Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Múa dân gian Tây Nguyên trong đời sống đương đại

PV - 16:43, 08/08/2020

Múa dân gian của các tộc người thiểu số ở Tây Nguyên luôn gắn với các phong tục, lễ hội truyền thống. Vốn văn hóa đặc sắc và độc đáo này là nguồn cảm hứng bất tận cho nhiều nghệ sĩ, biên đạo múa tìm hiểu, khám phá để dàn dựng nên những tác phẩm nghệ thuật trứ danh, phục vụ công chúng trong đời sống đương đại.

Biểu diễn múa dân gian trong lễ hội đường phố tại Festival Cà phê Buôn Ma Thuột. Ảnh: Hoàng Gia
Biểu diễn múa dân gian trong lễ hội đường phố tại Festival Cà phê Buôn Ma Thuột. Ảnh: Hoàng Gia

Đến nay, đã có không ít nghệ sĩ, biên đạo múa trên địa bàn Tây Nguyên thành danh với nhiều tác phẩm nghệ thuật nhờ khai thác các điệu múa dân gian ở đây. Tiêu biểu như người Jrai, Bana, Sê Đăng, Êđê có điệu múa Kông Kor, múa theo tiếng chiêng Aráp, theo điệu hát Ayrây, theo nhịp trống H’gơr, hay phỏng theo tư thế bay lượn tuyệt đẹp của con chim Grưh... Khi lễ hội được mở ra, hoặc trong nghi thức thực hành văn hóa của mỗi cộng đồng, dân tộc thì những điệu múa ấy được gái trai, già trẻ thực hiện.

Theo Nghệ sĩ Nhân dân Y San Alêo (Đoàn Ca múa dân tộc Đắk Lắk), họ gọi đó là xoang và cùng nhau xoang thâu đêm, suốt sáng trên nền nhạc của chiêng, của trống và nhiều loại nhạc cụ tre nứa mộc mạc, gần gũi khác. Từ chất liệu dân gian đặc trưng này, trong những thập niên 80 – 90 của thế kỷ trước, Nghệ sĩ Nhân dân đầu tiên của vùng đất Tây Nguyên là cụ Y Brơm (người Bana) đã kế thừa và sáng tạo nên những tác phẩm múa hiện đại, tiêu biểu như “Múa trống Tây Nguyên”, “Múa khiên”, “Múa giã gạo đêm trăng”… được công chúng yêu nghệ thuật trong nước và bạn bè quốc tế đón nhận, ái mộ.


Du khách thích thú với các điệu múa của đồng bào Tây Nguyên. Ảnh: Ánh Ngọc
Du khách thích thú với các điệu múa của đồng bào Tây Nguyên. Ảnh: Ánh Ngọc

Những tác phẩm này của ông được trao tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học - Nghệ thuật vào năm 2002. Nghệ sĩ Nhân dân Y San Alêo cho biết lúc sinh thời, cố Nghệ sĩ Nhân dân Y Brơm gần như “nhập tâm” vũ điệu dân gian Kông Kor của người Bana, Jrai - và trong quá trình sáng tác của mình, ông lấy đó làm cảm hứng chủ đạo để dàn dựng hơn 20 tác phẩm nghệ thuật múa hiện đại nhưng thấm đẫm tinh thần và bản sắc văn hóa dân gian Tây Nguyên.

Tiếp nối cố Nghệ sĩ Nhân dân Y Brơm, hiện có nhiều biên đạo múa đi theo đường hướng này. Ở Đoàn Ca múa dân tộc Đắk Lắk đang nổi lên một số gương mặt tiêu biểu: H’Diễm Mlô, Y Del Buôn Krông, Đoàn Ngọc Trang và đặc biệt là Lê Loan gắn liền với những tác phẩm nghệ thuật múa xuất sắc, được giới chuyên môn đánh giá cao qua các kỳ Hội diễn toàn quốc gần đây như “Giai điệu của chiêng”, “Lễ trưởng thành” và “Vòng đời”. Nữ biên đạo múa Lê Loan chia sẻ: Những tác phẩm ấy được chị dày công nghiên cứu, tìm hiểu và cách điệu từ chất liệu dân gian của người Êđê, M’nông, Jrai.

Múa trong Lễ hội mừng mùa của người Sê Đăng được cách điệu để trình diễn tại Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột năm 2019. Ảnh: Hoàng Gia
Múa trong Lễ hội mừng mùa của người Sê Đăng được cách điệu để trình diễn tại Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột năm 2019. Ảnh: Hoàng Gia

Trại sáng tác âm nhạc và múa Tây Nguyên - 2020 thu hút hơn 80 nghệ sĩ trong cả nước tham gia hội thảo, trao đổi kinh nghiệm sáng tác và biên đạo múa đương đại; đồng thời đi thực tế tại một số huyện: Lắk, Krông Năng, Ea H’leo, Krông Ana nhằm tìm hiểu vốn dân ca, dân vũ của người dân tộc thiểu số tại chỗ, phục vụ hoạt động sáng tác cho hai chuyên ngành âm nhạc và múa.

Từ nhịp xoang bình dị của các tộc người thiểu số nói trên được thể hiện trong những dịp hội hè, hay nghi thức thực hành văn hóa (làm lễ trưởng thành, cúng nhà mồ, đón hồn chiêng), được nữ biên đạo múa Lê Loan quan sát tỉ mỉ, sau đó tìm cách phát triển “ngôn ngữ” múa giàu tính dân gian ấy trở thành những mảng, miếng nghệ thuật của hình thể và động tác có chủ đích (chủ đề) hơn trong mọi không gian đời sống đương đại nhằm phục vụ đông đảo công chúng trong nước và quốc tế.

Nghệ sĩ Nhân dân Y San Alêo tự hào rằng, bất kỳ ai đến Tây Nguyên đều mê đắm với nhịp xoang của người dân tộc thiểu số ở đây. Vốn văn hóa giàu bản sắc và độc đáo của họ, trong đó có múa dân gian là nguồn cảm hứng bất tận để giới nghệ sĩ, biên đạo múa tìm hiểu, khai thác và sáng tạo nên những tác phẩm nghệ thuật đặc sắc, hiện đại nhưng không xa rời truyền thống.

Và cũng vì thế mà mới đây, từ ngày 20 đến ngày 25-7, Cục Biểu diễn nghệ thuật (Bộ VH-TT-DL) phối hợp với Sở VH-TT-DL tỉnh Đắk Lắk tổ chức Trại sáng tác âm nhạc và múa Tây Nguyên - 2020, tạo điều kiện cho nhiều nghệ sĩ trong khu vực và cả nước gặp gỡ, chia sẻ để hiểu và yêu thêm con người cũng như mảnh đất này. 


Tin cùng chuyên mục
Đừng để di tích thành phế tích

Đừng để di tích thành phế tích

Hơn 22 năm, kể từ ngày được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia, di tích Nhà tù số 9 - Đào Duy Từ, TP. Quy Nhơn (Bình Định) vẫn chưa được quan tâm tu bổ nên đã xuống cấp nghiêm trọng, đang dần bị quên lãng. Thậm chí nhiều người dân sống gần khu vực cũng không biết đến sự tồn tại của di tích lịch sử này.
Tin nổi bật trang chủ
Bộ Chính trị làm việc với 4 Đảng bộ trực thuộc Trung ương

Bộ Chính trị làm việc với 4 Đảng bộ trực thuộc Trung ương

Thực hiện Kết luận số 79-KL/TW, ngày 16/6/2020 của Bộ Chính trị, từ ngày 21/9 đến ngày 27/9, Bộ Chính trị đã làm việc tập thể và tiếp tục làm việc theo nhóm (tuần thứ 2, đợt 3) với 4 Đảng bộ trực thuộc Trung ương để cho ý kiến vào dự thảo các văn kiện và phương án nhân sự cấp ủy trước khi tiến hành Đại hội Đảng bộ nhiệm kỳ 2020 - 2025 theo tinh thần Chỉ thị số 35-CT/TW, ngày 30/5/2019 của Bộ Chính trị.
Chữ đắt

Chữ đắt

Tin tức - Việt Thắng - 1 giờ trước
Tỉnh Hoà Bình vừa khánh thành khẩu hiệu trên đồi ông Tượng, mà theo người có trách nhiệm của tỉnh này là để “giáo dục”.
Điểm sáng trong công tác hòa giải ở cơ sở

Điểm sáng trong công tác hòa giải ở cơ sở

Pháp luật - Trung Dũng - 2 giờ trước
Những năm qua, Tổ hòa giải ở buôn Cuôr Đăng B, xã Cuôr Đăng, huyện Cư M’gar (Đăk Lăk) luôn kịp thời giải quyết mâu thuẫn phát sinh trong cộng đồng dân cư, giữ gìn tình đoàn kết, bảo đảm an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân trên địa bàn. Buôn được coi là điểm sáng trong công tác hòa giải ở cơ sở.
Những di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của đồng bào Khmer

Những di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của đồng bào Khmer

Sắc màu 54 - PV - 2 giờ trước
Cộng đồng người Khmer Nam bộ có hơn 1,3 triệu người, sinh sống tập trung tại các tỉnh miền Tây Nam bộ, trong đó, đông nhất là Sóc Trăng, Trà Vinh, An Giang, Kiên Giang... Đặc biệt, đồng bào Khmer ở vùng đồng bằng sông Cửu Long đang kế thừa một di sản văn hóa vô giá, với nhiều loại hình nghệ thuật rất độc đáo như hát múa rô băm, nghệ thuật sân khấu kịch hát dù kê, nghệ thuật điêu khắc, trang trí, hội họa, âm nhạc, hát, múa, văn học dân gian…
Sáng 28/9/2020, Việt Nam không ghi nhận ca mắc COVID-19 mới (tính đến 7h)

Sáng 28/9/2020, Việt Nam không ghi nhận ca mắc COVID-19 mới (tính đến 7h)

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Sáng 28/9/2020, Việt Nam không ghi nhận ca mắc COVID-19 mới.
Thời tiết ngày 28/9: Nhiều khu vực trên cả nước có mưa to, nguy cơ lũ quét, sạt lở đất vùng núi phía Bắc

Thời tiết ngày 28/9: Nhiều khu vực trên cả nước có mưa to, nguy cơ lũ quét, sạt lở đất vùng núi phía Bắc

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, do ảnh hưởng của rìa Tây Nam lưỡi áp cao lục địa kết hợp với hội tụ gió lên đến mực 3.000 m nên ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có mưa vừa, mưa to (lượng mưa từ 15-30 mm/12 giờ, có nơi trên 50 mm/12 giờ). Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Cập nhật Covid-19: Thế giới vượt mốc 33 triệu ca mắc, tiến sát 1 triệu ca tử vong

Cập nhật Covid-19: Thế giới vượt mốc 33 triệu ca mắc, tiến sát 1 triệu ca tử vong

Tin tức - PV - 16:01, 27/09/2020
Thế giới đã ghi nhận hơn 33 triệu ca mắc Covid-19, còn số tử vong do đại dịch này đã tiến rất sát mốc 1 triệu người.
Nước mắt của người trồng cao su rơi sau bão số 5

Nước mắt của người trồng cao su rơi sau bão số 5

Kinh tế - PV - 15:59, 27/09/2020
Cơn bão số 5 vừa qua đã làm hơn 2.000 ha rừng trồng và cao su của tỉnh Thừa Thiên Huế bị gãy đổ, gây thiệt hại lớn cho người dân các xã vùng gò đồi.
Đăk Đoa (Gia Lai): Nỗ lực đẩy lùi bệnh phong

Đăk Đoa (Gia Lai): Nỗ lực đẩy lùi bệnh phong

Sức khỏe - Thùy Dung - 15:54, 27/09/2020
Nhiều năm qua, các cấp chính quyền cùng với ngành Y tế huyện Đăk Đoa đã có nhiều biện pháp thiết thực, cụ thể nhằm đẩy lùi bệnh phong trong cộng đồng. Nhờ vậy, từ năm 2017 đến nay, huyện Đăk Đoa đã không ghi nhận thêm ca bệnh mới nào. Hiện tại, các cấp, ngành Y tế huyện cũng đang tích cực loại trừ bệnh phong thông qua tuyên truyền, vận động và triển khai nhiều việc làm cụ thể để được công nhận loại trừ bệnh phong vào cuối tháng 10/2020.
Ngày thứ 25 Việt Nam không có ca mắc Covid-19 mới trong cộng đồng

Ngày thứ 25 Việt Nam không có ca mắc Covid-19 mới trong cộng đồng

Tin tức - PV - 10:43, 27/09/2020
Theo Bộ Y tế, đến 6 sáng 27/9, Việt Nam ghi nhận không có ca mắc Covid-19 mới. Đến thời điểm này, tổng số ca mắc tại nước ta vẫn là 1.069 ca, trong đó có 691 ca do lây nhiễm trong nước.
An toàn trường học: Đừng để “mất bò mới lo làm chuồng”

An toàn trường học: Đừng để “mất bò mới lo làm chuồng”

Giáo dục - Thanh Huyền - 19:36, 26/09/2020
An toàn trường học (ATTH) là vấn đề không mới, bởi năm nào cũng có những vụ việc đau lòng xảy ra, đặc biệt tại các địa phương vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS. Thế nhưng, giải pháp căn cơ, lâu dài để bảo đảm ATTH đối với học sinh vẫn là câu hỏi lớn, chưa có lời giải thỏa đáng...