Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Múa dân gian Tây Nguyên trong đời sống đương đại

PV - 16:43, 08/08/2020

Múa dân gian của các tộc người thiểu số ở Tây Nguyên luôn gắn với các phong tục, lễ hội truyền thống. Vốn văn hóa đặc sắc và độc đáo này là nguồn cảm hứng bất tận cho nhiều nghệ sĩ, biên đạo múa tìm hiểu, khám phá để dàn dựng nên những tác phẩm nghệ thuật trứ danh, phục vụ công chúng trong đời sống đương đại.

Biểu diễn múa dân gian trong lễ hội đường phố tại Festival Cà phê Buôn Ma Thuột. Ảnh: Hoàng Gia
Biểu diễn múa dân gian trong lễ hội đường phố tại Festival Cà phê Buôn Ma Thuột. Ảnh: Hoàng Gia

Đến nay, đã có không ít nghệ sĩ, biên đạo múa trên địa bàn Tây Nguyên thành danh với nhiều tác phẩm nghệ thuật nhờ khai thác các điệu múa dân gian ở đây. Tiêu biểu như người Jrai, Bana, Sê Đăng, Êđê có điệu múa Kông Kor, múa theo tiếng chiêng Aráp, theo điệu hát Ayrây, theo nhịp trống H’gơr, hay phỏng theo tư thế bay lượn tuyệt đẹp của con chim Grưh... Khi lễ hội được mở ra, hoặc trong nghi thức thực hành văn hóa của mỗi cộng đồng, dân tộc thì những điệu múa ấy được gái trai, già trẻ thực hiện.

Theo Nghệ sĩ Nhân dân Y San Alêo (Đoàn Ca múa dân tộc Đắk Lắk), họ gọi đó là xoang và cùng nhau xoang thâu đêm, suốt sáng trên nền nhạc của chiêng, của trống và nhiều loại nhạc cụ tre nứa mộc mạc, gần gũi khác. Từ chất liệu dân gian đặc trưng này, trong những thập niên 80 – 90 của thế kỷ trước, Nghệ sĩ Nhân dân đầu tiên của vùng đất Tây Nguyên là cụ Y Brơm (người Bana) đã kế thừa và sáng tạo nên những tác phẩm múa hiện đại, tiêu biểu như “Múa trống Tây Nguyên”, “Múa khiên”, “Múa giã gạo đêm trăng”… được công chúng yêu nghệ thuật trong nước và bạn bè quốc tế đón nhận, ái mộ.


Du khách thích thú với các điệu múa của đồng bào Tây Nguyên. Ảnh: Ánh Ngọc
Du khách thích thú với các điệu múa của đồng bào Tây Nguyên. Ảnh: Ánh Ngọc

Những tác phẩm này của ông được trao tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học - Nghệ thuật vào năm 2002. Nghệ sĩ Nhân dân Y San Alêo cho biết lúc sinh thời, cố Nghệ sĩ Nhân dân Y Brơm gần như “nhập tâm” vũ điệu dân gian Kông Kor của người Bana, Jrai - và trong quá trình sáng tác của mình, ông lấy đó làm cảm hứng chủ đạo để dàn dựng hơn 20 tác phẩm nghệ thuật múa hiện đại nhưng thấm đẫm tinh thần và bản sắc văn hóa dân gian Tây Nguyên.

Tiếp nối cố Nghệ sĩ Nhân dân Y Brơm, hiện có nhiều biên đạo múa đi theo đường hướng này. Ở Đoàn Ca múa dân tộc Đắk Lắk đang nổi lên một số gương mặt tiêu biểu: H’Diễm Mlô, Y Del Buôn Krông, Đoàn Ngọc Trang và đặc biệt là Lê Loan gắn liền với những tác phẩm nghệ thuật múa xuất sắc, được giới chuyên môn đánh giá cao qua các kỳ Hội diễn toàn quốc gần đây như “Giai điệu của chiêng”, “Lễ trưởng thành” và “Vòng đời”. Nữ biên đạo múa Lê Loan chia sẻ: Những tác phẩm ấy được chị dày công nghiên cứu, tìm hiểu và cách điệu từ chất liệu dân gian của người Êđê, M’nông, Jrai.

Múa trong Lễ hội mừng mùa của người Sê Đăng được cách điệu để trình diễn tại Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột năm 2019. Ảnh: Hoàng Gia
Múa trong Lễ hội mừng mùa của người Sê Đăng được cách điệu để trình diễn tại Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột năm 2019. Ảnh: Hoàng Gia

Trại sáng tác âm nhạc và múa Tây Nguyên - 2020 thu hút hơn 80 nghệ sĩ trong cả nước tham gia hội thảo, trao đổi kinh nghiệm sáng tác và biên đạo múa đương đại; đồng thời đi thực tế tại một số huyện: Lắk, Krông Năng, Ea H’leo, Krông Ana nhằm tìm hiểu vốn dân ca, dân vũ của người dân tộc thiểu số tại chỗ, phục vụ hoạt động sáng tác cho hai chuyên ngành âm nhạc và múa.

Từ nhịp xoang bình dị của các tộc người thiểu số nói trên được thể hiện trong những dịp hội hè, hay nghi thức thực hành văn hóa (làm lễ trưởng thành, cúng nhà mồ, đón hồn chiêng), được nữ biên đạo múa Lê Loan quan sát tỉ mỉ, sau đó tìm cách phát triển “ngôn ngữ” múa giàu tính dân gian ấy trở thành những mảng, miếng nghệ thuật của hình thể và động tác có chủ đích (chủ đề) hơn trong mọi không gian đời sống đương đại nhằm phục vụ đông đảo công chúng trong nước và quốc tế.

Nghệ sĩ Nhân dân Y San Alêo tự hào rằng, bất kỳ ai đến Tây Nguyên đều mê đắm với nhịp xoang của người dân tộc thiểu số ở đây. Vốn văn hóa giàu bản sắc và độc đáo của họ, trong đó có múa dân gian là nguồn cảm hứng bất tận để giới nghệ sĩ, biên đạo múa tìm hiểu, khai thác và sáng tạo nên những tác phẩm nghệ thuật đặc sắc, hiện đại nhưng không xa rời truyền thống.

Và cũng vì thế mà mới đây, từ ngày 20 đến ngày 25-7, Cục Biểu diễn nghệ thuật (Bộ VH-TT-DL) phối hợp với Sở VH-TT-DL tỉnh Đắk Lắk tổ chức Trại sáng tác âm nhạc và múa Tây Nguyên - 2020, tạo điều kiện cho nhiều nghệ sĩ trong khu vực và cả nước gặp gỡ, chia sẻ để hiểu và yêu thêm con người cũng như mảnh đất này. 


Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Đánh thức tiềm năng du lịch đêm ở vùng DTTS và miền núi: Phố đi bộ - mô hình hấp dẫn du khách (Bài 1)

Đánh thức tiềm năng du lịch đêm ở vùng DTTS và miền núi: Phố đi bộ - mô hình hấp dẫn du khách (Bài 1)

Để phát triển du lịch, thời gian qua nhiều địa phương chú trọng phát triển mô hình phố đi bộ ban đêm với nhiều hoạt động văn hóa, dịch vụ phong phú và đa dạng, tạo ra không gian giao lưu văn hóa cộng đồng. Tuy nhiên mỗi địa phương cần có cách làm sáng tạo, xây dựng được những sản phẩm văn hóa du lịch đặc trưng để tạo dấu ấn riêng biệt, thực sự cuốn hút du khách, trở thành động lực để thúc đẩy du lịch. Trong đó, phát triển du lịch đêm ở vùng DTTS và miền núi là hướng đi mới cần nghiên cứu khai thác và nhân rộng.
Tin nổi bật trang chủ
Nhìn lại Chương trình xây dựng nông thôn mới ở Quảng Nam: Linh hoạt lồng ghép nguồn vốn (Bài 1)

Nhìn lại Chương trình xây dựng nông thôn mới ở Quảng Nam: Linh hoạt lồng ghép nguồn vốn (Bài 1)

Xác định, xây dựng nông thôn mới (NTM) không chỉ là xây dựng cơ sở hạ tầng, mà còn góp phần giúp bộ mặt nông thôn ngày càng đổi mới, từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân. Vì thế, các cấp, ngành tỉnh Quảng Nam đã dành nhiều nguồn lực đầu tư cho các địa phương xây dựng NTM. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện xây dựng NTM, các cấp chính quyền cũng gặp không ít những vướng mắc phát sinh, gây ảnh hưởng không nhỏ đến mục tiêu, nhiệm vụ mà các ban, ngành liên quan đã đặt ra trước đó.
Quốc hội chia buồn với gia đình các nạn nhân vụ cháy ở Trung Kính

Quốc hội chia buồn với gia đình các nạn nhân vụ cháy ở Trung Kính

Thời sự - PV - 5 giờ trước
Quốc hội đề nghị Bộ Công an, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và các lực lượng chỉ đạo nhanh chóng khắc phục hậu quả, dành mọi ưu tiên cứu chữa người bị thương, kịp thời giúp đỡ gia đình người bị nạn sớm ổn định tình hình, bảo đảm cuộc sống.
Thấy gì từ lực lượng giữ rừng ở Kon Tum: Hàng trăm người xin nghỉ việc (Bài 1)

Thấy gì từ lực lượng giữ rừng ở Kon Tum: Hàng trăm người xin nghỉ việc (Bài 1)

Xã hội - Ngọc Chí - 5 giờ trước
Lương thấp, áp lực, nguy hiểm và trách nhiệm cao, đang là những nguyên nhân khiến cho nhiều viên chức, người lao động làm công tác quản lý, bảo vệ rừng trên địa bàn tỉnh Kon Tum xin nghỉ việc. Tình trạng này đã ảnh hưởng lớn tới công tác quản lý bảo vệ rừng tại địa phương.
Loay hoay giải bài toán thiếu nước sinh hoạt ở Đăk Lăk: Hàng loạt công trình cấp nước tiền tỉ ...“đắp chiếu” (Bài 1)

Loay hoay giải bài toán thiếu nước sinh hoạt ở Đăk Lăk: Hàng loạt công trình cấp nước tiền tỉ ...“đắp chiếu” (Bài 1)

Xã hội - Lê Hường - 5 giờ trước
Mùa khô năm 2023-2024, tình hình hạn hán trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk diễn ra khắc nghiệt, người dân ở nhiều địa phương không chỉ gặp khó về nước sản xuất, mà còn khốn khổ vì thiếu nước sinh hoạt. Trong khi người dân sống khổ vì thiếu nước ăn, uống, thì hàng loạt công trình cấp nước sạch nông thôn tập trung được đầu tư xây dựng nhưng lại “đắp chiếu”. HIện nay, các cấp chính quyền, ngành chức năng tỉnh thì vẫn loay hoay tìm giải pháp phát huy hiệu quả các công trình.
Đánh thức tiềm năng du lịch đêm ở vùng DTTS và miền núi: Phố đi bộ - mô hình hấp dẫn du khách (Bài 1)

Đánh thức tiềm năng du lịch đêm ở vùng DTTS và miền núi: Phố đi bộ - mô hình hấp dẫn du khách (Bài 1)

Sắc màu 54 - Thúy Hồng - 5 giờ trước
Để phát triển du lịch, thời gian qua nhiều địa phương chú trọng phát triển mô hình phố đi bộ ban đêm với nhiều hoạt động văn hóa, dịch vụ phong phú và đa dạng, tạo ra không gian giao lưu văn hóa cộng đồng. Tuy nhiên mỗi địa phương cần có cách làm sáng tạo, xây dựng được những sản phẩm văn hóa du lịch đặc trưng để tạo dấu ấn riêng biệt, thực sự cuốn hút du khách, trở thành động lực để thúc đẩy du lịch. Trong đó, phát triển du lịch đêm ở vùng DTTS và miền núi là hướng đi mới cần nghiên cứu khai thác và nhân rộng.
Đakrông (Quảng Trị): Thực hiện Chương trình MTQG 1719- Nhiều nội dung còn vướng mắc

Đakrông (Quảng Trị): Thực hiện Chương trình MTQG 1719- Nhiều nội dung còn vướng mắc

Công tác Dân tộc - An Yên - 5 giờ trước
Tỷ lệ hộ nghèo vùng DTTS giảm mỗi năm là 5%; nhiều thôn bản thoát diện đặc biệt khó khăn; đường bê tông và nhựa đã về tận trung tâm xã, thôn; 100% trạm y tế xã đủ điều kiện khám chữa bệnh BHYT… là những con số đầy ấn tượng, minh chứng cho những nỗ lực của cấp ủy, chính quyền huyện Đakrông (Quảng Trị) trong việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2025 (Chương trình MTQG 1719). Tuy nhiên, để Chương trình đạt được mục tiêu và hoàn thành đúng tiến độ, nhìn từ thực tế triển khai vẫn còn nhiều vướng mắc cần sớm được tháo gỡ.
Tin trong ngày - 23/5/2024

Tin trong ngày - 23/5/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 23/5, có những thông tin đáng chú ý sau: Quốc hội xem xét điều chỉnh chủ trương đầu tư Chương trình MTQG 1719. Thác Bản Giốc lọt Top 21 thác nước đẹp nhất thế giới. Quảng Bình: Dự án ổn định dân cư 130 hộ đồng bào DTTS nguy cơ "gãy gánh giữa đường"?. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi
Cà Mau: Phát triển mô hình nuôi cua trong hộp nhựa, hướng đi nhiều sáng tạo

Cà Mau: Phát triển mô hình nuôi cua trong hộp nhựa, hướng đi nhiều sáng tạo

Kinh tế - Minh Nhật (t/h) - 6 giờ trước
Đối với tỉnh Cà Mau, cua biển là loài thuỷ sản nuôi có giá trị kinh tế cao, chỉ sau con tôm. Những năm gần đây, nghề nuôi cua phát triển nhanh về diện tích, sản lượng, theo hướng sản xuất hàng hoá, phục vụ xuất khẩu, góp phần nâng cao thu nhập cho người nuôi.
Đổi thay ở Phước Trà

Đổi thay ở Phước Trà

Xã hội - T.Nhân-H.Trường - 6 giờ trước
Phước Trà là một xã nghèo của huyện Hiệp Đức (Quảng Nam), đồng bào DTTS chiếm hơn 95%, cơ sở hạ tầng còn thiếu thốn, cuộc sống của người dân chủ yếu dựa vào nương rẫy, thu nhập bấp bênh. Những năm qua, nhờ các chính sách hỗ trợ của Nhà nước, chính quyền địa phương hướng dẫn người dân xây dựng các mô hình kinh tế hiệu quả nên đời sống ngày càng cải thiện. Đặc biệt, từ nguồn vốn của các Chương trình mục tiêu quốc gia, chính quyền đã khéo léo lồng ghép thực hiện các chính sách an cư, an sinh cho người dân.
Gia Lai: Sơ kết 3 năm thực hiện Dự án 8 Chương trình MTQG tại huyện Chư Pưh

Gia Lai: Sơ kết 3 năm thực hiện Dự án 8 Chương trình MTQG tại huyện Chư Pưh

Công tác Dân tộc - Ngọc Thu - 6 giờ trước
Chiều 23/5, Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Chư Pưh (Gia Lai) đã tổ chức Hội nghị sơ kết 3 năm triển khai thực hiện các hoạt động Dự án 8 “thực hiện bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ và trẻ em” thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi, giai đoạn I: 2021 - 2025 (Chương trình MTQG 1719) trên địa bàn huyện.
Cháy nhà trọ 5 tầng ở Hà Nội, 14 người chết

Cháy nhà trọ 5 tầng ở Hà Nội, 14 người chết

Tin tức - T. H - 7 giờ trước
Cháy nhà trọ cao 5 tầng ở phường Trung Hòa (quận Cầu Giấy, Hà Nội) trong đêm, lực lượng cứu hộ, cứu nạn và y tế đã đưa nhiều nạn nhân ra bên ngoài bằng cáng. Bước đầu xác định có 14 người chết.
Đắk Lắk: Bắt giám đốc và kế toán hợp tác xã vi phạm quy định kế toán gât hậu quả nghiêm trọng

Đắk Lắk: Bắt giám đốc và kế toán hợp tác xã vi phạm quy định kế toán gât hậu quả nghiêm trọng

Pháp luật - Hoàng Thùy - 21:23, 23/05/2024
Chiều 23/5, Công an huyện Krông Ana, tỉnh Đắk Lắk cho biết, vừa thi hành lệnh bắt và khám xét nơi ở, nơi làm việc đối với Nguyễn Văn Sanh (63 tuổi), Giám đốc và Nguyễn Thị Trang (32 tuổi), kế toán hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Thanh Bình, huyện Krông Ana để điều tra về hành vi “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”.