Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Mai này, nhà trình tường có còn không?

TRỌNG BẢO - 09:47, 14/10/2019

Lâu nay, các xã Y Tý, Trịnh Tường… huyện Bát Xát (Lào Cai) được xem là điểm đến hấp dẫn của du khách trong và ngoài nước khi đến với Lào Cai. Đến đây, du khách được khám phá những nét độc đáo trong văn hóa của đồng bào Hà Nhì, đặc biệt là những ngôi nhà trình tường - bản sắc riêng của đồng bào nơi đây. Tuy nhiên, những ngôi nhà này đang dần bị thay thế bởi những ngôi nhà xây bê tông.

Một ngôi nhà trình tường của người Hà Nhì ở Bát Xát.
Một ngôi nhà trình tường của người Hà Nhì ở Bát Xát.

Từ xa xưa, người Hà Nhì thường sống trên những đỉnh núi cao, quanh năm mây phủ, gió lộng, khí hậu lạnh giá. Cũng bởi sinh sống ở vùng có nền nhiệt độ thấp, nên bao đời nay, đồng bào đã chọn cho mình những ngôi nhà trình tường “mát vào mùa Hè, ấm áp vào mùa Đông” để sinh sống. Và những ngôi nhà trình tường đã trở thành một phần không thể thiếu trong nét văn hóa đặc sắc của người Hà Nhì.

Hiện nay, ngoài người Hà Nhì, đồng bào Mông và một số dân tộc khác cũng sử dụng loại nhà có kiến trúc như vậy. Tuy nhiên, nhà trình tường của người Hà Nhì có nét độc đáo riêng về kiến trúc: Nhà hình vuông, vách đất dày 40 - 50cm, chân tường kè đá rất đẹp; 4 mái khép kín, cửa chính và cửa sổ đều nhỏ để tránh sương gió lùa, mưa tuyết. 

 Ấn tượng nhất là mái nhà lợp bằng cỏ dày qua nhiều năm tháng rêu phủ xanh rì trông hoang sơ, cổ kính. Nhìn từ xa, những ngôi nhà như những cây nấm mọc giữa bao la bát ngát của đại ngàn.

Anh Vũ Thanh Quang, du khách đến từ Hà Nội lần đầu tiên đến với Y Tý rất ấn tượng với những ngôi nhà trình tường độc đáo này. Anh Quang cho biết, đã đi nhiều nơi, đến nhiều vùng đồng bào DTTS, nhưng khi đến với Y Tý anh thật sự bất ngờ với vẻ đẹp những ngôi nhà trình tường.

Độc đáo là vậy, nhưng hiện nay, khi đến với các bản của người Hà Nhì không khó để thấy những ngôi nhà xây với gạch, ngói và xi măng… đang dần thay thế những ngôi nhà trình tường. Có bản, những ngôi nhà lợp tôn, ngói, nhà xây chiếm đa số, như thôn Lao Chải có 66 hộ người Hà Nhì sinh sống, nhưng đến nay chỉ còn 4 ngôi nhà lợp mái cỏ truyền thống…

Nếu không có kế hoạch bảo tồn, gìn giữ, những ngôi nhà trình tường mái lợp cỏ của người Hà Nhì sẽ chỉ còn trong ký ức.
Nếu không có kế hoạch bảo tồn, gìn giữ, những ngôi nhà trình tường mái lợp cỏ của người Hà Nhì sẽ chỉ còn trong ký ức.

Sống trong ngôi nhà trình tường đã qua bao mùa nương rẫy, già làng Ly Hờ Suy ở thôn Choản Thèn, xã Y Tý cho biết: Cả thôn có 57 hộ là người Hà Nhì sinh sống. Từ năm 2016 trở về trước, thôn chỉ có nhà trình tường, nhưng từ 2017 đến nay, xuất hiện thêm nhiều nhà xây, lợp ngói. Một số nhà thay tường đất bằng tường gạch ba vanh, gạch đỏ, một số nhà bỏ hẳn kiến trúc nhà trình tường.

“Buồn lắm, thỉnh thoảng lại có nhà trong thôn xây nhà mới bằng xi măng, bằng gạch chứ không còn làm nhà theo kiểu truyền thống nữa. Thấy nhiều người trẻ không muốn làm nhà trình tường nữa cũng chỉ biết khuyên bảo thôi, nhưng họ đều bảo làm nhà xây cho tiện, không mất nhiều công… Cứ thế này không biết vài năm nữa có ai còn muốn làm nhà trình tường nữa không”, già Suy chia sẻ.

Rõ ràng, với việc xây dựng những ngôi nhà mới khang trang ở các bản Hà Nhì đã minh chứng cho sự phát triển của đồng bào nơi đây. Việc này thể hiện cuộc sống của đồng bào đã và đang từng bước được cải thiện, cái đói, cái nghèo từng bước được đẩy lùi, nhưng cũng cảnh báo nguy cơ mai một những bản sắc văn hóa độc đáo.

Tin cùng chuyên mục
Trưng bày áo dài truyền thống trong lòng phố cổ Hà Nội

Trưng bày áo dài truyền thống trong lòng phố cổ Hà Nội

Ngày 16/1, tại Ngôi nhà di sản (87 phố Mã Mây, Hà Nội), Ban Quản lý Phố cổ Hà Nội phối hợp với Trung tâm Hỗ trợ phát triển Áo dài truyền thống Đình làng Việt tổ chức trưng bày, giới thiệu áo dài truyền thống.
Tin nổi bật trang chủ
Nghề... săn muỗi và những

Nghề... săn muỗi và những "chiến lợi phẩm"

Xã hội - Thanh Hải - 3 giờ trước
Rất nhiều phương pháp đặt bẫy được thực nghiệm, trong đó có việc dùng chính thân mình làm mồi nhử. Nhưng không phải lúc nào muỗi cũng “cắn câu”. Săn muỗi nhưng phải đảm bảo muỗi hãy còn sống khỏe?!... Tôi đã có nguyên một đêm theo các bác sĩ ở Trung tâm kiểm soát bệnh tật để “mắt thấy tai nghe” nghề đặc biệt ấy.
Tạo điều kiện để môi trường rừng thành không gian phát triển kinh tế

Tạo điều kiện để môi trường rừng thành không gian phát triển kinh tế

Kinh tế - Thiên Đức - 3 giờ trước
Thời gian qua, Chính phủ thực hiện thu phí dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) chi trả cho các hộ nhận khoán chăm sóc, bảo vệ rừng. Tuy nhiên, theo phản ánh của nhiều người dân, chi phí này rất thấp khó đảm bảo cuộc sống. Do đó, thời gian tới, bên cạnh giải pháp chi trả DVMTR, cơ quan chức năng cần tạo điều kiện để người dân có thể khai thác khu vực rừng bảo vệ thành không gian phát triển kinh tế một cách phù hợp.
Yên Bái: Điểm sáng cho bức tranh phòng chống tảo hôn

Yên Bái: Điểm sáng cho bức tranh phòng chống tảo hôn

Dân tộc - Miền núi - Hoàng Quý - 3 giờ trước
Những năm gần đây, nhờ làm tốt công tác tuyên truyền vận động, tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống trong đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) trên địa bàn tỉnh Yên Bái đã giảm rõ rệt. Nhiều chị em phụ nữ ở vùng DTTS đã dần thay đổi nhận thức, tuân thủ pháp luật về hôn nhân và gia đình, tập trung phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo.
Mặt trái của mạng xã hội: Tạo điều kiện cho nạn tảo hôn phát triển

Mặt trái của mạng xã hội: Tạo điều kiện cho nạn tảo hôn phát triển

Xã hội - Việt Hưng - 3 giờ trước
Với sự phát triển của công nghệ thông tin và các ứng dụng mạng xã hội, con người xích lại gần nhau hơn. Nhưng mặt trái của các ứng dụng mạng xã hội cũng đã được nhận diện; trong đó mạng xã hội đã và đang “hỗ trợ” nạn tảo hôn có điều kiện gia tăng.
Hòa Bình: Thực hiện hiệu quả chính sách dân tộc, nâng cao đời sống Nhân dân

Hòa Bình: Thực hiện hiệu quả chính sách dân tộc, nâng cao đời sống Nhân dân

Dân tộc - Miền núi - Hoàng Quý - 3 giờ trước
Thời gian qua, nhờ thực hiện tốt các chính sách dân tộc, tỉnh Hòa Bình đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống người dân.
Dưới mái nhà chung

Dưới mái nhà chung

Chiều 28/12/2020, tại trụ sở cơ quan Ủy ban Dân tộc (UBDT), Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến đã gặp mặt Đoàn HS, SV, TN DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2020. Cùng dự gặp mặt có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh, các thành viên Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức Lễ Tuyên dương; đại diện Lãnh đạo các Vụ, đơn vị trực thuộc UBDT và 145 HS, SV, TN DTTS xuất sắc, tiêu biểu tham dự Lễ Tuyên dương.
Thanh Hóa: Cơ chế

Thanh Hóa: Cơ chế "phục vụ", tạo bức phá trong cải cách hành chính

Sự kiện - Bình luận - Quỳnh Trâm - 4 giờ trước
Những năm gần đây, công tác cải cách hành chính được tỉnh Thanh Hóa chú trọng thực hiện đồng bộ và quyết liệt từ cấp tỉnh đến cấp xã. Đây được xem là chìa khóa quan trọng trong việc hiện thực hóa các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội nhanh và bền vững của tình. Thước đo hiệu quả đầu tiên có thể thấy rõ đó chính là sự hài lòng của Nhân dân, doanh nghiệp...
Hoàn thành tiêm thử nghiệm liều thứ nhất Nanocovax 75 mcg

Hoàn thành tiêm thử nghiệm liều thứ nhất Nanocovax 75 mcg

Tin tức - PV - 16:28, 16/01/2021
Thêm 10 tình nguyện viên được tiêm liều 75 mcg Nanocovax ngày 15/1. Như vậy, toàn bộ 60 người nghiệm vaccine Covid-19 giai đoạn một đã tiêm ít nhất một liều.
Trưng bày áo dài truyền thống trong lòng phố cổ Hà Nội

Trưng bày áo dài truyền thống trong lòng phố cổ Hà Nội

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh - 15:29, 16/01/2021
Ngày 16/1, tại Ngôi nhà di sản (87 phố Mã Mây, Hà Nội), Ban Quản lý Phố cổ Hà Nội phối hợp với Trung tâm Hỗ trợ phát triển Áo dài truyền thống Đình làng Việt tổ chức trưng bày, giới thiệu áo dài truyền thống.
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII diễn ra từ ngày 25/1-2/2/2021

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII diễn ra từ ngày 25/1-2/2/2021

Video - PV - 15:09, 16/01/2021
Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng có nhiệm vụ kiểm điểm việc thực hiện Nghị quyết Đại hội XII; đánh giá 35 năm tiến hành công cuộc đổi mới; 30 năm thực hiện cương lĩnh năm 1991; 10 năm thực hiện chiến lược phát triển KT-XH 2010-2020.
Bộ Y tế hướng dẫn ứng phó rét đậm, rét hại, nhất là với người già, trẻ em

Bộ Y tế hướng dẫn ứng phó rét đậm, rét hại, nhất là với người già, trẻ em

Sức khỏe - Nguyệt Anh - 14:56, 16/01/2021
Người dân cần che chắn nhà cửa, giữ ấm cơ thể, cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng, nước uống; bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm; không ăn thức ăn bị nhiễm khuẩn, để lâu ngày.