Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Người Ngái với kiến trúc “nhà phòng thủ”

Nguyệt Anh (T/h) - 17:58, 05/08/2021

Lối kiến trúc nhà phổ biến của người Ngái khi xưa là “nhà phòng thủ”. Kiến trúc nhà cho thấy lối sống khép kín, độc lập của các gia đình người Ngái.

  

Kiến trúc nhà truyền thống của người Ngái hôm nay đã có những thay đổi nhất định, tổ hợp nhà chính, nhà bếp và chuồng nuôi gia súc được bố trí theo vòng tròn nhưng nằm tách biệt nhau chứ không liên hoàn như xưa
Kiến trúc nhà truyền thống của người Ngái hôm nay đã có những thay đổi nhất định. Tổ hợp nhà chính, nhà bếp và chuồng nuôi gia súc được bố trí theo vòng tròn nhưng tách biệt nhau chứ không liên hoàn như xưa

Người Ngái trên địa bàn Thái Nguyên chỉ có khoảng gần 500 nhân khẩu, sống xen kẽ với các dân tộc khác. Tuy chỉ chiếm số lượng khá nhỏ trong cộng đồng các dân tộc thiểu số ở Thái Nguyên nhưng người Ngái có nhiều nét văn hóa đặc trưng, độc đáo.

Để thích ứng với điều kiện sinh sống ở miền núi, trước đây người Ngái xây dựng nhà ở là nhà trình tường bằng đất sét hoặc bằng gạch đất nhào nhuyễn cùng với rơm đóng khuôn thành những viên to liên kết với nhau bằng bùn non trét kín. Kiểu nhà này vừa để chống đỡ được sương mù, cái rét của mùa đông, mát về mùa hè, nhưng lại có thể chống được kẻ gian, thú dữ.

Nhà người Ngái phổ biến là 3 gian 2 chái, nhà thường xây theo kiểu nhiều mái khép kín, lợp bằng ngói âm dương hoặc lá cọ tranh, rạ hoặc lá mía. Người Ngái xưa kia làm nhà trình tường, khi trình tường đất xong mới dựng cột kèo và lợp mái.

Trong kiến trúc nhà của người Ngái nếu làm 5 gian thì sẽ có 2 buồng ngủ, còn nhà 3 gian chỉ có 1 buồng. Còn lại là gian tiếp khách và gian thờ cúng tổ tiên.

Lối kiến trúc nhà phổ biến của người Ngái khi xưa là “nhà phòng thủ”. Kiến trúc nhà cho thấy lối sống khép kín, độc lập của các gia đình người Ngái, đó là nhà chính, nhà bếp, chuồng nuôi gia súc, gia cầm nối tiếp nhau thành một vòng tròn khép kín, mỗi nhà có một mái riêng. Khu vực giữa để trống dùng làm sân chung để sinh hoạt. Ngôi nhà truyền thống của người Ngái chỉ có một cửa chính để ra vào, hai bên có 2 khung cửa sổ nhỏ dùng để kiểm tra mọi việc xảy ra bên ngoài.

Những ngôi nhà truyền thống của người Ngái khi đóng cửa lại là mọi sinh hoạt diễn ra trong phạm vi nhà mình, từ bếp núc đến tất tật mọi thứ, không phải ra khỏi nhà. Hai bên cổng có những lỗ châu mai. Có chó sủa hay tiếng động, người ta nhìn qua lỗ châu mai xem có ai không. Nếu là khách quen thì mở cửa, lạ thì thôi. Tối đến, chủ nhà sập cửa, mỗi nhà thành một thế giới riêng. Nhà có điều kiện thì làm cửa gỗ, nhà không có điều kiện thì làm cửa tre. 

Nhà của người Ngái ở Thái Nguyên hôm nay giống như nhà của người Kinh
Nhà của người Ngái ở Thái Nguyên hôm nay giống như nhà của người Kinh

Hiện nay, ở xóm Tam Thái (xã Hóa Thượng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên), chỉ còn duy nhất gia đình cụ Trần Thành Quang còn giữ được căn bếp xây theo lối trình tường, tuy nhiên kết cấu mái thì đã thay đổi. Bàn thờ nhà ông cũng đã thay đổi cho phù hợp với cuộc sống hiện đại. Dấu vết duy nhất còn sót lại là những vết giấy đỏ dán trên bàn thờ. 

Người Ngái hôm nay ít sống tập trung mà sinh sống cùng các dân tộc khác, đồng bào tiếp thu nhiều phong tục tập quán của các dân tộc xung quanh. Hầu hết các gia đình người Ngái ở Thái Nguyên hiện nay đều làm nhà ở giống người Kinh. Trong khuôn viên là một tổ hợp gồm nhà chính để ở, nhà bếp và chuồng gia súc được xây dựng riêng biệt chứ không liên hoàn nhau như khi xưa. Cách bài trí trong nhà vẫn được người Ngái gìn giữ theo lệ xưa với bàn thờ gia tiên, bàn thờ thổ công được đặt ngay trong gian chính ngôi nhà.

Tin cùng chuyên mục
Tin nổi bật trang chủ
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh chủ trì Hội ý Lãnh đạo UBDT tuần thứ 49

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh chủ trì Hội ý Lãnh đạo UBDT tuần thứ 49

Chiều 29/11, tại Hà Nội, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT) Hầu A Lềnh đã chủ trì Hội ý trực tuyến Lãnh đạo UBDT tuần thứ 49. Tham dự có các Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Nông Quốc Tuấn; Hoàng Thị Hạnh; Y Thông và Lãnh đạo các vụ, đơn vị trực thuộc UBDT.
Chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc kiểm soát biến chủng mới Omicron của virus SARS-CoV-2

Chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc kiểm soát biến chủng mới Omicron của virus SARS-CoV-2

Tin tức - T.Hợp - 22:10, 29/11/2021
Văn phòng Chính phủ vừa có công văn số 8706/VPCP-KGVX ngày 29/11/2021 truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính về việc kiểm soát biến chủng mới Omicron của virus SARS-CoV-2.
Trao quyết định nghỉ hưu cho các Ủy viên Trung ương Đảng không tái cử khóa XIII

Trao quyết định nghỉ hưu cho các Ủy viên Trung ương Đảng không tái cử khóa XIII

Tin tức - PV - 21:05, 29/11/2021
Chiều 29/11, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức trao Quyết định nghỉ hưu theo chế độ từ ngày 1/12/2021, cho các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng công tác tại các ban Đảng Trung ương và các địa phương, không tái cử khóa XIII.
Thông báo Lễ tang nguyên Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Hà Mạnh Trí

Thông báo Lễ tang nguyên Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Hà Mạnh Trí

Tin tức - BĐT - 21:05, 29/11/2021
Đồng chí Hà Mạnh Trí, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Ban cán sự đảng, nguyên Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao từ trần.
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ tiếp Đại sứ Hàn Quốc và Đại sứ Ấn Độ

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ tiếp Đại sứ Hàn Quốc và Đại sứ Ấn Độ

Thời sự - PV - 18:52, 29/11/2021
Chiều ngày 29/11/2021, tại Nhà Quốc hội, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã tiếp Đại sứ Hàn Quốc Park Noh-Wan và Đại sứ Ấn Độ Pranay Verma tại Việt Nam.
Lễ Giáng sinh ở các nước trên thế giới được tổ chức thế nào?

Lễ Giáng sinh ở các nước trên thế giới được tổ chức thế nào?

Nhìn ra thế giới - Nguyệt Anh (T/h) - 18:39, 29/11/2021
Lễ Giáng sinh có những cách tổ chức khác nhau tùy từng quốc gia trên thế giới. Dưới đây là cách tổ chức lễ Giáng sinh của một số nước trên thế giới.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 28/11/2021

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 28/11/2021

Chương trình điểm tin, đọc báo ngày 28/11 sẽ tiếp tục thông tin tới quý vị và các bạn những tin tức nổi bật trong tuần qua, trọng tâm là Hội nghị Văn hóa toàn quốc triển khai thực hiện Nghị quyết XIII của Đảng; hoạt động triển khai Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 -2030. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết “Hoa trên lèn đá” của tác giả Phạm Việt Thắng và bài “Cây lanh trong đời sống của người Mông” của tác giả Sùng Mai.
Ngày 29/11: Việt Nam có 13.770 ca mắc COVID-19 và 16.088 ca khỏi bệnh

Ngày 29/11: Việt Nam có 13.770 ca mắc COVID-19 và 16.088 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 18:30, 29/11/2021
Ngày 29/11, Việt Nam có 13.770 ca mắc mới COVID-19 tại 59 tỉnh, thành phố, trong đó có 7.601 ca trong cộng đồng. Trong ngày, cả nước có 16.088 bệnh nhân được công bố khỏi bệnh.
Đắk Lắk: Nhiều kiểm lâm viên xin nghỉ việc do áp lực công việc

Đắk Lắk: Nhiều kiểm lâm viên xin nghỉ việc do áp lực công việc

Tin địa phương - Phan Trọng - 18:14, 29/11/2021
Ngày 29/11, ông Nguyễn Quốc Hưng, Chi Cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Đắk Lắk cho biết, do áp lực công việc rất lớn, trong khi chế độ lại thấp, nên thời gian qua, hàng loạt cán bộ Kiểm lâm trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đã xin nghỉ việc.
Mưa lớn kéo dài, nhiều nơi ở Bình Định lại chìm trong biển nước

Mưa lớn kéo dài, nhiều nơi ở Bình Định lại chìm trong biển nước

Môi trường sống - L.Phương - H.Đại - 18:12, 29/11/2021
Suốt từ chiều 28/11 đến chiều 29/11, mưa lớn kéo dài kết hợp nước từ thượng nguồn đổ về đã làm cho một số vùng thấp trũng tại các huyện Phù Cát, Tuy Phước, Hoài Ân, An Lão và một số phường ở TP. Quy Nhơn (Bình Định) ngập cục bộ, giao thông bị chia cắt hoàn toàn.
Lào Cai: Bắt 4 đối tượng, thu giữ 100 bánh Heroin

Lào Cai: Bắt 4 đối tượng, thu giữ 100 bánh Heroin

Pháp luật - Trọng Bảo - 18:10, 29/11/2021
Tang vật thụ giữ gồm 100 bánh Heroin, 4 xe máy và nhiều tang vật, tài liệu khác có liên quan. Quá trình phá án, các đơn vị đã bảo đảm tuyệt đối an toàn về người và phương tiện.
Giáo dục vùng khó đang “thay da đổi thịt”: Rộng cánh cửa đến tương lai

Giáo dục vùng khó đang “thay da đổi thịt”: Rộng cánh cửa đến tương lai

Giáo dục - PV - 18:03, 29/11/2021
Diện mạo mới của giáo dục vùng khó không chỉ là cơ sở vật chất, trường lớp khang trang, sĩ số lớp học được duy trì ổn định, mà còn là sự thay đổi sâu sắc trong tư duy, nhận thức của người dân về sự học với con em mình.