Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phát triển du lịch gắn với bảo tồn di sản

PV - 16:08, 13/08/2018

Khi du lịch được xác định là ngành kinh tế chủ lực, đồng nghĩa với loại hình văn hóa vật thể, phi vật thể, hệ thống di tích thiên nhiên, lịch sử, văn hóa chính là nguồn tài nguyên du lịch lớn, góp phần quan trọng tạo nên sự hấp dẫn, độc đáo cho sản phẩm du lịch giữa các vùng miền, địa phương. Tuy nhiên, trên thực tế, đã có nhiều trường hợp di sản bị xâm hại khi đưa vào khai thác du lịch. Vậy làm thế nào để vừa có thể bảo tồn nguyên vẹn di sản mà vẫn kết hợp để phát triển du lịch?

du lịch Phố cổ Hội An (tỉnh Quảng nam) là một trong những địa phương làm tốt công tác bảo tồn di sản gắn với phát triển du lịch.

Cần nhìn nhận đúng hướng

Theo thống kê của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cả nước có gần 40.000 di tích (trong đó gần 10.000 di tích cấp tỉnh, thành phố, 3.463 di tích quốc gia, 95 di tích quốc gia đặc biệt); 61.669 di sản văn hóa phi vật thể (trong đó 249 di sản được đưa vào Danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia); 161 bảo tàng, 142 bảo vật quốc gia và trên 3 triệu tài liệu, hiện vật. Nổi bật trong số đó là 8 di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, 12 di sản văn hóa phi vật thể và 7 di sản tư liệu được UNESCO công nhận.

Với kho tàng di sản thiên nhiên và văn hoá, vật thể và phi vật thể đồ sộ ấy, du lịch chính là cầu nối hữu hiệu giúp quảng bá, phát huy giá trị di sản, mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng, từ đó giới thiệu hình ảnh, văn hóa Việt Nam tới công chúng cả nước, bạn bè quốc tế.

Theo thống kê của Tổng cục Du lịch Việt Nam, năm 2017, quần thể di tích Cố đô Huế đón khoảng 3 triệu lượt khách, trong đó có hơn 1,8 triệu lượt khách quốc tế, thu hơn 320 tỷ đồng từ bán vé; Khu phố cổ Hội An (Quảng Nam) đón 1,96 triệu lượt khách, thu về 219 tỷ đồng từ bán vé… Như vậy, có thể thấy giữa hoạt động bảo tồn, phát huy di sản văn hóa với phát triển du lịch có mối quan hệ mật thiết. Nếu biết quản lý, sử dụng đúng hướng, di sản sẽ là nguồn lực lớn mang đến lợi nhuận lâu dài, bền vững cho du lịch nói riêng và nền kinh tế-xã hội nói chung.

Tuy nhiên, từ thực tiễn để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế, dựa trên khai thác di sản, phần lớn thua thiệt thường thuộc về di sản khi công tác bảo tồn chưa được coi trọng đúng mức. Bằng chứng là để đánh đổi cho những công trình hoành tráng như các khu du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, hệ thống cáp treo…; hàng trăm nghìn ha rừng đã biến mất, nhiều bãi biển đẹp bị biến dạng, nhiều dãy núi bị tàn phá và cùng với đó là sự biến đổi hệ sinh thái tự nhiên cũng như môi trường văn hóa của cộng đồng dân cư trong khu vực.

Mới đây, dư luận lại tiếp tục ngỡ ngàng, đau xót khi một “công trình du lịch đồ sộ” hàng ngàn bậc thang lên núi Cái Hạ “mọc ngay” giữa vùng lõi Khu di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới Tràng An (Ninh Bình) mà không hề được cấp phép; tượng Bà Chúa Xứ thứ hai cũng được doanh nghiệp lén lút thi công trên núi Sam (An Giang). Dù các công trình này đã được tháo dỡ, nhưng những tổn thương gây ra đối với cảnh quan, hệ sinh thái di sản khó có thể khắc phục.

Như vậy, nếu phát huy di sản bằng con đường du lịch, đặt mục tiêu kinh tế lên trên thì chỉ mang đến những lợi ích ngắn hạn trước mắt mà để lại hậu quả lâu dài.

Hài hòa giữa phát triển với bảo tồn

Tại Hội nghị về “Bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa Việt Nam vì sự phát triển bền vững” vừa qua, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc kể lại câu chuyện trong buổi tiếp một vị hoàng thân của Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất năm 2017, vị khách này đã nói với Thủ tướng rằng: “Chúng tôi có thể tạo ra bãi biển hay quả núi mới, thậm chí tạo ra người máy, nhưng chúng tôi ghen tị vì Việt Nam may mắn có quá nhiều di sản thiên nhiên và văn hoá vật thể và phi vật thể” . Qua câu chuyện, Thủ tướng nhấn mạnh, “Vì thế, tuyệt đối không phá huỷ, làm hỏng hay hy sinh di sản vì bất kỳ lý do gì để phục vụ phát triển. Để mất di sản, dù chỉ là một phần cũng chính là bắn súng vào quá khứ, đánh mất bản sắc dân tộc” .

Cần gắn kết trách nhiệm giữa người làm du lịch và cơ quan quản lý di sản để làm tốt mục tiêu phát triển du lịch gắn với bảo tồn di sản. (Ảnh minh họa) Cần gắn kết trách nhiệm giữa người làm du lịch và cơ quan quản lý di sản để làm tốt mục tiêu phát triển du lịch gắn với bảo tồn di sản. (Ảnh minh họa)

Trước đó, một số địa phương đã làm tốt giữa việc hài hòa bảo tồn di sản kết hợp phát triển kinh tế, đơn cử như tỉnh Phú Thọ. Sau khi di sản hát Xoan chính thức được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào ngày 8/12/2017, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ đã tổ chức các chương trình giới thiệu về miền đất tổ, kết nối các doanh nghiệp du lịch để tìm ra các sản phẩm phù hợp phục vụ nhu cầu du khách. Đưa hát Xoan thành sản phẩm du lịch, đồng thời nhằm bảo tồn di sản này đang là mục tiêu của ngành Du lịch tỉnh Phú Thọ.

Ông Nguyễn Đắc Thủy, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ cho biết: “Chúng tôi có chương trình đào tạo bồi dưỡng cho các nghệ nhân vừa trình diễn cách hát thờ thần, vừa trình diễn phục vụ khách du lịch, tập huấn cho họ phương pháp đón tiếp khách, giới thiệu cho họ hiểu những giá trị của di sản hát Xoan với các đoàn khách tùy các đối tượng khác nhau” .

Như vậy, để giải quyết hài hòa câu chuyện phát triển du lịch gắn với bảo tồn nguyên vẹn di sản, cần có sự gắn kết trách nhiệm chặt chẽ hơn nữa giữa những người làm du lịch và những cơ quan quản lý di sản, để hạn chế các tác động của con người đến di sản ở mức độ cho phép.

HỒNG MINH

Tin cùng chuyên mục
“Trường Sơn Xanh” mở lối cho phụ nữ Pa Kô làm du lịch

“Trường Sơn Xanh” mở lối cho phụ nữ Pa Kô làm du lịch

Tiếng khèn bè, điệu múa Ra Zooc và nhiều hoạt động trải nghiệm khác của người Pa kô ở làng A Nôr, xã Hồng Kim (A Lưới, Thừa Thiên- Huế) trong những Homestay, đã níu bước chân du khách. Từ dự án Trường Sơn Xanh tập huấn làm du lịch, những người phụ nữ Pa kô dần biến ngôi làng thân yêu của mình trở thành địa điểm du lịch hấp dẫn.
Tin nổi bật trang chủ
Đề phòng lũ quét, sạt lở đất tại các tỉnh Yên Bái, Lào Cai, Quảng Ninh

Đề phòng lũ quét, sạt lở đất tại các tỉnh Yên Bái, Lào Cai, Quảng Ninh

Tin tức - Nguyệt Anh - 8 phút trước
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, từ 8 giờ 15 phút đến 13 giờ 15 phút ngày 2/10, tại khu vực các tỉnh Yên Bái, Quảng Ninh, Lào Cai tiếp tục có mưa với lượng mưa tích lũy phổ biến từ 30-50mm, có nơi trên 80mm. Vùng miền núi thuộc các tỉnh Yên Bái, Lào Cai, Quảng Ninh tỉnh đề phòng lũ quét, sạt lở đất...
Đoàn Thiên Ân đăng quang Hoa hậu Hòa bình Việt Nam 2022

Đoàn Thiên Ân đăng quang Hoa hậu Hòa bình Việt Nam 2022

Giải trí - Nguyệt Anh - 1 giờ trước
Vượt qua 49 thí sinh đến từ mọi miền đất nước, người đẹp Đoàn Thiên Ân, sinh năm 2000, tại tỉnh Long An, đã đăng quang ngôi vị Hoa hậu Hòa bình Việt Nam 2022.
Tiếp tục nuôi dưỡng khát vọng khởi nghiệp, sáng tạo của thanh niên

Tiếp tục nuôi dưỡng khát vọng khởi nghiệp, sáng tạo của thanh niên

Tin tức - Thúy Hồng - 3 giờ trước
Đó là phát biểu của Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam tại Diễn đàn thanh niên khởi nghiệp quốc gia lần thứ 3, được tổ chức ngày 1/10, tại Hà Nội.
Gia Lai: Tặng Bằng khen cho 38 tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong hoạt động tình nguyện vì cộng đồng

Gia Lai: Tặng Bằng khen cho 38 tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong hoạt động tình nguyện vì cộng đồng

Xã hội - Ngọc Thu - 23:32, 01/10/2022
Ngày 1/10, tại Trung tâm Hoạt động Thanh thiếu nhi tỉnh, Tỉnh đoàn, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh Gia Lai tổ chức Liên hoan các câu lạc bộ (CLB), đội, nhóm tình nguyện tỉnh Gia Lai lần thứ III và Ngày hội văn hóa thanh niên các dân tộc năm 2022. Tham gia có 20 CLB, đội, nhóm tình nguyện trên địa bàn tỉnh, với gần 200 đoàn viên, thanh niên.
Thái Nguyên: Trao Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp khuyến học cho 94 cá nhân tiêu biểu

Thái Nguyên: Trao Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp khuyến học cho 94 cá nhân tiêu biểu

Giáo dục - Thiên An - Mỹ Dung - 23:31, 01/10/2022
Ngày 1/10, Hội Khuyến học tỉnh Thái Nguyên tổ chức gặp mặt nhân kỷ niệm Ngày Khuyến học Việt Nam (2/10/1996 - 2/10/2022) và trao Kỷ niệm chương "Vì sự nghiệp khuyến học".
Sự kỳ diệu của âm thanh

Sự kỳ diệu của âm thanh

Foley Artist (người tái tạo âm thanh) chính là những nghệ sĩ thầm lặng phía sau màn ảnh nhỏ. Với những đạo cụ khá đơn giản như pít tông để mô phỏng âm thanh của tiếng vó ngựa, cần tây mô phỏng tiếng gãy xương, hay dẫm chân lên cát mô phỏng việc đi trên con đường đầy tuyết..., họ đã giúp mỗi thước phim, mỗi khung hình trở nên chân thực và sống động nhất. Hãy tìm hiểu cách tạo ra âm thanh đầy thú vị này cùng Báo Dân tộc và Phát triển nhé!
Đắk Lắk: Bế giảng, trao chứng nhận cho lớp truyền dạy cồng chiêng nữ Ê Đê Bih

Đắk Lắk: Bế giảng, trao chứng nhận cho lớp truyền dạy cồng chiêng nữ Ê Đê Bih

Tìm trong di sản - Lê Hường - 23:31, 01/10/2022
Ngày 1/10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk phối hợp Trung tâm Hợp tác Quốc tế tỉnh Jeolabuk, Hàn Quốc tổ chức Lễ bế giảng lớp truyền dạy cồng chiêng trẻ Ê Đê Bih tại thị trấn Buôn Trấp, huyện Krông Ana.
Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9 năm 2022

Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9 năm 2022

Tin tức - Hoàng Quý - 21:53, 01/10/2022
Ngày 01/10, tại Hà Nội, Văn phòng Chính phủ tổ chức họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9, cung cấp thông tin cho báo chí về tình hình phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) tháng 9 và 9 tháng đầu năm. Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Trần Văn Sơn - Người phát ngôn của Chính phủ chủ trì họp báo.
Sau bão Noru, 150 y, bác sĩ tham gia tình nguyện hiến máu

Sau bão Noru, 150 y, bác sĩ tham gia tình nguyện hiến máu

Sức khỏe - Khánh Ngân - 20:00, 01/10/2022
Ngày 1/10, trước tình trạng thiếu hụt nguồn máu, tiểu cầu dự trữ tại Bệnh viện Trung ương Huế, 150 y, bác sĩ đã tình nguyện tham gia hiến máu, tiểu cầu để kịp thời cấp cứu và điều trị cho bệnh nhân.
Toàn văn bài phát biểu của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tại Lễ phát động hưởng ứng Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2022

Toàn văn bài phát biểu của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tại Lễ phát động hưởng ứng Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2022

Thời sự - BĐT - 19:05, 01/10/2022
Sáng 1/10, nhân Ngày Quốc tế Người cao tuổi, tại Hưng Yên, Hội Người cao tuổi Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Hưng Yên tổ chức Lễ phát động hưởng ứng Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2022 với chủ đề “Chung tay chăm sóc người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn”. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tham dự và phát biểu tại Lễ phát động. Báo Điện tử Dân tộc và Phát triển trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Chủ tịch nước.
Ngày 1/10: Việt Nam có 671 ca mắc mới COVID-19

Ngày 1/10: Việt Nam có 671 ca mắc mới COVID-19

Tin tức - BĐT - 17:55, 01/10/2022
Ngày 1/10, Việt Nam có 671 ca mắc mới COVID-19 và 727 bệnh nhân COVID-19 được công bố khỏi bệnh. Trong ngày, cả nước có 01 ca tử vong tại Cần Thơ và 91 ca COVID-19 nặng đang điều trị.