Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Trọn đời với văn hóa Thái

Minh Hồng - 14:32, 23/10/2019

Sinh ra và lớn lên trong một gia đình có truyền thống yêu nước ở xã Sốp Cộp, huyện Sốp Cộp (Sơn La). Nhà văn hóa Hoàng Trần Nghịch may mắn khi có bố là người am hiểu phong tục, tập quán, nghi lễ của người Thái vùng Tây Bắc; mẹ ông được sinh ra trong gia đình có truyền thống yêu nước. Vì thế, ông luôn được dạy bảo và tạo mọi điều kiện để học hành. Ông trở thành một trong số ít thanh niên dân tộc Thái lúc bấy giờ biết đọc thông, viết thạo chữ Thái và chữ quốc ngữ.

Nhà nghiên cứu văn hóa dân tộc Thái - Hoàng Trần Nghịch.
Nhà nghiên cứu văn hóa dân tộc Thái - Hoàng Trần Nghịch.

Năm 1952, giải phóng Sông Mã, Sốp Cộp, ông Nghịch tham gia phụ trách công tác thanh niên của xã và dạy bình dân học vụ cho Nhân dân. Từ 1954, ông được cử đi học ở Trường Sư phạm miền núi Trung ương, Trường Đại học Ngữ văn…

Ông đã trải qua nhiều vị trí công tác, như: Cán bộ của Viện Nghiên cứu Khoa học giáo dục Việt Nam, Viện Ngôn ngữ học Việt Nam; phụ trách Phòng Ngữ văn - Sở Giáo dục Tây Bắc; Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Sơn La… Những vị trí công tác trên đã giúp ông thực hiện đam mê với công tác sưu tầm, nghiên cứu văn hóa dân tộc Thái.

Một trong những công trình nghiên cứu lớn nhất trong sự nghiệp nghiên cứu của ông là cuốn Từ điển Thái - Việt.

Ông kể: Năm 1963, sau khi tốt nghiệp loại giỏi Trường Sư phạm miền núi Trung ương, ông được Bộ Giáo dục cử về công tác ở Tổ xây dựng chữ các dân tộc, Viện Nghiên cứu Giáo dục. Khi đó, Bộ Giáo dục yêu cầu Tổ nghiên cứu, xây dựng 5 cuốn từ điển, trong đó có cuốn Từ điển Thái - Việt. Ở Sơn La, khi đó người đọc, dịch được chữ Thái cổ âm vị chỉ còn vài chục người; trong đó, giải nghĩa được chữ tượng hình thì chỉ có ông.

Năm 1964, ông được Hội đồng Nhân dân Khu tự trị Tây Bắc nhất trí giao trách nhiệm xây dựng cuốn Từ điển Thái - Việt. Đến năm 1991, cuốn sách mới hoàn thành và xuất bản với gần 1vạn từ ngữ cơ bản, phổ biến trong tiếng Thái được dịch sang khoảng 2 vạn từ tiếng Việt. Cuốn sách hiện là di sản văn hóa của đồng bào Thái, và là tài liệu quan trọng trong việc giảng dạy, nghiên cứu, học tập tiếng Thái ở các trường đại học, cao đẳng...

Cả cuộc đời ông đau đáu trước những giá trị văn hóa cổ xưa của dân tộc đang dần bị mai một, quên lãng. Vì lẽ đó đã giúp ông nghiên cứu được 24 công trình văn hóa dân gian dân tộc Thái được xuất bản thành sách (được phiên âm chữ Thái, dịch ra tiếng Việt).

Với những công trình có giá trị của mình, năm 2017, ông Hoàng Trần Nghịch được nhận Giải thưởng Nhà nước trong lĩnh vực Văn học Nghệ thuật. 

Giờ đây, dù đã ở cái tuổi xưa nay hiếm, nhưng niềm đam mê chữ Thái cổ vẫn tiếp tục cháy trong ông. Mong mỏi được truyền lại chữ Thái cổ - nét văn hóa của dân tộc Thái cho lớp trẻ tiếp tục gìn giữ cho muôn đời sau nên ngoài việc nghiên cứu viết sách ông còn tham gia nhiều dự án phim truyền hình, đi diễn thuyết và dạy chữ Thái cổ... 

Tin cùng chuyên mục
Trang phục của phụ nữ người Pa Dí: Hòa quyện giữa nghệ thuật và triết lý sống

Trang phục của phụ nữ người Pa Dí: Hòa quyện giữa nghệ thuật và triết lý sống

Không thướt tha như tà áo dài của người Kinh, không rực rỡ sắc màu như trang phục của người Mông..., trang phục phụ nữ Pa Dí có những nét đẹp riêng, không lẫn được với bất cứ dân tộc nào trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam.
Tin nổi bật trang chủ
Chuyện an cư, lạc nghiệp ở Khu tái định cư hồ Krông Pắk Thượng: Quẳng gánh lo cũ, vui cuộc sống mới (Bài 1)

Chuyện an cư, lạc nghiệp ở Khu tái định cư hồ Krông Pắk Thượng: Quẳng gánh lo cũ, vui cuộc sống mới (Bài 1)

Thời gian dài sống bấp bênh, thấp thỏm sau khi nhường đất cho công trình thủy lợi lớn nhất tỉnh Đắk Lắk - hồ Krông Pắk Thượng, giờ đây hàng trăm hộ đồng bào dân tộc thiểu số, chủ yếu là dân tộc Mông đã chuyển đến khu tái định cư (TĐC) bắt đầu cuộc sống mới. Sau gần 1 năm, khu TĐC xanh màu hy vọng với những cánh đồng lúa trĩu bông. Ở nơi đó, chính quyền địa phương, các ngành chức năng vẫn đang nỗ lực tiếp tục tháo gỡ khó khăn để người dân an cư, lạc nghiệp.
Chủ tịch nước: Liên Hợp Quốc là ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại Việt Nam

Chủ tịch nước: Liên Hợp Quốc là ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại Việt Nam

Thời sự - PV - 22:22, 28/11/2021
Chủ tịch nước khẳng định, Việt Nam ủng hộ Liên Hợp Quốc phát huy vai trò trung tâm trong quản trị toàn cầu, gìn giữ hòa bình và an ninh quốc tế, thúc đẩy phát triển bền vững, bảo đảm quyền con người.
Ngày hội Văn hóa tín ngưỡng của đồng bào dân tộc Sán Dìu, huyện Vân Đồn năm 2021

Ngày hội Văn hóa tín ngưỡng của đồng bào dân tộc Sán Dìu, huyện Vân Đồn năm 2021

Sắc màu 54 - Nghĩa Hiệp - 20:22, 28/11/2021
Trong 2 ngày 27 và 28/11, huyện Vân Đồn (Quảng Ninh) tổ chức Ngày hội Văn hóa tín ngưỡng của đồng bào dân tộc Sán Dìu huyện Vân Đồn năm 2021 tại xã Bình Dân. Tại Ngày hội, một đám cưới cổ của người Sán Dìu đã được tái hiện, cùng với nghi lễ cầu cho trời đất mưa thuận gió hòa.
Ngày 28/11: Cả nước có 12.936 ca COVID-19 và 1.712 ca khỏi bệnh

Ngày 28/11: Cả nước có 12.936 ca COVID-19 và 1.712 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 18:35, 28/11/2021
Ngày 28/11, Cả nước có 12.936 ca COVID-19 tại 57 tỉnh, thành phố trong đó có 7.100 ca trong cộng đồng. Trong ngày, cả nước có 1.712 bệnh nhân được công bố khỏi bệnh.
Những triệu phú nông dân ở miền Tây Thanh Hóa

Những triệu phú nông dân ở miền Tây Thanh Hóa

Gương sáng giữa cộng đồng - Quỳnh Trâm - 18:32, 28/11/2021
Đều là những người đi lên từ hai bàn tay trắng, những nông dân chân lấm tay bùn, nghèo khó ngày nào giờ đã có nhà cao cửa rộng, xe ô tô sang, cuộc sống vật chất không thiếu thốn,; họ là niềm mơ ước của bao người... Đó là câu chuyện về những nông dân triệu phú ở miền Tây Thanh Hóa.
Chủ nhân của kênh Hướng Giáy Sa Pa giành giải vàng “Thách thức sáng kiến kinh doanh” 2021

Chủ nhân của kênh Hướng Giáy Sa Pa giành giải vàng “Thách thức sáng kiến kinh doanh” 2021

Gương sáng giữa cộng đồng - Phạm Quỳnh - 18:14, 28/11/2021
Tại vòng chung kết và Lễ trao giải cuộc thi “Thách thức sáng kiến kinh doanh” năm 2021 được tổ chức vào trung tuần tháng 11 vừa qua, thí sinh Vũ Thị Ngọc Hướng , người dân tộc Giáy (thôn Tả Van Giáy 2, xã Tả Van, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai) đã xuất sắc giành giải Vàng với dự án “Du lịch trải nghiệm online cùng người bản địa Sa Pa”.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 28/11/2021

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 28/11/2021

Chương trình điểm tin, đọc báo ngày 28/11 sẽ tiếp tục thông tin tới quý vị và các bạn những tin tức nổi bật trong tuần qua, trọng tâm là Hội nghị Văn hóa toàn quốc triển khai thực hiện Nghị quyết XIII của Đảng; hoạt động triển khai Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 -2030. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết “Hoa trên lèn đá” của tác giả Phạm Việt Thắng và bài “Cây lanh trong đời sống của người Mông” của tác giả Sùng Mai.
Đắm say những điệu múa của người M’nông

Đắm say những điệu múa của người M’nông

Sắc màu 54 - Lam Anh (t/h) - 18:04, 28/11/2021
Bao đời nay, trong các dịp lễ hội, những điệu múa truyền thống lại được đồng bào M’nông thể hiện một cách sinh động, đắm say. Họ nắm chặt tay nhau cùng nhảy múa xung quanh ngọn lửa với ước vọng về một ngày mai tươi sáng hơn.
Thủ tướng nêu các định hướng lớn, đột phá để nâng tầm Đại học Quốc gia Hà Nội

Thủ tướng nêu các định hướng lớn, đột phá để nâng tầm Đại học Quốc gia Hà Nội

Thời sự - PV - 17:59, 28/11/2021
Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu, cần giải phóng tối đa nguồn lực con người, hoàn thành dứt điểm dự án xây dựng khu đô thị Đại học Quốc gia tại Hòa Lạc, tăng thẩm quyền, tăng phân cấp, tăng tự chủ, linh hoạt, nâng cao vai trò, vị thế của Đại học Quốc gia Hà Nội.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 28/11/2021

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 28/11/2021

Media - BDT - 17:30, 28/11/2021
Chương trình điểm tin, đọc báo ngày 28/11 sẽ tiếp tục thông tin tới quý vị và các bạn những tin tức nổi bật trong tuần qua, trọng tâm là Hội nghị Văn hóa toàn quốc triển khai thực hiện Nghị quyết XIII của Đảng; hoạt động triển khai Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 -2030. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết “Hoa trên lèn đá” của tác giả Phạm Việt Thắng và bài “Cây lanh trong đời sống của người Mông” của tác giả Sùng Mai.
Cô giáo người Tày với tấm lòng thiện nguyện vì học trò vùng cao

Cô giáo người Tày với tấm lòng thiện nguyện vì học trò vùng cao

Giáo dục - Hiếu Anh- Gia Hải - 17:24, 28/11/2021
Sinh ra và lớn lên ở vùng miền núi tỉnh Thái Nguyên, khi trở thành giảng viên của Trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội, cô giáo dân tộc Tày Cao Thị Hoàn đã tổ chức được nhiều chương trình, hoạt động thiện nguyện, kêu gọi được hàng tỷ đồng để hỗ trợ các địa phương phòng chống dịch Covid-19 và hỗ trợ các em học sinh nghèo vùng cao.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh làm việc với tỉnh Yên Bái

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh làm việc với tỉnh Yên Bái

Media - Nhóm PV - 15:10, 28/11/2021
Vừa qua, tại tỉnh Yên Bái, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh đã có buổi làm việc với Tỉnh ủy, UBND tỉnh Yên Bái về thực hiện công tác dân tộc, công tác chuẩn bị triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế -xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030.