Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phóng sự

Nà Hỳ, những điều không dễ hình dung

Trương Hữu Thiêm - 08:46, 14/12/2022

Như mối duyên “trời định”, một ngày đầu tháng 12/2022, chúng tôi trở lại xã Nà Hỳ, huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên. Cảnh cũ vẫn đây nhưng người xưa đâu chẳng thấy. Trong khi chờ được làm việc với Ban Chỉ huy Đồn Biên phòng Nà Hỳ (Bộ Chỉ huy Biên phòng Điện Biên), chúng tôi lang thang ở trung tâm xã biên giới Nà Hỳ, để có thể cảm nhận phần nào những đổi thay trên vùng đất biên thùy này. Mỗi bước chân nghe lòng dội lên những kỷ niệm quá khứ thật khó cắt nghĩa và cũng không dễ gọi tên...


Gần dân để lắng nghe, thấu hiểu và giúp đỡ - Đó là phương châm hành động của Đội Vận động quần chúng Đồn Biên phòng Nà Hỳ
Gần dân để lắng nghe, thấu hiểu và giúp đỡ - Đó là phương châm hành động của Đội Vận động quần chúng Đồn Biên phòng Nà Hỳ

Thời gian như bóng câu qua cửa, mới đó mà đã hơn hai thập niên rồi. Dạo ấy là tết Tân Tỵ (2001), lần đầu tiên tôi cùng mấy phóng viên trẻ tới đây, lúc Nà Hỳ vừa chia tách từ xã Chà Cang (thời điểm ấy xã Chà Cang thuộc huyện Mường Nhé) được hơn một năm. Cũng cần nhắc lại một chút để bạn đọc bây giờ dễ hình dung, dễ chia sẻ hơn, cả về những khó khăn cũng như thành công của Nà Hỳ hôm nay. Vốn là vùng “đất nóng” phía Tây huyện Mường Lay (nay là huyện Mường Chà), xã Nà Hỳ khi đó chạy dài 67km dọc biên giới Việt - Lào, qua 4 cột mốc: B1, B2, B3 và B4; thuộc địa bàn quản lý của Đồn Biên phòng phiên hiệu 413 Nà Hỳ, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Lai Châu (cũ). 

Bên kia, song song với Nà Hỳ, là phân khu 10 (Mường Mày) và phân khu 11 (Xăm Phăn), thuộc tỉnh Phoong Sa Ly, nước Cộng hòa dân chủ Nhân dân Lào. Hôm chúng tôi tới thăm Đồn Biên phòng Nà Hỳ, trong hội trường của đồn, trên bàn thờ, cành đào Tết được các chiến sỹ đội trinh sát, thay nhau leo dốc 2 ngày mang về từ địa bàn giáp biên, giờ đã rụng gần hết lá. Bánh kẹo Tết đã hết, chè thuốc cũng không còn, duy chỉ nỗi niềm chờ mong những lá thư xuân của hậu phương, là vẫn nguyên vẹn trong tâm tư những người lính theo đúng nghĩa đen là đang “trấn ải lưu đồn”.

Thời điểm ấy xã Nà Hỳ, có diện tích gần bằng hai phần ba tỉnh Bắc Ninh, hầu hết là đồi núi dốc, ba mặt Đông - Tây - Nam giáp Lào, phía Bắc giáp xã nội địa Chà Cang. Nhưng nay, sau mấy cuộc chia tách diễn ra trong hơn hai thập kỷ, theo Báo cáo Vận động quần chúng tháng 11/2022, Đồn Biên phòng Nà Hỳ được giao nhiệm vụ quản lý, bảo vệ đoạn biên giới gần 15km gồm 4 cột mốc (từ mốc 61 đến mốc 64), tiếp giáp với huyện Mường Mày, tỉnh Phong Sa Lỳ (nước bạn Lào). 

Đại úy Vũ Bằng Tường, Phó Đồn trưởng Đồn biên phòng Nà Hỳ nói: So với 67km đường biên trước đây, thì 15km bây giờ quả là con số rất nhỏ. Địa bàn xã Nà Hỳ gồm 9 bản, 1.133 hộ dân, 5.119 khẩu, với 8 dân tộc anh em sinh sống gồm (Mông, Thái, Dao, Kinh, Mường, Khơ Mú, Kháng, Tày). 

Tình hình chủ quyền, an ninh biên giới được giữ vững; chưa phát hiện các dấu hiệu vi phạm chủ quyền. Nhân dân hai bên biên giới Việt Nam - Lào chấp hành và thực hiện nghiêm hiệp định, quy chế biên giới, có ý thức trách nhiệm bảo vệ đường biên mốc giới và giữ gìn an ninh chính trị - trật tự an toàn xã hội ở khu vực biên giới.

Hưởng ứng chủ trương “Ngày thứ Bảy tình nguyện” do Huyện ủy Nậm Pồ phát động, cán bộ chiến sĩ Đồn Biên phòng Nà Hỳ tham gia làm các tuyến giao thông liên bản trên biên giới
Hưởng ứng chủ trương “Ngày thứ Bảy tình nguyện” do Huyện ủy Nậm Pồ phát động, cán bộ chiến sĩ Đồn Biên phòng Nà Hỳ tham gia làm các tuyến giao thông liên bản trên biên giới

Thiếu tá Chu Quang Hiển, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Nà Hỳ cho biết: Do những khó khăn, hạn chế đặc thù của địa bàn biên giới, tại thời điểm này xã Nà Hỳ tỷ lệ hộ nghèo còn cao, sản xuất nông nghiệp vẫn mang tính tự cung, tự cấp. Tình hình chủ quyền, an ninh biên giới được giữ vững; Nhân dân hai bên biên giới Việt Nam - Lào chấp hành và thực hiện nghiêm hiệp định, quy chế biên giới, có ý thức trách nhiệm bảo vệ đường biên mốc giới. Tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội tiềm ẩn những diễn biến phức tạp. Đơn vị chủ động phối hợp với cấp ủy, chính quyền xã triển khai tốt công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân tham gia quản lý, bảo vệ biên giới, giữ gìn an ninh trật tự địa bàn, phát triển kinh tế - xã hội địa phương, xây dựng khu vực biên giới ổn định.

Để có những thông tin phong phú hơn về Nà Hỳ, chúng tôi liên hệ làm việc với UBND xã và được “xếp lịch” ngay buổi chiều hôm đó. Tiếp chúng tôi là ông Lò Văn Khan, Phó Bí thư Đảng ủy xã Nà Hỳ. Ông Khan người dân tộc Khơ Mú, nguyên là Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Nà Hỳ mấy khóa trước, công tác ở Nà Hỳ đã hơn 20 năm. Vợ ông, bà Lý Thị Rơi, cũng là công chức tư pháp mẫn cán của xã Nà Hỳ. 

Trong căn phòng xây với diện tích hơn chục mét vuông, Phó Bí thư Đảng ủy xã Lò Văn Khan cho biết những năm qua, được sự quan tâm của các cấp các ngành, xã được đầu tư khá nhiều để phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội, nhờ vậy mà đời sống vật chất của Nhân dân các dân tộc đã và đang được nâng lên. Thêm vào đó, các đơn vị quân đội đóng chân trên địa bàn chính là “điểm tựa” cho xã trong nhiều lĩnh vực, nhất là về mặt giữ gìn an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội.

Tuy nhiên, điều mà Phó bí thư Đảng ủy Lò Văn Khan nói riêng và tập thể lãnh đạo xã nói chung trăn trở trong nhiều năm qua, như người ta thường nói đó là “điểm xuất phát” thấp, mặt bằng dân trí không đồng đều, không ít người dân còn nặng tư tưởng trông chờ sự giúp đỡ vật chất của cấp trên hoặc của các tổ chức nhân đạo, từ thiện trong và ngoài nước... Nếu chương trình nước sạch nông thôn được xem là rất hiệu quả, thì ngược lại, vấn đề giáo dục - đào tạo, điện thắp sáng, giao thông thôn bản... nhiều nơi còn rất khó khăn. Báo cáo của chính quyền xã cho biết hiện thời một số thôn bản vẫn chưa có điện lưới quốc gia.

Một trong những nguyên nhân khiến Nà Hỳ chưa thể có những đột phá trong phát triển kinh tế, đó là việc nông dân thiếu ruộng canh tác. Điển hình là bản Lai Khoang của đồng bào Mông, chỉ một số hộ có ít ruộng ở khe suối, làm nương thì bị sâu bọ, thiên tai mất mùa nên đời sống rất khó khăn. Mặc dù theo giải thích của Phó Bí thư Đảng ủy Lò Văn Khan, thì Nà Hỳ nguyên thể tiếng Thái là Na Hý, tức ruộng dài; đồng đất ở đây phì nhiêu, làm mỗi năm một vụ lúa, không cần phân bón mà lúa vẫn tốt...

 Cũng do đời sống kinh tế khó khăn nên một số hộ nghe lời bọn xấu tin vào những điều tuyên truyền nhảm nhí. Đó là việc đem niềm tin gửi vào chỗ vu vơ, rồi chờ cho chúng hóa thành nhà cao cửa rộng, thành trâu béo bò to, thành lúa nhiều ngô lắm, thành áo hoa quần mới... như những lời đồn thổi hết sức ngây thơ, nhảm nhí(!).

Con đường khang trang nhất, nhộn nhịp nhất tại trung tâm xã biên giới Nà Hỳ, huyện Nậm Pồ
Con đường khang trang nhất, nhộn nhịp nhất tại trung tâm xã biên giới Nà Hỳ, huyện Nậm Pồ

Để hoàn thành tốt hơn nữa nhiệm vụ lãnh đạo Nhân dân trên con đường xóa đói giảm nghèo, chính quyền xã Nà Hỳ cũng thẳng thắn chỉ ra những nguyên nhân tồn tại; đó là công tác quản lý Nhà nước chỉ đạo điều hành còn có những hạn chế, bất cập, đặc biệt là công tác quản lý về lĩnh vực đất đai, quản lý rừng, môi trường. Mặt khác, chế độ chấp hành báo cáo, việc tổ chức triển khai thực hiện các ý kiến chỉ đạo của cấp trên có lúc chưa thật nghiêm túc và chưa kịp thời; chất lượng đội ngũ cán bộ còn nhiều bất cập, không đồng đều. Hiệu quả cải cách hành chính còn thấp. Thực hiện nhiệm vụ, chất lượng tham mưu chưa cao, nhất là trong công việc phối hợp tham mưu, đề xuất và tổ chức biện pháp thực hiện. Việc chỉ đạo giải quyết vấn đề tuyên truyền đạo trái pháp luật, di dịch cư tự do, buôn bán vận chuyển ma túy... có lúc chưa kiên quyết và chưa đạt hiệu quả như mong muốn.

... Chúng tôi chia tay Nà Hỳ trong một chiều mưa trắng trời biên giới. Cả khu chợ trung tâm sũng nước, nhưng mùi phở chiều đặc trưng Nà Hỳ thì vẫn lan tỏa hấp dẫn khắp không gian. Đoạn đường từ trung tâm xã Nà Hỳ ra lối rẽ “Cây số 45” (quốc lộ 4H) chưa đầy 30km, mà có tới 4 điểm sạt trượt, do những trận mưa trái mùa là “thủ phạm”. Xe chúng tôi phải “bò” kịch liệt trong gần hai giờ đồng hồ mới trút được tiếng thờ phào. 

Thật hú vía! Lại nhớ những lời đùa vui rất hồn nhiên, lạc quan của các chàng “Ngự lâm quân” ở Đồn Biên phòng Nà Hỳ, lúc chia tay sáng nay: “Nhà báo các anh cả đời mới đến đây vài lần còn chúng em đi lại suốt ngày. Mà cũng phải thế này thì khách xa tới mới thông cảm với Nà Hỳ, mới thấy hết một Nà Hỳ đang vượt lên khó khăn, vượt lên trở ngại, vượt lên những điều mà ai không tới Nà Hỳ thì nhất định không thể hình dung ra”...



Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Những con dốc ở Pleiku...

Những con dốc ở Pleiku...

Vẫn nhớ mồn một cái cảm giác những ngày cuối năm 1981, sau 3 ngày vừa đi, ngủ nhà trọ, vừa xếp hàng mua vé, chàng sinh viên Ngữ văn vừa tốt nghiệp Đại học Tổng hợp Huế, là tôi, đặt chân xuống bến xe Pleiku.
Tin nổi bật trang chủ
Nhanh chóng đưa các hoạt động trở lại bình thường ngay sau nghỉ Tết

Nhanh chóng đưa các hoạt động trở lại bình thường ngay sau nghỉ Tết

Các cơ quan, đơn vị, địa phương tập trung thực hiện nhiệm vụ chính trị, nhanh chóng đưa các hoạt động trở lại bình thường, bảo đảm hoạt động công vụ thông suốt, phục vụ tốt nhu cầu của nhân dân; không để xảy ra tình trạng nghỉ Tết kéo dài, lơ là công việc, làm ảnh hưởng hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đó là chỉ đạo của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trong cuộc họp Ban Bí thư ngày 31/1, tại Trụ sở Trung ương Đảng để đánh giá tình hình thực hiện Chỉ thị số 19 của Ban Bí thư về tổ chức Tết Quý Mão 2023; chỉ đạo một số nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới.
Hà Nội lọt Top điểm đến ẩm thực hàng đầu thế giới năm 2023

Hà Nội lọt Top điểm đến ẩm thực hàng đầu thế giới năm 2023

Ẩm thực - Nguyệt Anh - 21:40, 31/01/2023
Thủ đô Hà Nội vừa được độc giả của trang du lịch nổi tiếng Tripadvisor bình chọn là 1 trong 20 điểm đến ẩm thực hàng đầu thế giới năm 2023.
Tưng bừng khai Hội Lồng tồng Ba Bể

Tưng bừng khai Hội Lồng tồng Ba Bể

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh - 21:20, 31/01/2023
Sáng 31/1, tại thôn Bó Lù, xã Nam Mẫu, UBND huyện Ba Bể (Bắc Kạn) tổ chức khai mạc Lễ hội Lồng tồng (Lễ hội xuống đồng) Ba Bể, Xuân Quý Mão 2023.
Phát hiện loài kiến có thể đánh hơi được các tế bào ung thư ở người

Phát hiện loài kiến có thể đánh hơi được các tế bào ung thư ở người

Khoa học - Công nghệ - PV - 20:38, 31/01/2023
Các nhà khoa học tin rằng, loài côn trùng này sẽ là giải pháp đem lại hiệu quả cao và tiết kiệm để chẩn đoán bệnh ung thư cho con người.
Dặt dìu tiếng then

Dặt dìu tiếng then

Sắc màu 54 - PV - 18:05, 31/01/2023
Lục Ngạn (Bắc Giang) là “thủ phủ trái cây” ở miền Bắc với nhiều loại trái ngọt nức tiếng. Nơi đây còn được biết đến là nơi lưu giữ những điệu then say đắm lòng người, để rồi những ai khi đặt chân đến luôn vấn vương, xao xuyến.
An Giang: Trục xuất cụ bà 86 tuổi vận chuyển trái phép vàng và ngoại tệ qua biên giới

An Giang: Trục xuất cụ bà 86 tuổi vận chuyển trái phép vàng và ngoại tệ qua biên giới

Pháp luật - M.Triết - T.Tầm - 17:13, 31/01/2023
Ngày 31/1/2023, tại phiên tòa hình sự sơ thẩm, Hội đồng xét xử Tòa án nhân dân tỉnh An Giang tuyên phạt bị cáo Torng Yann (sinh năm 1937), trú tại tỉnh Tà Keo, Vương quốc Campuchia, 30 triệu đồng về tội “Vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới” và trục xuất bị cáo khỏi lãnh thổ Việt Nam sau khi chấp hành xong hình phạt. Đồng thời tuyên tịch thu toàn bộ số vàng và ngoại tệ tang vật.
Lễ cúng rừng đầu năm mới của đồng bào Dao ở Lào Cai

Lễ cúng rừng đầu năm mới của đồng bào Dao ở Lào Cai

Từ lâu, Lễ cúng thần rừng đã trở thành nét đẹp trong đời sống văn hóa của đồng bào dân tộc Dao ở Lào Cai. Lễ cúng diễn ra trong những ngày đầu năm, với mong muốn cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, dân bản khỏe mạnh, cây rừng xanh tươi. Với người Dao, đây là nghi lễ hết sức linh thiêng.
Diễn đàn Du lịch ASEAN 2023: Cơ hội định vị du lịch Việt Nam sau Covid-19

Diễn đàn Du lịch ASEAN 2023: Cơ hội định vị du lịch Việt Nam sau Covid-19

Du lịch - PV - 17:04, 31/01/2023
Tổng cục Du lịch (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) ngày 31/1 cho biết: Đoàn du lịch Việt Nam sẽ tham dự Diễn đàn Du lịch ASEAN 2023 và Hội chợ TRAVEX diễn ra tại thành phố Yogyakarta, Indonesia từ ngày 2 - 5/2/2023.
Nhiều hoạt động sẽ diễn ra tại Lễ hội Khai ấn Đền Trần Nam Định Xuân Quý Mão 2023

Nhiều hoạt động sẽ diễn ra tại Lễ hội Khai ấn Đền Trần Nam Định Xuân Quý Mão 2023

Sắc màu 54 - Hồng Phúc - 16:45, 31/01/2023
Nhiều hoạt động lễ hội truyền thống sẽ được tổ chức tại Lễ hội Khai ấn đền Trần Nam Định năm 2023 diễn ra từ ngày 1 - 6/2/2023 (tức từ ngày 11 - 16 tháng Giêng năm Quý Mão).
Gia Lai: Xây dựng các làng du lịch nông nghiệp gắn với Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM

Gia Lai: Xây dựng các làng du lịch nông nghiệp gắn với Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM

Du lịch - Ngọc Thu - 16:37, 31/01/2023
UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành Kế hoạch số 196 /KH-UBND ngày 30/1/2023 về phát triển du lịch trên địa bàn năm 2023.
Mo trong đời sống đồng bào Mường Phú Thọ

Mo trong đời sống đồng bào Mường Phú Thọ

Sắc màu 54 - PV - 16:34, 31/01/2023
Mo Mường là loại hình văn hóa dân gian độc đáo, có sức sống bền bỉ, được truyền dạy qua nhiều thế hệ. Người Mường Phú Thọ luôn tự hào: “Nếu không có Mo thì không có người Mường”.
Ngày Xuân mục sở thị sới vật truyền thống làng Sình

Ngày Xuân mục sở thị sới vật truyền thống làng Sình

Sắc màu 54 - Khánh Ngân - 16:25, 31/01/2023
Sau 3 năm không được tổ chức do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19, sáng 31/1/2023 (10 tháng Giêng) Hội vật truyền thống làng Sình (xã Phú Mậu, Tp. Huế, Thừa Thiên Huế) được tổ chức trong không khí sôi động của lễ hội đầu Xuân với khoảng 20.0000 người tham dự cổ vũ.