Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Người Mạ tạ ơn thần rừng

Lam Anh (t/h) - 15:42, 28/02/2022

Khi mùa mưa chớm đến, mạ non bắt đầu lún phún, đám rau đâm chồi mơn mởn, những đọt măng rừng thấp thoáng nhú lên. Và khi nước về đầy lòng con suối, muông thú về với đại ngàn, đó cũng là thời điểm người Mạ làm lễ tạ ơn thần rừng (ndăn să Yàng brê) để “xin rau” (ndăn biơêp/ đăn viếp).

Thầy cúng thực hiện nghi lễ cầu nguyện
Thầy cúng thực hiện nghi lễ cầu nguyện

Giống như các tộc người vùng Trường Sơn Tây Nguyên, người Mạ cũng gắn bó với đại ngàn, với quan niệm vạn vật hữu linh nên họ có tín ngưỡng đa thần. Lễ nghi quan trọng nhất trong năm của người Mạ là những nghi lễ nông nghiệp và lễ cúng thần rừng, không đơn thuần là một lễ thức tâm linh mà còn chứa đựng bản sắc văn hoá của tộc người Mạ. Lễ tạ ơn thần rừng của người Mạ ở huyện Cát Tiên, tỉnh Lâm Đồng thường được diễn ra vào cuối tháng 3 âm lịch.

Vào lúc nửa đêm, người chủ nhà lấy một tố rượu cần nhỏ, một ít gạo và thức ăn đặt lên yàng (thần) ông, yàng bà để xin đi vào rừng lấy rau và săn thú. Đến quá trưa người đàn ông trở về nhà và mang theo con thú, người đàn bà trong nhà mang về những đọt mây tươi nhất, rau nhíp và những ngọn măng tươi. Một đống lửa to được đốt lên trước sân nhà, bếp lửa hồng trong căn nhà dài cũng được cháy lên. Người phụ nữ ngâm gạo cho vào ống lồ ô nướng cơm lam, họ giã bột gạo, thục lá nhíp với cá suối để nấu canh thục và nướng đọt mây. Đàn ông trong nhà làm thịt thú rừng thui trên đống lửa, chặt nhỏ cây lồ ô vót nhọn xiên thành từng xiên dài. Lễ vật gồm có 3 chiếc chén đất đựng cơm lam, tim gan con thú rừng và rượu cần được đặt lên cho yàng trước (giữa hai yàng).

Khi lễ vật được chuẩn bị người chủ cúng sẽ gọi con trai, con gái đứng xung quanh ngôi nhà dài và cúng: Ơi yàng rừng, yàng đất, yàng nước, yàng lửa, yàng chiêng cùng tất cả các yàng! Hôm nay nhà tôi làm lễ này tạ ơn các yàng đã cho chúng tôi được khỏe mạnh, được sống, cho chúng tôi cây rau con thú để ăn, cho chúng tôi nước để uống, cho chúng tôi lửa để đốt, cho cây lúa cây bắp được mọc trên rẫy, cho chúng tôi nhà để ở…

Sau khi cúng xong người chủ cúng dùng con vật hiến sinh đập mạnh vào tố rượu, cột nhà cho đến khi máu chảy ra (người Mạ không dùng dao vì yàng không muốn thấy dao). Người chủ cúng cầm đầu gà đang chảy máu bôi lên Yàng ông, yàng bà, cây nêu, bôi lên chiêng, cột nhà, choé rượu.

Máu của vật hiến sinh được bôi lên yàng ông, yàng bà, cột nhà và cây nêu…
Máu của vật hiến sinh được bôi lên Yàng ông, Yàng bà, cột nhà và cây nêu…

Sau khi hoàn thành nghi lễ, người chủ cúng đưa con gà để làm lễ cúng, trong khi đó châm nước vào choé rượu, mời Yàng uống rượu rồi đến già làng, người được tôn trọng nhất uống rượu cần. Trong khi tiến hành lễ cúng, ngoài đầu nhà tiếng giã gạo thì thụp vang lên, những chiếc gùi cũng được đồng bào Mạ đem ra đan lát, những bàn tay thoăn thoắt của người phụ nữ Mạ bên khung cửi di động tạo nên những hoa văn sặc sỡ. Người Mạ thực hành các nghi thức này để tưởng nhớ tới các vị thần đã dạy đồng bào cuộc sống mưu sinh.

Sau khi già làng cúng xong sẽ lấy chiêng treo trên giá phát cho các chàng trai, lúc này giai điệu bài chiêng đăn viếp vang lên tất cả đàn bà, con gái đứng dậy múa xoang mô phỏng những động tác đang hái rau, tỉa lúa… Trong khi các chàng trai và cô gái đang đánh chiêng và múa xoang, già làng sẽ mời mọi người tiến lại cây nêu và uống rượu.

Lễ tạ ơn thần rừng kết thúc trong tiếng cồng chiêng cùng với điệu múa xoang độc đáo của người Mạ.
Lễ tạ ơn thần rừng kết thúc trong tiếng cồng chiêng cùng với điệu múa xoang độc đáo của người Mạ.

Có thể nói, lễ cúng thần rừng là một nghi lễ truyền thống quan trọng và có ảnh hưởng lớn trong đời sống tâm linh của dân tộc Mạ. Nghi lễ chứa đựng những giá trị văn hoá, tinh thần, đặc biệt là văn hoá ứng xử của con người với môi trường thiên nhiên. Từ đó, đồng bào Mạ thêm biết ơn và trân trọng những gì thiên nhiên đã ban tặng. 

Tin nổi bật trang chủ
Trải nghiệm Bạc Liêu

Trải nghiệm Bạc Liêu

Media - Kim Anh-Duy Ly - 3 giờ trước
Không chỉ nổi tiếng với giai thoại về công tử Bạc Liêu và bài ca Dạ Cổ Hoài Lang mà Bạc Liêu còn nổi tiếng bởi những điểm du lịch hấp dẫn như chùa Xiêm Cán, cánh đồng quạt gió, vườn chim Bạc Liêu… cùng những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc Hoa, Khmer, Chăm… Nếu có cơ hội, bạn hãy đến với miền Tây sông nước Bạc Liêu để khám phá thêm nhiều điều thú vị mà vùng đất này mang lại nhé.
Trao cơ hội thoát nghèo cho Mường Lát

Trao cơ hội thoát nghèo cho Mường Lát

Chính sách dân tộc - Quỳnh Trâm - CTV - 4 giờ trước
Trong hai ngày 3 - 4/10, tại huyện Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia tổ chức hội thảo với chủ đề: “Giải pháp phát triển sản xuất nông nghiệp góp phần xây dựng nông thôn mới ". Hội thảo đã thu hút đông đảo đại biểu ở các cục, vụ, viện thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; các cơ quan ban ngành liên quan trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, cùng rất nhiều
Nobel 2022: Những ứng cử viên tiềm năng của giải thưởng Vật lý

Nobel 2022: Những ứng cử viên tiềm năng của giải thưởng Vật lý

Khoa học - Công nghệ - PV - 4 giờ trước
Theo kế hoạch, 16h45 chiều 4/10 (giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển sẽ công bố chủ nhân của giải Nobel Vật lý 2022.
Chờ Futsal Việt Nam quật ngã “gã khổng lồ” Iran

Chờ Futsal Việt Nam quật ngã “gã khổng lồ” Iran

Thể thao - Hoàng Minh - 5 giờ trước
Đối thủ của đội tuyển Futsal Việt Nam tại vòng Tứ kết giải Futsal châu Á 2022 là Iran, trận đấu diễn ra vào 15h chiều nay (4/10). Chuẩn bị cho trận đấu này, thầy trò huấn luyện viên Diego Giustozzi tỏ rõ sự quyết tâm để giành chiến thắng.

"Hành trình công lý": Phim mới được "Việt hóa" từ kịch bản của Mỹ

Thể thao - Giải trí - PV - 6 giờ trước
Từ kịch bản gốc “The Good Wife” (Người vợ tốt) của Đài truyền hình CBS (Mỹ), nhóm biên kịch đã trao đổi nhiều lần với các luật sư, chuyên gia của Viện kiểm sát nhân dân tối cao để 'Việt hóa' bộ phim.
Trải nghiệm Bạc Liêu

Trải nghiệm Bạc Liêu

Không chỉ nổi tiếng với giai thoại về công tử Bạc Liêu và bài ca Dạ Cổ Hoài Lang mà Bạc Liêu còn nổi tiếng bởi những điểm du lịch hấp dẫn như chùa Xiêm Cán, cánh đồng quạt gió, vườn chim Bạc Liêu… cùng những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc Hoa, Khmer, Chăm… Nếu có cơ hội, bạn hãy đến với miền Tây sông nước Bạc Liêu để khám phá thêm nhiều điều thú vị mà vùng đất này mang lại nhé.
Tổng thu từ khách du lịch đã đạt 78% so với mức trước đại dịch COVID-19

Tổng thu từ khách du lịch đã đạt 78% so với mức trước đại dịch COVID-19

Du lịch - PV - 7 giờ trước
Thông tin từ Tổng cục Du lịch (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho biết, tổng thu từ khách du lịch trong 9 tháng qua ước đạt 394,2 nghìn tỷ đồng, đạt 78% so với cùng kỳ năm 2019, trước khi xảy ra đại dịch COVID-19.
Đắk Lắk: Mở lối để các hợp tác xã phát triển

Đắk Lắk: Mở lối để các hợp tác xã phát triển

Kinh tế - Minh Thu - 8 giờ trước
Những tác động và ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 trong suốt 2 năm qua, khiến hầu hết hợp tác xã (HTX) trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk gặp nhiều khó khăn, buộc phải điều chỉnh kế hoạch sản xuất, kinh doanh, tiếp cận thị trường… để thích ứng và phát triển. Tuy nhiên, trên lộ trình thực hiện điều chỉnh này, xuất hiện nhiều bất cập cần có cơ chế, lối mở khắc phục.
Hơn 6,5 triệu người tử vong do COVID-19 trên thế giới

Hơn 6,5 triệu người tử vong do COVID-19 trên thế giới

Nhìn ra thế giới - PV - 8 giờ trước
Tính đến sáng 4/10, thế giới ghi nhận 623.634.662 ca nhiễm COVID-19 và 6.551.360 ca tử vong do dịch bệnh này. Trong 24 giờ qua, Đài Loan (Trung Quốc) ghi nhận thêm số ca mắc COVID-19 nhiều nhất (+33.431 ca) trong khi Nga có số người tử vong do dịch bệnh này (+91 ca) nhiều nhất thế giới.
Chủ tịch nước tiếp Đại sứ Hàn Quốc chào từ biệt

Chủ tịch nước tiếp Đại sứ Hàn Quốc chào từ biệt

Thời sự - PV - 8 giờ trước
Chiều 3/10, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp ông Park Noh Wan, Đại sứ Hàn Quốc tại Việt Nam chào từ biệt kết thúc nhiệm kỳ.
Giá cà phê hôm nay 4/10: Cà phê Robusta tăng trở lại

Giá cà phê hôm nay 4/10: Cà phê Robusta tăng trở lại

Sản phẩm - Thị trường - BĐT - 9 giờ trước
Giá cà phê hôm nay 4/10 tại thị trường thế giới, giá cà phê Robusta tăng trở lại. Tại các vùng trọng điểm trong nước, giá cà phê dao động khoảng 46.500 - 46.900 đồng/kg.