Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Hình tượng con trâu trong tâm thức của người Cơ Tu

Nguyễn Văn Sơn - 15:44, 23/02/2021

Theo quan niệm của người Cơ Tu, trâu là con vật gần gũi, gắn bó mật thiết trong đời sống của đồng bào, đồng thời mang ý nghĩa tín ngưỡng tâm linh bởi con trâu được dùng làm vật hiến sinh trong các lễ hội truyền thống, thể hiện mong ước vươn đến cuộc sống an lành, ấm no, hạnh phúc.Con trâu còn là đối tượng nghệ thuật đầy cảm hứng của nghệ sĩ dân gian người Cơ Tu dành để trang trí cho ngôi nhà mồ...

Với người Cơ Tu, trâu còn là con vật mang ý nghĩa tâm linh khi dùng để hiến sinh trong các lễ hội truyền thống
Với người Cơ Tu, trâu còn là con vật mang ý nghĩa tâm linh khi dùng để hiến sinh trong các lễ hội truyền thống

Nhân dịp năm mới Đinh Sửu 2021, lần theo chuyện con trâu, chúng tôi có dịp đi khảo sát một số nhà mồ của người Cơ Tu ở các huyện Nam Giang, Đông Giang và Tây Giang (Quảng Nam). Vào các bản làng, gặp những già làng cao tuổi thì được biết, từ thuở xưa, người Cơ Tu luôn xem nhà mồ và quan tài là một trong những công trình kiến trúc mang tín ngưỡng dân gian truyền thống, hướng về ông bà, tổ tiên. Tuỳ thuộc vào mỗi vùng, mỗi làng, thân phận của người chết và sự tài hoa của người nghệ sĩ điêu khắc mà tạo nên những tác phẩm điêu khắc đẹp mắt, mô phỏng hình ảnh con trâu ở nhà mồ (ping), tạo nên sự đa dạng của nhà mồ và quan tài của người Cơ Tu ở mỗi vùng, mỗi làng...

Nhà mồ truyền thống của người Cơ Tu thôn Pa Liêng, xã A Ting, huyện Đông Giang (Quảng Nam), với những hình tượng đầu trâu bằng gỗ trông như thật
Nhà mồ truyền thống của người Cơ Tu thôn Pa Liêng, xã A Ting, huyện Đông Giang (Quảng Nam), với những hình tượng đầu trâu bằng gỗ trông như thật

Ở những nhà mồ truyền thống bằng gỗ thì hình ảnh rõ nhất đập vào mắt là 2 đầu trâu ở hai phía đầu hồi nóc. 4 trụ cột siêng của nhà mồ cũng được chạm khắc hình ảnh 4 đầu trâu ở 2 đầu thân cây. Ở đây, con trâu được nghệ nhân dân gian Cơ Tu điêu khắc, mô phỏng rất rõ nét và tự nhiên bằng một khối tròn của thân cây gỗ với sừng trâu, đầu, tai, mắt giống như thật, tăng thêm tính thẩm mỹ và còn giữ cho mái nhà mồ Cơ Tu thêm vững chắc.

Với hình tượng hai đầu trâu bằng gỗ ở 2 trụ của nhà mồ, càng tăng thêm thẩm mỹ cho mái nhà mồ Cơ Tu
Với hình tượng hai đầu trâu bằng gỗ ở 2 trụ của nhà mồ, càng tăng thêm giá trị thẩm mỹ cho mái nhà mồ Cơ Tu

Ở một số nhà mồ mới của người Cơ Tu, với mái lợp bằng tôn nhưng vẫn có hình tượng con trâu. Tại đây, ở thanh xà nóc của nhà mồ này, hình ảnh trâu cũng được chạm khắc trên mái với 2 đầu trâu bằng gỗ trông như thật.

Ở ngôi nhà mồ mới, đều có hình ảnh của trâu
Ở ngôi nhà mồ mới đều có hình ảnh của trâu

Trong lòng nhà mồ là quan tài (ti rang). Quan tài là một thân cây lớn nguyên vẹn được xẻ ra làm đôi, phần nắp, phần thân và hai đầu trâu dính chặt vào thân không có mộng nối.

Quan tài Cơ Tu, với hình tượng con trâu điêu khắc nguyên khối
Quan tài của người Cơ Tu với hình tượng con trâu điêu khắc nguyên khối

Trong đời sống của người Cơ Tu vùng núi Quảng Nam, con trâu thể hiện khát vọng vươn tới của những con người sống lương thiện, hiền hòa, chất phác. Việc dùng hình tượng con trâu vào trang trí, điêu khắc ở nhà mồ và quan tài cũng là một điều dễ hiểu. Đó cũng là nguồn cảm hứng cho các nghệ sĩ dân gian Cơ Tu trong quá trình sáng tạo nghệ thuật làm đẹp cho ngôi nhà mồ của mình hướng về ông bà, tổ tiên.

Tin cùng chuyên mục
Bộ ảnh đồng bào các dân tộc Hà Giang phòng, chống Covid-19, phát triển kinh tế bền vững

Bộ ảnh đồng bào các dân tộc Hà Giang phòng, chống Covid-19, phát triển kinh tế bền vững

Theo thông tin từ Bộ Y tế và Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), Bộ đã phối hợp với UNDP thực hiện một bộ ảnh trong Dự án “Tăng cường truyền thông phòng, chống dịch bệnh Covid-19 trong trạng thái bình thường mới cho tiểu thương dân tộc thiểu số tại tỉnh Hà Giang”.
Tin nổi bật trang chủ
Bức tường thành áo trắng Blouse

Bức tường thành áo trắng Blouse

Hơn một năm, dịch Covid-19 hoành hành từ Bắc vào Nam; hơn một năm những người trên tuyến đầu ấy chưa một phút giây ngơi nghỉ; cũng hơn một năm rồi, cuộc sống của chính họ đã bị đảo lộn… Chẳng thể đo đếm những lặng thầm hi sinh, những nhọc nhằn, vất vả. Họ không chỉ là bác sĩ, họ còn là chiến sĩ, là những người hùng trong cuộc chiến chống dịch Covid-19. Và hơn hết, bức tường thành áo trắng Blouse còn vững vàng, chúng ta hoàn toàn có thể đặt trọn niềm tin.
Động lực từ những ngôi nhà

Động lực từ những ngôi nhà "Mái ấm tình thương"

Dân tộc - Miền núi - Mạnh Cường - 16:44, 26/02/2021
Trước Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021, 340 hộ đồng bào DTTS nghèo trên địa bàn huyện Sốp Cộp, tỉnh Sơn La đã được ở trong những ngôi nhà mới khang trang, sạch đẹp. Những ngôi nhà mang tên “Mái ấm tình thương” đã giúp đồng bào DTTS huyện Sốp Cộp bước vào năm mới có thêm niềm tin, động lực lao động sản xuất, vươn lên xóa đói giảm nghèo.
Nghệ An: Thời tiết thuận lợi, nông dân xuống đồng sớm để chăm lúa

Nghệ An: Thời tiết thuận lợi, nông dân xuống đồng sớm để chăm lúa

Kinh tế - Minh Thanh - 16:38, 26/02/2021
Dù không khí vui Tết, vui xuân vẫn còn hiện hữu trong mỗi nhà, mỗi ngõ xóm, nhưng tranh thủ thời tiết nắng ấm thuận lợi, bà con nông dân xứ Nghệ đã xuống đồng ngay từ mùng 3 Tết để chăm bón cho cây lúa. Khí thế lao động hăng say hứa hẹn cho một vụ mùa bội thu.
“Gom” ruộng để làm ăn lớn

“Gom” ruộng để làm ăn lớn

Xã hội - Thanh Hải - 16:33, 26/02/2021
Dẫu chưa thể gọi là “thẳng cánh cò bay”, nhưng những cánh đồng rộng nhiều ha nhờ “gom”, thuê, mượn... đã “hé lộ” một cách thức làm ăn lớn từ việc tổ chức lại sản xuất thông qua tích tụ ruộng đất. Từ khát khao, hoài bão của những “hai lúa”, đất đang đẻ ra tiền.
Huyện Cư M’gar (Đăk Lăk): Điểm sáng trong thực hành tiết kiệm theo gương Bác

Huyện Cư M’gar (Đăk Lăk): Điểm sáng trong thực hành tiết kiệm theo gương Bác

Xã hội - Lê Hường - 16:20, 26/02/2021
Những năm gần đây, huyện Cư M’gar (Đăk Lăk) được tỉnh và các cấp ngành đánh giá, công nhận là địa phương điển hình trong thực hiện phong trào tiết kiệm theo gương Bác. Thông qua việc phát động, triển khai các mô hình, Cư M’gar đã tiết kiệm nhiều tỉ đồng để xây dựng nhà Đại đoàn kết, hỗ trợ con giống cho hộ có hoàn cảnh khó khăn; xây nhà vệ sinh cho các trường học vùng sâu.
Uzbekistan đăng cai Vòng chung kết U23 châu Á 2022

Uzbekistan đăng cai Vòng chung kết U23 châu Á 2022

Thể thao - Giải trí - PV - 16:19, 26/02/2021
Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) đã chấp thuận để Liên đoàn bóng đá Uzbekistan đăng cai Vòng chung kết U23 châu Á 2022.
Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Yếu tố “hạnh phúc của nhân dân” đã được nhấn mạnh trong dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng. Chủ trương này làm sâu sắc hơn giá trị lớn lao của 6 chữ “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”. 6 chữ này là khát vọng cháy bỏng cả dân tộc luôn hướng đến và cũng là mục tiêu mà Đảng, Nhà nước Việt Nam không ngừng nỗ lực để đạt được, để mỗi người dân được thụ hưởng đầy đủ các quyền cơ bản của con người, quyền công dân.
Trồng hàng trăm cây cần sa để… nuôi gia súc

Trồng hàng trăm cây cần sa để… nuôi gia súc

Pháp luật - PV - 16:10, 26/02/2021
Khi bị cơ quan công an phát hiện, đối tượng khai trồng hàng trăm cây cần sa để… nuôi gia súc.
Quy trình giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội ở Trung ương theo 3 bước

Quy trình giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội ở Trung ương theo 3 bước

Thời sự - PV - 16:03, 26/02/2021
Việc giới thiệu người của cơ quan, tổ chức, đơn vị ở Trung ương ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XV được thực hiện theo 3 bước.
Lâm Đồng làm thẻ căn cước công dân gắn chíp điện tử lưu động cho người dân vùng sâu

Lâm Đồng làm thẻ căn cước công dân gắn chíp điện tử lưu động cho người dân vùng sâu

Tin tức - PV - 15:50, 26/02/2021
Sáng 26/2, Công an huyện Cát Tiên (Lâm Đồng) tổ chức làm thẻ căn cước công dân gắn chíp điện tử cho người dân trên địa bàn. Chương trình cấp thẻ căn cước thực hiện lưu động tại tất cả 9 xã, thị trấn; dự kiến thực hiện liên tục (cả thứ 7 và chủ nhật) từ nay đến ngày 6/3.
Nhà nước mua 150 triệu liều vắc xin Covid-19 tiêm miễn phí cho dân

Nhà nước mua 150 triệu liều vắc xin Covid-19 tiêm miễn phí cho dân

Tin tức - PV - 15:49, 26/02/2021
150 triệu liều vắc xin phòng Covid-19 sẽ được Chính phủ mua sắm, nhập khẩu trong năm 2021. Nguồn kinh phí đảm bảo cho hoạt động này là từ ngân sách nhà nước.
Nỗi ám ảnh doping và quyết tâm vì một nền thể thao “sạch”

Nỗi ám ảnh doping và quyết tâm vì một nền thể thao “sạch”

Thể thao - Giải trí - PV - 15:46, 26/02/2021
Doping từ lâu đã trở thành nỗi ám ảnh của thể thao Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung và trên thực tế đã không ít lần các VĐV của chúng ta phải chịu án kỷ luật vì những lỗi “thiếu hiểu biết”.