Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Trọn đời với văn hóa Thái

Minh Hồng - 14:32, 23/10/2019

Sinh ra và lớn lên trong một gia đình có truyền thống yêu nước ở xã Sốp Cộp, huyện Sốp Cộp (Sơn La). Nhà văn hóa Hoàng Trần Nghịch may mắn khi có bố là người am hiểu phong tục, tập quán, nghi lễ của người Thái vùng Tây Bắc; mẹ ông được sinh ra trong gia đình có truyền thống yêu nước. Vì thế, ông luôn được dạy bảo và tạo mọi điều kiện để học hành. Ông trở thành một trong số ít thanh niên dân tộc Thái lúc bấy giờ biết đọc thông, viết thạo chữ Thái và chữ quốc ngữ.

Nhà nghiên cứu văn hóa dân tộc Thái - Hoàng Trần Nghịch.
Nhà nghiên cứu văn hóa dân tộc Thái - Hoàng Trần Nghịch.

Năm 1952, giải phóng Sông Mã, Sốp Cộp, ông Nghịch tham gia phụ trách công tác thanh niên của xã và dạy bình dân học vụ cho Nhân dân. Từ 1954, ông được cử đi học ở Trường Sư phạm miền núi Trung ương, Trường Đại học Ngữ văn…

Ông đã trải qua nhiều vị trí công tác, như: Cán bộ của Viện Nghiên cứu Khoa học giáo dục Việt Nam, Viện Ngôn ngữ học Việt Nam; phụ trách Phòng Ngữ văn - Sở Giáo dục Tây Bắc; Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Sơn La… Những vị trí công tác trên đã giúp ông thực hiện đam mê với công tác sưu tầm, nghiên cứu văn hóa dân tộc Thái.

Một trong những công trình nghiên cứu lớn nhất trong sự nghiệp nghiên cứu của ông là cuốn Từ điển Thái - Việt.

Ông kể: Năm 1963, sau khi tốt nghiệp loại giỏi Trường Sư phạm miền núi Trung ương, ông được Bộ Giáo dục cử về công tác ở Tổ xây dựng chữ các dân tộc, Viện Nghiên cứu Giáo dục. Khi đó, Bộ Giáo dục yêu cầu Tổ nghiên cứu, xây dựng 5 cuốn từ điển, trong đó có cuốn Từ điển Thái - Việt. Ở Sơn La, khi đó người đọc, dịch được chữ Thái cổ âm vị chỉ còn vài chục người; trong đó, giải nghĩa được chữ tượng hình thì chỉ có ông.

Năm 1964, ông được Hội đồng Nhân dân Khu tự trị Tây Bắc nhất trí giao trách nhiệm xây dựng cuốn Từ điển Thái - Việt. Đến năm 1991, cuốn sách mới hoàn thành và xuất bản với gần 1vạn từ ngữ cơ bản, phổ biến trong tiếng Thái được dịch sang khoảng 2 vạn từ tiếng Việt. Cuốn sách hiện là di sản văn hóa của đồng bào Thái, và là tài liệu quan trọng trong việc giảng dạy, nghiên cứu, học tập tiếng Thái ở các trường đại học, cao đẳng...

Cả cuộc đời ông đau đáu trước những giá trị văn hóa cổ xưa của dân tộc đang dần bị mai một, quên lãng. Vì lẽ đó đã giúp ông nghiên cứu được 24 công trình văn hóa dân gian dân tộc Thái được xuất bản thành sách (được phiên âm chữ Thái, dịch ra tiếng Việt).

Với những công trình có giá trị của mình, năm 2017, ông Hoàng Trần Nghịch được nhận Giải thưởng Nhà nước trong lĩnh vực Văn học Nghệ thuật. 

Giờ đây, dù đã ở cái tuổi xưa nay hiếm, nhưng niềm đam mê chữ Thái cổ vẫn tiếp tục cháy trong ông. Mong mỏi được truyền lại chữ Thái cổ - nét văn hóa của dân tộc Thái cho lớp trẻ tiếp tục gìn giữ cho muôn đời sau nên ngoài việc nghiên cứu viết sách ông còn tham gia nhiều dự án phim truyền hình, đi diễn thuyết và dạy chữ Thái cổ... 

Tin cùng chuyên mục
Nghệ nhân người Tày “bắt” gà đất gáy

Nghệ nhân người Tày “bắt” gà đất gáy

Gà đất biết gáy, là loại đồ chơi truyền thống vào loại “độc nhất vô nhị” của đồng bào dân tộc Tày. Để làm ra một chú gà đất kêu được như gà thật, nghệ nhân phải trải qua gần chục công đoạn chế tác với cấu tạo âm thanh cực kỳ phức tạp... Hiện, trong cộng đồng người Tày ở khu vực phía Bắc chỉ còn một người duy nhất làm được những đồ chơi độc đáo này, đó là ông Hoàng Chóong ở Xã Hoàng Việt, huyện Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn.
Tin nổi bật trang chủ
Huy động nguồn lực quốc tế cho Chương trình MTQG phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030

Huy động nguồn lực quốc tế cho Chương trình MTQG phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030

Thời sự - Việt Cường - 22:44, 25/01/2021
Sáng ngày 25/01, tại Trụ sở Ủy ban Dân tộc (UBDT), Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Y Thông đã chủ trì phiên họp trao đổi về việc huy động nguồn lực quốc tế cho Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) phát triển kinh tế-xã hội (KT-XH) vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi giai đoạn 2021-2030. Tham dự phiên họp có đại diện Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Giáo dục và Đào tạo và một số chuyên gia, cán bộ của các Vụ, đơn vị của Ủy ban Dân tộc.
Thông cáo báo chí về phiên trù bị Đại hội XIII của Đảng

Thông cáo báo chí về phiên trù bị Đại hội XIII của Đảng

Tin tức - PV - 22:38, 25/01/2021
Trung tâm Báo chí Đại hội XIII trân trọng gửi các cơ quan báo chí toàn văn Thông cáo báo chí về phiên trù bị Đại hội XIII của Đảng (ngày 25 tháng 01 năm 2021)
Đại hội Đảng thu hút sự quan tâm của truyền thông quốc tế

Đại hội Đảng thu hút sự quan tâm của truyền thông quốc tế

Tin tức - PV - 19:18, 25/01/2021
Truyền thông quốc tế ngày 25/1 đã đưa tin đậm nét sự kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam bắt đầu diễn ra tại thủ đô Hà Nội.
Ngày 25/1, Việt Nam có thêm một ca nhập cảnh mắc COVID-19, được cách ly ngay

Ngày 25/1, Việt Nam có thêm một ca nhập cảnh mắc COVID-19, được cách ly ngay

Tin tức - PV - 19:11, 25/01/2021
Từ 18 giờ ngày 24/1 đến 18 ngày 25/1, Việt Nam có thêm 1 ca mắc mới COVID-19, là ca nhập cảnh từ Indonesia được cách ly ngay. Cũng trong ngày, có 14 bệnh nhân được công bố khỏi bệnh.
Bộ đội Biên phòng Hà Giang: Quyết liệt ngăn chặn xuất nhập cảnh trái phép

Bộ đội Biên phòng Hà Giang: Quyết liệt ngăn chặn xuất nhập cảnh trái phép

Pháp luật - Minh Thu - 17:46, 25/01/2021
Những ngày cuối năm, là thời điểm mà trên địa bàn tỉnh Hà Giang, số lượng công dân trở về từ nước ngoài, nhập cảnh trái phép gia tăng đột biến. Để ngăn chặn tình trạng này, lực lượng Bộ đội biên phòng (BĐBP) tỉnh Hà Giang đã tăng cường quân số, lập các chốt chặn, kiểm soát chặt chẽ khu vực biên giới, không để lọt trường hợp xuất, nhập cảnh trái phép, gây bất ngờ, bị động trong công tác phòng, chống dịch Covid-19.
Việt Nam giành 2 Huy chương Vàng kỳ thi Olympic Toán học và Khoa học quốc tế

Việt Nam giành 2 Huy chương Vàng kỳ thi Olympic Toán học và Khoa học quốc tế

Giáo dục - Nguyệt Anh - 17:42, 25/01/2021
Kỳ thi Olympic Toán và Khoa học quốc tế lần thứ 17 (IMSO 2021) vừa kết thúc tốt đẹp với Lễ bế mạc và trao giải được tổ chức tại Indonesia theo hình thức trực tuyến. Đội tuyển Việt Nam đã đoạt 2 Huy chương Vàng.
Tết đang ngày càng ấm hơn

Tết đang ngày càng ấm hơn

Môi trường sống - PV - 17:31, 25/01/2021
30 năm qua, tất cả các Tết Nguyên đán có rét đậm rét hại đều xảy ra từ năm 2013 trở về trước. Từ năm 2014 đến nay, không năm nào rét đậm rơi vào 2 ngày là 30 và mùng 1 Tết.
Triển lãm

Triển lãm "Mùa xuân đất nước"

Tin tức - Nguyệt Anh - 17:04, 25/01/2021
Chào mừng thành công của Đại hội Đảng lần thứ XIII, Kỷ niệm 91 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 – 3/2/2021) và Mừng Xuân Tân Sửu 2021, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam sẽ khai mạc triển lãm điêu khắc "Mùa xuân đất nước" vào ngày 28/1.
Cẩn trọng trước những thủ thật gắn cây cảnh giả trong ngày Tết

Cẩn trọng trước những thủ thật gắn cây cảnh giả trong ngày Tết

Xã hội - PV - 17:03, 25/01/2021
Những ngày cuối năm, nhu cầu mua cây cảnh về trang hoàng nhà cửa tăng cao, thị trường cây cảnh vì thế mà nhộn nhịp, tấp nập người mua, người bán hơn ngày thường. Lợi dụng dịp này, nhiều tiểu thương đã làm giả các bộ phận của cây cảnh như gắn hoa, quả, lá… vào cây một cách rất tinh vi để đánh lừa người tiêu dùng hòng kiếm lời.
Không để xảy ra khan hàng, sốt giá trong dịp Tết Nguyên đán 2021

Không để xảy ra khan hàng, sốt giá trong dịp Tết Nguyên đán 2021

Kinh tế - PV - 16:46, 25/01/2021
Bộ Công Thương cho biết, để không xảy ra tình trạng khan hàng, sốt giá trong dịp Tết Nguyên đán 2021, ngoài việc chuẩn bị nguồn nguồn cung hàng hóa thiết yếu với lượng tăng trung bình từ 7 - 22% so với năm ngoái, các doanh nghiệp phân phối cũng xây dựng chương trình khuyến mại, kế hoạch bán hàng online nhằm đáp ứng yêu cầu nhanh nhất cho người tiêu dùng.