Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Ký sự Khu 7: Phố biên viễn (Bài 1)

Tiêu Dao - Minh Ngọc - 15:26, 08/09/2021

Bốn xã vùng cao, biên giới của Tây Giang (Quảng Nam) giáp với nước bạn Lào trước kia thường được gọi là Khu 7. Trong tâm trí nhiều người đó là vùng biên viễn, nghèo khó. Nhưng giờ đây trên vòng cung biên thùy ấy, đồng bào Cơ Tu trong 4 xã gồm Tr'Hy, Gary, Ch'Ơm và A Xan đang từng ngày từng giờ vươn lên để thoát khỏi đói nghèo.

 Những bản làng được quy hoạch lại trong chương trình định canh định cư lâu dài của huyện Tây Giang
Những bản làng được quy hoạch lại trong chương trình định canh định cư lâu dài của huyện Tây Giang

Định cư để phát triển

Tây Giang là một huyện vùng cao của tỉnh Quảng Nam. Phía Tây của huyện là vùng biên giới giáp với Lào. Cách đây chỉ hơn thập niên, người ở miền xuôi Quảng Nam còn gọi nơi này là "chốn thâm sơn cùng cốc", nhưng bây giờ đã hoàn toàn khác. Huyện Tây Giang có 8/10 xã là xã biên giới, với 67km đường biên tiếp giáp với 2 huyện Kà Lùm và Đắc Chưng, tỉnh Sê Kông, Lào. Tuyến đường lên các xã vùng cao này đi qua 4 xã của Tây Giang gồm Tr'Hy, Gary, Ch'Ơm và A Xan đã thi công chừng 6 năm nay, để nối với cửa khẩu Tây Giang (Quảng Nam) - Kà Lừm (tỉnh Sê Kông, Lào).

Tây Giang đã khoác lên mình tấm áo mới, đường lên Tây Giang có nhiều con đường nhựa dọc - ngang chạy về đến trung tâm huyện lỵ. Không chỉ đường, cả điện chiếu sáng cũng lung linh đến các buôn, nóc của người Cơ Tu và vào tận cửa khẩu Việt - Lào. Nhiều năm trước, đường đến các các xã giáp biên như A Xan, Ch’ơm cực lắm. Xe đò chỉ đến trung tâm huyện lỵ, còn muốn đến các xã Khu 7 chỉ có một cách là đi xe thồ, hoặc cuốc bộ, vì mùa mưa đường đất trơn trượt, sạt lở chia cắt.

Sau khi tái lập, từ các nguốn vốn của tỉnh, Trung ương, huyện Tây Giang bắt tay vào đầu tư xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng cho vùng cao, đầu tiên là mở rộng và nâng cấp tuyến đường huyết mạch Lăng - Tr’hy, rồi tuyến Tr’hy - Axan - Gari và thông tuyến Axan lên đến Ch’ơm. Tuyến đường công vụ từ Atiêng - trung tâm huyện lỵ Tây Giang lên Axan khoảng 40km đã được san ủi, mở rộng, việc đi lại thuận tiện hơn rất nhiều. Lên đến đỉnh dốc Abanh, Axan hiện ra trước mắt như một bức tranh tuyệt đẹp giữa rừng núi.

“Phố biên viễn” trung tâm huyện lỵ Tây Giang
“Phố biên viễn” trung tâm huyện lỵ Tây Giang

Từ khi con đường Tây Giang sang Lào được mở ra, UBND huyện Tây Giang quyết tâm “quy hoạch” lại các bản làng người Cơ Tu. Vẫn theo cấu trúc cũ nhưng hiện đại hơn, quy củ hơn và có nhiều công trình vệ sinh công cộng, trường học, sân chơi thể thao… một cách bài bản. Vẫn cái nương, con suối, ngọn đồi, nhưng bản làng mới khang trang, quy hoạch sạch đẹp. Làng nào cũng đặt nhà Gươl ở giữa làng, xung quanh là sân chơi, quảng trường rộng dành để tụ hội làng, rồi mới đến các lớp nhà của các hộ dân vây xung quanh, ngoài xa là những ruộng lúa.

Dẫn chúng tôi đi theo một lối mòn nhỏ có cây cầu là gốc cổ thụ đã mòn vẹt chân người vào bản Ca Nong 1, anh Zơ Râm Buôn (xã A Xan) cho biết, nhờ có con đường lên cửa khẩu phụ, nên làng bản chúng tôi đã được đổi mới hơn. Xưa nay, đồng bào sống lựa theo các triền dốc núi. Các mái nhà sàn gỗ lợp lá rừng cheo leo từ cao chuyển dần xuống địa hình thấp cạnh các con suối chảy xuống từ dãy Trường Sơn. Bây giờ nhà gỗ lợp tôn chắc chắn, lại ở trên cao, nên không sợ lũ cuốn. Làng quy hoạch có chỗ vui chơi giải trí, nên đời sống tinh thần của bà con cũng thay đổi đáng kể. "Muốn đời sống bà con được cải thiện, trước hết phải ổn định chỗ ở đã!", anh Zơ Zâm Buôn hồ hởi.

Có được điều đó, là nhờ nhiều năm qua, việc triển khai chính sách định canh định cư, sắp xếp ổn định dân cư cho đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) đã có nhiều chuyển biến tích cực, tạo điều kiện để người dân phát triển sản xuất, ổn định đời sống, góp phần bảo vệ an ninh trật tự, giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia. Theo ông Bhling Mia, Phó Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch UBND huyện Tây Giang, để người dân có được cuộc sống ổn định lâu dài, xóa đói giảm nghèo bền vững, thì nhất thiết phải sắp xếp lại dân cư theo hướng tập trung, bố trí nơi ở ổn định gắn với bố trí đất canh tác, đây là yếu tố quan trọng để người dân có điều kiện phát triển sản xuất, tự vươn lên thoát nghèo.

Bản làng người Cơ Tu đã được quy hoạch, đổi mới
Bản làng người Cơ Tu đã được quy hoạch, đổi mới

Ngoài ra, khi sinh sống tập trung theo cộng đồng, thì điều kiện thụ hưởng các chính sách hỗ trợ từ Nhà nước sẽ được bảo đảm, việc đầu tư cơ sở hạ tầng và công tác quản lý dân cư được thuận lợi rất nhiều. Triển khai thực hiện chủ trương này, huyện đã đề ra phương châm nơi nào có đất ruộng, có đất sản xuất thì nơi đó có nhân dân. Địa phương thường xuyên vận động, kêu gọi, nhất là những hộ dân ở các vùng ven sông suối, vùng có nguy cơ sạt lở vào nơi ở mới để ổn định cuộc sống, bảo đảm tính mạng trong mùa mưa lũ. Bằng các nguồn vốn hỗ trợ từ các chương trình, chính sách của Trung ương, tỉnh, đến nay huyện đã san ủi và bố trí cho gần 3.400 hộ dân có chỗ ở ổn định tại 70 điểm định cư (diện tích tại mỗi điểm từ 4 - 10ha).

Với sự nỗ lực, quyết tâm của của cả hệ thống chính trị và sự đồng tình, ủng hộ từ nhân dân, huyện Tây Giang được đánh giá là địa phương thực hiện tốt công tác định canh định cư, sắp xếp ổn định dân cư so với các địa phương khác của tỉnh; hệ thống cơ sở hạ tầng như điện, đường giao thông, hệ thống cấp nước... tại các điểm bố trí dân cư được đầu tư khá đồng bộ như tại thôn Pơ Ríng, A Ró, xã Lăng; thôn R Bhượp, A Tring, A Grồng, xã A Tiêng; thôn K’noonh, A Rầng, xã Axan...

 Học sinh người Cơ Tu trọ học tại Trường THCS nội trú xã A Xan
Học sinh người Cơ Tu trọ học tại Trường THCS nội trú xã A Xan

“Phố” biên viễn

Già làng Zơ Râm Bơơi (thôn A Rầng, xã Axan) cười viên mãn khi nói chuyện với chúng tôi: “Bây giờ, vào bản thấy đàng hoàng hơn, to hơn. Có sân cho trẻ con chơi, có tivi truyền hình cáp cho người làng xem tivi, có công trình nước sạch, có nhà vệ sinh không lo dịch bệnh nữa. Đấy là nhờ Đảng và Nhà nước làm cho đấy, chứ người làng mình không làm được đâu! Bây giờ, đã hết cảnh nhà trên chuồng trại sát nhà dưới, rồi mưa đến, phân gio, nước thải từ chuồng trại chảy tràn xuống. Không còn bệnh tật, đồng bào sống vui khỏe hơn hẳn, có nhiều thời gian làm lụng và nuôi dạy con cái hơn!”.

Trên vùng đất biên viễn này, nhiều bản làng đã được quy hoạch mạch lạc, đâu ra đó. Những ngôi nhà gỗ còn mới, gọn ghẽ, thành hình vòng cung xung quanh một khoảnh đất rộng mà tâm là một nhà Gươl cũng mới được dựng lại. Cả làng không có lấy một chút ít rác rưởi nào. Nhà nào dưới cầu thang gỗ cũng có xếp giầy dép bỏ ngoài trước khi vào nhà. Trước sân là những khoảnh đất trống, dành để lót tấm cót phơi thóc. Lũ trẻ con tụm lại chơi trò đá cầu ở trước cửa nhà Gươl.

Rực rỡ đêm Tây Giang
Rực rỡ đêm Tây Giang

Trong những ngôi nhà mới, những chiếc chảo bắt sóng vệ tinh để xem tivi cũng được đưa đến. Nhiều nhà tiếng nhạc xập xình phát ra. Chúng tôi buột miệng: “Cảnh sống yên bình và thanh nhã quá!”. Nghe thế, anh Phó Chủ tịch xã cười như khoe. Chúng tôi đứng trên những triền núi cao, nhìn xuống những bản làng khang trang quy củ phía dưới mà thấy mừng cho dân bản mình, khi đêm đến ánh điện bừng sáng lên miền biên viễn như ở phố thị. Chúng tôi biết rằng để có được bản làng khang trang như hôm nay không biết bao nhiêu công sức của người dân và cả hệ thống chính trị đã đổ xuống trên miền núi cao này. 

Anh Trương Đức Việt, Phó Trưởng Đồn Biên phòng Axan cho biết, những bản làng nơi cổng trời A Xan, Ch’ơm bây giờ đã khang trang, gọn gàng, sạch đẹp, các tệ nạn mê tín dị đoan đã giảm hẳn, ốm đau bà con đã không còn nhờ thầy cúng mà đã đưa người bệnh đến trạm xá quân dân y kết hợp hay Đồn Biên phòng để khám và chữa trị. Trên địa bàn A Xan và Ch’ơm đã có trạm thu sóng, bà con trong xã đã được xem tất cả các chương trình của Đài Truyền hình Việt Nam. 100% con em đồng bào dân tộc trong xã đã được cắp sách đến trường và học trong những ngôi trường được xây dựng vững chãi, khang trang. 100% các thôn bản đều có nhà Gươl văn hóa làm nơi hội họp, đọc sách nghe đài.

 Giao thông được cải thiện là một thuận lợi lớn để phát triển kinh tế ở khu vực biên giới này
Hạ tầng giao thông được đầu tư xây dựng là yếu tố quan trọng để phát triển kinh tế ở khu vực biên giới này

Ông Bling Mia, Bí thư Huyện ủy Tây Giang đánh giá, vùng cao của Tây Giang giáp Lào trước kia thường được gọi là Khu 7 trong tâm trí nhiều người đó là vùng biễn viên cheo leo xa lắc và nghèo khó. Đồng bào Cơ Tu trong 4 xã đã và đang từng ngày từng giờ vươn lên để thoát đói nghèo. Những thành tích mà các xã Khu 7 đã làm được có thể gọi là một kỳ tích ở vùng cao này. Nhưng vẫn còn đó muôn vàn những khó khăn để người dân nơi đây thoát nghèo, để huyện Tây Giang không còn là một trong những huyện nghèo nữa.

Từ chỗ không có một mét đường giao thông, nay huyện Tây Giang đã có gần 400km đường giao thông đến tận từng khu dân của 70 thôn. 84/95 khu dân cư đoạn tuyệt hẳn với đời sống du canh, du cư, phá rừng làm nương rẫy, có điện, nước sinh hoạt, có trường học, trạm y tế… Chúng tôi đã thấy được những sự đổi thay đáng mơ ước trong những mái nhà sàn nơi đây.

Tin cùng chuyên mục
Tín ngưỡng thờ cúng của người Hoa ở Chợ Lớn

Tín ngưỡng thờ cúng của người Hoa ở Chợ Lớn

Văn hóa tâm linh của người Hoa ở Chợ Lớn (TP. Hồ Chí Minh) rất phong phú, đa dạng với tín ngưỡng tục thờ cúng hai hệ thống thần linh nhân thần và nhiên thần gồm ba cõi Thiên - Địa – Nhân. Tín ngưỡng thờ cúng của người Hoa thể hiện vũ trụ quan, nhân sinh quan mang đậm dấu ấn bản sắc văn hóa truyền thống của một trong 54 dân tộc Việt Nam.
Tin nổi bật trang chủ
Triển khai thực hiện nhiệm vụ bằng quyết tâm cao nhất

Triển khai thực hiện nhiệm vụ bằng quyết tâm cao nhất

Đó là kết luận của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT) Hầu A Lềnh trong buổi Hội ý Lãnh đạo UBDT ngày 27/9, tại Hà Nội. Tham dự buổi làm việc còn có các Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm: Nông Quốc Tuấn, Hoàng Thị Hạnh, Y Thông, cùng lãnh đạo một số Vụ, đơn vị trực thuộc UBDT.
Người Thái ở Chư A Thai gắn bó với nghề nuôi tằm ăn lá mì

Người Thái ở Chư A Thai gắn bó với nghề nuôi tằm ăn lá mì

Nghề nghiệp - Việc làm - PV - 7 phút trước
Với việc duy trì nghề truyền thống nuôi tằm ăn lá mì (sắn), cộng đồng người Thái tại thôn Drok, xã Chư A Thai, huyện Phú Thiện (Gia Lai) có thu nhập ổn định.
Triển khai thử nghiệm phần mềm kiểm soát xe vận tải hàng hoá bằng mã QR Code của Bộ Công an

Triển khai thử nghiệm phần mềm kiểm soát xe vận tải hàng hoá bằng mã QR Code của Bộ Công an

Khoa học - Công nghệ - T.Hợp - 23 phút trước
Tổng cục Đường bộ Việt Nam vừa có văn bản gửi UBND, các Sở GTVT địa phương đề nghị triển khai thử nghiệm phần mềm kiểm soát xe vận tải hàng hoá bằng mã QR Code của Bộ Công an thay cho mã QR Code ngành GTVT.
Phú Yên: Ổn định đời sống người dân miền núi

Phú Yên: Ổn định đời sống người dân miền núi

Trang địa phương - PV - 38 phút trước
Từ đầu năm đến nay, dịch bệnh Covid-19 khiến đời sống người đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi gặp không ít khó khăn. Được sự quan tâm, động viên của cấp ủy, chính quyền các cấp, bà con đang dần ổn định cuộc sống, khôi phục sản xuất. Các chương trình, chính sách dân tộc được thực hiện đầy đủ, kịp thời.
Sửa đổi, bổ sung một số quy định về thương mại điện tử

Sửa đổi, bổ sung một số quy định về thương mại điện tử

Tin tức - T.Hợp - 44 phút trước
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 85/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 52/2013/NĐ-CP ngày 16/5/2013 của Chính phủ về thương mại điện tử.
Dịch bệnh lây lan mạnh tại Singapore, Campuchia, Lào và Hàn Quốc

Dịch bệnh lây lan mạnh tại Singapore, Campuchia, Lào và Hàn Quốc

Tin tức - PV - 1 giờ trước
Tính đến sáng nay, thế giới đã ghi nhận hơn 232 triệu ca nhiễm SARS-CoV-2, trong đó có 4,76 triệu trường hợp tử vong.
Sắp xếp, kiện toàn bộ máy cán bộ Ủy ban Dân tộc tinh gọn, hiệu quả

Sắp xếp, kiện toàn bộ máy cán bộ Ủy ban Dân tộc tinh gọn, hiệu quả

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT) Hầu A Lềnh và Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Nông Quốc Tuấn vừa chủ trì Hội nghị gặp mặt, triển khai phương án sắp xếp cơ cấu tổ chức cấp phòng và tương đương thuộc các Vụ, đơn vị của UBDT.
Hướng dẫn kỹ thuật trồng và chăm sóc cây khế ngọt

Hướng dẫn kỹ thuật trồng và chăm sóc cây khế ngọt

Bạn của nhà nông - Như Ý - 1 giờ trước
Khế ngọt là loại trái cây có giá trị dinh dưỡng cao, lành tính được nhiều gia đình ưa chuộng. Chỉ cần khoảng diện tích nhất định, không cần quá thoáng sáng và chăm sóc cây theo hướng dẫn kỹ thuật trồng dưới đây chắc chắn gia đình bạn sẽ có một cây khế ngọt sai quả quanh năm.
Bộ Y tế hướng dẫn cách dùng y dược cổ truyền để phòng Covid-19

Bộ Y tế hướng dẫn cách dùng y dược cổ truyền để phòng Covid-19

Sức khỏe - T.Hợp - 1 giờ trước
Bộ Y tế vừa có Quyết định số 4539/QĐ-BYT về việc ban hành tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn tạm thời sử dụng y dược cổ truyền để phòng, chống dịch Covid-19”. Tài liệu này sẽ được áp dụng cho tất cả cơ sở khám, chữa bệnh trên toàn quốc.
Doanh nghiệp nước ngoài không thay đổi chiến lược đầu tư vào Việt Nam

Doanh nghiệp nước ngoài không thay đổi chiến lược đầu tư vào Việt Nam

Tài chính - Kinh doanh - PV - 2 giờ trước
Đó là thông tin được đưa ra tại Tọa đàm trực tuyến: “Covid-19 &FDI: Tác động và triển vọng” do Cổng thông tin điện tử Chính phủ tổ chức ngày 27/9.
'Miền ký ức' dự Liên hoan phim Busan

'Miền ký ức' dự Liên hoan phim Busan

Giải trí - Ngân Anh (T/h) - 2 giờ trước
"Miền ký ức" - phim của đạo diễn Bùi Kim Quy - là một trong 11 tác phẩm tranh giải "New Currents" tại Liên hoan phim Busan 2021.
Để futsal Việt Nam

Để futsal Việt Nam "cất cánh" từ bệ phóng mang tên World Cup

Thể thao - Giải trí - PV - 2 giờ trước
Nghe thì có vẻ ngược đời bởi thông thường, futsal Việt Nam phải cất cánh tới World Cup từ bệ phóng là hệ thống đào tạo, các giải đấu chuyên nghiệp, cơ sở vật chất trong nước… Nhưng với futsal Việt Nam, điều đó lại là sự thật bởi sự phát triển của futsal trong nước có vẻ như chưa tương xứng với thành tích của đội tuyển.