Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Người dành cả đời để "khai phá chính mình"

Quỳnh Trâm - 19:06, 27/03/2022

"Tìm hiểu văn hóa Thái, tôi như được khai phá chính mình và hiểu hơn những giá trị văn hóa hàng ngàn năm của cha ông". Ông Cao Bằng Nghĩa (dân tộc Thái) ở huyện Quan Hóa (Thanh Hóa), người đã có thời gian hơn 40 năm tìm tòi, nghiên cứu về văn hóa dân tộc Thái bộc bạch.

Tìm hiểu văn hóa Thái, đối với ông Cao Bằng Nghĩa như được khai phá chính mình và hiểu hơn những giá trị văn hóa hàng ngàn năm của ông cha
Tìm hiểu văn hóa Thái, đối với ông Cao Bằng Nghĩa như được khai phá chính mình và hiểu hơn những giá trị văn hóa hàng ngàn năm của ông cha

Có dịp đến thăm ông Cao Bằng Nghĩa ở khu Khằm, thị trấn Hồi Xuân, huyện Quan Hóa (Thanh Hóa), chúng tôi không khỏi ngạc nhiên và bị cuốn hút vào những câu chuyện mà ông kể về văn hóa của người Thái.

Với niềm đam mê văn hóa Thái, ông Nghĩa dành cả đời thu thập những hiện vật cổ, các loại nông cụ, nhạc cụ, trang phục của người Thái, biến ngôi nhà sàn của mình thành một bảo tàng thu nhỏ. Đặc biệt, ông còn có tài thổi khèn và rất am hiểu các loại nhạc cụ của người Mông như sáo Mông, khèn lá, khèn bè… Mỗi khi có khách, ông say sưa hàng giờ để giới thiệu về từng loại nhạc cụ và cách sử dụng.

Được biết, thời còn thanh niên, ông Nghĩa được điều từ ngành giao thông thủy lợi sang làm ở phòng Văn hóa huyện, cuối cùng là Trưởng Ban tuyên giáo huyện. Trong quá trình công tác ở địa phương, là những năm tháng ông Nghĩa gắn bó và sinh hoạt cùng cộng đồng người Thái. Với dòng máu Thái chảy trong huyết quản, nên ông ngày càng hun đúc và phát triển tình yêu với văn hóa dân tộc mình.

“Tìm hiểu văn hóa Thái, tôi như được khai phá chính mình và hiểu hơn những giá trị văn hóa hàng ngàn năm của cha ông”, ông Nghĩa chia sẻ.

Hơn 40 năm nghiên cứu, tìm tòi, điều ông trăn trở nhất, là  văn hóa truyền thống các dân tộc nói chung và văn hóa Thái đang dần bị mai một, quên lãng. Ông kể, giờ đây lớp trẻ không còn thích khặp, xường nữa, chỉ thích các dòng nhạc hiện đại... Thực ra, mỗi chúng ta ai cũng hiểu về quá trình tiếp biến văn hóa, và người trẻ cũng có nhu cầu tìm hiểu thế giới bên ngoài, với những điều mới mẻ, khác lạ. Có điều, ngôn ngữ và những mỹ tục là thứ cần thiết phải giữ gìn.

Hiện nay, điều ông lo lắng nhất là mất tiếng nói. “Giờ đây thế hệ trẻ đang xem nhẹ ngôn ngữ dân tộc mình. Không nhiều người quan tâm đến tiếng mẹ đẻ, trẻ con sinh ra không được dạy tiếng dân tộc mình. Đó là điều đáng lo ngại bởi mất đi văn hóa là mất đi cả một dân tộc”, ông Nghĩa nói.

Bảo tồn, lưu giữ văn hóa truyền thống là trách nhiệm của cả cộng đồng (Trong ảnh: Phụ nữ Thái giữ nghề duyệt truyền thống)
Bảo tồn, lưu giữ văn hóa truyền thống là trách nhiệm của cả cộng đồng (Trong ảnh: Phụ nữ Thái giữ nghề duyệt truyền thống)

Theo ông Nghĩa, gìn giữ văn hóa là công việc không chỉ cần trách nhiệm, mà còn cần có sự tự hào, niềm đam mê của những cán bộ văn hóa. 

“Nhìn vào lực lượng cán bộ văn hóa tại cơ sở mà tôi lo quá. Nhiều người thiếu kiến thức, thiếu tình yêu, sự say mê với những giá trị văn hóa. Vì thế mà ngoài những công việc hành chính thường ngày, họ chưa đáp ứng được hoạt động của ngành Văn hóa trong thời đại hiện nay”, ông nhận định.

Trong số những hiện vật văn hóa ông sưu tầm được, có nhiều món quý và có giá trị nhưng ông nói, những thứ đó không phải để bán, mà để gìn giữ dành cho con cháu sau này còn biết được hồn cốt dân tộc mình. Đơn cử như bộ chiêng đồng quý có từ xa xưa, ông mong muốn sau này huyện Quan Hóa có nhà truyền thống hay bảo tàng thì sẽ đem ra trưng bày.

Kể từ năm 2010, sau khi nghỉ chế độ, ông dành nhiều thời gian chuyên tâm sưu tầm, nghiên cứu về văn hóa của dân tộc mình. Ngoài ra, ông còn đứng ra thành lập Câu lạc bộ Khèn bè và Câu lạc bộ Văn hóa dân gian huyện Quan Hóa để thu hút những người yêu văn hóa Thái tham gia.

“Hoạt động của các câu lạc bộ này dẫu có nhiều khó khăn, nhưng vẫn có các hội viên tâm huyết đồng hành. Càng hiểu họ, tôi càng thấy giống hình ảnh một con thuyền lẻ loi chèo chống trên những dòng sông”, ông Nghĩa trăn trở.

Bà Lương Thị Hồng Nhung, Trưởng phòng Văn hoá thông tin huyện Quan Hoá chia sẻ, những năm gần đây, công tác bảo tồn văn hoá dân tộc Thái đã và đang được Huyện ủy, Ủy ban Nhân dân huyện chú trọng. Hằng năm, huyện tổ chức lễ hội Mường Ca Da nhằm tôn vinh bản sắc văn hoá của người Thái, giới thiệu những trò chơi, điệu múa, điệu khặp Thái đến bạn bè các dân tộc.

 Đặc biệt, ở địa phương có những người như ông Cao Bằng Nghĩa, đã đóng góp vai trò quan trọng trong việc bảo tồn và giữ gìn văn hóa của người Thái ở huyện Quan Hóa. Mới đây, Huyện cũng đã hoàn tất hồ sơ, đề xuất với tỉnh công nhận danh hiệu nghệ nhân dân gian đối với ông Nghĩa.

Tin cùng chuyên mục
Làm nông nghiệp gắn với du lịch- Mô hình kinh doanh mới ở Trùng Khánh

Làm nông nghiệp gắn với du lịch- Mô hình kinh doanh mới ở Trùng Khánh

Mô hình kinh doanh nông nghiệp kết hợp thăm quan trải nghiệm và mua dâu tây ngay tại vườn, là hướng đi mới đang được anh Nông Văn Tậu, dân tộc Tày, thực hiện tại phố Thông Huề, xã Đoài Dương (Trùng Khánh, Cao Bằng), mở ra hướng mới trong phát triển kinh tế ở địa phương.
Tin nổi bật trang chủ
Bảo tồn bản sắc văn hoá DTTS trong dòng chảy hiện đại: Giải pháp căn cơ cần đến từ chính sách (Bài 3)

Bảo tồn bản sắc văn hoá DTTS trong dòng chảy hiện đại: Giải pháp căn cơ cần đến từ chính sách (Bài 3)

Từ các chủ trương, chính sách hỗ trợ của Nhà nước, sự nỗ lực của các cấp chính quyền, đã khuyến khích, tạo động lực cho đồng bào phát huy khả năng gìn giữ, trao truyền những bản sắc văn hoá truyền thống của dân tộc. Song để bảo tồn văn hoá các DTTS một cách bền vững, cần giải quyết những bấp cập, vướng mắc, nhất là việc điều chỉnh chính sách đãi ngộ; đồng thời tăng cường các giải pháp thích ứng với tình hình mới .
Các địa phương trên cả nước kỷ niệm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6)

Các địa phương trên cả nước kỷ niệm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6)

Tin tức - Thành Nam - 17 phút trước
Hưởng ứng Ngày Gia đình Việt Nam năm 2022 với chủ đề “Gia đình bình an - xã hội hạnh phúc”, tại nhiều địa phương trên cả nước đã diễn ra nhiều hoạt động kỷ niệm sôi nổi.
Quảng diễn nghệ thuật tuồng trên đường phố Huế

Quảng diễn nghệ thuật tuồng trên đường phố Huế

Sắc màu 54 - NA (T/h) - 33 phút trước
Trong khuôn khổ Tuần lễ Festival Huế 2022, sáng 28/6, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức chương trình quảng diễn tuồng “Ngàn xưa âm vọng”.
VEC sử dụng hóa đơn điện tử trên các tuyến cao tốc từ 1/7

VEC sử dụng hóa đơn điện tử trên các tuyến cao tốc từ 1/7

Tin tức - Hoàng Minh - 46 phút trước
Kể từ 0h00 ngày 1/7/2022, các trạm thu phí trên 4 tuyến cao tốc do Tổng Công ty Phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) quản lý, khai thác sẽ không phát hành hóa đơn tự in (hoặc hóa đơn in sẵn) khi lái xe, chủ phương tiện thanh toán phí dịch vụ sử dụng đường bộ cao tốc, thay vào đó là hóa đơn điện tử.
Những chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 7/2022

Những chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 7/2022

Văn bản chính sách mới - Cát Tường - 1 giờ trước
Tăng mức lương tối thiểu vùng; cấp hộ chiếu phổ thông gắn chíp; năm học 2023, điểm thi đại học càng cao được cộng điểm ưu tiên càng ít… là những chính sách có hiệu lực từ tháng 7/2022.
Quang Hải có nhiều cơ hội ra sân tại Pau FC

Quang Hải có nhiều cơ hội ra sân tại Pau FC

Thể thao - Hoàng Minh - 1 giờ trước
Trong bối cảnh các tiền vệ tấn công của Pau FC đều đã và sắp chia tay câu lạc bộ, huấn luyện viên Didier Tholot đang khá thiếu sự lựa chọn chất lượng ở vị trí này. Đầu quân cho Pau FC, Quang Hải sẽ có nhiều cơ hội ra sân thi đấu, khi tính cạnh tranh ở vị trí này là không cao.
Có gì đặc biệt ở sân bay tốt nhất thế giới?

Có gì đặc biệt ở sân bay tốt nhất thế giới?

Là điểm nhấn độc đáo có một không hai, khu phức hợp Jewel được ví như một viên đá quý toạ lạc tại sân bay quốc tế Changi (Singapore) - một trong những sân bay tốt nhất trên thế giới. Tại đây, bạn sẽ được chiêm ngưỡng thác nước trong nhà lớn nhất thế giới, khu vườn với hơn 900 loài cây khác nhau và rất nhiều điều thú vị nữa. Hãy xem video để khám phá có gì đặc biệt ở sân bay tốt nhất thế giới này nhé!
Cách tính điểm ưu tiên trong tuyển sinh đại học 2022 theo Quy chế mới

Cách tính điểm ưu tiên trong tuyển sinh đại học 2022 theo Quy chế mới

Giáo dục - Như Ý - 1 giờ trước
Theo Quy chế tuyển sinh 2022, mức cộng điểm ưu tiên để xét tuyển đại học theo khu vực cao nhất là 0,75 điểm. Từ năm 2023, thí sinh chỉ được hưởng chính sách ưu tiên khu vực theo quy định trong năm tốt nghiệp và một năm kế tiếp.
Trao tặng 53 sổ tiết kiệm, tri ân các Mẹ Việt Nam Anh hùng, người có công với đất nước

Trao tặng 53 sổ tiết kiệm, tri ân các Mẹ Việt Nam Anh hùng, người có công với đất nước

Tin tức - T.Hợp - 1 giờ trước
Nhân kỷ niệm 75 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2022), ngày 28/6, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Lễ Linh thiêng dòng máu Lạc Hồng “Nâng bước chân Mẹ” tại Hà Nội, Ban tổ chức đã trao tặng sổ tiết kiệm tới 53 Mẹ Việt Nam Anh hùng, các cựu tù chính trị, thương bệnh binh và các gia đình có công với đất nước trên địa bàn thành phố Hà Nội, với tổng giá trị là 265 triệu đồng.
Những bữa tiệc âm nhạc sôi động tại Festival Huế 2022

Những bữa tiệc âm nhạc sôi động tại Festival Huế 2022

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh - 2 giờ trước
Tại Festival Huế 2022, các đoàn nghệ thuật trong nước như Nhà hát Ca múa Nhạc dân gian Việt Bắc, Liên đoàn Xiếc Việt Nam, tỉnh Thừa Thiên Huế, Lào Cai, Đăk Lăk cùng các nhóm nhảy Unity Crew… đã mang đến cho người dân Huế những bữa tiệc âm nhạc sôi động, ấn tượng, độc đáo.
Người trẻ “đua nhau” làm mới nhạc Trịnh

Người trẻ “đua nhau” làm mới nhạc Trịnh

Thể thao - Giải trí - PV - 3 giờ trước
Không đợi đến khi bộ phim Em và Trịnh tạo thành cú hích, mà từ trước đó, các ca sĩ trẻ đã liên tục thể hiện, làm mới ca khúc nổi tiếng của Trịnh Công Sơn. Giai âm, ca từ quen thuộc được tái hiện một cách lạ lẫm nhưng đặc sắc, cá tính và hơn thế nữa là lưu giữ, lan tỏa giá trị những ca khúc bất hủ qua thời gian…
81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị: Khúc tráng ca bất tử

81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị: Khúc tráng ca bất tử

Sự kiện - Bình luận - PV - 4 giờ trước
Cuộc chiến đấu anh dũng trong 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị (từ ngày 28/6 đến 16/9/1972) đã đi vào lịch sử như bản tráng ca hào hùng của quân và dân Quảng Trị nói riêng và cả nước nói chung.