Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Một rừng cây - trăm thế hệ người Cơ Tu

PV - 17:53, 03/07/2021

Khi xu hướng tiếp cận hoang dã theo phong cách mới của khách du lịch nảy sinh gần đây, khu rừng cấm còn lại những cây pơ mu cổ thụ hiện ở huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam bỗng nhiên được chú ý. Đường lên Tây Giang là lên đỉnh dãy Trường Sơn, giáp Lào và vào sâu trong lòng của đại ngàn đúng nghĩa. Rừng pơ mu này được xem là đi liền với lịch sử tộc người Cơ Tu trên dãy Trường Sơn.

Làng du lịch sinh thái Pơ mu là nơi tổ chức các lễ hội truyền thống của đồng bào Cơ Tu
Làng du lịch sinh thái Pơ mu là nơi tổ chức các lễ hội truyền thống của đồng bào Cơ Tu

Huyện miền núi biên giới Tây Giang của tỉnh Quảng Nam tách ra từ huyện Hiên là quê hương của người dân tộc thiểu số Cơ Tu, chủ nhân của dãy Trường Sơn hùng vĩ. Huyện Hiên trước đây từng là huyện biên giới có mật độ dân số thấp nhất và có diện tích rừng nhiều nhất Việt Nam. Nhiều thế hệ người dân Cơ Tu cư trú rải rác, không tụ thành làng bản như những dân tộc khác, sống hoàn toàn phụ thuộc vào rừng và lưu truyền nhiều phong tục riêng, trong đó có tục thờ thần rừng, kiêng cữ và quy ước các vùng rừng ma, rừng cấm xâm phạm. Đây là lý do chính khiến khu rừng gỗ pơ mu cổ thụ còn lại đến ngày nay.

Hội bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam đã công nhận quần thể 1.146 cây pơ mu ở đây là Cây di sản Việt Nam. Địa phương này cũng đã xây dựng khu vực chỉ dấu dành cho tham quan và nghiên cứu tại xã A Xan, một xã biên giới cách trung tâm Tây Giang khoảng 40km về phía biên giới Việt - Lào.

Quần thể cây di sản hiện nằm chủ yếu ở 2 xã A Xan và Tr’Hy của huyện Tây Giang mới phát lộ được hơn một thập kỷ, do chính những người dân ở đây tìm kiếm, đánh dấu và thống kê lại chủ yếu nằm ở độ cao 1.500m so với mặt nước biển, dưới chân núi Zi’lieng. Những cây pơ mu chủ yếu có tuổi từ hơn 300 năm đến 1.000 năm. Đường kính cây pơ mu lớn nhất gần 5,5m và chỗ tập trung nhiều cây pơ mu nằm ở địa phận xã A Xan trong tổng thể 90 ngàn ha rừng tự nhiên.

Không chỉ có cây pơ mu quý hiếm, đại ngàn Tây Giang còn nhiều loại gỗ quý như lim, đỗ quyên, đa sộp, dổi..., vì vậy, rừng ở khu vực này còn nguyên vẻ hoang sơ, kì bí, là một điểm cuốn hút đặc biệt đối với những người ưa thích du lịch khám phá, tìm hiểu thiên nhiên.

Nếu may mắn, du khách đến tham quan rừng tự nhiên pơ mu tại A Xan còn được lưu trú tại làng sinh thái pơ mu tại đây, tham dự lễ tạ ơn thần rừng tổ chức vào mùa Xuân, mùa lễ hội và tham dự lễ cưới, hoặc lễ đâm trâu của người Cơ Tu. Dân tộc Cơ Tu vốn là những “cánh chim dũng mãnh” của đại ngàn Trường Sơn. Họ có kiến trúc nhà truyền thống, có dân ca, dân vũ, lễ hội, có lời ca tung tung ja já, nói lí, hát lí, có kỹ thuật may thêu thổ cẩm riêng, có tục cúng rừng và cả một tổ hợp các kỹ nghệ săn rừng, chinh phục tự nhiên và những cách thức trấn áp nỗi sợ hãi từ rừng thiêng nước độc, sơn lam chướng khí để tồn tại và lưu truyền nòi giống đến ngày nay.

Quần thể rừng pơ mu Tây Giang đã minh chứng một điều, thiên nhiên không tách rời đời sống con người. Khu rừng thiêng Tây Giang luôn đi liền với văn hóa, đời sống của người Cơ Tu, chính là đã gìn giữ, bảo tồn rừng tự nhiên như áo mặc của mình. Đối với người Cơ Tu, rừng là nguồn sống, là gốc gác văn hóa phát triển tộc người và quy định lại văn hóa tộc người.

Khách du lịch gán cho khu rừng rất nhiều cái tên mĩ lệ: “Vương quốc pơ mu” “công chúa ngủ trong rừng”, “đại ngàn lâm mộc ngũ hổ pơ mu”... chính vì quá yêu mến và choáng ngợp trước thiên nhiên ở nơi này. Chỉ cần tới được nơi đặt chỉ dấu thì đã sờ được vào những thân pơ mu xù xì hơn cả ngàn năm tuổi. Mỗi gốc cây có hình thù khác nhau, cây như rồng cuộn, cây như hổ ngồi. Du khách tận mắt thấy những nhà gươl - nhà cộng đồng bằng gỗ được chạm, khắc, vẽ đậm chất văn hóa dân gian. Du khách còn được gặp gỡ và trò chuyện với cán bộ Kiểm lâm bảo vệ rừng ở trạm bảo vệ rừng cách đó không xa. Họ thường tự hào rằng, vì ở quá lâu với rừng, với cộng đồng người Cơ Tu nên họ thuộc từng cây, từ cây nào to nhất, cây nào có năm mưa bão sét đánh gãy cành, đến cây nào phải đi bộ vất vả trèo núi lội suối hết hơi mới tới nơi được...

Các ngôi làng của người Cơ Tu hiện nay đã được quy hoạch lại để đồng bào được cư trú gần đường giao thông, gần nguồn nước và có khu canh tác lúa nước tập trung tiện cho thủy lợi. Không có ở đâu, địa phương làm quyết liệt, triệt để để có thể gom toàn bộ dân cư rải rác trong các cánh rừng về lại một nơi, làm mặt bằng để dân làm nhà sàn, sinh sống như ở Tây Giang và đã làm thành công.

Một cây pơ mu ngàn tuổi ở Tây Giang. Ảnh: TTH
Một cây pơ mu ngàn tuổi ở Tây Giang. Ảnh: TTH

Người dân Cơ Tu còn tự nguyện dành tiền bảo vệ rừng hằng năm, đối ứng với khoản hỗ trợ của chính quyền nhằm làm đường giao thông nông thôn để tiện đi lại, hướng cuộc sống ra ngoài, hướng về miền xuôi, bớt phụ thuộc vào rừng sâu. Đây cũng là cách bảo vệ rừng hữu hiệu, tiến tới có thể làm du lịch cộng đồng, sống nhờ vẻ đẹp của rừng, nhưng biến rừng thành tài nguyên phục vụ con người. Trước đây, các làng Cơ Tu không biết trồng cấy, chăn nuôi, bây giờ, đến đầu làng đã có cổng chào, vườn rau, ao cá, cuộc sống xanh tươi bên cạnh những cánh rừng bạt ngàn.

Gần đây nhất, vào tháng 3-2021, làng sinh thái pơ mu tại xã A Xan đã tổ chức lễ tạ ơn rừng nhằm ra mắt cộng đồng du lịch trong và ngoài nước, đồng thời cũng muốn duy trì và biến hoạt động này trở thành thường niên, là một sản phẩm du lịch cộng đồng đặc trưng. Trước đây, lễ tạ ơn rừng chỉ được làm quy mô làng bản, nay địa phương làm thành lễ hội văn hóa tổ chức khơi mào cho hoạt động du lịch cộng đồng theo kiểu sinh thái bền vững. Đồng bào tự hào về bản sắc văn hóa riêng và quần thể cây pơ mu, rừng nguyên sinh, rừng tự nhiên còn giữ được. Người Cơ Tu không chỉ là tộc người giữ được nét văn hóa riêng, họ còn có lối sống cộng đồng, tộc họ rất rõ thể hiện qua các lễ hội săn bắn, tế thần, luôn ăn chung mâm cả làng vào ngày hội thể hiện sự đoàn kết ý chí và tính thống nhất rất cao.

Du lịch ngắm rừng sẽ là hành trình du lịch mới mẻ và hấp dẫn ở Tây Giang. Ngoài thiên nhiên hùng vĩ choáng ngợp hiện ra trước mắt, du khách còn có cơ hội được thưởng thức văn hóa tộc người Cơ Tu đặc sắc và thăm cột cờ Tổ quốc trên đỉnh Zi’lieng, thăm thung lũng A Xan, cổng trời Tây Giang...

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Người Mông ở Lai Châu vui hội Gầu Tào

Người Mông ở Lai Châu vui hội Gầu Tào

Gầu Tào, trong tiếng Mông có nghĩa là hội chơi đồi hay hội chơi núi mùa xuân. Mục đích của Lễ hội Gầu Tào là để cúng thần núi, thần rừng, cảm ơn thần thánh, trời đất che chở, phù hộ cho con người. Đồng thời, biểu đạt khát vọng ấm no hạnh phúc và cầu nguyện cho năm mới mưa thuận gió hòa, cây cối tốt tươi, mùa màng bội thu, con người khỏe mạnh, thể hiện tấm lòng của con cháu nhớ về cội nguồn. Đồng thời đây cũng là dịp để đồng bào Mông gặp gỡ, giao lưu và vui chơi sau những ngày lao động vất vả.
Tin nổi bật trang chủ
Tạo sự linh hoạt, chủ động từ cơ chế, chính sách đặc thù

Tạo sự linh hoạt, chủ động từ cơ chế, chính sách đặc thù

Vừa qua (ngày 18/1/2024), Quốc hội thông qua Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia gồm: Xây dựng nông thôn mới; Giảm nghèo bền vững; Phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai giai đoạn 2021-2025. Nghị quyết được ban hành với 8 cơ chế, chính sách đặc thù được đánh giá sẽ tháo gỡ nhiều vướng mắc về cơ chế, tăng cường phân cấp, phân quyền tạo sự linh hoạt, sáng tạo trong tổ chức thực hiện, nâng cao hiệu quả các Chương trình.
Hang Táu - “Làng nguyên thủy” trên cao nguyên Mộc Châu

Hang Táu - “Làng nguyên thủy” trên cao nguyên Mộc Châu

Du lịch - Minh Nhật - 14 phút trước
Không điện, không sóng điện thoại, không internet...Hang Táu, Mộc Châu, tỉnh Sơn La được những người yêu thích du lịch gọi là “làng nguyên thủy”. Ngôi làng đậm vẻ hoang sơ, mộc mạc bình yên giữa núi rừng Tây Bắc.
Người Mông ở Lai Châu vui hội Gầu Tào

Người Mông ở Lai Châu vui hội Gầu Tào

Sắc màu 54 - Hà Minh Hưng - 23 phút trước
Gầu Tào, trong tiếng Mông có nghĩa là hội chơi đồi hay hội chơi núi mùa xuân. Mục đích của Lễ hội Gầu Tào là để cúng thần núi, thần rừng, cảm ơn thần thánh, trời đất che chở, phù hộ cho con người. Đồng thời, biểu đạt khát vọng ấm no hạnh phúc và cầu nguyện cho năm mới mưa thuận gió hòa, cây cối tốt tươi, mùa màng bội thu, con người khỏe mạnh, thể hiện tấm lòng của con cháu nhớ về cội nguồn. Đồng thời đây cũng là dịp để đồng bào Mông gặp gỡ, giao lưu và vui chơi sau những ngày lao động vất vả.
Kiên Giang: Phát huy truyền thống yêu nước, xây dựng khu vực biên giới ổn định về chính trị, kinh tế - xã hội phát triển nhanh, vững mạnh

Kiên Giang: Phát huy truyền thống yêu nước, xây dựng khu vực biên giới ổn định về chính trị, kinh tế - xã hội phát triển nhanh, vững mạnh

Trang địa phương - Như Tâm - 1 giờ trước
Chiều 27/2, tại Tp. Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang, UBND tỉnh Kiên Giang tổ chức Hội nghị 5 năm thực hiện “Ngày Biên phòng toàn dân” và gặp mặt, biểu dương cán bộ, Nhân dân tham gia xây dựng khu vực biên giới vững mạnh giai đoạn 2019 - 2024.
Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông - Mùa hoa Lê Bảo Lạc 2024 sẽ diễn ra trong tháng 3

Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông - Mùa hoa Lê Bảo Lạc 2024 sẽ diễn ra trong tháng 3

Du lịch - Thúy Hồng - 1 giờ trước
Nhằm bảo tồn, gìn giữ và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc, huyện Bảo Lạc sẽ tổ chức Ngày hội văn hóa dân tộc Mông trong 2 ngày 9 - 10/3/2024, tại trung tâm xã Xuân Trường, huyện Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng.
Tin trong ngày - 27/2/2024

Tin trong ngày - 27/2/2024

Media - BDT - 20:00, 27/02/2024
Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 27/2, có những thông tin đáng chú ý sau: Tôn vinh Thầy thuốc Việt Nam và trao giải cuộc thi viết. "Sự hy sinh thầm lặng". Phục dựng hội đu tiên truyền thống Phú Gia. Giữ gìn làng nghề làm nón lá truyền thống Xuân Lộc. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi
Tin trong ngày - 26/2/2024

Tin trong ngày - 26/2/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 26/2, có những thông tin đáng chú ý sau: Nhiều công trình, phần việc ý nghĩa được triển khai trong chương trình “Tháng Ba biên giới” 2024. Lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa. Tình yêu với y học dân tộc của nữ bác sĩ trẻ. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Du khách ấn tượng với Lễ hội Lồng tồng của đồng bào Tày, Nùng tỉnh Thái Nguyên tại

Du khách ấn tượng với Lễ hội Lồng tồng của đồng bào Tày, Nùng tỉnh Thái Nguyên tại "Ngôi nhà chung"

Sắc màu 54 - Thúy Hồng - 19:08, 27/02/2024
Vừa qua, tại "Ngôi nhà chung" - Làng Văn hóa - Du lịch các Dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội) đã tái hiện Lễ hội Lồng tồng của đồng bào các dân tộc Tày, Nùng tỉnh Thái Nguyên.
Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS gắn với phát triển du lịch cộng đồng ở Quỳ Châu

Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS gắn với phát triển du lịch cộng đồng ở Quỳ Châu

Sắc màu 54 - Nguyễn Thanh - 19:04, 27/02/2024
Quỳ Châu là huyện miền núi vùng cao của tỉnh Nghệ An, với 80% là đồng bào DTTS, trong đó chủ yếu là dân tộc Thái. Người Thái ở Quỳ Châu hiện nay còn lưu giữ được nhiều giá trị bản sắc văn hóa truyền thống. Đó là những cơ sở quan trọng để huyện đẩy mạnh phát triển du lịch từ các giá trị văn hóa. Đây cũng là một trong những nội dung quan trọng được đặt ra tại Nghị quyết đại hội Đảng bộ huyện nhiệm kỳ 2020-2025.
Các công trình đầu tư làm thay đổi diện mạo vùng đồng bào DTTS ở Đăk Tô

Các công trình đầu tư làm thay đổi diện mạo vùng đồng bào DTTS ở Đăk Tô

Công tác Dân tộc - Ngọc Chí - 19:00, 27/02/2024
Những công trình giao thông, trường học, nước sinh hoạt được đầu tư từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 – 2030, giai đoạn I: từ năm 2021 đến năm 2025 (gọi tắt là Chương trình MTQG 1719) đã và đang phát huy hiệu quả, giúp đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) ở huyện Đăk Tô (Kon Tum) có điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng đời sống.
Hoa ban nở rộ tô điểm vẻ đẹp phố phường Hà Nội

Hoa ban nở rộ tô điểm vẻ đẹp phố phường Hà Nội

Sắc màu 54 - Tào Đạt - Quang Anh - 18:49, 27/02/2024
Mỗi dịp xuân về (thường bắt đầu từ tháng 2 kéo dài đến hết tháng 3), dọc các tuyến đường Hoàng Diệu, Bắc Sơn, Thanh Niên, Yên Phụ (Hà Nội) lại được nhuộm tím bởi hàng hoa ban đang nở rộ mang hương sắc của núi rừng Tây Bắc.
Gia Lai: Nguy cơ cháy rừng rất cao ở nhiều địa phương

Gia Lai: Nguy cơ cháy rừng rất cao ở nhiều địa phương

Trang địa phương - Ngọc Thu - 18:45, 27/02/2024
Tây Nguyên nói chung, Gia Lai nói riêng đang bước vào cao điểm mùa khô, nắng nóng kéo dài tiềm ẩn nguy cơ xảy ra cháy rừng rất cao. Vì vậy, các địa phương, đơn vị, chủ rừng đã nắm bắt tình hình, tổ chức triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phòng cháy chữa cháy rừng, hạn chế thấp nhất thiệt hại có thể xảy ra.