Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Khi đồng bào Cơ Tu làm du lịch

Tiêu Dao - 12:06, 21/05/2021

Vẫn là ngôi làng mang dáng dấp kiến trúc truyền thống với nếp nhà lá dừa, vách nứa mộc mạc, gần gũi, nhưng làng Toom Sara của đồng bào Cơ Tu, xã Hòa Vang, huyện Hòa Vang (TP. Đã Nẵng) hôm nay đã khoác trên mình một diện mạo mới, hướng tới mô hình du lịch cộng đồng.

Những em bé người Cơ Tu ở làng Toom Sara được lớn lên từ cái nôi văn hóa truyền thống do người lớn truyền dạy lại
Những em bé người Cơ Tu ở làng Toom Sara được lớn lên từ cái nôi văn hóa truyền thống do người lớn truyền dạy lại

Làng nhỏ bình yên

Làng Toom Sara nằm nép mình giữa núi rừng xã Hòa Phú, huyện Hòa Vang, cách trung tâm TP. Đà Nẵng chừng 30km. Toom Sara là tên vùng đất lâu đời của người Cơ Tu ở Hòa Phú. Trong tiếng Cơ Tu, "Toom" có nghĩa là suối, còn "Sara" là tên một loại hoa. Nơi đây quanh năm đều có hoa nở, mỗi loài hoa mang một vẻ đẹp riêng.

Những ngày đầu hè, khi dịch bệnh Covid-19 đang diễn biến phức tạp tại TP. Đà Nẵng thì ngôi làng vẫn khoác lên mình màu xanh mơn mởn tràn đầy sức sống. Sáng sớm không khí trong lành, chiều giảm nắng, đêm xuống thì mát mẻ, càng về khuya tiết trời càng se lạnh, dễ chịu cho một giấc ngủ sâu. Đặc biệt, ngôi làng vẫn giữ cho riêng mình nét thâm trầm, bình yên, khác xa với sự xô bồ của phố thị phồn hoa đông đúc.

Một góc làng truyền thống Toom Sara của đồng bào Cơ Tu.
Một góc làng truyền thống Toom Sara của đồng bào Cơ Tu.

Không gian bên trong nhà gươl và các nhà moong đều được xây dựng nguyên bản như nhiều nhà truyền thống khác của người Cơ Tu. Xung quanh làng đặt những bức tượng gỗ được điêu khắc tỉ mỉ, mô tả hình ảnh đời sống sinh hoạt của người Cơ Tu như: Điệu múa tung tung-da dá, con ma rừng, con trâu...

Khoảng sân trước nhà gươl có dựng cây nêu (x’nur), đây là vật linh thiêng của người Cơ Tu, mang ý nghĩa kết nối với tổ tiên, thần linh, cầu cho cuộc sống bình an, mưa gió thuận hòa. Những mái nhà moong nằm quây quần, được đặt theo tên của nghệ nhân đã làm ra chúng. Nhà moong giữ nguyên nét kiến trúc độc đáo với nhiều cột phụ xung quanh (không có cột cái), nhà được làm từ nhiều loại vật liệu như mây, gỗ, tre nứa, lồ ô, lá nón, lá mây...; có 1 hoặc 2 cửa nhỏ, vách bằng tấm phên lồ ô. Vì thế, ngôi nhà mát mẻ vào mùa hè và ấm áp vào mùa đông.

Già làng A Lăng Đợi giới thiệu về cây cột
Già làng A Lăng Đợi giới thiệu về cây nêu (x’nur) - vật linh thiêng của người Cơ Tu.

Nhà gươl là trung tâm sinh hoạt của cả buôn làng, là linh hồn và biểu tượng văn hóa của người Cơ Tu. Theo ông A Lăng Đợi, già làng Toom Sara, các nghệ nhân và thanh niên ở địa phương đã bỏ công sức phục dựng lại nhà gươl tại đây từ ngôi nhà gươl lâu đời ở thôn Arơh (xã Lăng, huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam). Toom Sara được các nghệ nhân Cơ Tu phục dựng đúng theo mô hình một ngôi làng Cơ Tu truyền thống, với nhà gươl và nhiều nhà moong xung quanh.

Già làng A Lăng Đợi cho biết, người Cơ Tu sống quây quần thành từng làng nhỏ, nhà này cách nhà kia 5 - 7m, được xếp thành hình tròn, hình bầu dục, tạo thành một vòng khép kín san sát. Mỗi làng của người Cơ Tu có một ranh giới nhất định, tách biệt với các làng khác. Ranh giới giữa các làng thường là một khu rừng, cây cổ thụ, hay con suối lớn. Ở giữa làng, trước nhà hay trước cổng làng sẽ có những tượng gỗ được chạm trổ, điêu khắc thủ công đẹp mắt với những ý nghĩa, biểu tượng thiêng liêng. Niềm tin của đồng bào vùng cao cầu mong sự an lành, sự bảo hộ của thiên nhiên được thể hiện rõ nét qua truyền thống điêu khắc gỗ, đặt tượng giữa làng. Bên cạnh đó, theo quan niện của người Cơ Tu, tượng điêu khắc còn có khả năng nhìn được cái tâm sáng, tâm thiện lương của cư dân trong làng.

Phát triển du lịch cộng đồng không chỉ giúp đồng bào Cơ Tu ở làng truyền thống Toom Sara tăng thêm thu nhập mà còn góp phần bảo tồn văn hóa truyền thống của dân tộc.
Phát triển du lịch cộng đồng không chỉ giúp đồng bào Cơ Tu ở làng truyền thống Toom Sara tăng thêm thu nhập mà còn góp phần bảo tồn văn hóa truyền thống của dân tộc.

Một trong những bản sắc văn hóa của đồng bào Cơ Tu phải kể đến là trang phục truyền thống, trên trang phục là những nét dệt thêu tỉ mỉ từ đôi bàn tay phụ nữ Cơ Tu. Chị Alăng Thị Phương, một thợ dệt lành nghề trong làng chia sẻ, nghề này bà con trong làng mình không ai là không biết. Tay phải khéo lắm, kinh nghiệm lắm thì mới dệt được nốt chỉ đều, mũi kim thẳng để chồng con được mặc nếp vải thơm tho.

Đẩy mạnh phát triển du lịch cộng đồng

Vùng đất nơi dân làng Toom Sara định cư đất đai màu mỡ do được bồi đắp bởi phù sa của con sông Lỗ Đông. Cạnh đó còn có con suối hiền hòa chảy qua, cung cấp nguồn nước sạch đầu nguồn tự nhiên của khu bảo tồn Bà Nà Núi Chúa. Đây là những điều kiện thuận lợi để bà con dân tộc Cơ Tu có thể phát triển kinh tế du lịch dựa vào khu du lịch Suối Hoa. Với tất cả các yếu tố đó, đầu năm 2020, khu làng Toom Sara được già làng Alăng Đợi phối hợp với chính quyền địa phương và ngành Du lịch TP. Đà Nẵng triển khai xây dựng như một ngôi làng cổ thu nhỏ, hội tụ đầy đủ các yếu tố văn hóa truyền thống với 8 ngôi nhà có nhà gươl, nhà moong, nhà dài, nhà củi…

Rượu cần- thức uoogns đặc sản của đồng bào dân tộc Cơ Tu
Rượu cần- thức uống đặc sản của đồng bào dân tộc Cơ Tu

Cùng với đó là việc khôi phục và phát huy các nghề đã dần mai một: Nghề điêu khắc gỗ, nghề đan lát, dệt thổ cẩm… Các dịch vụ đi kèm dành cho du khách cũng được quan tâm như dịch vụ Homestay Cơ Tu, khu nhà xông hơi, ngâm chân nước lá truyền thống, dịch vụ cho thuê trang phục truyền thống chụp ảnh, các trò chơi bắn nỏ, nhảy sạp, biểu diễn nghệ thuật âm nhạc Cơ Tu.

Mô hình du lịch cộng đồng, du lịch xanh tại Toom Sara vừa kết hợp tham quan và nghỉ dưỡng Homestay, trải nghiệm các loại hình văn hóa truyền thống như dệt thổ cẩm; xem múa cồng chiêng, múa tung tung-da dá; thưởng thức đặc sản Cơ tu như rượu cần Phú Túc, thịt nướng, cơm lam, bánh sừng trâu...

Ông Nguyễn Ngọc Hải, Bí thư Đảng ủy xã Hòa Phú cho biết: “Du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái là một trong những chiến lược thu hút du khách trong năm 2021 và những năm tiếp theo của TP. Đà Nẵng. Chúng tôi mong muốn du lịch văn hóa cộng đồng của đồng bào Cơ Tu sẽ là điểm nhấn để vừa gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc, vừa tạo ra việc làm, thu nhập cho đồng bào vùng cao.

Làng Toom Sara của đồng bào Cơ Tu vẫn giữa được những nếp nhà truyền thống
Làng Toom Sara của đồng bào Cơ Tu vẫn giữa được những nếp nhà truyền thống
Tin cùng chuyên mục
Phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của phiên chợ vùng cao

Phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của phiên chợ vùng cao

Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) vừa có Quyết định số 1126/QĐ-BVHTTDL về việc tổ chức Lớp tập huấn về xây dựng mô hình, phương pháp bảo tồn Chợ phiên đặc trưng của đồng bào các DTTS.
Hấp dẫn- Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội năm 2022

Hấp dẫn- Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội năm 2022

Du lịch - Nguyệt Anh - 1 giờ trước
Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội năm 2022 đang diễn ra tại phố Lê Quang Đạo (quận Nam Từ Liêm, Hà Nội) với nhiều hoạt động phong phú, hấp dẫn. Đây là hoạt động hưởng ứng Đại hội Thể thao Đông Nam Á lần thứ 31 (SEA Games 31) đang diễn ra tại Hà Nội và một số địa phương lân cận.
Việt Nam có 2 VĐV được đề cử vào danh sách VĐV xuất sắc nhất SEA Games 31

Việt Nam có 2 VĐV được đề cử vào danh sách VĐV xuất sắc nhất SEA Games 31

Thể thao - Giải trí - Lam Anh - 2 giờ trước
Ngày 22/5, theo Phó trưởng Tiểu ban chuyên môn kỹ thuật SEA Games 31 Hoàng Quốc Vinh, Tiểu ban đã lựa chọn ra 4 gương mặt tiêu biểu để đề cử là VĐV xuất sắc nhất của SEA Games 31 lần này.
Phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của phiên chợ vùng cao

Phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của phiên chợ vùng cao

Sắc màu 54 - Tuệ An - 2 giờ trước
Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) vừa có Quyết định số 1126/QĐ-BVHTTDL về việc tổ chức Lớp tập huấn về xây dựng mô hình, phương pháp bảo tồn Chợ phiên đặc trưng của đồng bào các DTTS.
Sơn La: Sạt lở đá trên Quốc lộ 37 gây ùn tắc giao thông cục bộ

Sơn La: Sạt lở đá trên Quốc lộ 37 gây ùn tắc giao thông cục bộ

Môi trường sống - BĐT - 2 giờ trước
Do ảnh hưởng của mưa kéo dài trong những ngày vừa qua, sáng 22/5, trên Quốc lộ 37 thuộc địa phận tỉnh Sơn La đã xảy ra lở đá, khiến giao thông bị ùn tắc cục bộ.
Thị xã Sa Pa: Mưa lớn gây sụt lún đường tỉnh lộ 155

Thị xã Sa Pa: Mưa lớn gây sụt lún đường tỉnh lộ 155

Tin địa phương - Trọng Bảo - 5 giờ trước
Thông tin từ UBND thị xã Sa Pa (Lào Cai) cho biết, trong những ngày qua, trên địa bàn xả ra mưa lớn kéo dài đã gây sạt lở tại một số điểm. Cụ thể, vào khoảng 00h sáng ngày 22/5 tại km 33+300 tỉnh lộ 155 thuộc địa phận xã Ngũ Chỉ Sơn, thị xã Sa Pa xảy ra vụ sụt lún đường nghiêm trọng tạo thành hố sâu 2m, rộng khoảng 100m, phạm vi ảnh hưởng khoảng 200m.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 22/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 22/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về những hoạt động nổi bật kỷ niệm 132 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2022); cuộc chào xã giao của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh với Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước Xỉn-la-vông Khút-phay-thun nhân chuyến công tác tháp tùng Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ thăm chính thức nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào. Các hoạt động khác của lãnh đạo UBDT. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết: “Thiêng liêng hội thề" của tác giả Nguyễn Thanh.
Triển lãm

Triển lãm "Kỳ ẩn Việt Nam"- Sống dậy những kiến trúc cổ

Tin tức - Hồng Minh - 6 giờ trước
Từ ngày 21/05/2022 đến hết ngày 30/05/2022, tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, 20 sáng tác đầu tay của Hoạ sĩ Nguyễn Thanh Vũ mang tên "Kỳ ẩn Việt Nam" được trung bày để giới thiệu tới du khách. Đây là Dự án Phi lợi nhuận về Văn hoá và Giáo dục Gavisto Diplomat.
Bóng đá nữ Việt Nam và người hâm mộ

Bóng đá nữ Việt Nam và người hâm mộ

Thể thao - Giải trí - Hồng Minh - 6 giờ trước
Hình ảnh khán giả xếp hàng dài chờ vào sân cổ vũ, hay rực đỏ cả một góc trời màu cờ Tổ Quốc, màu của áo cờ đỏ sao vàng trên sân vận động Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh… đã làm nức lòng trái tim của hơn 90 triệu dân Việt Nam trong trận chung kết môn bóng đá nữ SEA Games 31 gặp Thái Lan vào tối qua (21/5).
Nhiều địa phương bị thiệt hại do mưa lớn kéo dài

Nhiều địa phương bị thiệt hại do mưa lớn kéo dài

Tin tức - Nguyệt Anh (T/h) - 6 giờ trước
Trong những ngày vừa qua, tại các tỉnh miền núi phía Bắc và miền Trung, Tây Nguyên xảy ra mưa lớn kéo dài, gây thiệt hại về nhà cửa, hoa màu và sạt lở tại nhiều tuyến đường giao thông.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 22/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 22/5/2022

Media - PV - 6 giờ trước
Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về những hoạt động nổi bật kỷ niệm 132 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2022); cuộc chào xã giao của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh với Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước Xỉn-la-vông Khút-phay-thun nhân chuyến công tác tháp tùng Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ thăm chính thức nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào. Các hoạt động khác của lãnh đạo UBDT. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết: “Thiêng liêng hội thề" của tác giả Nguyễn Thanh.
Nối nhịp cầu hợp tác Việt Nam-Tây Ban Nha

Nối nhịp cầu hợp tác Việt Nam-Tây Ban Nha

Tin tức - PV - 8 giờ trước
Năm 2022 có ý nghĩa đặc biệt trong quan hệ giữa Việt Nam và Tây Ban Nha khi hai nước kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Trên chặng đường gần nửa thế kỷ qua, vượt qua mọi biến động lịch sử, mối quan hệ hữu nghị, hợp tác tốt đẹp Việt Nam-Tây Ban Nha ngày càng bền chặt và đóng góp vào sự ổn định, thịnh vượng chung của hai khu vực châu Á và châu Âu.