Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nghề làm gốm truyền thống của người Thái ở Mường Chanh

Đình Thành - Thúy Hồng - 10:45, 17/04/2020

Mảnh đất Mường Chanh, huyện Mai Sơn (Sơn La) nhờ thiên nhiên ưu đãi đã làm nên thương hiệu gạo Mường Chanh dẻo, thơm nhất vùng. Không chỉ vậy, với chất đất sét pha cao lanh đặc trưng chỉ có ở nơi đây, cộng với đôi bàn tay khéo léo của đồng bào dân tộc Thái đã tạo ra các sản phẩm gốm Mường Chanh độc đáo nức tiếng một thời.

Ông Hoàng Văn Nam, bản Noong Ten, xã Mường Chanh (huyện Mai Sơn) kiểm tra các sản phẩm gốm truyền thống
Ông Hoàng Văn Nam, bản Noong Ten, xã Mường Chanh (huyện Mai Sơn) kiểm tra các sản phẩm gốm truyền thống

Ông Hoàng Văn Nam, 75 tuổi ở bản Noong Ten vẫn lưu giữ nghề gốm truyền thống của Mường Chanh. Trong ngôi nhà sàn có nhiều sản phẩm gốm mới ra lò, ông Nam chia sẻ: Không biết nghề làm gốm của người dân Mường Chanh có từ lúc nào, nhưng từ ngày còn bé, tôi đã được cùng cha làm gốm và theo mẹ mang gốm đi bán hoặc đổi lấy vải, gạo, gà, lợn... 

Theo ông Nam, để làm ra sản phẩm gốm Mường Chanh, nguyên liệu phải là loại đất dẻo, đất sét pha cao lanh có chất lượng tốt với nhiều màu sắc, như: Xanh xám, đen, vàng, hanh đỏ, loại đất này chỉ ở xã Mường Chanh mới có. Để lấy đất, sau mỗi vụ gặt lúa, người làm gốm phải đào sâu khoảng 1m ở ruộng mới tới lớp đất làm gốm dày khoảng 20 - 50cm. Sau khi lấy được đất về, phải giã đất thật nhuyễn và dẻo, sau đó mới tạo hình trên bàn xoay bằng thớt gỗ tròn có đường kính khoảng 40cm, cao 20cm, úp trên một trụ gỗ chôn chặt dưới gầm sàn.

Để tạo ra được một sản phẩm gốm phải trải qua nhiều công đoạn, tất cả đều làm thủ công như: Giã đất, nặn gốm, phơi và nung. Chẳng hạn như làm chum hay lọ, đầu tiên phải rắc một lớp tro mịn chống dính lên bàn xoay, đặt miếng đất sét lên mặt, miết xung quanh cho đất dính chặt vào bàn, dùng gậy gỗ dát mỏng, làm nhẵn mặt đáy, sau đó lấy dao tre cắt đáy kết hợp quay bàn xoay thành một vòng tròn quanh đáy sản phẩm. 

Sau khi tạo hình hoàn chỉnh sản phẩm rồi phơi hoặc sấy khô thì đến công đoạn nung gốm. Đây là khâu quyết định chất lượng sản phẩm. Ban đầu, lò được đốt nhỏ lửa để sấy gốm cho khô khi gốm chuyển sang màu hồng lửa, mới tăng thêm củi cho gốm chín. Để tạo màu sắc cho gốm, người thợ lấy lá cây dẻ cho vào lò rồi lấp cửa, lấp ống khói, trong quá trình ủ, lá dẻ cháy tạo thành khói đen ám vào sản phẩm và sinh ra màu xám đen đặc trưng của gốm Mường Chanh. Thời gian nung gốm mất một ngày một đêm, sau đó ủ tiếp trong lò tạo độ chắc, bền cho gốm và chờ đến khi nguội hẳn mới dỡ lò. 

Sản phẩm gốm của người Thái Mường Chanh thuộc loại gốm trơn, không tráng men nhưng nhẹ, bền chủ yếu là gốm gia dụng như: Chum, bình có quai, nồi nấu cách thủy, cối... Các sản phẩm làm ra chủ yếu bán cho người dân địa phương và phục vụ khách du lịch. “Do những sản phẩm gốm Mường Chanh được làm thủ công và không tráng men nên đến nay vẫn được nhiều người tìm mua, nhất là khách du lịch”, ông Nam cho biết thêm.

Mặc dù gốm Mường Chanh vẫn được nhiều người ưa chuộng, nhưng do làm gốm tốn nhiều thời gian, công sức nên thế hệ trẻ hiện nay không còn mặn mà với nghề gốm truyền thống của dân tộc mình. Cả xã hiện chỉ còn vài gia đình đang gìn giữ, lưu truyền nghề gốm của cha ông. 

Chia sẻ về việc bảo tồn nghề gốm truyền thống của địa phương, ông Cầm Văn Lãnh, Chủ tịch UBND xã Mường Chanh cho biết: Thời gian tới, chính quyền địa phương sẽ nghiên cứu mở rộng phát triển và bảo tồn nghề gốm thủ công truyền thống của dân tộc Thái. Đây cũng là hướng tạo nghề cho lao động địa phương để phát triển kinh tế cho người dân.

Tin cùng chuyên mục
Hòa cùng điệu dân ca "K'cheo"

Hòa cùng điệu dân ca "K'cheo"

Tháng 8 này, đến với núi rừng Bắc Trà My, bạn sẽ được thưởng thức các đội cồng chiêng tranh tài qua lễ hội cồng chiêng. Đây cũng là một trong những cách mà huyện Bắc Trà My khuyến khích đồng bào lưu giữ văn hóa truyền thống.
Tin nổi bật trang chủ
Cuộc chiến chống "cái chết trắng" nơi ngã ba Đông Dương: Hạ nhiệt “điểm nóng” (Bài 2)

Cuộc chiến chống "cái chết trắng" nơi ngã ba Đông Dương: Hạ nhiệt “điểm nóng” (Bài 2)

Không để xã Pờ Y (huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum) mãi là điểm nóng về ma túy, các cấp ủy Đảng, chính quyền và lực lượng chức năng luôn trong tâm thế quyết liệt và bằng nhiều giải pháp để xóa bỏ những câu chuyện buồn, mang lại bình an cho Nhân dân.
Trải nghiệm Trà Vinh

Trải nghiệm Trà Vinh

Media - Kim Anh-Duy Ly - 1 giờ trước
Trong bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp của đồng bằng sông Cửu Long, tỉnh Trà Vinh là một gam mầu xanh mát bởi những cánh đồng lúa, vườn cây hoa trái, cùng hệ thống kênh, rạch và bãi biển trải dài thơ mộng. Đến với Trà Vinh bạn còn được được thưởng lãm kiến trúc độc đáo của 150 ngôi chùa Khmer và lễ hội mang đậm nét văn hóa dân tộc diễn ra quanh năm vô cùng hấp dẫn.
Giáo dục vùng cao có nhiều khởi sắc trong năm học 2021 - 2022

Giáo dục vùng cao có nhiều khởi sắc trong năm học 2021 - 2022

Tin tức - Hồng Minh - 3 giờ trước
Sáng 12/8, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Hội nghị tổng kết năm học 2021 - 2022, triển khai nhiệm vụ năm học 2022 - 2023. Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam tham dự và có ý kiến chỉ đạo tại Hội nghị. Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp và trực tuyến với 64 điểm cầu trên cả nước.
Trao kinh phí đỡ đầu trẻ mồ côi, trẻ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn

Trao kinh phí đỡ đầu trẻ mồ côi, trẻ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn

Nhịp cầu nhân ái - Quỳnh Trâm - 3 giờ trước
Từ cuối tháng 7 đến nay, Hội Phụ nữ Công an tỉnh Thanh Hóa đã kết nối với các đơn vị, nhà hảo tâm trao kinh phí đỡ đầu 6 trẻ mồ côi, trẻ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên địa bàn tỉnh. Mỗi trẻ được hỗ trợ 500.000 đồng trở lên/tháng và trao 1 lần đến tháng 8/2023.
Gia Lai tổ chức Hội thi sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu lần thứ I/2022

Gia Lai tổ chức Hội thi sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu lần thứ I/2022

Tin địa phương - Ngọc Thu - 3 giờ trước
Sáng 12/8, tại Quảng trường Đại Đoàn Kết, Tp. Pleiku (tỉnh Gia Lai), Hội Nông dân tỉnh Gia Lai đã tổ chức Hội thi sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu tỉnh Gia Lai lần thứ I năm 2022. Tham dự, có 17 Hội Nông dân huyện, thị xã, thành phố với hơn 100 sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu của địa phương.
Đắk Lắk: Liên tiếp ghi nhận các ca tử vong do sốt xuất huyết

Đắk Lắk: Liên tiếp ghi nhận các ca tử vong do sốt xuất huyết

Sức khỏe - Lê Hường - 3 giờ trước
Ngày 12/8, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Đắk Lắk thông tin, trên địa bàn tỉnh vừa ghi nhận thêm 1 trường hợp tử vong do sốt xuất huyết (SXH), nâng tổng số lên 4 trường hợp tử vong do SXH.
Trải nghiệm Trà Vinh

Trải nghiệm Trà Vinh

Trong bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp của đồng bằng sông Cửu Long, tỉnh Trà Vinh là một gam mầu xanh mát bởi những cánh đồng lúa, vườn cây hoa trái, cùng hệ thống kênh, rạch và bãi biển trải dài thơ mộng. Đến với Trà Vinh bạn còn được được thưởng lãm kiến trúc độc đáo của 150 ngôi chùa Khmer và lễ hội mang đậm nét văn hóa dân tộc diễn ra quanh năm vô cùng hấp dẫn.
Thanh Hóa thiếu giáo viên nghiêm trọng

Thanh Hóa thiếu giáo viên nghiêm trọng

Giáo dục - Quỳnh Trâm - 3 giờ trước
Trong 63 tỉnh, thành cả nước, Thanh Hóa là một trong những địa phương thiếu giáo viên nhiếu nhất. Trong đó, số giáo viên mầm non, tiểu học, THCS đang thiếu là 6.341 người. Còn ở cấp THPT, số giáo viên đang thiếu là 384 người.
Vụ chặt phá cây rừng ở huyện biên giới Chư Prông: UBND tỉnh Gia Lai yêu cầu xác minh đối tượng vi phạm để xử lý nghiêm

Vụ chặt phá cây rừng ở huyện biên giới Chư Prông: UBND tỉnh Gia Lai yêu cầu xác minh đối tượng vi phạm để xử lý nghiêm

Tiếng nói từ cơ sở - Ngọc Thu - 3 giờ trước
Sau khi nắm bắt thông tin phản ánh của báo chí, UBND tỉnh Gia Lai vừa có văn bản về việc tăng cường công tác quản lý bảo vệ rừng, xác minh đối tượng vi phạm để xử lý nghiêm các vụ chặt phá cây rừng ở huyện Chư Prông.
Công dụng và bài thuốc chữa bệnh tuyệt vời từ cây nho

Công dụng và bài thuốc chữa bệnh tuyệt vời từ cây nho

Vườn thuốc quanh ta - Như Ý - 4 giờ trước
Quả nho có chứa nhiều chất dinh dưỡng, ngoài để ăn tươi, giải khát, nho còn có tác dụng phòng chữa nhiều bệnh. Theo y học cổ truyền, quả nho có vị ngọt, hơi chua và có tính bình. Nếu thường xuyên ăn nho với liều lượng phù hợp (khoảng 200g mỗi ngày), công dụng của quả nho sẽ mang lại các lợi ích đáng quý cho sức khỏe. Sau đây là một số bài thuốc từ nho mời bà con tham khảo.
Già làng của bon

Già làng của bon

Gương sáng giữa cộng đồng - PV - 5 giờ trước
Mặc dù tuổi đã cao, nhưng ông Kon Yông Ha Bông (Bon Liêng Krắc 1, xã Đạ M’Rông, huyện Đam Rông) là già làng, Người có uy tín, luôn tích cực tuyên truyền, vận động bà con giữ gìn và phát huy khối Đại đoàn kết dân tộc, xóa bỏ tập quán lạc hậu, đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, tích cực tham gia xây dựng nông thôn mới, góp phần cải thiện và nâng cao đời sống của bà con.
Dấu ấn “Dân vận khéo” vùng đồng bào DTTS

Dấu ấn “Dân vận khéo” vùng đồng bào DTTS

Công tác Dân tộc - PV - 5 giờ trước
Bình Thuận hiện có 34 DTTS, chiếm trên 8,3% dân số toàn tỉnh. Vùng đồng bào DTTS được tỉnh xác định là khu vực trọng yếu, giữ vị trí chiến lược quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng an ninh. Chính bởi vậy, công tác dân vận ở vùng đồng bào DTTS trở thành nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.