Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Những ngôi nhà cổ trên đảo Lý Sơn

PV - 11:00, 15/05/2019

Hàng chục ngôi nhà cổ có tuổi đời 150-200 năm trên đảo Lý Sơn (tỉnh Quảng Ngãi) được giữ gìn qua các thế hệ, đến nay vẫn vững vàng trước sóng gió biển khơi.

Nhà cổ của ông Phạm Ngọc Tuyền, thôn Đông, xã An Vĩnh, huyện Lý Sơn. Nhà cổ của ông Phạm Ngọc Tuyền, thôn Đông, xã An Vĩnh, huyện Lý Sơn.

Ngôi nhà cổ của ông Dương Định, 75 tuổi, thôn Tây, xã An Hải, huyện đảo Lý Sơn, đến nay đã trải qua hơn 150 năm. Qua quá trình tu bổ, sửa chữa, ngôi nhà cổ vẫn được các thế hệ giữ gìn từng cửa gỗ, kèo, cột nhà kết chặt với nhau. Ông Định cho biết: “Các thế hệ của họ Dương đều có người từ ngôi nhà cổ này đi mưu sinh và bảo vệ chủ quyền biển đảo ở Hoàng Sa, Trường Sa”. Trong căn nhà này có một chiếc đĩa thượng cổ đường kính hơn 40cm đã lưu giữ hơn 500 năm qua. Đến nay, ông cũng không biết xuất phát của chiếc đĩa, chỉ biết từ đời này truyền qua đời khác, cất giữ nơi gian thờ chính.

Bố cục ngôi nhà cổ của ông Dương Định mang đậm nét truyền thống với kiểu 3 gian, 2 chái, hình chữ đinh, nhà chính và nhà phụ và có sân trước nhà. Gian nhà chính là nơi thờ tự được bài trí hết sức công phu, chạm trổ rồng, phượng, họa tiết và khắc câu liễn. Người xưa thường dùng từ “sơn son thếp vàng” để chỉ chất lượng, kỳ công của gian thờ chính, bên ngoài là cột kèo rường cổ được chạm khắc sinh động thường gọi “kèo rau muống” chạm hình đầu rồng hoặc phụng.

Theo ông Định, mặc dù người xưa chỉ dùng gỗ mít, nhưng tuyệt nhiên không bị mài mòn, mục rỗng, chất sơn rất tốt cho đến nhiều đời. Ngày xưa chủ yếu là người thợ mộc trên đảo Lý Sơn làm nhà cửa và làm bằng tay chứ không có máy móc, công cụ như bây giờ, kể cả từng mái ngói âm dương.

Các chuyên gia nhận định các nhà cổ trên đảo Lý Sơn đều có niên đại 150-200 năm, do không bị ảnh hưởng chiến tranh nhiều, nên hệ thống nhà cổ nơi đây còn giữ khá tốt.

Quá trình hình thành các nhà cổ cũng gắn với quá trình di cư sinh sống của những cư dân đầu tiên trên đảo. Đảo Lý Sơn bắt đầu có cư dân sinh sống chỉ từ thế kỷ XVI, các ghi chép trong Non nước Xứ Quảng của Phạm Trung Việt thì có 7 ngư dân ở làng An Vĩnh trong đất liền dùng thuyền ra đảo Lý Sơn lập nghiệp, sau đó, có 8 ngư dân ở làng An Hải cũng trong đất liền, thuộc cửa biển Sa Kỳ (huyện Bình Sơn và TP. Quảng Ngãi) ra lập nghiệp phía Đông của đảo. Từ đó, hình thành cư dân sinh sống và xây dựng nhà cửa, vươn khơi bám biển.

Tại gian nhà cổ của ông Phạm Ngọc Tuyền (thôn Đông, xã An Vĩnh, huyện đảo Lý Sơn) có niên đại hơn 200 năm, trải qua 13 đời, ông Tuyền là hậu duệ đời thứ 7 của Cai đội Hoàng Sa Phạm Hữu Nhật, ông lưu giữ nhiều bản tài liệu quý giá về Hoàng Sa, Trường Sa. Ông Tuyền cũng là người đam mê sưu tầm đồ cổ, với hơn 300 đồ cổ các loại có ché, ấm, đĩa,... thuộc văn hóa Sa Huỳnh cách đây 2.000 năm, văn hóa Chămpa thế kỷ XIV-XVII,…

Nhà cổ của ông Tuyền có kiểu 3 gian, 2 chái đặc trưng nhà cổ Việt, phía trước khoảng sân rộng, ông trồng cây cảnh và vườn trái cây sai quả quanh năm. Ông Tuyền chia sẻ: “Đời của tôi đã trông nom, giữ gìn từng nếp nhà, tôi cũng hy vọng con cháu sau này tiếp tục giữ gìn và tu bổ nhà cổ này trường tồn mãi”. Ngoài lễ tế xuân thu nhị kỳ vào ngày 20/2 và 20/8 âm lịch hằng năm thì các tộc họ còn tổ chức Lễ giỗ lục tộc tiền hiền vào 16/7. Các nghi lễ được thực hiện trang trọng trong nhà cổ vừa thực hiện song song tại đình làng.

Ông Lê Văn Ninh, Phó Chủ tịch UBND huyện Lý Sơn, cho biết: “UBND huyện vừa mới khảo sát sơ bộ các nhà cổ trên địa bàn huyện đảo để có dự án tôn tạo, phục vụ du lịch cho 25 nhà cổ. Bên cạnh đó, quá trình thời gian, tôn tạo của gia chủ thì hiện nay nhiều nhà cổ đã không còn giữ được nữa. Do vậy, UBND huyện cũng khuyến khích, yêu cầu các gia chủ giữ lại những căn nhà cổ còn lại trên địa bàn, hướng tới phát triển du lịch địa phương, bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống”.

NGUYỄN TRANG

Tin cùng chuyên mục
Gặp những cư dân trong “Ngôi nhà chung”

Gặp những cư dân trong “Ngôi nhà chung”

Nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các DTTS, Làng văn hóa du lịch các dân tộc Việt Nam (VHDLCDTVN), Đồng Mô, Sơn Tây (Hà Nội) đã đón một số đồng bào ở các bản làng vùng DTTS và miền núi về sinh sống. Mô hình này không chỉ giúp quảng bá văn hóa của đồng bào mà còn tạo ra những giá trị kinh tế bền vững.
Tin nổi bật trang chủ
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Đỗ Văn Chiến làm việc với Đoàn công tác Học viện Chính trị Công an Nhân dân

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Đỗ Văn Chiến làm việc với Đoàn công tác Học viện Chính trị Công an Nhân dân

Sáng 8/7/2020, tại Hà Nội, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương, Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT) Đỗ Văn Chiến đã có buổi làm việc với Đoàn công tác của Học viện Chính trị Công an Nhân dân (CAND) do Trung tướng Trần Vi Dân, Giám đốc Học viện làm Trưởng đoàn. Cùng dự buổi làm việc có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh; Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Y Thông; Lãnh đạo các Vụ, đơn vị thuộc UBDT và Học viện Chính trị CAND.
Xét tuyển giáo viên ở Yên Thành (Nghệ An): Mập mờ hai chữ “đặc cách”

Xét tuyển giáo viên ở Yên Thành (Nghệ An): Mập mờ hai chữ “đặc cách”

Giáo dục - Sỹ Hào - 19:44, 11/07/2020
Theo hướng dẫn của Bộ Nội vụ, các địa phương được phép xét đặc cách đối với những giáo viên (GV) đã có hợp đồng lao động (HĐLĐ) và đóng BHXH bắt buộc theo quy định từ năm 2015 trở về trước. Tuy nhiên, khi thực hiện chủ trương này, UBND huyện Yên Thành (Nghệ An) lại có cách xét tuyển “đặc cách” rất lạ thường.
Gặp những cư dân trong “Ngôi nhà chung”

Gặp những cư dân trong “Ngôi nhà chung”

Sắc màu 54 - Hiếu Anh - 18:22, 11/07/2020
Nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các DTTS, Làng văn hóa du lịch các dân tộc Việt Nam (VHDLCDTVN), Đồng Mô, Sơn Tây (Hà Nội) đã đón một số đồng bào ở các bản làng vùng DTTS và miền núi về sinh sống. Mô hình này không chỉ giúp quảng bá văn hóa của đồng bào mà còn tạo ra những giá trị kinh tế bền vững.
Mua sắm thiết bị ở Cục Công nghệ Thông tin, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước: Nhiều nghi vấn cần được làm rõ

Mua sắm thiết bị ở Cục Công nghệ Thông tin, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước: Nhiều nghi vấn cần được làm rõ

Bạn đọc - Phóng viên Điều tra - 18:04, 11/07/2020
Báo Dân tộc và Phát triển số 47, ra ngày 13/6 có đăng tải bài viết: Cục Công nghệ thông tin, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước: Có đi ngược chủ trương tiết kiệm trong đấu thầu? Theo đó, bài báo phản ánh, gói thầu mua sắm, thay thế thiết bị công nghệ thông tin (CNTT) cho cơ quan Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) có tỷ lệ tiết kiệm thấp và ngày càng giảm dần. Mở rộng điều tra, phóng viên nhận thấy xung quanh gói thầu này còn có nhiều nghi vấn cần được làm rõ.
Xác định thế mạnh để tạo đột phá

Xác định thế mạnh để tạo đột phá

Kinh tế - Tùng Nguyên - 17:47, 11/07/2020
Phát triển sản xuất, nâng cao tiêu chí thu nhập là yêu cầu trong xây dựng nông thôn mới (NTM) nâng cao, tiến đến NTM kiểu mẫu. Với điều kiện đặc thù của mỗi địa phương thì để đạt chỉ tiêu này sẽ rất khó nếu không xác định được thế mạnh, từ đó tạo đột phá trong phát triển sản xuất.
Tuần lễ giới thiệu các sản phẩm nông sản sạch tỉnh Bắc Kạn năm 2020 tại Hà Nội

Tuần lễ giới thiệu các sản phẩm nông sản sạch tỉnh Bắc Kạn năm 2020 tại Hà Nội

Tin tức - Hồng Minh - 13:01, 11/07/2020
Từ ngày 10 - 12/7, UBND tỉnh Bắc Kạn phối hợp với Công ty CP Dịch vụ thương mại tổng hợp Vincommerce tổ chức “Tuần lễ giới thiệu bí xanh thơm, Gạo Japonica và các sản phẩm nông sản sạch tỉnh Bắc Kạn năm 2020” tại Hà Nội.
Đảng bộ Huyện Mang Thít (Vĩnh Long): Đại hội điểm bầu trực tiếp Bí thư thành công tốt đẹp

Đảng bộ Huyện Mang Thít (Vĩnh Long): Đại hội điểm bầu trực tiếp Bí thư thành công tốt đẹp

Dân tộc - Miền núi - Như Tâm - 22:41, 10/07/2020
Trong 3 ngày (8 - 10/7) huyện Mang Thít (Vĩnh Long) đã tổ chức Đại hội Đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ XII, nhiệm kỳ 2020 - 2025, với sự tham dự của 237 đại biểu chính thức, đại diện cho 3.453 đảng viên thuộc 41 tổ chức cơ sở đảng trực thuộc. Đây là Đại hội Đảng bộ cấp trên cơ sở được Tỉnh ủy Vĩnh Long chọn làm điểm bầu trực tiếp Bí thư Huyện ủy. Đồng chí Võ Văn Thưởng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương dự Đại hội. Cùng dự có đồng chí Trần Văn Rón, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long.
UBDT: Hội thảo Góp ý dự thảo Quy chế văn thư, Quy chế công tác lưu trữ

UBDT: Hội thảo Góp ý dự thảo Quy chế văn thư, Quy chế công tác lưu trữ

Tin tức - Hồng Minh - 17:40, 10/07/2020
Sáng 10/7, tại Hà Nội, Ủy ban Dân tộc (UBDT) tổ chức Hội thảo Góp ý dự thảo Quy chế văn thư, Quy chế công tác lưu trữ của UBDT. Thừa ủy quyền của Lãnh đạo UBDT, ông Ngô Quang Hải, Phó Chánh Văn phòng UBDT chủ trì Hội thảo. Tham dự Hội thảo có đại diện lãnh đạo, chuyên viên các Vụ, đơn vị thuộc UBDT; các đồng chí đại diện Cục Văn thư- Lưu trữ Nhà nước (Bộ Nội vụ).
Ban Dân tộc TP. Hà Nội: Tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả các chương trình, chính sách dân tộc

Ban Dân tộc TP. Hà Nội: Tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả các chương trình, chính sách dân tộc

Thời sự - Thúy Hồng - 17:32, 10/07/2020
Sáng 10/7, tại Hà Nội, Ban Dân tộc TP. Hà Nội tổ chức Hội nghị sơ kết công tác dân tộc 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2020. Ông Lê Hồng Sơn, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội dự, chỉ đạo Hội nghị.
Đê sông Chu qua huyện Thọ Xuân (Thanh Hóa): “Sáng bàn giao, chiều hỏng” vì xe quá tải?

Đê sông Chu qua huyện Thọ Xuân (Thanh Hóa): “Sáng bàn giao, chiều hỏng” vì xe quá tải?

Bạn đọc - Quỳnh Chi - 15:50, 10/07/2020
Sau một thời gian ngắn hoàn thiện và đưa vào hoạt động, tuyến đê sông Chu ở huyện Thọ Xuân (Thanh Hóa) đã xuống cấp nghiêm trọng. Lãnh đạo huyện cho rằng, nguyên nhân vì xe quá khổ, quá tải hoạt động.
Thanh Hóa: Thiếu nước nghiêm trọng do khô hạn kéo dài

Thanh Hóa: Thiếu nước nghiêm trọng do khô hạn kéo dài

Đời sống - Xã hội - Quỳnh Trâm - 15:36, 10/07/2020
Nắng hạn kéo dài hơn một tháng qua, khiến hơn 9.000ha ruộng thiếu nước, còn người dân thì thiếu nước sinh hoạt. Đây là tình trạng xảy ra tại hầu hết các huyện của tỉnh Thanh Hóa như Quảng Xương, Như Thanh, Như Xuân, Thạch Thành, Yên Định và TP. Sầm Sơn.