Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Mở hướng đi cho múa dân tộc

PV - 16:00, 16/03/2021

Trong bối cảnh xã hội đương đại với sự giao lưu, tiếp biến về văn hóa, múa dân tộc cũng được giao lưu và phát triển phù hợp với thẩm mỹ đương đại. Tuy nhiên, chính sự tiếp biến mà múa dân tộc đang dần mất đi hồn cốt, bản sắc văn hóa truyền thống.

Tác phẩm Nấm báo mưa.
Tác phẩm Nấm báo mưa.

Nguy cơ biến tướng

Trong năm qua, không thể phủ nhận thông qua các kỳ thi, liên hoan, hội diễn, múa dân tộc đã có sự xuất hiện nhiều hơn, song so với các loại hình múa khác thì tần suất xuất hiện của loại hình múa này vẫn còn quá ít. Một cuộc thi lớn cũng chỉ có vài ba tiết mục múa mang đúng chuẩn hồn cốt dân tộc, khiến cho khán giả chưa đã “cơn thèm”.

Bên cạnh đó, một số biên đạo lạm dụng quá nhiều các phương tiện kỹ thuật để hỗ trợ hiệu ứng, còn chất liệu ngôn ngữ lại bị hạn chế. Một số khác lại sử dụng ngôn ngữ múa một cách pha trộn. Lẽ ra chỉ học hỏi về thủ pháp thôi thì một số biên đạo lại cẩu thả “copy” cả ngôn ngữ một cách vụng về.

Rồi đôi khi trong các sự kiện, múa nói chung và múa dân tộc nói riêng lại chỉ là thành phần phụ họa cho chương trình với các động tác bê đỡ, hoặc múa với hát không ăn nhập gì với nhau. Như vậy có thể nói, múa dân tộc vẫn chưa có được vị trí xứng đáng cho mình.

Bên cạnh đó, điều khiến khán giả yêu múa dân tộc cảm thấy “bức bối” nhất đó là khi biên đạo nhầm lẫn múa của dân tộc này với dân tộc khác, âm nhạc hay trang phục của dân tộc này với dân tộc khác rồi “chắp vá” một cách tùy tiện, đôi khi ngượng ngập khiến cho chương trình chỉ hoành tráng ở màu sắc bề ngoài.

Nếu những trường hợp này xảy ra thường xuyên mà không được các nhà nghiên cứu, các nhà chuyên gia về nghệ thuật múa phát hiện, chấn chỉnh kịp thời, dần dà sẽ khiến múa dân tộc bị biến tướng và mất dần nét đặc trưng của dân tộc đó.

Lỗ hổng lớn hơn, đáng đau xót hơn nữa là những bộ quần áo dân tộc “bỗng dưng” bị “thiếu vải”, các điệu múa dân tộc bỗng bị lai căng, phảng phất nét nhảy của sexy dance, hiphop, breakdance… Múa chỉ để khoe cơ thể, khoe trang phục, không có kỹ thuật; rồi múa đông người thì chỉ thấy đi ra, đi vào hoặc mạnh ai nấy múa… Nếu như múa của dân tộc Thái có nét mềm mại, đằm thắm; múa Khơ Me mang nét vui nhộn, hài hước; múa dân tộc Kinh duyên dáng, tinh tế; múa dân tộc Chăm mềm mại, sâu lắng; múa của các dân tộc vùng Tây Nguyên sôi động, khỏe khoắn, hoang dã…thì do không hiểu biết nên một số biên đạo “vô tình” khiến múa của các dân tộc bị “mix” lại với nhau, trộn lẫn, rồi biến tướng, không mang được nét đặc trưng, đôi khi cứ có nét hao hao nhau khiến khán giả khó phân biệt.

Tiết mục Đi cày trên nương.
Tiết mục Đi cày trên nương.

Chắt chiu từ nguồn cội

Xã hội ngày càng phát triển, các sân chơi nghệ thuật ngày càng nở rộ với nhiều loại hình mới lạ, đây là cơ hội không nhỏ cho nghệ thuật múa thể hiện mình. Nhìn ở bề nổi, có vẻ như nghệ thuật múa đang thăng hoa, phát triển rầm rộ, thế nhưng các tác phẩm độc lập hoặc đỉnh cao như thơ múa, kịch múa…lại khá khiêm tốn.

Khách quan mà nói, một vài năm gần đây, trong các kỳ liên hoan, hội diễn đã có nhiều biên đạo trẻ khai thác đề tài múa dân tộc. Đây là tín hiệu đáng mừng, cho thấy sự quan tâm của thế hệ trẻ tới các giá trị truyền thống của dân tộc. Chỉ mong sao các đơn vị chức năng, các đơn vị đào tạo chuyên nghiệp có sự đồng hành với các biên đạo để họ có hướng đi đúng và không có những “nhầm lẫn”, những sự cẩu thả đến đáng tiếc.

Tác phẩm múa dân tộc dù tiếp thu thủ pháp từ múa đương đại để mang hơi thở mới, sức sống mới, tạo sự gần gũi với khán giả, song vẫn phải giữ được tính dân tộc trong đó. Tính dân tộc ở đây không phải chỉ là hình thức dân tộc (trang phục, âm nhạc, đạo cụ…), mà phải có nội dung dân tộc (bản sắc, khí phách, tâm hồn dân tộc).

Nội dung dân tộc ấy được thể hiện qua phong tục, tập quán, qua ngôn ngữ nghệ thuật… đủ để khán giả nhận biết dân tộc này với dân tộc khác. Suy cho cùng bản chất của một tác phẩm múa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc bao giờ cũng gồm ba yếu tố cơ bản: Nội dung tư tưởng, hình thức nghệ thuật của tác phẩm và tính cội nguồn truyền thống. Ba yếu tố này tác động tới nhau sẽ tạo ra những sáng tạo mới mang một bộ mặt, tâm hồn dân tộc trong thời đại mới.

Dẫu thế nào múa dân tộc vẫn là “món ăn tinh thần” không thể thiếu đối với khán giả yêu múa. Ngay trong các chương trình đối ngoại, các show biểu diễn nghệ thuật phục vụ du khách quốc tế thì các loại hình nghệ thuật dân tộc vẫn gây được sự tò mò, thích thú với khán giả hơn cả. Họ muốn tìm hiểu về cội nguồn, bản sắc văn hóa của quốc gia mà họ có cơ hội đặt chân tới, đó là nhu cầu chính đáng. Chúng ta làm nghệ thuật là để phục vụ khán giả, vậy thì phải xuất phát từ chính nhu cầu hưởng thụ thẩm mỹ của khán giả.

Cần lắm những đợt bồi dưỡng kiến thức, tập huấn nghiệp vụ chuyên môn, những trại sáng tác, những đợt thâm nhập thực tế… cho các biên đạo, các nghệ sĩ, đặc biệt là tạo điều kiện cho nghệ sĩ vùng đồng bào dân tộc thiểu số, các nghệ sĩ địa phương, vùng miền trên cả nước có cơ hội tham gia trải nghiệm, nghiên cứu, sưu tầm và bảo tồn để hiểu sâu hơn về văn hóa, lịch sử các dân tộc.

Một khi ở đâu đó vẫn chưa coi văn học, nghệ thuật là cốt lõi, là lĩnh vực tinh tế của văn hóa, góp phần tạo nên nền tảng tinh thần của nhân dân, cội nguồn sức mạnh của dân tộc, thì ở đó vẫn còn những trở ngại, hạn chế cho quá trình phát triển của văn học, nghệ thuật, trong đó có nghệ thuật múa.

Tin cùng chuyên mục
Đại ngàn Tây Nguyên trong nhạc sĩ Kpa Ylăng

Đại ngàn Tây Nguyên trong nhạc sĩ Kpa Ylăng

Nhạc sĩ Kpa Ylăng được mệnh danh là cánh chim Ch’rao của núi rừng Tây Nguyên. Những sáng tác của ông dù là âm nhạc, thơ hay công trình nghiên cứu văn hóa đều thấm đẫm "chất" Tây Nguyên. Ông cũng là người có công đầu trong việc đưa trống đôi, cồng ba, chiêng năm của người Ba Na, người Chăm trở thành di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Tin nổi bật trang chủ
Xây dựng, chỉnh đốn Đảng là công việc xây dựng tổ chức, xây dựng con người

Xây dựng, chỉnh đốn Đảng là công việc xây dựng tổ chức, xây dựng con người

Ngay sau hội nghị này, mỗi cán bộ, đảng viên, trước hết là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, đặc biệt là người đứng đầu, người chủ trì phải gương mẫu, tự giác làm trước; căn cứ vào nghị quyết, kết luận và quy định lần này, nghiêm túc tự phê bình, kiểm điểm, tự soi lại mình, đơn vị mình, gia đình mình, cái gì tốt thì phát huy, cái gì khiếm khuyết thì tự điều chỉnh, cái gì xấu thì tự gột rửa, tự sửa mình.
Ủy ban Dân tộc và Đài Tiếng nói Việt Nam ký kết Chương trình phối hợp công tác giai đoạn 2021 - 2025

Ủy ban Dân tộc và Đài Tiếng nói Việt Nam ký kết Chương trình phối hợp công tác giai đoạn 2021 - 2025

Tin tức - Hoàng Quý - 2 phút trước
Ngày 9/12, tại Hà Nội, Ủy ban Dân tộc (UBDT) và Đài Tiếng nói Việt Nam (TNVN) đã tổ chức Hội nghị Tổng kết Chương trình phối hợp công tác giai đoạn 2011 - 2020 và Ký Chương trình phối hợp công tác giai đoạn 2021 - 2025. Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh và Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Giám đốc Đài TNVN Đỗ Tiến Sỹ đồng chủ trì Hội nghị.
Khắc phục nguyên nhân chủ quan, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công ở địa phương

Khắc phục nguyên nhân chủ quan, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công ở địa phương

Tin tức - PV - 1 giờ trước
Chiều 9/12, tại Trụ sở Chính phủ, Tổ công tác số 4 về đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công năm 2021 đã làm việc với lãnh đạo 3 địa phương là Hà Nội, Vĩnh Phúc, Hưng Yên về những khó khăn, vướng mắc, đề xuất các giải pháp đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công.
Các Bộ nhất trí chủ trương mở lại các đường bay quốc tế

Các Bộ nhất trí chủ trương mở lại các đường bay quốc tế

Tin tức - PV - 1 giờ trước
Chiều 9/12, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh đã chủ trì cuộc họp bàn về kế hoạch phôi phục các chuyến bay thương mại quốc tế từ 15/12 theo đề xuất của Bộ GTVT.
Ngày 9/12: Việt Nam có 15.311 ca mắc COVID-19 và 14.568 ca khỏi bệnh

Ngày 9/12: Việt Nam có 15.311 ca mắc COVID-19 và 14.568 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 2 giờ trước
Ngày 9/12, Việt Nam có 15.311 ca mắc COVID-19 tại 61 tỉnh, thành phố, trong đó có 8.843 ca trong cộng đồng. Trong ngày, cả nước có 14.568 bệnh nhân COVID-19 được công bố khỏi bệnh.
Khai mạc Hội chợ triển lãm Nông nghiệp Quốc tế trực tuyến 2021

Khai mạc Hội chợ triển lãm Nông nghiệp Quốc tế trực tuyến 2021

Kinh tế - BĐT - 3 giờ trước
Diễn ra từ ngày 9 - 13/12/2021, Hội chợ triển lãm Nông nghiệp Quốc tế 2021 theo hình thức trực tuyến (AgroViet Online 2021) hứa hẹn sẽ mở ra một xu thế tiếp cận mới trong hoạt động Hội chợ triển lãm thời kỳ 4.0.
Đồng bào ở Plei Sa thay đổi nếp nghĩ, cách làm để thoát nghèo

Đồng bào ở Plei Sa thay đổi nếp nghĩ, cách làm để thoát nghèo

Trước đây, bà con dân làng Plei Sa, xã Ia Chim, thành phố Kon Tum (tỉnh Kon Tum) chỉ quen cấy lúa, trồng mỳ trong vườn, trên rẫy thì nay đã mạnh dạn chuyển đổi sang trồng chuối tiêu hồng, mở ra hướng đi mới trong phát triển kinh tế ở địa phương.
Toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị Cán bộ toàn quốc về xây dựng, chỉnh đốn Đảng

Toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị Cán bộ toàn quốc về xây dựng, chỉnh đốn Đảng

Thời sự - BĐT - 3 giờ trước
Ngày 9/12, Bộ Chính trị đã tổ chức Hội nghị Cán bộ toàn quốc quán triệt, triển khai Kết luận và Quy định của Ban Chấp hành Trung ương về xây dựng, chỉnh đốn Đảng theo hình thức trực tuyến. Đồng chí Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng chủ trì và phát biểu chỉ đạo Hội nghị.
Tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn cho tiêu thụ nông sản

Tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn cho tiêu thụ nông sản

Kinh tế - Nhật Minh - 4 giờ trước
Trước dự báo tình hình tiêu thụ trái cây thời gian tới sẽ còn tiếp tục gặp nhiều khó khăn, mới đây, tại Diễn đàn trực tuyến “Kết nối, quảng bá và xúc tiến tiêu thụ sản phẩm cây ăn trái” phiên 14, do Tổ điều hành Diễn đàn kết nối nông sản 970 (Bộ NN&PTNT) phối hợp tổ chức, nhiều đề xuất, ý kiến đóng góp được đưa ra để tìm giải pháp đồng bộ, đột phá nhằm phát triển bền vững nông sản và mặt hàng trái cây.
Phê duyệt đề án “Thành lập, xây dựng và phát triển Công viên địa chất Lạng Sơn giai đoạn 2021-2025”

Phê duyệt đề án “Thành lập, xây dựng và phát triển Công viên địa chất Lạng Sơn giai đoạn 2021-2025”

Tin tức - T.Hợp - 5 giờ trước
UBND tỉnh Lạng Sơn vừa quyết định phê duyệt đề án “Thành lập, xây dựng và phát triển Công viên địa chất Lạng Sơn giai đoạn 2021-2025”.
Từ 1/1/2022, người dân có thể mở thẻ ngân hàng bằng hình thức online

Từ 1/1/2022, người dân có thể mở thẻ ngân hàng bằng hình thức online

Tài chính - Kinh doanh - BĐT - 5 giờ trước
Theo quy định mới, từ 1/1/2022, tổ chức phát hành thẻ có thể thực hiện phát hành thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng, thẻ trả trước định danh đối với chủ thẻ chính là cá nhân bằng phương thức điện tử.
Phát triển bền vững, thích ứng tương lai

Phát triển bền vững, thích ứng tương lai

Tin tức - PV - 5 giờ trước
Tại Diễn đàn Doanh nghiệp phát triển bền vững Việt Nam (VCSF 2021), sáng 9/12, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho rằng, qua đại dịch COVID-19, nhiều mô hình phát triển bền vững cho thấy khả năng thích ứng đối với dịch bệnh, những yếu tố an ninh phi truyền thống, biến đổi khí hậu.