Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Múa dân gian trong đời sống người Khmer

Phương Nghi - 21:18, 07/11/2020

Đồng bào dân tộc Khmer có câu nói ví von: “Trẻ con Khmer biết múa, biết hát trước khi biết đọc, biết viết”, câu nói ấy đã minh chứng sự ảnh hưởng sâu rộng của ca, múa, âm nhạc trong đời sống tinh thần của đồng bào dân tộc Khmer. Người Khmer có nhiều điệu múa như: Rămvông (múa vòng tròn), Lămleo, Saravan… gọi chung là múa dân gian.

Múa Apsara truyền thống của người Khmer là một trong những vũ điệu cung đình độc đáo, ấn tượng
Múa Apsara truyền thống của người Khmer là một trong những vũ điệu cung đình độc đáo, ấn tượng

Nghệ sĩ Ưu tú Thạch Mô Ly, Trưởng Đoàn Nghệ thuật tổng hợp Khmer Bạc Liêu cho biết, người Khmer có 2 loại hình múa: Múa sinh hoạt cộng đồng hay gọi là múa dân gian và múa sân khấu cung đình. Múa cung đình của người Khmer rất uyên thâm, trang trọng và mang tính cổ kính. Múa dân gian với những động tác thoải mái, lạc quan, yêu đời và luôn có tính chất hóm hỉnh. Người Khmer từ khi còn nhỏ đã thấm vào máu những điệu múa dân gian do ông bà chỉ dạy, những điệu múa này hầu như người Khmer nào cũng biết. Ngày nay, loại hình múa dân gian vẫn được gìn giữ và lưu truyền rộng rãi trong đời sống sinh hoạt của cộng đồng phum, sóc. Vào những dịp lễ, tết truyền thống của dân tộc hay nghi thức mừng nhà mới, đám cưới, người Khmer thường tổ chức múa hát tập thể, tạo nên không khí giao lưu phấn khởi, đoàn kết trong cộng đồng.

Các điệu múa dân gian tiêu biểu của đồng bào Khmer Nam Bộ có các động tác khá đơn giản nên mọi người dễ bắt chước để có thể hòa nhập được ngay. Vào những dịp lễ, tết truyền thống của dân tộc, khi tiếng trống hoặc nhạc ngũ âm vang lên, từng đôi trai gái, già trẻ cùng uyển chuyển hòa mình vào những điệu múa tập thể rất mềm mại và duyên dáng. 

Điệu múa trống Sadăm rộn ràng vui nhộn của Đội múa chùa Bốn Mặt xã Phú Tân, huyện Châu Thành (Sóc Trăng)
Điệu múa trống Sadăm rộn ràng vui nhộn của Đội múa chùa Bốn Mặt xã Phú Tân, huyện Châu Thành (Sóc Trăng)

Theo nghệ sĩ Thạch Chăm Rơn, Trưởng Đoàn nghệ thuật Khmer tỉnh Sóc Trăng: Điệu múa sinh hoạt đầu tiên được nhiều người biết đến là Răm vông hay còn gọi là múa lâm thôn, có nghĩa là múa vòng tròn, từng đôi trai gái vừa múa, vừa quay lại nhìn nhau thật tình tứ, thể hiện sự quấn quýt. Các động tác của nữ khi múa lượn 2 cánh tay ra trước ngực, còn nam thì lượn cánh tay rộng ra như để che chở cho người bạn múa của mình. Kết hợp với chân, chân nào phía trước thì tay đó ở dưới thấp và ngược lại. 

Tiếp theo là múa Lăm leo còn gọi là múa Lào.Điệu múa này có phần sôi động, rộn rã về tốc độ và các động tác trong khi múa. Động tác múa cũng giống như Răm vông, một tay chíp hay còn gọi là bắt - lòng bàn tay ngửa lên trên, dùng ngón tay cái và ngón trỏ áp sát vào nhau bằng một lực đủ căng 3 ngón; một tay rồn hay còn gọi là che - dùng một lực áp sát các ngón vào nhau như tư thế che nắng nhưng bằng lòng bàn tay, và cứ hoán chuyển tư thế đó giữa hai tay trong các bước chân, thể hiện sự kết hợp hài hòa của người biểu diễn.

Một điệu múa sôi động khác là múa saravan. Động tác múa chủ đạo là nhấn cổ tay theo từng phách nhạc. Đặc điểm thường múa theo vòng, múa hàng, múa đôi hay múa đối mặt nhau theo đội hình hàng ngang đuổi nhau theo lối lên xuống hay trái phải. Vị trí hai tay có lúc dang rộng ngang vai, lúc thả buông xuôi theo thân người, có lúc hai tay chéo nhau trước bụng và hai cổ tay nhấn đều như chim én vỗ cánh. 

Ngoài các điệu múa tiêu biểu trên, trong nghệ thuật múa dân gian còn có các điệu khác như: Múa xúc tép sử dụng dụng cụ là chiếc xà niêng (chniêng), múa gáo dừa (khôs trolôt), múa gặt lúa (casêko), múa trống sadăm, múa Yak (múa Chằn), múa mở rào trong nghi lễ cưới của người Khmer…

Nghệ sĩ Ưu tú Thạch Thị Thane, Đoàn Nghệ thuật Khmer Ánh Bình Minh (Trà Vinh) chia sẻ: Các điệu múa dân gian gần gũi với mọi người nên du khách có thể dễ dàng hòa chung không khí tại các buổi biểu diễn của đồng bào Khmer. Tuy vậy, khi tham gia múa, mọi người cũng phải tuân theo một số nguyên tắc nhất định: Người ít tuổi, địa vị thấp hơn sẽ ra múa trước, sau đó mới tiến đến mời các vị quan khách, người cao tuổi ra múa giao lưu. Đội hình múa di chuyển càng nhiều vòng, động tác múa càng nhanh hơn theo nhịp trống. Khi trống ngừng, mọi người cùng dừng lại chắp tay chào nhau rồi trở về vị trí cũ. Đặc điểm múa lâm thôn là múa nhấp chân ở phía sau”.

Hầu hết các điệu múa dân gian của đồng bào Khmer đều có tính vui nhộn, được thể hiện qua sự phối hợp nhịp nhàng, sinh động của các động tác tay chân theo từng điệu nhạc.

Hiện nay, múa dân gian của người Khmer đã phát triển cả về thể loại, số lượng, chất lượng với phong phú các đề tài ca ngợi cuộc sống hiện tại. Nền nghệ thuật múa độc đáo ấy không dừng lại với những tác phẩm đơn lẻ mà gần đây đã xuất hiện kịch múa với những cốt truyện hấp dẫn đã được đánh giá cao (đạt Huy chương Vàng) trong các hội diễn chuyên nghiệp toàn quốc.

Tin cùng chuyên mục
Nghệ nhân người Tày “bắt” gà đất gáy

Nghệ nhân người Tày “bắt” gà đất gáy

Gà đất biết gáy, là loại đồ chơi truyền thống vào loại “độc nhất vô nhị” của đồng bào dân tộc Tày. Để làm ra một chú gà đất kêu được như gà thật, nghệ nhân phải trải qua gần chục công đoạn chế tác với cấu tạo âm thanh cực kỳ phức tạp... Hiện, trong cộng đồng người Tày ở khu vực phía Bắc chỉ còn một người duy nhất làm được những đồ chơi độc đáo này, đó là ông Hoàng Chóong ở Xã Hoàng Việt, huyện Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn.
Tin nổi bật trang chủ
Huy động nguồn lực quốc tế cho Chương trình MTQG phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030

Huy động nguồn lực quốc tế cho Chương trình MTQG phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030

Thời sự - Việt Cường - 1 giờ trước
Sáng ngày 25/01, tại Trụ sở Ủy ban Dân tộc (UBDT), Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Y Thông đã chủ trì phiên họp trao đổi về việc huy động nguồn lực quốc tế cho Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) phát triển kinh tế-xã hội (KT-XH) vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi giai đoạn 2021-2030. Tham dự phiên họp có đại diện Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Giáo dục và Đào tạo và một số chuyên gia, cán bộ của các Vụ, đơn vị của Ủy ban Dân tộc.
Thông cáo báo chí về phiên trù bị Đại hội XIII của Đảng

Thông cáo báo chí về phiên trù bị Đại hội XIII của Đảng

Tin tức - PV - 1 giờ trước
Trung tâm Báo chí Đại hội XIII trân trọng gửi các cơ quan báo chí toàn văn Thông cáo báo chí về phiên trù bị Đại hội XIII của Đảng (ngày 25 tháng 01 năm 2021)
Đại hội Đảng thu hút sự quan tâm của truyền thông quốc tế

Đại hội Đảng thu hút sự quan tâm của truyền thông quốc tế

Tin tức - PV - 4 giờ trước
Truyền thông quốc tế ngày 25/1 đã đưa tin đậm nét sự kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam bắt đầu diễn ra tại thủ đô Hà Nội.
Ngày 25/1, Việt Nam có thêm một ca nhập cảnh mắc COVID-19, được cách ly ngay

Ngày 25/1, Việt Nam có thêm một ca nhập cảnh mắc COVID-19, được cách ly ngay

Tin tức - PV - 4 giờ trước
Từ 18 giờ ngày 24/1 đến 18 ngày 25/1, Việt Nam có thêm 1 ca mắc mới COVID-19, là ca nhập cảnh từ Indonesia được cách ly ngay. Cũng trong ngày, có 14 bệnh nhân được công bố khỏi bệnh.
Bộ đội Biên phòng Hà Giang: Quyết liệt ngăn chặn xuất nhập cảnh trái phép

Bộ đội Biên phòng Hà Giang: Quyết liệt ngăn chặn xuất nhập cảnh trái phép

Pháp luật - Minh Thu - 6 giờ trước
Những ngày cuối năm, là thời điểm mà trên địa bàn tỉnh Hà Giang, số lượng công dân trở về từ nước ngoài, nhập cảnh trái phép gia tăng đột biến. Để ngăn chặn tình trạng này, lực lượng Bộ đội biên phòng (BĐBP) tỉnh Hà Giang đã tăng cường quân số, lập các chốt chặn, kiểm soát chặt chẽ khu vực biên giới, không để lọt trường hợp xuất, nhập cảnh trái phép, gây bất ngờ, bị động trong công tác phòng, chống dịch Covid-19.
Việt Nam giành 2 Huy chương Vàng kỳ thi Olympic Toán học và Khoa học quốc tế

Việt Nam giành 2 Huy chương Vàng kỳ thi Olympic Toán học và Khoa học quốc tế

Giáo dục - Nguyệt Anh - 6 giờ trước
Kỳ thi Olympic Toán và Khoa học quốc tế lần thứ 17 (IMSO 2021) vừa kết thúc tốt đẹp với Lễ bế mạc và trao giải được tổ chức tại Indonesia theo hình thức trực tuyến. Đội tuyển Việt Nam đã đoạt 2 Huy chương Vàng.
Tết đang ngày càng ấm hơn

Tết đang ngày càng ấm hơn

Môi trường sống - PV - 6 giờ trước
30 năm qua, tất cả các Tết Nguyên đán có rét đậm rét hại đều xảy ra từ năm 2013 trở về trước. Từ năm 2014 đến nay, không năm nào rét đậm rơi vào 2 ngày là 30 và mùng 1 Tết.
Triển lãm

Triển lãm "Mùa xuân đất nước"

Tin tức - Nguyệt Anh - 6 giờ trước
Chào mừng thành công của Đại hội Đảng lần thứ XIII, Kỷ niệm 91 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 – 3/2/2021) và Mừng Xuân Tân Sửu 2021, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam sẽ khai mạc triển lãm điêu khắc "Mùa xuân đất nước" vào ngày 28/1.
Cẩn trọng trước những thủ thật gắn cây cảnh giả trong ngày Tết

Cẩn trọng trước những thủ thật gắn cây cảnh giả trong ngày Tết

Xã hội - PV - 6 giờ trước
Những ngày cuối năm, nhu cầu mua cây cảnh về trang hoàng nhà cửa tăng cao, thị trường cây cảnh vì thế mà nhộn nhịp, tấp nập người mua, người bán hơn ngày thường. Lợi dụng dịp này, nhiều tiểu thương đã làm giả các bộ phận của cây cảnh như gắn hoa, quả, lá… vào cây một cách rất tinh vi để đánh lừa người tiêu dùng hòng kiếm lời.
Không để xảy ra khan hàng, sốt giá trong dịp Tết Nguyên đán 2021

Không để xảy ra khan hàng, sốt giá trong dịp Tết Nguyên đán 2021

Kinh tế - PV - 7 giờ trước
Bộ Công Thương cho biết, để không xảy ra tình trạng khan hàng, sốt giá trong dịp Tết Nguyên đán 2021, ngoài việc chuẩn bị nguồn nguồn cung hàng hóa thiết yếu với lượng tăng trung bình từ 7 - 22% so với năm ngoái, các doanh nghiệp phân phối cũng xây dựng chương trình khuyến mại, kế hoạch bán hàng online nhằm đáp ứng yêu cầu nhanh nhất cho người tiêu dùng.