Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Khi đồng bào Cơ Tu làm du lịch

Tiêu Dao - 12:06, 21/05/2021

Vẫn là ngôi làng mang dáng dấp kiến trúc truyền thống với nếp nhà lá dừa, vách nứa mộc mạc, gần gũi, nhưng làng Toom Sara của đồng bào Cơ Tu, xã Hòa Vang, huyện Hòa Vang (TP. Đã Nẵng) hôm nay đã khoác trên mình một diện mạo mới, hướng tới mô hình du lịch cộng đồng.

Những em bé người Cơ Tu ở làng Toom Sara được lớn lên từ cái nôi văn hóa truyền thống do người lớn truyền dạy lại
Những em bé người Cơ Tu ở làng Toom Sara được lớn lên từ cái nôi văn hóa truyền thống do người lớn truyền dạy lại

Làng nhỏ bình yên

Làng Toom Sara nằm nép mình giữa núi rừng xã Hòa Phú, huyện Hòa Vang, cách trung tâm TP. Đà Nẵng chừng 30km. Toom Sara là tên vùng đất lâu đời của người Cơ Tu ở Hòa Phú. Trong tiếng Cơ Tu, "Toom" có nghĩa là suối, còn "Sara" là tên một loại hoa. Nơi đây quanh năm đều có hoa nở, mỗi loài hoa mang một vẻ đẹp riêng.

Những ngày đầu hè, khi dịch bệnh Covid-19 đang diễn biến phức tạp tại TP. Đà Nẵng thì ngôi làng vẫn khoác lên mình màu xanh mơn mởn tràn đầy sức sống. Sáng sớm không khí trong lành, chiều giảm nắng, đêm xuống thì mát mẻ, càng về khuya tiết trời càng se lạnh, dễ chịu cho một giấc ngủ sâu. Đặc biệt, ngôi làng vẫn giữ cho riêng mình nét thâm trầm, bình yên, khác xa với sự xô bồ của phố thị phồn hoa đông đúc.

Một góc làng truyền thống Toom Sara của đồng bào Cơ Tu.
Một góc làng truyền thống Toom Sara của đồng bào Cơ Tu.

Không gian bên trong nhà gươl và các nhà moong đều được xây dựng nguyên bản như nhiều nhà truyền thống khác của người Cơ Tu. Xung quanh làng đặt những bức tượng gỗ được điêu khắc tỉ mỉ, mô tả hình ảnh đời sống sinh hoạt của người Cơ Tu như: Điệu múa tung tung-da dá, con ma rừng, con trâu...

Khoảng sân trước nhà gươl có dựng cây nêu (x’nur), đây là vật linh thiêng của người Cơ Tu, mang ý nghĩa kết nối với tổ tiên, thần linh, cầu cho cuộc sống bình an, mưa gió thuận hòa. Những mái nhà moong nằm quây quần, được đặt theo tên của nghệ nhân đã làm ra chúng. Nhà moong giữ nguyên nét kiến trúc độc đáo với nhiều cột phụ xung quanh (không có cột cái), nhà được làm từ nhiều loại vật liệu như mây, gỗ, tre nứa, lồ ô, lá nón, lá mây...; có 1 hoặc 2 cửa nhỏ, vách bằng tấm phên lồ ô. Vì thế, ngôi nhà mát mẻ vào mùa hè và ấm áp vào mùa đông.

Già làng A Lăng Đợi giới thiệu về cây cột
Già làng A Lăng Đợi giới thiệu về cây nêu (x’nur) - vật linh thiêng của người Cơ Tu.

Nhà gươl là trung tâm sinh hoạt của cả buôn làng, là linh hồn và biểu tượng văn hóa của người Cơ Tu. Theo ông A Lăng Đợi, già làng Toom Sara, các nghệ nhân và thanh niên ở địa phương đã bỏ công sức phục dựng lại nhà gươl tại đây từ ngôi nhà gươl lâu đời ở thôn Arơh (xã Lăng, huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam). Toom Sara được các nghệ nhân Cơ Tu phục dựng đúng theo mô hình một ngôi làng Cơ Tu truyền thống, với nhà gươl và nhiều nhà moong xung quanh.

Già làng A Lăng Đợi cho biết, người Cơ Tu sống quây quần thành từng làng nhỏ, nhà này cách nhà kia 5 - 7m, được xếp thành hình tròn, hình bầu dục, tạo thành một vòng khép kín san sát. Mỗi làng của người Cơ Tu có một ranh giới nhất định, tách biệt với các làng khác. Ranh giới giữa các làng thường là một khu rừng, cây cổ thụ, hay con suối lớn. Ở giữa làng, trước nhà hay trước cổng làng sẽ có những tượng gỗ được chạm trổ, điêu khắc thủ công đẹp mắt với những ý nghĩa, biểu tượng thiêng liêng. Niềm tin của đồng bào vùng cao cầu mong sự an lành, sự bảo hộ của thiên nhiên được thể hiện rõ nét qua truyền thống điêu khắc gỗ, đặt tượng giữa làng. Bên cạnh đó, theo quan niện của người Cơ Tu, tượng điêu khắc còn có khả năng nhìn được cái tâm sáng, tâm thiện lương của cư dân trong làng.

Phát triển du lịch cộng đồng không chỉ giúp đồng bào Cơ Tu ở làng truyền thống Toom Sara tăng thêm thu nhập mà còn góp phần bảo tồn văn hóa truyền thống của dân tộc.
Phát triển du lịch cộng đồng không chỉ giúp đồng bào Cơ Tu ở làng truyền thống Toom Sara tăng thêm thu nhập mà còn góp phần bảo tồn văn hóa truyền thống của dân tộc.

Một trong những bản sắc văn hóa của đồng bào Cơ Tu phải kể đến là trang phục truyền thống, trên trang phục là những nét dệt thêu tỉ mỉ từ đôi bàn tay phụ nữ Cơ Tu. Chị Alăng Thị Phương, một thợ dệt lành nghề trong làng chia sẻ, nghề này bà con trong làng mình không ai là không biết. Tay phải khéo lắm, kinh nghiệm lắm thì mới dệt được nốt chỉ đều, mũi kim thẳng để chồng con được mặc nếp vải thơm tho.

Đẩy mạnh phát triển du lịch cộng đồng

Vùng đất nơi dân làng Toom Sara định cư đất đai màu mỡ do được bồi đắp bởi phù sa của con sông Lỗ Đông. Cạnh đó còn có con suối hiền hòa chảy qua, cung cấp nguồn nước sạch đầu nguồn tự nhiên của khu bảo tồn Bà Nà Núi Chúa. Đây là những điều kiện thuận lợi để bà con dân tộc Cơ Tu có thể phát triển kinh tế du lịch dựa vào khu du lịch Suối Hoa. Với tất cả các yếu tố đó, đầu năm 2020, khu làng Toom Sara được già làng Alăng Đợi phối hợp với chính quyền địa phương và ngành Du lịch TP. Đà Nẵng triển khai xây dựng như một ngôi làng cổ thu nhỏ, hội tụ đầy đủ các yếu tố văn hóa truyền thống với 8 ngôi nhà có nhà gươl, nhà moong, nhà dài, nhà củi…

Rượu cần- thức uoogns đặc sản của đồng bào dân tộc Cơ Tu
Rượu cần- thức uống đặc sản của đồng bào dân tộc Cơ Tu

Cùng với đó là việc khôi phục và phát huy các nghề đã dần mai một: Nghề điêu khắc gỗ, nghề đan lát, dệt thổ cẩm… Các dịch vụ đi kèm dành cho du khách cũng được quan tâm như dịch vụ Homestay Cơ Tu, khu nhà xông hơi, ngâm chân nước lá truyền thống, dịch vụ cho thuê trang phục truyền thống chụp ảnh, các trò chơi bắn nỏ, nhảy sạp, biểu diễn nghệ thuật âm nhạc Cơ Tu.

Mô hình du lịch cộng đồng, du lịch xanh tại Toom Sara vừa kết hợp tham quan và nghỉ dưỡng Homestay, trải nghiệm các loại hình văn hóa truyền thống như dệt thổ cẩm; xem múa cồng chiêng, múa tung tung-da dá; thưởng thức đặc sản Cơ tu như rượu cần Phú Túc, thịt nướng, cơm lam, bánh sừng trâu...

Ông Nguyễn Ngọc Hải, Bí thư Đảng ủy xã Hòa Phú cho biết: “Du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái là một trong những chiến lược thu hút du khách trong năm 2021 và những năm tiếp theo của TP. Đà Nẵng. Chúng tôi mong muốn du lịch văn hóa cộng đồng của đồng bào Cơ Tu sẽ là điểm nhấn để vừa gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc, vừa tạo ra việc làm, thu nhập cho đồng bào vùng cao.

Làng Toom Sara của đồng bào Cơ Tu vẫn giữa được những nếp nhà truyền thống
Làng Toom Sara của đồng bào Cơ Tu vẫn giữa được những nếp nhà truyền thống
Tin cùng chuyên mục
Tài chiêm tinh của người Mường qua bộ lịch cổ

Tài chiêm tinh của người Mường qua bộ lịch cổ

Xưa nay, văn hóa Mường gói gọn trong câu thành ngữ: “Cơm đồ, nhà gác, nước vác, lợn thui, ngày lui tháng tới”. Đến nay, “ngày lui, tháng tới” vẫn được đồng bào Mường ( chủ yếu là người Mường ở Hòa Bình) sử dụng thông qua bộ lịch đoi – bộ lịch cổ hình thành theo cách tính sự di chuyển giữa sao đoi và mặt trăng.
Tin nổi bật trang chủ
Tiếp tục đẩy mạnh và nâng tầm đối ngoại đa phương, tự tin, sẵn sàng thực hiện những nhiệm vụ lớn hơn

Tiếp tục đẩy mạnh và nâng tầm đối ngoại đa phương, tự tin, sẵn sàng thực hiện những nhiệm vụ lớn hơn

Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh phát huy thành quả đã đạt được, thời gian tới, chúng ta cần tiếp tục đẩy mạnh và nâng tầm đối ngoại đa phương, các hoạt động đối ngoại cần được triển khai trên cơ sở "tình cảm, chân thành, tin cậy, bình đẳng, tôn trọng, lắng nghe, hợp tác, hiệu quả và cùng phát triển", giữ vững bản lĩnh, tự tin, sẵn sàng để làm những việc lớn hơn, tạo cơ sở tranh thủ nguồn lực quốc tế, góp phần thực hiện khát vọng phát triển bền vững đất nước.
Chủ tịch nước cùng Kiều bào dâng hương tại Hoàng thành

Chủ tịch nước cùng Kiều bào dâng hương tại Hoàng thành

Thời sự - PV - 16 phút trước
Sáng 22/1/2022 (tức 20 tháng Chạp Tân Sửu), Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc cùng các Kiều bào tiêu biểu hội tụ tại điện Kính Thiên Hoàng thành Thăng Long, Hà Nội, làm lễ dâng hương cầu cho quốc thái dân an, đón một năm mới an lành hạnh phúc.
276 phim tranh giải Phim hay nhất Oscar 2022

276 phim tranh giải Phim hay nhất Oscar 2022

Thể thao - Giải trí - PV - 42 phút trước
Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh đã công bố rằng, có 276 bộ phim đang tranh giành giải thưởng đáng thèm muốn nhất Oscar 2022 - Phim hay nhất.
“Xuân yêu thương - Tết biên cương” ở vùng biên giới Đức Cơ

“Xuân yêu thương - Tết biên cương” ở vùng biên giới Đức Cơ

Tin địa phương - Ngọc Thu - 2 giờ trước
Ngày 21/1/2022, tại xã biên giới Ia Dom, huyện Đức Cơ (Gia Lai) Đoàn Thanh niên tỉnh tổ chức Chương trình “Xuân yêu thương - Tết biên cương” năm 2022. Đồng thời, trao tặng quà cho các gia đình chính sách, cựu Thanh niên xung phong, gia đình có công với cách mạng, gia đình có hoàn cảnh khó khăn cùng vui Xuân đón Tết.
Khởi công Dự án đầu tư xây dựng mở rộng Cảng hàng không Điện Biên

Khởi công Dự án đầu tư xây dựng mở rộng Cảng hàng không Điện Biên

Kinh tế - Vũ Lợi - 2 giờ trước
Sáng 22/1/2022, Phó Thủ tướng Lê Văn Thành đã phát lệnh khởi công Dự án mở rộng Cảng hàng không Điện Biên nhằm nâng công suất khai thác của sân bay này. Dự án là cầu nối "chắp cánh" cho kinh tế Tây Bắc vươn xa.
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ chúc mừng tân Chủ tịch Nghị viện châu Âu

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ chúc mừng tân Chủ tịch Nghị viện châu Âu

Thời sự - PV - 3 giờ trước
Ngày 22/1, nhân dịp bà Roberta Metsola vừa được bầu giữ trọng trách Chủ tịch Nghị viện châu Âu, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã gửi thư chúc mừng.
Phố phường Hà Nội ngập sắc hoa rừng Tây Bắc

Phố phường Hà Nội ngập sắc hoa rừng Tây Bắc

Chỉ còn ít ngày nữa là đến Tết Nhâm Dần 2022, những ngày vừa qua, tại chợ hoa Quảng An (Tây Hồ, Hà Nội) - một trong những chợ hoa lớn nhất của Thủ đô đã ngập tràn màu sắc của các loại hoa. Những loại hoa lê, hoa đào, hoa mận được các tiểu thương bày bán từ nhiều ngày trước khiến mỗi người đi qua không khỏi xốn sang, thích thú.
Tăng cường trang bị kiến thức an toàn cho lao động người DTTS

Tăng cường trang bị kiến thức an toàn cho lao động người DTTS

Xã hội - Vân Khánh - 4 giờ trước
Thời gian qua, nhiều lao động người DTTS có xu hướng dịch chuyển đến các vùng trọng điểm kinh tế, khác khu công nghiệp, khu chế xuất và các làng nghề ven đô thị lớn, nhất là Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, khu vực Đông Nam Bộ, vùng Đông Bắc. Tuy nhiên, phần lớn người DTTS chưa được trang bị đầy đủ kiến thức về vệ sinh lao động, an toàn lao động dẫn đến chịu nhiều rủi ro. Điều này đòi hỏi các cấp ngành cần nâng cao vai trò trong việc tuyên truyền phổ biến kiến thức đảm bảo an toàn cho lao động người DTTS.
Thiền sư Thích Nhất Hạnh - Vị chân tu Làng Mai đã viên tịch

Thiền sư Thích Nhất Hạnh - Vị chân tu Làng Mai đã viên tịch

Tin tức - PV - 4 giờ trước
Thiền sư Thích Nhất Hạnh đã viên tịch lúc 0 giờ ngày 22/1/2022 (nhằm ngày 20 tháng Chạp năm Tân Sửu), tại chùa Từ Hiếu, phường Thủy Xuân, TP Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế, trụ thế 96 năm.
Dịch COVID-19 ngày càng nghiêm trọng tại Đức, Nga có mức tử vong cao nhất châu Âu

Dịch COVID-19 ngày càng nghiêm trọng tại Đức, Nga có mức tử vong cao nhất châu Âu

Tin tức - PV - 4 giờ trước
Tính đến sáng 22/1, thế giới ghi nhận 343,8 triệu ca mắc COVID-19, trong đó có 5,6 triệu trường hợp tử vong.
Phổ Yên (Thái Nguyên): Tiếp tục phát triển hội nhập

Phổ Yên (Thái Nguyên): Tiếp tục phát triển hội nhập

Trang địa phương - Việt Hà - 5 giờ trước
Nhân dịp Xuân mới Nhâm Dần 2022, phóng viên Báo Dân tộc và Phát triển đã có cuộc trò chuyện cùng đồng chí Bùi Văn Lương, Bí thư Thị ủy, Chủ tịch UBND thị xã Phổ Yên (Thái Nguyên) về một số kết quả nổi bật trong lĩnh vực kinh tế - xã hội của thị xã năm 2021, những định hướng, mục tiêu trong năm mới.
Giá cà phê hôm nay 22/1: Thị trường trong nước và thế giới đồng loạt giảm

Giá cà phê hôm nay 22/1: Thị trường trong nước và thế giới đồng loạt giảm

Sản phẩm - Thị trường - BĐT - 6 giờ trước
Giá cà phê hôm nay 22/1 tại thị trường trong nước và thế giới đồng loạt giảm. Tại các vùng trọng điểm trong nước, giá cà phê dao động trong khoảng 39.200 - 40.000 đồng/kg.