Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phát triển nguồn nhân lực vùng DTTS: Cần một giải phá toàn diện và lâu dài

PV - 08:57, 28/08/2018

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và cuộc cách mạng 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ, việc nâng cao chất lượng nhân lực vùng DTTS và miền núi là đòi hỏi cấp thiết. Tuy nhiên, đây không phải là vấn đề có thể giải quyết trước mắt mà cần những giải pháp toàn diện và lâu dài.

Theo ông Điểu Mưu, Phó Vụ trưởng Vụ Địa phương II (Ủy ban Dân tộc), nguồn nhân lực là tổng hòa các tiêu chí, gồm: thể lực, trí lực và tâm lực (những phẩm chất tinh thần như tính năng động và thích ứng với môi trường mới, ý thức phấn đấu cầu thị,…). Do vậy, để đánh giá chất lượng nguồn nhân lực của một quốc gia, địa phương hay một khu vực đều phải nhìn nhận ở cả ba khía cạnh này.

Tỷ lệ lao động từ 15 tuổi trở lên qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật ở vùng DTTS và miền núi rất thấp. (Ảnh minh họa) Tỷ lệ lao động từ 15 tuổi trở lên qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật ở vùng DTTS và miền núi rất thấp.
(Ảnh minh họa)

Vậy chất lượng nguồn nhân lực ở vùng DTTS và miền núi hiện đang ở mức nào? Cách đây 3 năm, cuộc tổng điều tra thực trạng kinh tế-xã hội 53 DTTS với quy mô lớn nhất từ trước đến nay đã cho thấy một đáp án rất cụ thể. Kết quả cho thấy, nguồn nhân lực vùng DTTS và miền núi dù không yếu về thể lực nhưng hiện có nhiều hạn chế về trí lực và tâm lực.

Theo kết quả điều tra, với điều kiện kinh tế, đời sống và các dịch vụ y tế không ngừng được tăng cường, các chỉ số về thể trạng sức khỏe, chiều cao, cân nặng,… của đồng bào các DTTS đã có chuyển biến rất tích cực. Đặc biệt, tuổi thọ bình quân của các DTTS đã xấp xỉ bằng mức bình quân chung cả nước (tại thời điểm điều tra năm 2015, tuổi thọ bình quân người DTTS đạt 69,88 năm, còn tuổi thọ bình quân cả nước là 73,23 năm).

Tuy nhiên, chất lượng nguồn nhân lực vùng DTTS và miền núi lại thực sự đáng lo ngại ở khía cạnh trí lực. Trong trả lời chất vấn trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 13/8, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Đỗ Văn Chiến đã nêu: trong 53 DTTS anh em hiện có 32 dân tộc tỷ lệ tốt nghiệp đại học dưới 1%, còn 3 dân tộc chưa có người học đại học.

Còn theo điều tra thực trạng kinh tế-xã hội 53 DTTS năm 2015, ở vùng DTTS và miền núi, tỷ lệ lao động từ 15 tuổi trở lên qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật rất thấp (6,11%). Đặc biệt, có 12/53 dân tộc tỷ lệ lao động qua đào tạo ở mức dưới 2%. Thực tế vẫn còn nhiều người DTTS trong độ tuổi đi học không biết đọc, biết viết chữ phổ thông...

Về vấn đề “tâm lực” của nguồn nhân lực DTTS, mặc dù có tố chất cần cù, chịu khó, có sức khỏe,… nhưng đa phần lao động DTTS không năng động và khó thích ứng với môi trường mới. Đơn cử như với lao động xuất khẩu là người DTTS, trong phiên trả lời chất vấn ngày 13/8, Bộ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung cũng đã thẳng thắn thừa nhận, dù rất quan tâm thực hiện xuất khẩu lao động cho khu vực khó khăn, nhưng với lao động là người DTTS thì sẽ vất vả hơn nhiều. Do lao động khu vực này rụt rè, ngại giao tiếp nên thường phải bố trí 2-3 lao động thân quen (cùng quê, cùng dân tộc,…) vào một chỗ làm việc để các em chăm sóc, hỗ trợ lần nhau.

Còn theo ông Điểu Mưu, Phó Vụ trưởng Vụ Địa phương II (Ủy ban Dân tộc), một hạn chế về tâm lực của lao động DTTS hiện nay là tâm lý luôn bằng lòng với những gì có sẵn, đã có, thiếu ý thức phấn đấu để tự lực vươn lên thoát nghèo; thụ động trong học tập, lao động, tìm kiếm việc làm… Đây là thực tế khiến nhiều chính sách đầu tư, hỗ trợ phát triển kinh tế-xã hội vùng DTTS và miền núi chưa hiệu quả, do đối tượng thụ hưởng thiếu ý chí vươn lên.

Có thể thấy, muốn thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội, giảm nghèo bền vững vùng đồng bào DTTS, các địa phương cần chủ động thông qua các chính sách, chương trình, hành động cụ thể để tiếp tục đẩy mạnh phát triển toàn diện nguồn nhân lực. Nhưng để phát triển nguồn nhân lực vùng DTTS và miền núi thì cần phải giải quyết những tồn tại ở cả ba khía cạnh: thể lực, trí lực và tâm lực. Đây là vấn đề không dễ, khó có thể giải quyết trước mắt là cần những giải pháp toàn diện, lâu dài.

Muốn thực hiện được, trên hết cần phải xây dựng và hoàn thiện hệ thống chính sách và công cụ khuyến khích và thúc đẩy phát triển nhân lực vùng DTTS và miền núi. Đó là chính sách việc làm; chính sách huy động các nguồn lực trong xã hội cho phát triển nhân lực; đào tạo và dạy nghề theo hướng hiện đại, phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội của từng địa phương. Ðối với những tỉnh nghèo, vùng đông đồng bào DTTS, cùng với chính sách chung, cần đặc biệt coi trọng phát triển toàn diện giáo dục và đào tạo...

SỸ HÀO

Tin nổi bật trang chủ
Điều khác biệt độc đáo ở trang phục người Bru - Vân Kiều

Điều khác biệt độc đáo ở trang phục người Bru - Vân Kiều

Người Bru - Vân Kiều phần lớn định cư ở vùng núi phía Tây các tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên - Huế. Trang phục truyền thống là một trong những yếu tố quan trọng để làm nên bản sắc văn hóa của đồng bào Bru-Vân Kiều.
Thua Indonesia, U16 Việt Nam ngậm ngùi về nhì giải Đông Nam Á

Thua Indonesia, U16 Việt Nam ngậm ngùi về nhì giải Đông Nam Á

Thể thao - PV - 21:35, 12/08/2022
Ở trận chung kết U16 Đông Nam Á 2022 tối nay, U16 Việt Nam đã để thua chủ nhà U16 Indonesia với tỷ số 0-1.
Lào Cai: 1 người mất tích, 1 người bị thương nặng do mưa lũ

Lào Cai: 1 người mất tích, 1 người bị thương nặng do mưa lũ

Tin địa phương - Trọng Bảo - 21:17, 12/08/2022
Thông tin từ Văn phòng Ban chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn tỉnh Lào Cai cho biết, do ảnh hưởng của hoàn lưu Bão số 2, đêm 11 rạng sáng 12/8, trên địa bản tỉnh Lào Cai có mưa vừa, mưa to gây thiệt hại về người và tài sản hoa màu.
Đắk Lắk: Phát động chuyển đổi số tại xã vùng sâu

Đắk Lắk: Phát động chuyển đổi số tại xã vùng sâu

Khoa học - Công nghệ - Lê Hường - Thu Hằng - 21:15, 12/08/2022
Trong khuôn khổ thực hiện mô hình chuyển đổi số cấp xã trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk năm 2022, sáng 12/8, tại Nhà văn hóa xã Phú Lộc, huyện Krông Năng (tỉnh Đắk Lắk) đã diễn ra Lễ phát động thực hiện chuyển số.
Giải Marathon quốc tế “Chạy trên cung đường Hạnh phúc” năm 2022 sẽ diễn ra vào tháng 10

Giải Marathon quốc tế “Chạy trên cung đường Hạnh phúc” năm 2022 sẽ diễn ra vào tháng 10

Thể thao - Văn Hoa - 21:15, 12/08/2022
Theo Kế hoạch 204/KH-UBND ngày 8/8/2022 của UBND tỉnh Hà Giang, Giải Marathon quốc tế “Chạy trên cung đường Hạnh phúc” tỉnh Hà Giang lần thứ IV năm 2022 sẽ được tổ chức vào ngày 9/10.
Tặng quà cho 228 học sinh DTTS trước thềm năm học mới

Tặng quà cho 228 học sinh DTTS trước thềm năm học mới

Xã hội - Lê Hường - 21:13, 12/08/2022
Ngày 12/8, Công ty Cổ phần Tập đoàn Tân Mai phối hợp với UBND huyện Lắk, UBND xã Đắk Phơi, huyện Lắk (tỉnh Đắk Lắk) tổ chức Chương trình “Cùng em tới trường”, trao tặng tập vở cho 228 em học sinh tiểu học là con đồng bào các DTTS các buôn Jiê Júk và Liêng Keh, xã Đắk Phơi.
Trải nghiệm Trà Vinh

Trải nghiệm Trà Vinh

Trong bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp của Đồng bằng sông Cửu Long, tỉnh Trà Vinh là một gam màu xanh mát bởi những cánh đồng lúa, vườn cây hoa trái, cùng hệ thống kênh, rạch và bãi biển trải dài thơ mộng. Đến với Trà Vinh, bạn còn được được thưởng lãm kiến trúc độc đáo của 150 ngôi chùa Khmer và những lễ hội mang đậm nét văn hóa dân tộc diễn ra quanh năm vô cùng hấp dẫn.
Kiên Giang: Bàn giao 4/10 căn nhà cho hộ nghèo DTTS do UBDT vận động hỗ trợ

Kiên Giang: Bàn giao 4/10 căn nhà cho hộ nghèo DTTS do UBDT vận động hỗ trợ

Chính sách dân tộc - S.Vy - H.Diễm - 21:11, 12/08/2022
Ngày 11/8, Ban Dân tộc tỉnh Kiên Giang đã bàn giao 4/10 căn nhà cho hộ nghèo DTTS trên địa bàn huyện biên giới Giang Thành (tỉnh Kiên Giang).
5 người tử vong, 2 người mất tích do mưa lũ tại các tỉnh miền núi phía Bắc

5 người tử vong, 2 người mất tích do mưa lũ tại các tỉnh miền núi phía Bắc

Tin tức - Nguyệt Anh (T/h) - 20:00, 12/08/2022
Theo thông tin từ Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng, chống thiên tai, những ngày vừa qua, ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 2, tại các tỉnh miền núi phía Bắc đã có mưa lớn, gây thiệt hại nghiêm trọng về người. Tính đến chiều ngày 12/8, mưa lũ ở miền núi phía Bắc làm 5 người chết và 2 người mất tích tại các tỉnh Hòa Bình, Lào Cai, Phú Thọ, Bắc Giang.
Giải pháp nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh phục vụ Nhân dân

Giải pháp nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh phục vụ Nhân dân

Thời sự - PV - 19:11, 12/08/2022
Chiều 12/8, tại Nhà Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã dự Tọa đàm về dự án Luật Khám bệnh, chữa bệnh (sửa đổi).
Lịch thi đấu vòng loại của đội xe tăng Việt Nam ở Army Games 2022

Lịch thi đấu vòng loại của đội xe tăng Việt Nam ở Army Games 2022

Thể thao - Giải trí - Hoàng Minh - 18:25, 12/08/2022
Ban tổ chức Hội thao quân sự Army Games 2022 đã công bố lịch thi đấu của các đội tuyển tham gia môn "Xe tăng hành tiến" tại Nga.
Việt Nam đăng cai tổ chức trực tiếp Diễn đàn du lịch Mekong năm 2022

Việt Nam đăng cai tổ chức trực tiếp Diễn đàn du lịch Mekong năm 2022

Nhìn ra thế giới - Nguyệt Anh - 18:24, 12/08/2022
Diễn đàn Du lịch Mekong 2022 nhằm tái thiết, làm mới ngành du lịch, hướng tới thúc đẩy hành động thực tế và xây dựng ngành du lịch Tiểu vùng tự cường, toàn diện, bền vững và thành công hơn.