Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Múa dân gian trong đời sống người Khmer

Phương Nghi - 21:18, 07/11/2020

Đồng bào dân tộc Khmer có câu nói ví von: “Trẻ con Khmer biết múa, biết hát trước khi biết đọc, biết viết”, câu nói ấy đã minh chứng sự ảnh hưởng sâu rộng của ca, múa, âm nhạc trong đời sống tinh thần của đồng bào dân tộc Khmer. Người Khmer có nhiều điệu múa như: Rămvông (múa vòng tròn), Lămleo, Saravan… gọi chung là múa dân gian.

Múa Apsara truyền thống của người Khmer là một trong những vũ điệu cung đình độc đáo, ấn tượng
Múa Apsara truyền thống của người Khmer là một trong những vũ điệu cung đình độc đáo, ấn tượng

Nghệ sĩ Ưu tú Thạch Mô Ly, Trưởng Đoàn Nghệ thuật tổng hợp Khmer Bạc Liêu cho biết, người Khmer có 2 loại hình múa: Múa sinh hoạt cộng đồng hay gọi là múa dân gian và múa sân khấu cung đình. Múa cung đình của người Khmer rất uyên thâm, trang trọng và mang tính cổ kính. Múa dân gian với những động tác thoải mái, lạc quan, yêu đời và luôn có tính chất hóm hỉnh. Người Khmer từ khi còn nhỏ đã thấm vào máu những điệu múa dân gian do ông bà chỉ dạy, những điệu múa này hầu như người Khmer nào cũng biết. Ngày nay, loại hình múa dân gian vẫn được gìn giữ và lưu truyền rộng rãi trong đời sống sinh hoạt của cộng đồng phum, sóc. Vào những dịp lễ, tết truyền thống của dân tộc hay nghi thức mừng nhà mới, đám cưới, người Khmer thường tổ chức múa hát tập thể, tạo nên không khí giao lưu phấn khởi, đoàn kết trong cộng đồng.

Các điệu múa dân gian tiêu biểu của đồng bào Khmer Nam Bộ có các động tác khá đơn giản nên mọi người dễ bắt chước để có thể hòa nhập được ngay. Vào những dịp lễ, tết truyền thống của dân tộc, khi tiếng trống hoặc nhạc ngũ âm vang lên, từng đôi trai gái, già trẻ cùng uyển chuyển hòa mình vào những điệu múa tập thể rất mềm mại và duyên dáng. 

Điệu múa trống Sadăm rộn ràng vui nhộn của Đội múa chùa Bốn Mặt xã Phú Tân, huyện Châu Thành (Sóc Trăng)
Điệu múa trống Sadăm rộn ràng vui nhộn của Đội múa chùa Bốn Mặt xã Phú Tân, huyện Châu Thành (Sóc Trăng)

Theo nghệ sĩ Thạch Chăm Rơn, Trưởng Đoàn nghệ thuật Khmer tỉnh Sóc Trăng: Điệu múa sinh hoạt đầu tiên được nhiều người biết đến là Răm vông hay còn gọi là múa lâm thôn, có nghĩa là múa vòng tròn, từng đôi trai gái vừa múa, vừa quay lại nhìn nhau thật tình tứ, thể hiện sự quấn quýt. Các động tác của nữ khi múa lượn 2 cánh tay ra trước ngực, còn nam thì lượn cánh tay rộng ra như để che chở cho người bạn múa của mình. Kết hợp với chân, chân nào phía trước thì tay đó ở dưới thấp và ngược lại. 

Tiếp theo là múa Lăm leo còn gọi là múa Lào.Điệu múa này có phần sôi động, rộn rã về tốc độ và các động tác trong khi múa. Động tác múa cũng giống như Răm vông, một tay chíp hay còn gọi là bắt - lòng bàn tay ngửa lên trên, dùng ngón tay cái và ngón trỏ áp sát vào nhau bằng một lực đủ căng 3 ngón; một tay rồn hay còn gọi là che - dùng một lực áp sát các ngón vào nhau như tư thế che nắng nhưng bằng lòng bàn tay, và cứ hoán chuyển tư thế đó giữa hai tay trong các bước chân, thể hiện sự kết hợp hài hòa của người biểu diễn.

Một điệu múa sôi động khác là múa saravan. Động tác múa chủ đạo là nhấn cổ tay theo từng phách nhạc. Đặc điểm thường múa theo vòng, múa hàng, múa đôi hay múa đối mặt nhau theo đội hình hàng ngang đuổi nhau theo lối lên xuống hay trái phải. Vị trí hai tay có lúc dang rộng ngang vai, lúc thả buông xuôi theo thân người, có lúc hai tay chéo nhau trước bụng và hai cổ tay nhấn đều như chim én vỗ cánh. 

Ngoài các điệu múa tiêu biểu trên, trong nghệ thuật múa dân gian còn có các điệu khác như: Múa xúc tép sử dụng dụng cụ là chiếc xà niêng (chniêng), múa gáo dừa (khôs trolôt), múa gặt lúa (casêko), múa trống sadăm, múa Yak (múa Chằn), múa mở rào trong nghi lễ cưới của người Khmer…

Nghệ sĩ Ưu tú Thạch Thị Thane, Đoàn Nghệ thuật Khmer Ánh Bình Minh (Trà Vinh) chia sẻ: Các điệu múa dân gian gần gũi với mọi người nên du khách có thể dễ dàng hòa chung không khí tại các buổi biểu diễn của đồng bào Khmer. Tuy vậy, khi tham gia múa, mọi người cũng phải tuân theo một số nguyên tắc nhất định: Người ít tuổi, địa vị thấp hơn sẽ ra múa trước, sau đó mới tiến đến mời các vị quan khách, người cao tuổi ra múa giao lưu. Đội hình múa di chuyển càng nhiều vòng, động tác múa càng nhanh hơn theo nhịp trống. Khi trống ngừng, mọi người cùng dừng lại chắp tay chào nhau rồi trở về vị trí cũ. Đặc điểm múa lâm thôn là múa nhấp chân ở phía sau”.

Hầu hết các điệu múa dân gian của đồng bào Khmer đều có tính vui nhộn, được thể hiện qua sự phối hợp nhịp nhàng, sinh động của các động tác tay chân theo từng điệu nhạc.

Hiện nay, múa dân gian của người Khmer đã phát triển cả về thể loại, số lượng, chất lượng với phong phú các đề tài ca ngợi cuộc sống hiện tại. Nền nghệ thuật múa độc đáo ấy không dừng lại với những tác phẩm đơn lẻ mà gần đây đã xuất hiện kịch múa với những cốt truyện hấp dẫn đã được đánh giá cao (đạt Huy chương Vàng) trong các hội diễn chuyên nghiệp toàn quốc.

Tin nổi bật trang chủ
Các nước ứng phó với lạm phát thế nào?

Các nước ứng phó với lạm phát thế nào?

Nhìn ra thế giới - PV - 1 giờ trước
Sự gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu liên quan đến đại dịch COVID-19 cộng với tác động của cuộc xung đột Nga-Ukraine đã khiến giá năng lượng, hàng hóa và các nhu yếu phẩm cơ bản tăng vọt. Trước tình hình này, chính phủ nhiều nước trên thế giới đã có biện pháp hỗ trợ người tiêu dùng và công ty gặp khó khăn.
Chủ tịch nước tiếp Viện trưởng Tổng Viện kiểm sát Liên bang Nga

Chủ tịch nước tiếp Viện trưởng Tổng Viện kiểm sát Liên bang Nga

Thời sự - PV - 22:35, 04/10/2022
Chiều 4/10, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Viện trưởng Tổng Viện Kiểm sát Liên bang Nga Igor Krasnov đang có chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam.
Giải Nobel Vật lý 2022 vinh danh ba nhà khoa học Alain Aspect, John F. Clauser và Anton Zeilinger

Giải Nobel Vật lý 2022 vinh danh ba nhà khoa học Alain Aspect, John F. Clauser và Anton Zeilinger

Khoa học - Công nghệ - PV - 22:04, 04/10/2022
Chiều 4/10 (theo giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển công bố Giải Nobel Vật lý năm 2022 được trao cho nhà khoa học Alain Aspect, John F. Clauser and Anton Zeilinger.
Bức “lũy thép” trên vùng biên viễn: Những “hạt nhân” xây thế trận lòng dân (Bài 2)

Bức “lũy thép” trên vùng biên viễn: Những “hạt nhân” xây thế trận lòng dân (Bài 2)

Người có uy tín - Quỳnh Trâm - 21:51, 04/10/2022
Trong vùng DTTS và miền núi, Người có uy tín luôn đóng vai trò quan trọng, góp phần vào quá trình phát triển kinh tế-xã hội, giảm nghèo, xóa bỏ hủ tục, xây dựng nếp sống văn hóa mới . Bằng những hành động thiết thực, hiệu quả, họ chính là những hạt nhân xây dựng thế trận lòng dân, khối đại đoàn kết, củng cố lòng tin của người dân vào Đảng và chính quyền.
Thông cáo báo chí về ngày làm việc thứ hai của Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII

Thông cáo báo chí về ngày làm việc thứ hai của Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII

Tin tức - PV - 21:45, 04/10/2022
Ngày 4/10, Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII bước vào ngày làm việc thứ hai.
Cuộc sống mới của người Kháng ở Lai Châu

Cuộc sống mới của người Kháng ở Lai Châu

Dân tộc Kháng là một trong những dân tộc thiểu số sinh sống lâu đời ở khu vực Tây Bắc. Người Kháng còn có tên gọi khác là: Xá Khao, Xá Tú, Xá Dón, Xá Dầng… Người Kháng chủ yếu sinh sống trên địa bàn chạy dọc từ Mường Tè (Lai Châu), Mường Lay, Tuần Giáo (Điện Biên), cho tới Thuận Châu, Mường La, Mai Sơn, Sông Mã (Sơn La)... Hiện nay, tại Lai Châu, người Kháng có khoảng hơn 200 người, họ sinh sống ở bản Nà Khuy, xã Bản Bo, huyện Tam Đường.
Lễ hội Trỉa lúa của người Bru - Vân Kiều, nét văn hóa đậm đà bản sắc

Lễ hội Trỉa lúa của người Bru - Vân Kiều, nét văn hóa đậm đà bản sắc

Sắc màu 54 - Khánh Ngân - 21:42, 04/10/2022
“Chặt, đốt, cốt…” trong quy trình canh tác nương rẫy truyền thống của đồng bào Bru- Vân Kiều đã đi vào dĩ vãng. May mắn là trỉa - công đoạn cuối trong quy canh tác ấy của đồng bào đã được lễ hội hóa và “sống” với nét nguyên sơ, đậm đà bản sắc.
Phân định miền núi vùng cao và phân định theo trình độ phát triển

Phân định miền núi vùng cao và phân định theo trình độ phát triển

Công tác Dân tộc - Hoàng Xuân Lương - 21:32, 04/10/2022
Hiện nay ở nước ta đang tồn tại 2 bộ tiêu chí phân định vùng DTTS và miền núi: Phân định miền núi, vùng cao và phân định theo trình độ phát triển. Việc áp dụng các bộ tiêu chí này đã gây ra nhiều hệ lụy chồng chéo, lộn xộn, rất bất cập trong quá trình triển khai các chương trình, chính sách ở vùng dân tộc, miền núi.
Giải phóng nguồn lực đất đai cho đồng bào DTTS: Nghịch lý thiếu – thừa đất sản xuất (Bài 3)

Giải phóng nguồn lực đất đai cho đồng bào DTTS: Nghịch lý thiếu – thừa đất sản xuất (Bài 3)

Công tác Dân tộc - Tùng Nguyên - 21:29, 04/10/2022
Hàng trăm nghìn hộ đồng bào DTTS sinh sống trên lâm phần của các nông, lâm trường quốc doanh (NLTQD) đang thiếu đất sản xuất; trong khi hàng triệu ha đất sử dụng không đúng mục đích, hoặc kém hiệu quả, hoặc bỏ không…
Cuộc sống mới của người Kháng ở Lai Châu

Cuộc sống mới của người Kháng ở Lai Châu

Media - Hà Minh Hưng - 21:21, 04/10/2022
Dân tộc Kháng là một trong những dân tộc thiểu số sinh sống lâu đời ở khu vực Tây Bắc. Người Kháng còn có tên gọi khác là: Xá Khao, Xá Tú, Xá Dón, Xá Dầng… Người Kháng chủ yếu sinh sống trên địa bàn chạy dọc từ Mường Tè (Lai Châu), Mường Lay, Tuần Giáo (Điện Biên), cho tới Thuận Châu, Mường La, Mai Sơn, Sông Mã (Sơn La)... Hiện nay, tại Lai Châu, người Kháng có khoảng hơn 200 người, họ sinh sống ở bản Nà Khuy, xã Bản Bo, huyện Tam Đường.
Cuộc thi viết về kỹ năng lao động Việt Nam có 4 tác phẩm đạt giải A

Cuộc thi viết về kỹ năng lao động Việt Nam có 4 tác phẩm đạt giải A

Xã hội - Vân Khánh - Minh Quang - 21:11, 04/10/2022
Chiều 3/10, Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp phối hợp với Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức Lễ tổng kết - trao giải Cuộc thi viết về Kỹ năng lao động Việt Nam, với chủ đề “Nâng tầm kỹ năng lao động Việt Nam”.