Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Người Mạ tạ ơn thần rừng

Lam Anh (t/h) - 15:42, 28/02/2022

Khi mùa mưa chớm đến, mạ non bắt đầu lún phún, đám rau đâm chồi mơn mởn, những đọt măng rừng thấp thoáng nhú lên. Và khi nước về đầy lòng con suối, muông thú về với đại ngàn, đó cũng là thời điểm người Mạ làm lễ tạ ơn thần rừng (ndăn să Yàng brê) để “xin rau” (ndăn biơêp/ đăn viếp).

Thầy cúng thực hiện nghi lễ cầu nguyện
Thầy cúng thực hiện nghi lễ cầu nguyện

Giống như các tộc người vùng Trường Sơn Tây Nguyên, người Mạ cũng gắn bó với đại ngàn, với quan niệm vạn vật hữu linh nên họ có tín ngưỡng đa thần. Lễ nghi quan trọng nhất trong năm của người Mạ là những nghi lễ nông nghiệp và lễ cúng thần rừng, không đơn thuần là một lễ thức tâm linh mà còn chứa đựng bản sắc văn hoá của tộc người Mạ. Lễ tạ ơn thần rừng của người Mạ ở huyện Cát Tiên, tỉnh Lâm Đồng thường được diễn ra vào cuối tháng 3 âm lịch.

Vào lúc nửa đêm, người chủ nhà lấy một tố rượu cần nhỏ, một ít gạo và thức ăn đặt lên yàng (thần) ông, yàng bà để xin đi vào rừng lấy rau và săn thú. Đến quá trưa người đàn ông trở về nhà và mang theo con thú, người đàn bà trong nhà mang về những đọt mây tươi nhất, rau nhíp và những ngọn măng tươi. Một đống lửa to được đốt lên trước sân nhà, bếp lửa hồng trong căn nhà dài cũng được cháy lên. Người phụ nữ ngâm gạo cho vào ống lồ ô nướng cơm lam, họ giã bột gạo, thục lá nhíp với cá suối để nấu canh thục và nướng đọt mây. Đàn ông trong nhà làm thịt thú rừng thui trên đống lửa, chặt nhỏ cây lồ ô vót nhọn xiên thành từng xiên dài. Lễ vật gồm có 3 chiếc chén đất đựng cơm lam, tim gan con thú rừng và rượu cần được đặt lên cho yàng trước (giữa hai yàng).

Khi lễ vật được chuẩn bị người chủ cúng sẽ gọi con trai, con gái đứng xung quanh ngôi nhà dài và cúng: Ơi yàng rừng, yàng đất, yàng nước, yàng lửa, yàng chiêng cùng tất cả các yàng! Hôm nay nhà tôi làm lễ này tạ ơn các yàng đã cho chúng tôi được khỏe mạnh, được sống, cho chúng tôi cây rau con thú để ăn, cho chúng tôi nước để uống, cho chúng tôi lửa để đốt, cho cây lúa cây bắp được mọc trên rẫy, cho chúng tôi nhà để ở…

Sau khi cúng xong người chủ cúng dùng con vật hiến sinh đập mạnh vào tố rượu, cột nhà cho đến khi máu chảy ra (người Mạ không dùng dao vì yàng không muốn thấy dao). Người chủ cúng cầm đầu gà đang chảy máu bôi lên Yàng ông, yàng bà, cây nêu, bôi lên chiêng, cột nhà, choé rượu.

Máu của vật hiến sinh được bôi lên yàng ông, yàng bà, cột nhà và cây nêu…
Máu của vật hiến sinh được bôi lên Yàng ông, Yàng bà, cột nhà và cây nêu…

Sau khi hoàn thành nghi lễ, người chủ cúng đưa con gà để làm lễ cúng, trong khi đó châm nước vào choé rượu, mời Yàng uống rượu rồi đến già làng, người được tôn trọng nhất uống rượu cần. Trong khi tiến hành lễ cúng, ngoài đầu nhà tiếng giã gạo thì thụp vang lên, những chiếc gùi cũng được đồng bào Mạ đem ra đan lát, những bàn tay thoăn thoắt của người phụ nữ Mạ bên khung cửi di động tạo nên những hoa văn sặc sỡ. Người Mạ thực hành các nghi thức này để tưởng nhớ tới các vị thần đã dạy đồng bào cuộc sống mưu sinh.

Sau khi già làng cúng xong sẽ lấy chiêng treo trên giá phát cho các chàng trai, lúc này giai điệu bài chiêng đăn viếp vang lên tất cả đàn bà, con gái đứng dậy múa xoang mô phỏng những động tác đang hái rau, tỉa lúa… Trong khi các chàng trai và cô gái đang đánh chiêng và múa xoang, già làng sẽ mời mọi người tiến lại cây nêu và uống rượu.

Lễ tạ ơn thần rừng kết thúc trong tiếng cồng chiêng cùng với điệu múa xoang độc đáo của người Mạ.
Lễ tạ ơn thần rừng kết thúc trong tiếng cồng chiêng cùng với điệu múa xoang độc đáo của người Mạ.

Có thể nói, lễ cúng thần rừng là một nghi lễ truyền thống quan trọng và có ảnh hưởng lớn trong đời sống tâm linh của dân tộc Mạ. Nghi lễ chứa đựng những giá trị văn hoá, tinh thần, đặc biệt là văn hoá ứng xử của con người với môi trường thiên nhiên. Từ đó, đồng bào Mạ thêm biết ơn và trân trọng những gì thiên nhiên đã ban tặng. 

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Gia đình 7 đời làm nghề chạm bạc trên cao nguyên đá

Gia đình 7 đời làm nghề chạm bạc trên cao nguyên đá

Trên vùng cao nguyên đá Đồng Văn (tỉnh Hà Giang), thôn Lao Xa, xã Sủng Là là cái nôi của nghề chạm bạc truyền thống của người Mông. Đã từ rất lâu, không chỉ riêng người Mông, mà bất cứ ai muốn mua được một món đồ trang sức bằng bạc ưng ý, đều lên đường đến Lao Xa…
Tin nổi bật trang chủ
Quảng Yên (Quảng Ninh): Đã tìm thấy 2 trong 4 nạn nhân vụ lật thuyền

Quảng Yên (Quảng Ninh): Đã tìm thấy 2 trong 4 nạn nhân vụ lật thuyền

Trang địa phương - Mỹ Dung - 1 giờ trước
Chiều 25/4, lực lượng cứu hộ cứu nạn đã tìm thấy 2 trong 4 nạn nhân trong vụ tai nạn chìm thuyền trên sông Chanh, thị xã Quảng Yên (Quảng Ninh).
Gia đình 7 đời làm nghề chạm bạc trên cao nguyên đá

Gia đình 7 đời làm nghề chạm bạc trên cao nguyên đá

Sắc màu 54 - Vũ Mừng - Sơn Tùng - 12 giờ trước
Trên vùng cao nguyên đá Đồng Văn (tỉnh Hà Giang), thôn Lao Xa, xã Sủng Là là cái nôi của nghề chạm bạc truyền thống của người Mông. Đã từ rất lâu, không chỉ riêng người Mông, mà bất cứ ai muốn mua được một món đồ trang sức bằng bạc ưng ý, đều lên đường đến Lao Xa…
Thanh Hóa: Biểu dương thanh niên, sinh viên tiêu biểu và gương khởi nghiệp trong vùng đồng bào DTTS và miền núi

Thanh Hóa: Biểu dương thanh niên, sinh viên tiêu biểu và gương khởi nghiệp trong vùng đồng bào DTTS và miền núi

Công tác Dân tộc - Quỳnh Trâm - 12 giờ trước
Tỉnh đoàn Thanh Hóa vừa phối hợp với Ban Dân tộc tỉnh tổ chức Hội nghị Biểu dương thanh niên, sinh viên tiêu biểu và tấm gương khởi nghiệp thành công trong vùng đồng bào DTTS và miền núi năm 2024, tại Tp. Sầm Sơn. Tham dự Hội nghị có 300 cán bộ, đoàn viên thanh niên (ĐVTN) tiêu biểu trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Khởi tố vụ án liên quan đến vụ tai nạn lao động đặc biệt nghiêm trọng tại Yên Bái

Khởi tố vụ án liên quan đến vụ tai nạn lao động đặc biệt nghiêm trọng tại Yên Bái

Tin tức - Trọng Bảo - 12 giờ trước
Thông tin từ UBND tỉnh Yên Bái cho biết, Cơ quan Cảnh sát Điều tra Công an tỉnh Yên Bái đã khởi tố, bắt tạm giam đối với Trần Mạnh Hùng - nhân viên cân băng liệu của Nhà máy xi măng về tội “Vi phạm quy định về an toàn lao động” để điều tra làm rõ.
Khép lại chuỗi hoạt động đặc sắc Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam tại Nghệ An

Khép lại chuỗi hoạt động đặc sắc Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam tại Nghệ An

Sắc màu 54 - Minh Nhật - 12 giờ trước
Tối 23/4, tại Quảng trường Hậu phương hướng về tiền tuyến huyện Tân Kỳ đã diễn ra Lễ bế mạc các hoạt động Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam, Kỷ niệm 65 năm ngày mở đường Hồ Chí Minh, ngày truyền thống Bộ đội Trường Sơn tỉnh Nghệ An.
Loại trái cây trồng khắp Việt Nam "chống được ung thư ruột"

Loại trái cây trồng khắp Việt Nam "chống được ung thư ruột"

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ung thư ruột - còn gọi là ung thư đại trực tràng - là loại ung thư phổ biến thứ ba trên toàn thế giới, chiếm khoảng 10% tổng số ca ung thư. Bên cạnh đó, nó là nguyên nhân gây tử vong do ung thư xếp hàng thứ hai. Mới đây, một nghiên cứu quốc tế công bố trên tạp chí khoa học Scientific Reports đã chỉ ra tác dụng bất ngờ của quả xoài đối với bệnh ung thư ruột
Đại hội đại biểu MTTQ Việt Nam Thành phố Cần Thơ lần thứ X, nhiệm kỳ 2024 - 2029

Đại hội đại biểu MTTQ Việt Nam Thành phố Cần Thơ lần thứ X, nhiệm kỳ 2024 - 2029

Trang địa phương - Như Tâm - 12 giờ trước
Với chủ đề: “Đoàn kết - Dân chủ - Sáng tạo - Phát triển”, sáng 24/4, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam TP. Cần Thơ long trọng khai mạc Đại hội đại biểu MTTQ Việt Nam TP. Cần Thơ lần thứ X, nhiệm kỳ 2024 - 2029. Đây là đơn vị được lựa chọn tổ chức Đại hội điểm MTTQ Việt Nam cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Đại biểu phía Trung ương có ông Đỗ Văn Chiến - Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; ông Huỳnh Đảm - Nguyên Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; cùng các Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; Thiếu tướng Huỳnh Văn Ngon - Phó Chính ủy, Bộ Tư lệnh Quân Khu 9.
Làng du lịch lớn nhất Hà Giang chuẩn bị cho phiên chợ trăm tuổi

Làng du lịch lớn nhất Hà Giang chuẩn bị cho phiên chợ trăm tuổi

Sắc màu 54 - Vũ Mừng - Minh Đức - 12 giờ trước
Lễ hội Chợ Phong lưu Khâu Vai năm 2024 đang cận kề. Cùng với sự chuẩn bị của Ban Tổ chức, những ngày qua, Làng văn hóa du lịch cộng đồng dân tộc Mông xã Pả Vi, huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang cũng đang tập trung chuẩn bị các điều kiện để đón du khách đến tham dự sự kiện quan trọng này.
Hỗ trợ điều trị ngộ độc thực phẩm bằng rau củ trong vườn nhà

Hỗ trợ điều trị ngộ độc thực phẩm bằng rau củ trong vườn nhà

Sống khỏe - Như Ý - 13 giờ trước
Ngộ độc thực phẩm là một loại bệnh hay gặp trong mùa hè, bạn có thể nhiễm bệnh do ăn uống phải thực phẩm bị nhiễm độc, nhiễm khuẩn hoặc biến chất, chứa chất phụ gia hay chất bảo quản quá liều lượng, bị ôi thiu... Vậy phải làm thế nào để thải độc cho cơ thể khi chẳng may nạp chất độc vào người? Bạn hãy tham khảo cách trị ngộ độc thực phẩm bằng rau củ trong vườn nhà sau đây nhé.
Kon Rẫy (Kon Tum): Đường ĐH22 chậm tiến độ, người dân lo lắng

Kon Rẫy (Kon Tum): Đường ĐH22 chậm tiến độ, người dân lo lắng

Pháp luật - Ngọc Chí - 13 giờ trước
Đường ĐH22, nối từ thị trấn Đăk Rờ Ve đến xã Đăk Pne, huyện Kon Rẫy (Kon Tum) được khởi công từ tháng 9/2022 trong niềm vui mừng, phấn khởi của Nhân dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) ở xã Đăk Pne. Thế nhưng, với sự chậm trễ của nhà thầu thi công, đến nay đường ĐH22 vẫn chưa hoàn thành dù đã hết thời hạn hợp đồng. Điều này làm cho người dân lo lắng khi mùa mưa sắp đến.
Viết từ nơi địa đầu Đông Bắc của Tổ quốc: Quyết liệt đấu tranh đẩy lùi “tà đạo” (Bài 2)

Viết từ nơi địa đầu Đông Bắc của Tổ quốc: Quyết liệt đấu tranh đẩy lùi “tà đạo” (Bài 2)

Phóng sự - Thúy Hồng-Thanh Thuận - 13 giờ trước
Với đặc thù là vùng đất biên giới, địa hình phức tạp, trình độ dân trí còn hạn chế... nơi địa đầu Đông Bắc của Tổ quốc tiềm ẩn nhiều nguy cơ các thế lực thù địch thực hiện âm mưu diễn biến hòa bình, các hoạt động tà đạo, tệ nạn xâm nhập. Do vậy, việc kiên quyết đấu tranh với tội phạm, các hoạt động sinh hoạt đạo trái pháp luật...luôn được hệ thống chính trị, nòng cốt là lực lượng công an chú trọng ngăn chặn bằng nhiều giải pháp. Đặc biệt, nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, vận động đã nâng cao nhận thức cho đồng bào DTTS hiểu rõ cái xấu, không theo đạo lạ, chung tay giữ gìn bản làng bình yên.