàn đã đến thăm, tặng quà Tết tại huyện Đức Cơ, tỉnh Gia Lai.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh thăm, chúc Tết tại tỉnh Bắc Kạn

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh thăm, chúc Tết tại tỉnh Bắc Kạn

Thời sự - Thanh Huyền - 19:32, 16/01/2022
Ngày 16/1/2022, tại huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn, Đoàn công tác của Ủy ban Dân tộc do Ủy viên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh làm Trưởng đoàn đã thăm, tặng quà đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Bắc Kạn nhân dịp Tết nguyên đán Nhâm Dần 2022.
Người có uy tín làm giàu từ cây thuốc nam

Người có uy tín làm giàu từ cây thuốc nam

Có lẽ người dân thôn Yên Sơn (nơi có 100% đồng bào dân tộc Dao sinh sống), xã Ba Vì, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội đã rất quen thuộc với cái tên Lý Văn Phủ. Ông là Người có uy tín tiêu biểu của thôn với những đóng góp, cống hiến đem lại nhiều lợi ích cho cộng đồng dân cư thôn Yên Sơn nói riêng, xã Ba Vì nói chung. Đặc biệt, ông cũng là người tiên phong trong phát triển kinh tế gia đình với mô hình trồng cây dược liệu và bán thuốc nam gia truyền.
Ngày 16/1: Việt Nam có 15.684 ca mắc COVID-19 và 9.326 ca khỏi bệnh

Ngày 16/1: Việt Nam có 15.684 ca mắc COVID-19 và 9.326 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 18:20, 16/01/2022
Ngày 16/1, Việt Nam có 15.684 ca mắc mới COVID-19 tại 61 tỉnh, thành phố trong đó có 11.196 ca trong cộng đồng. Trong ngày, cả nước có 9.326 bệnh nhân COVID-19 được công bố khỏi bệnh.
Nắng mới nơi đầu nguồn Cu Đê

Nắng mới nơi đầu nguồn Cu Đê

Phóng sự - PV - 16:45, 16/01/2022
Năm 1998, một lần đi công tác lên Tà Lang - Giàn Bí (xã Hòa Bắc, huyện Hòa Vang), tôi tình cờ gặp hai cô gái Cơ Tu lội qua suối Cầu Sụp - người dân địa phương gọi thế, dựa theo hai trụ cầu trơ trọi còn sót lại giữa suối từ thời Pháp thuộc. Trong khoảnh khắc dòng nước trong veo giấu vào lòng những tia nắng chiều tím đỏ, tôi chụp được bức ảnh hai sơn nữ chân trần, vô tư nghịch nước. Chiếc gùi trên vai nghiêng cả hoàng hôn…
Bảo Yên (Lào Cai): Tình trạng thủy điện tích nước gây sạt lở, nứt nhà dân... chưa có hồi kết ?

Bảo Yên (Lào Cai): Tình trạng thủy điện tích nước gây sạt lở, nứt nhà dân... chưa có hồi kết ?

Tiếng nói từ cơ sở - Trọng Bảo - 16:30, 16/01/2022
Ngày 9/11/2021, báo Điện tử Dân tộc và Phát triển đã đăng bài viết “Nhà máy Thủy điện Bắc Cuông tích nước gây ngập úng - Người dân bức xúc” phản ánh về việc Nhà máy Thủy điện Bắc Cuông dâng nước gây ngập, sạt lở đất sản xuất của người dân. Câu chuyện chưa có hồi kết khi mà việc đền bù những thiệt hại chưa được giải quyết, thì trong những ngày vừa qua, rất nhiều hộ dân trên địa bàn thị trấn Phố Ràng, xã Phúc Khánh, huyện Bảo Yên (Lào Cai) tiếp tục phải sống trong lo sợ, khi Nhà máy Thủy điện Phúc Long tích nước gây sạt lở bờ sông, nứt nhiều ngôi nhà của người dân sống trên địa bàn.
Nhiều lao động tại TP Đà Nẵng không về quê đón Tết

Nhiều lao động tại TP Đà Nẵng không về quê đón Tết

Xã hội - Minh Ngọc - 16:07, 16/01/2022
Dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp và thu nhập trong năm bị giảm sút nên nhiều lao động tại TP Đà Nẵng đang do dự với quyết định về quê đón Tết hay ở lại.
Quá tải rác tại Bệnh viện điều trị F0, Khẩn cấp xây dựng lò đốt rác

Quá tải rác tại Bệnh viện điều trị F0, Khẩn cấp xây dựng lò đốt rác

Tin địa phương - Song Vy - 15:58, 16/01/2022
Sáng ngày 16/1/2022, Ông Huỳnh Quốc Việt, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau đã ban hành lệnh khẩn cấp xây dựng công trình nhà chứa rác và mua sắm lò đốt rác y tế tại Bệnh viện Sản - Nhi Cà Mau.