Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nhìn ra thế giới

Những tộc người xăm mình ở Đông Nam Á

Tấn Vịnh - 16:58, 02/08/2021

Theo các nhà nghiên cứu, xăm mình có từ rất lâu, vào thời kỳ đồ đá. Xăm mình không chỉ là hình thức làm đẹp mà còn có ý nghĩa ma thuật. Theo quan niệm của nhiều tộc người, hình xăm ngoài tác dụng thẩm mỹ, gây ấn tượng với người xung quanh, nó còn mang ý nghĩa tín ngưỡng, bảo vệ sức khoẻ và là một trong những dấu hiệu để nhận biết người quen, họ hàng.

Cụ bà dân tộc Chin ở Myanmar với hình xăm trên gương mặt (Ảnh: Tấn Vịnh)
Cụ bà dân tộc Chin ở Myanmar với hình xăm trên gương mặt (Ảnh: Tấn Vịnh)

Trước đây, ở vùng Trường Sơn - Tây Nguyên, các dân tộc như Brâu, Xơ Đăng, Cơ Tu có tục xăm mình, tiêu biểu nhất là người Brâu ở làng Đăk Mế, xã Bờ Y, huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum. Phụ nữ dân tộc Brâu có tục xăm mặt và cà răng căng tai. Người Cơ Tu ở miền núi Quảng Nam cũng nổi tiếng với tục xăm mình. Nghệ thuật xăm mình của đồng bào Cơ Tu được Le Pichon đề cập đến trong một công trình nghiên cứu dân tộc học: “Họ thường xăm những hình vẽ kỳ lạ; trên trán hình padil ya ýa (người đàn bà nhảy múa); ở hai mép xăm mặt trời; hai lông mày kéo dài ra bằng một loạt những chấm lớn màu đen ra đến phần trên lỗ tai; trên mình xăm sao và hình chữ thập”.

Phụ nữ dân tộc Chin ở Myanmar với hình xăm chữ Y trên trán (Ảnh: Tấn Vịnh)
Phụ nữ dân tộc Chin ở Myanmar với hình xăm chữ Y trên trán (Ảnh: Tấn Vịnh)

Các tộc người cư trú ở vùng Đông Nam Á lục địa từ thời xa xưa cũng đã phổ biến về tục xăm mặt và xăm mình. Những người phụ nữ dân tộc Chin ở tiểu bang Chin thuộc khu vực miền núi hẻo lánh phía tây Myanmar, từ lâu đã nổi tiếng với khuôn mặt xăm hình. Truyền thuyết của người Chin kể rằng một vị vua đi ngang qua ngôi làng, thấy phụ nữ ở đây xinh đẹp nên đã bắt về làm vợ. Từ đó, các gia đình người Chin, khi con gái lên 11-15 tuổi thì bắt đầu xăm lên mặt như là cách hủy hoại dung nhan xinh đẹp để chúng không bị bắt cóc bởi các ông vua ham sắc. Về sau, xăm mặt trở thành tập tục gắn với quan niệm thẩm mỹ của tộc người. Myanmar có đến 6 nhóm Chin khác nhau, mỗi nhóm bộ tộc lại có những hình xăm đặc trưng, có thể xăm toàn bộ khuôn mặt hay thậm chí là xuống tới cổ. Hình xăm phổ biến là chữ y, chấm tròn, đường kẻ theo hàng, hình mạng nhện hay những đường vằn lớn dữ tợn như mặt hổ nên các người ngoài tộc trong vùng gọi họ là “người mặt hổ”.

Phụ nữ dân tộc Butbut, làng Buscalan, vùng Kalinga, ở miền Bắc Philippines với hình xăm trên hai cánh tay (Ảnh: Tấn Vịnh)
Phụ nữ dân tộc Butbut, làng Buscalan, vùng Kalinga, ở miền Bắc Philippines với hình xăm trên hai cánh tay (Ảnh: Tấn Vịnh)

Vùng Đông Nam Á hải đảo cũng có nhiều tộc người giữ tập quán xăm mình. Bộ lạc Butbut, một nhóm dân tộc thiểu số sinh sống tại làng Buscalan, vùng Kalinga, ở miền Bắc Philippines cũng nổi tiếng không kém với nghệ thuật xăm mình. 

Theo truyền thống, những hình xăm bằng tay này chỉ dành cho những chiến binh Butbut bản xứ. Phụ nữ vùng Kalinga coi xăm mình là một cách làm đẹp. Hình xăm đại diện cho nhan sắc và địa vị của người phụ nữ. Còn đối với nam giới, họ xăm để thể hiện những việc dũng cảm mà họ đã làm, đặc biệt là những buổi săn bắn đầy mạo hiểm. 

Mỗi loại hình xăm và diện tích xăm trên da cũng thể hiện những thành tích mà người đó đạt được. Thanh niên tộc người Dayak sinh sống ở đảo Borneo, Malaysia, trước khi trở thành một chiến binh phải trải qua nghi lễ xăm mình. Nghi lễ này được tiến hành tại một ngôi nhà truyền thống trước sự chứng kiến của đông đảo các thành viên trong bộ tộc. Những người phụ nữ trong bộ tộc đảm nhiệm công việc xăm mình.

Đàn ông dân tộc Bubut, vùng Kalinga miền Bắc Philippines với hình xăm trên ngực (Ảnh: Tư liệu)
Đàn ông dân tộc Bubut, vùng Kalinga miền Bắc Philippines với hình xăm trên ngực (Ảnh: Tư liệu)

Hình xăm trên thân thể của các tộc người ở vùng Đông Nam Á là nét bí ẩn, độc đáo nhất trong tập quán trang điểm. Ngày nay, tục xăm mặt của các tộc người thiểu số ở Việt Nam hầu như không còn nữa. Ở Myanmar, tập tục này bị chính phủ xóa bỏ từ năm 1960, nhưng người Chin sinh sống ở các vùng rừng núi xa xôi, hẻo lánh vẫn chưa chịu từ bỏ tập tục, họ vẫn xăm hình cho một số người còn muốn lưu luyến với nghệ thuật trang trí trên thân thể. Còn tại đất nước Philippines, một bộ phận thanh niên trai trẻ muốn tiếp tục theo đuổi nghệ thuật xăm mình. Họ vẫn thích học kỹ thuật xăm mình từ những nghệ nhân lớn tuổi và tạo ra những hình xăm hiện đại.

Tin cùng chuyên mục
Kỷ lục Guiness cho người đàn ông đi bằng tay

Kỷ lục Guiness cho người đàn ông đi bằng tay

Vừa qua, anh Hari Chandra Giri (27 tuổi), người Nepal đã được trang kỷ lục Guiness thế giới ghi nhận là người dùng 2 tay bước xuống 50 bậc thang nhanh nhất thế giới. Tổng thời gian để anh Giri bước xuống 50 bậc thang vỏn vẹn là 12.65 giây.
Việt Nam có 2 VĐV được đề cử vào danh sách VĐV xuất sắc nhất SEA Games 31

Việt Nam có 2 VĐV được đề cử vào danh sách VĐV xuất sắc nhất SEA Games 31

Thể thao - Giải trí - Lam Anh - 1 giờ trước
Ngày 22/5, theo Phó trưởng Tiểu ban chuyên môn kỹ thuật SEA Games 31 Hoàng Quốc Vinh, Tiểu ban đã lựa chọn ra 4 gương mặt tiêu biểu để đề cử là VĐV xuất sắc nhất của SEA Games 31 lần này.
Phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của phiên chợ vùng cao

Phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của phiên chợ vùng cao

Sắc màu 54 - Tuệ An - 1 giờ trước
Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) vừa có Quyết định số 1126/QĐ-BVHTTDL về việc tổ chức Lớp tập huấn về xây dựng mô hình, phương pháp bảo tồn Chợ phiên đặc trưng của đồng bào các DTTS.
Sơn La: Sạt lở đá trên Quốc lộ 37 gây ùn tắc giao thông cục bộ

Sơn La: Sạt lở đá trên Quốc lộ 37 gây ùn tắc giao thông cục bộ

Môi trường sống - BĐT - 1 giờ trước
Do ảnh hưởng của mưa kéo dài trong những ngày vừa qua, sáng 22/5, trên Quốc lộ 37 thuộc địa phận tỉnh Sơn La đã xảy ra lở đá, khiến giao thông bị ùn tắc cục bộ.
Thị xã Sa Pa: Mưa lớn gây sụt lún đường tỉnh lộ 155

Thị xã Sa Pa: Mưa lớn gây sụt lún đường tỉnh lộ 155

Tin địa phương - Trọng Bảo - 4 giờ trước
Thông tin từ UBND thị xã Sa Pa (Lào Cai) cho biết, trong những ngày qua, trên địa bàn xả ra mưa lớn kéo dài đã gây sạt lở tại một số điểm. Cụ thể, vào khoảng 00h sáng ngày 22/5 tại km 33+300 tỉnh lộ 155 thuộc địa phận xã Ngũ Chỉ Sơn, thị xã Sa Pa xảy ra vụ sụt lún đường nghiêm trọng tạo thành hố sâu 2m, rộng khoảng 100m, phạm vi ảnh hưởng khoảng 200m.
Triển lãm

Triển lãm "Kỳ ẩn Việt Nam"- Sống dậy những kiến trúc cổ

Tin tức - Hồng Minh - 5 giờ trước
Từ ngày 21/05/2022 đến hết ngày 30/05/2022, tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, 20 sáng tác đầu tay của Hoạ sĩ Nguyễn Thanh Vũ mang tên "Kỳ ẩn Việt Nam" được trung bày để giới thiệu tới du khách. Đây là Dự án Phi lợi nhuận về Văn hoá và Giáo dục Gavisto Diplomat.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 22/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 22/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về những hoạt động nổi bật kỷ niệm 132 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2022); cuộc chào xã giao của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh với Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước Xỉn-la-vông Khút-phay-thun nhân chuyến công tác tháp tùng Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ thăm chính thức nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào. Các hoạt động khác của lãnh đạo UBDT. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết: “Thiêng liêng hội thề" của tác giả Nguyễn Thanh.
Bóng đá nữ Việt Nam và người hâm mộ

Bóng đá nữ Việt Nam và người hâm mộ

Thể thao - Giải trí - Hồng Minh - 5 giờ trước
Hình ảnh khán giả xếp hàng dài chờ vào sân cổ vũ, hay rực đỏ cả một góc trời màu cờ Tổ Quốc, màu của áo cờ đỏ sao vàng trên sân vận động Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh… đã làm nức lòng trái tim của hơn 90 triệu dân Việt Nam trong trận chung kết môn bóng đá nữ SEA Games 31 gặp Thái Lan vào tối qua (21/5).
Nhiều địa phương bị thiệt hại do mưa lớn kéo dài

Nhiều địa phương bị thiệt hại do mưa lớn kéo dài

Tin tức - Nguyệt Anh (T/h) - 5 giờ trước
Trong những ngày vừa qua, tại các tỉnh miền núi phía Bắc và miền Trung, Tây Nguyên xảy ra mưa lớn kéo dài, gây thiệt hại về nhà cửa, hoa màu và sạt lở tại nhiều tuyến đường giao thông.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 22/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 22/5/2022

Media - PV - 5 giờ trước
Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về những hoạt động nổi bật kỷ niệm 132 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2022); cuộc chào xã giao của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh với Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước Xỉn-la-vông Khút-phay-thun nhân chuyến công tác tháp tùng Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ thăm chính thức nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào. Các hoạt động khác của lãnh đạo UBDT. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết: “Thiêng liêng hội thề" của tác giả Nguyễn Thanh.
Nối nhịp cầu hợp tác Việt Nam-Tây Ban Nha

Nối nhịp cầu hợp tác Việt Nam-Tây Ban Nha

Tin tức - PV - 7 giờ trước
Năm 2022 có ý nghĩa đặc biệt trong quan hệ giữa Việt Nam và Tây Ban Nha khi hai nước kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Trên chặng đường gần nửa thế kỷ qua, vượt qua mọi biến động lịch sử, mối quan hệ hữu nghị, hợp tác tốt đẹp Việt Nam-Tây Ban Nha ngày càng bền chặt và đóng góp vào sự ổn định, thịnh vượng chung của hai khu vực châu Á và châu Âu.
Đồng Tháp: Xác lập Kỷ lục Việt Nam và thế giới 200 món ăn được chế biến từ sen

Đồng Tháp: Xác lập Kỷ lục Việt Nam và thế giới 200 món ăn được chế biến từ sen

Ẩm thực - Như Tâm - 7 giờ trước
Chiều ngày 21/5, UBND tỉnh Đồng Tháp kết hợp các đơn vị tổ chức nấu 200 món ăn từ sen để xác lập Kỷ lục Việt Nam và thế giới về "Sự kiện chế biến và công diễn các món ăn từ sen nhiều nhất". Đây là sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động của Lễ hội Sen diễn ra từ ngày 19 - 21/5.