Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Hình tượng con trâu trong tâm thức của người Cơ Tu

Nguyễn Văn Sơn - 15:44, 23/02/2021

Theo quan niệm của người Cơ Tu, trâu là con vật gần gũi, gắn bó mật thiết trong đời sống của đồng bào, đồng thời mang ý nghĩa tín ngưỡng tâm linh bởi con trâu được dùng làm vật hiến sinh trong các lễ hội truyền thống, thể hiện mong ước vươn đến cuộc sống an lành, ấm no, hạnh phúc.Con trâu còn là đối tượng nghệ thuật đầy cảm hứng của nghệ sĩ dân gian người Cơ Tu dành để trang trí cho ngôi nhà mồ...

Với người Cơ Tu, trâu còn là con vật mang ý nghĩa tâm linh khi dùng để hiến sinh trong các lễ hội truyền thống
Với người Cơ Tu, trâu còn là con vật mang ý nghĩa tâm linh khi dùng để hiến sinh trong các lễ hội truyền thống

Nhân dịp năm mới Đinh Sửu 2021, lần theo chuyện con trâu, chúng tôi có dịp đi khảo sát một số nhà mồ của người Cơ Tu ở các huyện Nam Giang, Đông Giang và Tây Giang (Quảng Nam). Vào các bản làng, gặp những già làng cao tuổi thì được biết, từ thuở xưa, người Cơ Tu luôn xem nhà mồ và quan tài là một trong những công trình kiến trúc mang tín ngưỡng dân gian truyền thống, hướng về ông bà, tổ tiên. Tuỳ thuộc vào mỗi vùng, mỗi làng, thân phận của người chết và sự tài hoa của người nghệ sĩ điêu khắc mà tạo nên những tác phẩm điêu khắc đẹp mắt, mô phỏng hình ảnh con trâu ở nhà mồ (ping), tạo nên sự đa dạng của nhà mồ và quan tài của người Cơ Tu ở mỗi vùng, mỗi làng...

Nhà mồ truyền thống của người Cơ Tu thôn Pa Liêng, xã A Ting, huyện Đông Giang (Quảng Nam), với những hình tượng đầu trâu bằng gỗ trông như thật
Nhà mồ truyền thống của người Cơ Tu thôn Pa Liêng, xã A Ting, huyện Đông Giang (Quảng Nam), với những hình tượng đầu trâu bằng gỗ trông như thật

Ở những nhà mồ truyền thống bằng gỗ thì hình ảnh rõ nhất đập vào mắt là 2 đầu trâu ở hai phía đầu hồi nóc. 4 trụ cột siêng của nhà mồ cũng được chạm khắc hình ảnh 4 đầu trâu ở 2 đầu thân cây. Ở đây, con trâu được nghệ nhân dân gian Cơ Tu điêu khắc, mô phỏng rất rõ nét và tự nhiên bằng một khối tròn của thân cây gỗ với sừng trâu, đầu, tai, mắt giống như thật, tăng thêm tính thẩm mỹ và còn giữ cho mái nhà mồ Cơ Tu thêm vững chắc.

Với hình tượng hai đầu trâu bằng gỗ ở 2 trụ của nhà mồ, càng tăng thêm thẩm mỹ cho mái nhà mồ Cơ Tu
Với hình tượng hai đầu trâu bằng gỗ ở 2 trụ của nhà mồ, càng tăng thêm giá trị thẩm mỹ cho mái nhà mồ Cơ Tu

Ở một số nhà mồ mới của người Cơ Tu, với mái lợp bằng tôn nhưng vẫn có hình tượng con trâu. Tại đây, ở thanh xà nóc của nhà mồ này, hình ảnh trâu cũng được chạm khắc trên mái với 2 đầu trâu bằng gỗ trông như thật.

Ở ngôi nhà mồ mới, đều có hình ảnh của trâu
Ở ngôi nhà mồ mới đều có hình ảnh của trâu

Trong lòng nhà mồ là quan tài (ti rang). Quan tài là một thân cây lớn nguyên vẹn được xẻ ra làm đôi, phần nắp, phần thân và hai đầu trâu dính chặt vào thân không có mộng nối.

Quan tài Cơ Tu, với hình tượng con trâu điêu khắc nguyên khối
Quan tài của người Cơ Tu với hình tượng con trâu điêu khắc nguyên khối

Trong đời sống của người Cơ Tu vùng núi Quảng Nam, con trâu thể hiện khát vọng vươn tới của những con người sống lương thiện, hiền hòa, chất phác. Việc dùng hình tượng con trâu vào trang trí, điêu khắc ở nhà mồ và quan tài cũng là một điều dễ hiểu. Đó cũng là nguồn cảm hứng cho các nghệ sĩ dân gian Cơ Tu trong quá trình sáng tạo nghệ thuật làm đẹp cho ngôi nhà mồ của mình hướng về ông bà, tổ tiên.

Tin cùng chuyên mục
Lễ hội đón tiếng sấm của dân tộc Ơ Đu

Lễ hội đón tiếng sấm của dân tộc Ơ Đu

Các dân tộc ở Việt Nam chủ yếu là cư dân nông nghiệp, trong quá trình mưu sinh đã hình thành nhiều lễ hội dân gian liên quan đến nông nghiệp như lễ hội cầu mưa, lễ cúng thổ địa, lễ cúng cơm mới, lễ cầu nước, tục cầu máng nước, cầu thần nước, cầu thần đập nước… Dưới đây là Lễ hội đón tiếng sấm của đồng bào Ơ Đu ở huyện Tương Dương (Nghệ An) được tái hiện tại Làng Văn hóa Du lịch các dân tộc Việt Nam..
Tin nổi bật trang chủ
Lập lại vị thế cây cà phê Arabica ở Đông Trường Sơn: Đồng bào Bru Vân Kiều tham gia xây dựng thương hiệu cà phê quốc gia (Bài 2)

Lập lại vị thế cây cà phê Arabica ở Đông Trường Sơn: Đồng bào Bru Vân Kiều tham gia xây dựng thương hiệu cà phê quốc gia (Bài 2)

Từ TP. Đông Hà ngược lên Đường 9 phẳng lỳ, qua bao địa danh lịch sử huyền thoại như Nghĩa trang Đường 9, Chiến khu Ba Lòng, thị trấn Khe Sanh… một thời hào hùng chống giặc. Ngược tiếp lên đỉnh Trường Sơn, Hướng Phùng đã ở ngay phía trước. Đó là một vùng đất Bazan trù phú với những thung lũng xanh mướt cây cà phê Arabica tuyệt đẹp.
Sản xuất gián đoạn, dòng tiền của doanh nghiệp 'tìm về' ngân hàng

Sản xuất gián đoạn, dòng tiền của doanh nghiệp 'tìm về' ngân hàng

Tài chính - Kinh doanh - PV - 2 giờ trước
Theo dữ liệu cập nhật mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước, lần đầu tiên kể từ năm 2015 đến nay, tăng trưởng tiền gửi của các tổ chức kinh tế trong 5 tháng đầu năm cao hơn tăng trưởng tiền gửi của cư dân.
Bộ Y tế làm việc với TP. Cần Thơ về công tác phòng, chống dịch Covid-19

Bộ Y tế làm việc với TP. Cần Thơ về công tác phòng, chống dịch Covid-19

Tin tức - Minh Triết - 2 giờ trước
Ngày 31/7, Đoàn công tác của Bộ Y tế do Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long làm Trưởng đoàn đã làm việc với Thành ủy, UBND TP. Cần Thơ về công tác phòng, chống dịch Covid-19.
Lạng Sơn: Kiểm tra thực hiện nhiệm vụ tại Ban Dân tộc tỉnh

Lạng Sơn: Kiểm tra thực hiện nhiệm vụ tại Ban Dân tộc tỉnh

Công tác Dân tộc - T.Minh - 3 giờ trước
Ngày 30/7, Tổ Công tác của Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn (Tổ Công tác) đã thực hiện kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ, kết luận, chỉ đạo của UBND tỉnh, Chủ tịch, các Phó Chủ tịch UBND tỉnh tại Ban Dân tộc tỉnh.
Những điều cần lưu ý sau tiêm vắc xin phòng Covid-19

Những điều cần lưu ý sau tiêm vắc xin phòng Covid-19

Video - Mỹ Thanh- Hằng Nga - 3 giờ trước
Hiện nay, chiến dịch tiêm chủng vắc xin phòng Covid-19 toàn quốc đang được triển khai. Mới đây, Bộ Y tế đã ra Quyết định 3588/QĐ-BYT về việc ban hành hướng dẫn tổ chức buổi tiêm chủng vắc xin phòng Covid-19. Các đơn vị, địa phương căn cứ theo hướng dẫn này để triển khai thực hiện việc tiêm chủng vắc xin phòng Covid-19 bảo đảm an toàn, hiệu quả.
Quỹ Hỗ trợ nông dân góp phần giúp nông dân vượt khó, làm giàu

Quỹ Hỗ trợ nông dân góp phần giúp nông dân vượt khó, làm giàu

Bạn của nhà nông - PV - 4 giờ trước
Những năm qua, Quỹ hỗ trợ nông dân tỉnh Phú Thọ đã trở thành địa chỉ tin cậy, trợ giúp hàng nghìn hộ nông dân trên địa bàn tỉnh có điều kiện phát triển sản xuất, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp nông thôn, từng bước nâng cao thu nhập, góp phần giảm nghèo bền vững tại nhiều địa phương.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tuyên thệ nhậm chức

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tuyên thệ nhậm chức

Chiều 26/7, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết bầu đồng chí Phạm Minh Chính, Ủy viên Bộ Chính trị Khóa XIII, đại biểu Quốc hội khóa XV làm Thủ tướng Chính phủ. Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tuyên thệ và phát biểu nhậm chức sau khi Quốc hội thông qua nghị quyết.
Mở cánh cửa cho nông sản Việt vào EU và Anh

Mở cánh cửa cho nông sản Việt vào EU và Anh

Kinh tế - PV - 4 giờ trước
Xuất khẩu nông sản và thực phẩm chế biến hiện chiếm khoảng 10% tổng giá trị kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam vào EU và Vương quốc anh (UK), tương đương khoảng gần 3 tỷ USD/năm. Nhóm sản phẩm này còn có dư địa tăng trưởng tốt, có thể nâng giá trị xuất khẩu lên gấp đôi từ nay đến 2025 nếu các doanh nghiệp Việt Nam khai thác được các lợi thế, tăng cường đầu tư chế biến sâu và quảng bá thương hiệu ở nước ngoài.
Nghề kéo xăm

Nghề kéo xăm

Nghề nghiệp - Việc làm - PV - 4 giờ trước
Dọc vùng biển bãi ngang huyện Gio Linh (Quảng Trị) có nghề kéo xăm đánh bắt thủy sản gần bờ. Nghề này không dùng máy móc, trang thiết bị hiện đại, mà chỉ cần 1 chiếc ghe lớn, 1 tấm lưới xăm rộng và sức của nhiều người cộng lại. Mặc dù là nghề thời vụ, mỗi năm chỉ kéo dài từ tháng 6 - 8 âm lịch, nhưng nghề này mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho ngư dân bãi ngang.
Các địa phương tiếp tục thực hiện giãn cách xã hội để phòng, chống dịch bệnh Covid-19

Các địa phương tiếp tục thực hiện giãn cách xã hội để phòng, chống dịch bệnh Covid-19

Sức khỏe - Như Ý - 5 giờ trước
Thời gian qua, trước những diễn biến phức tạp của tình hình dịch bệnh Covid-19 các địa phương trên cả nước đã tiếp tục có các giải pháp mạnh nhằm tiếp tục thực hiện có hiệu quả hơn nữa công tác phòng, chống dịch Covid-19 trên địa bàn trong thời gian tới.
Hiểm họa khôn lường từ ma túy tổng hợp

Hiểm họa khôn lường từ ma túy tổng hợp

Pháp luật - PV - 5 giờ trước
Theo nhận định của ngành Công an, từ tội phạm ma túy, nghiện ma túy, ma túy tổng hợp có thể dẫn đến các loại tội phạm khác như: Cướp của, trộm cắp, giết người… Nếu không giảm ma túy thì không thể giảm các loại tội phạm khác được.
Hà Nội: Cán bộ, công chức chỉ đến công sở khi thực sự cần thiết

Hà Nội: Cán bộ, công chức chỉ đến công sở khi thực sự cần thiết

Tin tức - T.Hợp - 5 giờ trước
Ngày 30/7, UBND Thành phố Hà Nội ban hành Văn bản số 2456/UBND-KGVX về việc thực hiện nghiêm quy định giãn cách xã hội trên địa bàn Thành phố. Trong đó, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động sử dụng công nghệ thông tin làm việc tại nhà, chỉ những trường hợp thực sự cần thiết mới đến làm việc trực tiếp tại công sở.