Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Múa ky lằn ngày Xuân ở xứ Lạng

Hoàng Việt Bình - 10:46, 21/01/2021

Cứ mỗi độ Xuân về, đặc biệt là vào dịp Lễ hội Lồng tồng của đồng bào dân tộc Tày, Nùng xứ Lạng thường không thể thiếu một loại hình văn hóa đặc sắc, tiêu biểu, đó là múa ky lằn.

Hình ảnh đầu ky lằn trong ngày hội Lồng tồng ở xã Hải Yến, huyện Cao Lộc.
Hình ảnh đầu ky lằn trong ngày hội Lồng tồng ở xã Hải Yến, huyện Cao Lộc. (Ảnh Nguyễn Sơn Tùng)

Đã từ rất lâu, ky lằn là con vật thiêng liêng được đồng bào Tày, Nùng quý trọng và chào đón với một tình cảm đặc biệt như là linh thần. Múa ky lằn có nhiều tên gọi khác nhau phù hợp với ngôn ngữ, giọng điệu của từng vùng như ky lằn, kỳ lằn, phụ, phụ mèo... Hình thức của một cái đầu ky lằn xuất hiện hình dáng của ba con vật là: sư tử, hổ, mèo; ba con linh vật có cùng nhiều điểm tương đồng về ngoại hình, dáng điệu và tính cách, có lẽ vì thế mà từ xưa, đồng bào đã khéo léo vận dụng nó vào loại hình nghệ thuật đặc sắc này. Vì vậy, nhiều người nhầm lẫn gọi là sư tử mèo.

Dân làng bê mâm tế lễ Thần nông trong Lễ hội Lồng tồng, đội ky lằn biểu diễn theo sau
Dân làng bê mâm tế lễ Thần nông trong Lễ hội Lồng tồng, đội ky lằn biểu diễn theo sau

Múa ky lằn là hình thức biểu diễn tổng hợp, trong đó múa là chủ đạo, nhưng không tách rời khỏi nhạc và trò diễn. Đi đôi với múa là biểu diễn các bài quyền, kiếm, binh khí trong võ thuật dân tộc. Người thể hiện được loại hình này không chỉ có sức khỏe, sự dẻo dai, khéo léo mà còn cần có trí tưởng tượng về hình ảnh của các con linh vật như hổ, mèo, sư tử,... cũng như tính cách của chúng. Như vậy khi nhập vai, con ky lằn sẽ biến thành những hình thù khác nhau với nhiều tư thế, dáng điệu khác nhau. Biểu diễn múa ky lằn giống như diễn một vở kịch bằng mặt nạ đầy cuốn hút, mê hoặc mà người dân gọi là loòng phụ.

Người múa ky lằn như một diễn viên xiếc nhào lộn uyển chuyển rất đẹp mắt
Người múa ky lằn như một diễn viên xiếc nhào lộn uyển chuyển rất đẹp mắt (ảnh NST)

Một đội ky lằn có thể rất đông để thay thế vai trò của nhau khi người kia mệt, nhưng không thể thiếu 5 vai chính: Người cầm đầu ky lằn (căm bẩu); người đánh trống (căm choong); người đánh thanh la (căm là); người cầm chũm chọe (căm xả). Ngoài ra còn có thêm 3 vị trí nữa dành cho các nhân vật phụ họa bằng các trò diễn là người diễn mặt vượn, người diễn mặt khỉ và người diễn đầu ky lằn bé, dành cho trẻ em (ky lằn ỉ).

Đội múa ky lằn biểu diễn trong Lễ hội Lồng tồng xã Hải Yến, huyện Cao Lộc (Ảnh: NST)
Đội múa ky lằn biểu diễn trong Lễ hội Lồng tồng xã Hải Yến, huyện Cao Lộc (Ảnh: NST)

Hằng năm, cứ mỗi độ Tết đến Xuân về, các đội ky lằn lại được thành lập. Cuộc mở ky lằn được bắt đầu vào thời điểm thích hợp nhất trước Tết khoảng nửa tháng để kịp thời tập luyện và kết thúc vào cuối tháng Giêng. Mỗi bản, làng sẽ lựa chọn những nam giới khỏe mạnh, có năng khiếu để làm thành một đội. Mỗi đội bầu ra một đại biểu để dẫn đầu đoàn gọi là ông tông cha và một người chủ lễ trong ngày hội Lồng tồng hàng năm là ông pú mo.

Một đội ky lằn đang tập luyện các bài võ. (Ảnh: HVB)
Một đội ky lằn đang tập luyện các bài võ. (Ảnh: HVB)

Với những nét văn hóa đặc sắc được lưu truyền từ đời này qua đời khác, múa ky lằn thực sự là một loại hình nghệ thuật tiêu biểu cho các dân tộc Tày, Nùng xứ Lạng. Bước vào những ngày hội Lồng tồng, cùng với tiếng cười nói, tiếng bước chân đang nô nức trẩy hội, tiếng nhạc réo rắt âm vang của các đội ky lằn từ khắp các ngả đường như phá tan cái lạnh giá nơi núi rừng âm u tĩnh mịch để đón mùa Xuân ùa về với bản làng.

Tin cùng chuyên mục
Lối đi riêng của Balin

Lối đi riêng của Balin

Ngoài chất giọng khàn lạ, khoẻ khoắn khoáng đạt mang âm hưởng đại ngàn Tây Nguyên đem đến cho người nghe nhiều điều mới mẻ, thú vị, Balin còn có khả năng sáng tác, hòa âm phối khí và thể hiện các bài hát song ngữ (tiếng Gia Rai và tiếng Việt). Qua âm nhạc, Balin muốn giữ gìn, phát huy tiếng dân tộc mình và truyền đến các bạn trẻ những thông điệp về cuôc sống.
Tin nổi bật trang chủ
Chiều 17/4: Thêm 8 ca mắc COVID-19 tại Kiên Giang, Khánh Hoà và Đà Nẵng

Chiều 17/4: Thêm 8 ca mắc COVID-19 tại Kiên Giang, Khánh Hoà và Đà Nẵng

Tin tức - PV - 20:07, 17/04/2021
Bản tin chiều 17/4 của Bộ Y tế cho biết có 8 ca mắc mới COVID-19 là trường hợp nhập cảnh được cách ly ngay tại Kiên Giang, Khánh Hoà và Đà Nẵng. Việt Nam hiện có 2.781 ca bệnh.
Huyện Văn Bàn (Lào Cai): Tập trung khắc phục thiệt hại do mưa lũ gây ra

Huyện Văn Bàn (Lào Cai): Tập trung khắc phục thiệt hại do mưa lũ gây ra

Xã hội - Trọng Bảo - 16:11, 17/04/2021
Từ đêm về sáng ngày 17/4, trên khu vực thượng nguồn suối Nậm Liệp có mưa to gây ra lũ ống tràn qua một số thôn trên địa bàn xã Minh Lương, huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai, đã cuốn trôi 3 người và nhiều tài sản.
Phát huy dân chủ, tự do tư tưởng trong nghiên cứu lý luận vì lợi ích của đất nước, dân tộc

Phát huy dân chủ, tự do tư tưởng trong nghiên cứu lý luận vì lợi ích của đất nước, dân tộc

Thời sự - PV - 15:53, 17/04/2021
Hội đồng Lý luận Trung ương phải mở rộng các hình thức thảo luận, tranh luận, đối thoại lý luận trên tinh thần khoa học, dân chủ, cầu thị; thật sự trân trọng những ý tưởng, những đề xuất lý luận có giá trị, hữu ích cho sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và cho quốc kế dân sinh; tránh tư tưởng bảo thủ, cục bộ, võ đoán, quy chụp và cách làm khép kín.
Thành kính Lễ giỗ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân và Tổ Mẫu Âu Cơ

Thành kính Lễ giỗ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân và Tổ Mẫu Âu Cơ

Sắc màu 54 - PV - 15:40, 17/04/2021
Sáng 17/4 (tức mùng 6/3 âm lịch), tại Đền thờ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân và Đền Mẫu Âu Cơ thuộc Khu Di tích lịch sử Đền Hùng (thành phố Việt Trì, Phú Thọ), Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ tỉnh Phú Thọ long trọng tổ chức Lễ giỗ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân và dâng hương tưởng niệm Tổ Mẫu Âu Cơ.
Duy trì tính bền vững chương trình điều trị Methadone ở Lai Châu

Duy trì tính bền vững chương trình điều trị Methadone ở Lai Châu

Sức khỏe - PV - 15:32, 17/04/2021
Đề án thí điểm cấp phát thuốc Methadone nhiều ngày cho người bệnh điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế vừa được triển khai thí điểm tại Lai Châu. Đây là hoạt động mang ý nghĩa nhân văn, là tiền đề cho việc duy trì tính bền vững của chương trình điều trị, tạo điều kiện cho người bệnh tiếp cận điều trị và giúp giảm chi phí không cần thiết cho bệnh nhân.
Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Yếu tố “hạnh phúc của nhân dân” đã được nhấn mạnh trong dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng. Chủ trương này làm sâu sắc hơn giá trị lớn lao của 6 chữ “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”. 6 chữ này là khát vọng cháy bỏng cả dân tộc luôn hướng đến và cũng là mục tiêu mà Đảng, Nhà nước Việt Nam không ngừng nỗ lực để đạt được, để mỗi người dân được thụ hưởng đầy đủ các quyền cơ bản của con người, quyền công dân.
Điện mừng nhân dịp Đại hội lần thứ VIII của Đảng Cộng sản Cuba

Điện mừng nhân dịp Đại hội lần thứ VIII của Đảng Cộng sản Cuba

Tin tức - PV - 15:22, 17/04/2021
Nhân dịp Đại hội toàn quốc lần thứ VIII của Đảng Cộng sản Cuba, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã gửi điện mừng tới Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Cuba.
Mỹ đưa Việt Nam khỏi danh sách các nước thao túng tiền tệ

Mỹ đưa Việt Nam khỏi danh sách các nước thao túng tiền tệ

Kinh tế - PV - 14:59, 17/04/2021
Bộ Tài chính Mỹ vừa xóa tên Việt Nam và Thụy Sỹ khỏi danh sách các nước bị Washington coi là thao túng tiền tệ, đảo ngược quyết định của chính quyền cựu Tổng thống Donald Trump hồi năm ngoái.
Giải pháp cho người thiếu máu

Giải pháp cho người thiếu máu

Sống khỏe - PV - 10:35, 17/04/2021
Nếu thiếu máu lâu mà không được phát hiện và điều trị, có thể dẫn đến suy tim, rất nguy hiểm.
Ấn Độ có thêm gần 234 nghìn ca nhiễm COVID-19 chỉ trong một ngày

Ấn Độ có thêm gần 234 nghìn ca nhiễm COVID-19 chỉ trong một ngày

Tin tức - PV - 10:30, 17/04/2021
Đến sáng 17/4, thế giới có tổng số 140.497.621 ca nhiễm và 3.011.413 ca tử vong vì dịch COVID-19. Trong một ngày qua có thêm 822.687 ca nhiễm và 912.426 ca tử vong mới. Ấn Độ tiếp tục là quốc gia ghi nhận nhiều ca nhiễm COVID-19 mới nhất trên thế giới trong ngày hôm qua.
Thanh Hóa:

Thanh Hóa: "Loạn giá" đất, UBND tỉnh ra chỉ đạo khẩn

Bất động sản - PV - 10:15, 17/04/2021
Theo UBND tỉnh Thanh Hóa, tại một số địa phương trên địa bàn tỉnh như TP Thanh Hóa, TP. Sầm Sơn, thị xã Bỉm Sơn, thị xã Nghi Sơn và các huyện: Quảng Xương, Hoằng Hóa… đã và đang xảy ra hiện tượng bong bóng, sốt đất ảo, đầu cơ đẩy giá, thổi giá đất để trục lợi.