Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Người Cơ Tu phân định ranh giới làng

Khánh Nguyên - 17:19, 10/06/2021

Sống cộng cư giữa núi rừng, người Cơ Tu thường lấy con sông, vách núi, hàng cây cổ thụ… để làm dấu mốc phân chia ranh giới giữa làng này với làng khác. Dù không có một văn bản nào phân định ranh giới giữa các làng nhưng quy tắc bất thành văn ấy được đồng bào tôn trọng và tuân thủ từ hàng trăm năm nay.

Một làng Cơ Tu ở xã Ga Ry (huyện Tây Giang).
Một làng Cơ Tu ở xã Ga Ry (huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam).

Quy ước làng

Ở mỗi cộng đồng làng Cơ Tu, ranh giới thường được phân định cụ thể, rõ ràng theo quy ước chung của hội đồng già làng, không ai được quyền xâm phạm. Luật tục từ lâu đời như một thước đo về giá trị cộng đồng, giúp người Cơ Tu sống đoàn kết, tránh được những mâu thuẫn không đáng có.

Già làng Clâu Blao, ở thôn Voòng (xã Tr’hy, huyện Tây Giang, Quảng Nam) chia sẻ, không chỉ trong cộng đồng làng mà ngay cả ở từng hộ dân, luật tục về phân chia ranh giới, khẳng định quyền sở hữu cũng được đồng bào xem trọng và tuân thủ theo nguyên tắc chung. Ở từng vạt rẫy hay khu vườn nào đó, đường ranh giới đều được đồng bào phân định khá rõ bởi những “hàng rào cây” cao vút, được trồng dọc theo khu đất chung giữa các hộ. Cũng có nơi, đồng bào chọn lấy từng đoạn sông, khúc suối hoặc dãy núi để phân chia khu vực đất giữa hai nhà làm đường ranh giới, trước sự chứng kiến của dân làng.

Câu chuyện phân định ranh giới lâu nay cũng được thực hiện giữa cộng đồng làng này với cộng đồng làng khác, theo sự thống nhất chung của hội đồng già làng đôi bên. “Ngày trước, ở vùng cao, đất đai thường rất rộng lớn. Vì thế, các già làng không thể dùng thước đo hết từng diện tích đất để phân chia ranh giới, mà thường chỉ “ký hiệu” bằng những hàng cây, hay con sông, vách núi sẵn có. Dù chỉ là dấu mốc đơn giản, nhưng đồng bào rất xem trọng, coi đó như một quy ước trong luật lệ chung của cộng đồng”, già Blao cho biết thêm.

Ở nhiều nơi, người Cơ Tu quy ước ranh giới làng bởi con sông, con suối. Nhưng nét độc đáo, dù phân chia làng nhưng người Cơ Tu vẫn sản xuất chung trên một diện tích đất rẫy, đất ruộng.
Ở nhiều nơi, người Cơ Tu quy ước ranh giới làng bởi con sông, con suối.

Giải quyết mâu thuẫn cộng đồng

Ông Zơrâm Bia, Bí thư Chi bộ thôn Pà Dấu 1 (thị trấn Thạnh Mỹ, huyện Nam Giang, Quảng Nam) cho hay, hiệu ứng từ quy ước về đường ranh giới đã giúp những tranh chấp về đất đai trong đời sống của đồng bào vùng cao rất ít xảy ra. Suốt hàng trăm năm sinh tồn, cộng đồng luôn gắn kết, thuận hòa như anh em một nhà. Tuy nhiên, trước xu thế hiện nay, dù không phổ biến nhưng khi đất rừng mang lại lợi ích kinh tế khá cao khiến những mâu thuẫn về tranh chấp đất đai giữa các hộ dân đang dần xuất hiện. Như năm 2017, đích thân ông Bia cùng một số cán bộ thôn đã lặn lội đường rừng đến tận đất rẫy đang tranh chấp giữa hộ Arất L. và Arất Đ. để tìm hướng hòa giải một cách ổn thỏa.

Ông Bia kể, ban đầu, việc giải quyết khá lúng túng do hai bên không thống nhất với quan điểm của nhau. Sau một hồi tìm hiểu, bằng kinh nghiệm thực tế, thông qua ký hiệu riêng theo đường ranh giới giữa hai khu đất rẫy, cuối cùng ông cũng đã “giải mã” được câu chuyện đôi bên, tiến hành giải quyết trong nội bộ. “Sau khi lắng nghe hai bên trình bày, mình xác định đường ranh giới chính là chứng cứ quan trọng nên đã dựa vào đó để nói lý lẽ. May mắn lúc đó, đường ranh giới trước đây được ký hiệu bằng những gốc cây cổ thụ vẫn còn nguyên vẹn nên việc giải quyết trở nên khá dễ dàng”, ông Bia kể lại.

Biển báo tên làng ở huyện miền núi Nam Giang
Biển báo tên làng ở huyện miền núi Tây Giang

Từ những lợi ích trong việc ký hiệu phân chia ranh giới, nhiều địa phương miền núi Quảng Nam đã vận dụng vào trong cuộc sống thực tiễn, giúp hạn chế mâu thuẫn cộng đồng. Theo ông Lê Hoàng Linh, Phó Chủ tịch UBND huyện Tây Giang, lâu nay tại địa phương, ngoài việc đo đạc phân chia ranh giới của cán bộ địa chính, ở từng cánh rẫy, đồng bào vẫn thường sử dụng những ký hiệu riêng để thống nhất khu vực canh tác.

Mới đây, kể từ sau khi chủ trương sáp nhận thôn, để thuận lợi trong việc phân chia ranh giới giữa các thôn, các xã, chính quyền địa phương đã tiến hành xác định lại địa giới hành chính, vừa bảo đảm theo quy định của pháp luật, vừa đáp ứng theo nguyện vọng chung của cộng đồng vùng cao. Tại địa phận giáp ranh giữa các thôn, các xã, chính quyền địa phương xây dựng mốc giới, ghi rõ địa danh ở hai mặt tấm bảng, giúp người dân và du khách xác định được khu vực từng thôn, xã một cách dễ dàng. “Từ việc phân định ranh giới này, ngoài “thông tin” về địa phận của từng thôn mới, chúng tôi mong muốn khắc phục được tình trạng sơ ý gây xâm lấn, chồng lấn khu vực đất sản xuất vốn thỉnh thoảng xảy ra giữa cộng đồng địa phương”, ông Linh nói.

Tin cùng chuyên mục
Cảnh giác với tội phạm trộm cắp trong bối cảnh dịch bệnh

Cảnh giác với tội phạm trộm cắp trong bối cảnh dịch bệnh

Thời gian qua, dịch Covid 19 kéo dài ảnh hưởng nghiêm trọng tới đời sống kinh tế - xã hội. Lợi dụng tình hình dịch bệnh, tội phạm trộm cắp, cướp giật tài sản cũng diễn biến phức tạp, người dân cần nâng cao cảnh giác.
Những nghi lễ tôn giáo độc đáo của người Chăm Ninh Thuận

Những nghi lễ tôn giáo độc đáo của người Chăm Ninh Thuận

Sắc màu 54 - Ngân Anh (T/h) - 1 giờ trước
Cộng đồng người Chăm theo đạo Bà-la- môn ở Ninh Thuận có nền văn hóa truyền thống phong phú và đặc sắc. Hiện nay, cộng đồng người Chăm vẫn bảo tồn, lưu giữ nhiều nghi lễ tôn giáo truyền thống độc đáo, trong đó có Lễ Pok Tapah và lễ Puis.
Lễ hội ẩm thực Việt Nam tại Pháp

Lễ hội ẩm thực Việt Nam tại Pháp

Dân tộc hội nhập - PV - 1 giờ trước
Theo phóng viên TTXVN tại Paris, ngày 19/6, tại Quảng trường La Place Monge ở thủ đô của Pháp, Hội người Việt Nam tại Pháp phối hợp cùng với Foyer Việt Nam đã tổ chức Lễ hội ẩm thực 2021.
Quảng Ninh: Miễn phí tham quan vịnh Hạ Long hết năm 2021

Quảng Ninh: Miễn phí tham quan vịnh Hạ Long hết năm 2021

Du lịch - Ẩm thực - Nguyệt Anh (T/h) - 2 giờ trước
Nhằm tiếp tục kích cầu du lịch, Quảng Ninh sẽ miễn phí vé tham quan vịnh Hạ Long, Yên Tử, Bảo tàng Quảng Ninh vào tất cả các ngày, bắt đầu từ ngày 18/6...
Hà Nội: Các bảo tàng, di tích chuẩn bị các điều kiện để đón khách trở lại

Hà Nội: Các bảo tàng, di tích chuẩn bị các điều kiện để đón khách trở lại

Du lịch - Ẩm thực - Nguyệt Anh (T/h) - 3 giờ trước
Sau thời gian dài tạm đóng cửa để bảo đảm yêu cầu phòng, chống dịch Covid-19, thời điểm này, nhiều bảo tàng, di tích trên địa bàn Thành phố Hà Nội đang chỉnh trang cơ sở vật chất; tăng cường giải pháp phòng, chống dịch Covid-19; xây dựng, phát triển các chương trình tham quan mới lạ, hấp dẫn… để chuẩn bị mở cửa, đón khách trở lại.
Sáng 20/6, Việt Nam ghi nhận 78 ca mắc mới COVID-19

Sáng 20/6, Việt Nam ghi nhận 78 ca mắc mới COVID-19

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Từ 19 giờ 30 ngày 19/6 đến 6 giờ ngày 20/6, Việt Nam ghi nhận 78 ca mắc mới COVID-19; đến nay cả nước đã tiêm được tổng số 2.359.376 liều vaccine COVID-19.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh làm việc các Vụ, đơn vị

Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh làm việc các Vụ, đơn vị

Từ ngày 18/4/2021 đến ngày 1/6/2021, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh đã làm việc với 21 Vụ, đơn vị trực thuộc Ủy ban Dân tộc để nắm bắt tình hình, kết quả, tiến độ triển khai thực hiện nhiệm vụ những tháng đầu năm và phương hướng, giải pháp triển khai nhiệm vụ những tháng cuối năm 2021 của các Vụ, đơn vị. Trên cơ sở đó, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh đã có những chỉ đạo kịp thời đối với các Vụ, đơn vị nhằm đẩy nhanh tiến độ, nâng cao hiệu quả công tác của các Vụ, đơn vị nói riêng, của UBDT nói chung.
Phun hóa chất khử khuẩn toàn thành phố Vinh

Phun hóa chất khử khuẩn toàn thành phố Vinh

Tin tức - NGân Anh (T/h) - 22:00, 19/06/2021
Chiều tối 19/6, Quân khu 4 phối hợp với Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Nghệ An đã tiến hành phun hóa chất khử khuẩn phòng, chống dịch COVID-19 trên toàn thành phố Vinh. Đây là đợt phun hóa chất khử khuẩn lớn nhất từ trước tới nay tại Nghệ An, dự kiến kéo dài trong vòng 3 ngày.
Chủ tịch nước thăm một số nhà báo, gia đình nhà báo lão thành

Chủ tịch nước thăm một số nhà báo, gia đình nhà báo lão thành

Tin tức - PV - 20:45, 19/06/2021
Qua Nhà báo Đặng Minh Phương, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc gửi lời thăm hỏi và chúc mừng tới các nhà báo đã có nhiều đóng góp cho sự phát triển của nền báo chí cách mạng Việt Nam.
Thu phí báo điện tử: Tại sao không?

Thu phí báo điện tử: Tại sao không?

Sự kiện - Bình luận - PV - 20:28, 19/06/2021
Có người bạn bảo tôi : “Thời buổi bây giờ, báo chí có người đọc là may rồi, thu phí nữa thì ai đọc”. Nhưng tôi không nghĩ vậy.
Ngân hàng cảnh báo

Ngân hàng cảnh báo "nóng" chiêu trò mang vắc xin Covid-19 làm "mồi câu"

Xã hội - PV - 19:43, 19/06/2021
Nhiều ngân hàng gần đây tiếp tục cảnh báo các thủ loạn đừa đảo của kẻ gian để chiếm đoạt tiền trong tài khoản khách hàng.
Điện Biên liên tiếp phá 2 chuyên án ma tuý lớn

Điện Biên liên tiếp phá 2 chuyên án ma tuý lớn

Tin tức - PV - 17:17, 19/06/2021
Trong ngày 19/6, Công an tỉnh Điện Biên liên tiếp phá thành công 2 chuyên án ma túy lớn, bắt 2 đối tượng, thu giữ 2 bánh heroin và 24.000 viên ma túy tổng hợp.