Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Hình tượng con trâu trong tâm thức của người Cơ Tu

Nguyễn Văn Sơn - 15:44, 23/02/2021

Theo quan niệm của người Cơ Tu, trâu là con vật gần gũi, gắn bó mật thiết trong đời sống của đồng bào, đồng thời mang ý nghĩa tín ngưỡng tâm linh bởi con trâu được dùng làm vật hiến sinh trong các lễ hội truyền thống, thể hiện mong ước vươn đến cuộc sống an lành, ấm no, hạnh phúc.Con trâu còn là đối tượng nghệ thuật đầy cảm hứng của nghệ sĩ dân gian người Cơ Tu dành để trang trí cho ngôi nhà mồ...

Với người Cơ Tu, trâu còn là con vật mang ý nghĩa tâm linh khi dùng để hiến sinh trong các lễ hội truyền thống
Với người Cơ Tu, trâu còn là con vật mang ý nghĩa tâm linh khi dùng để hiến sinh trong các lễ hội truyền thống

Nhân dịp năm mới Đinh Sửu 2021, lần theo chuyện con trâu, chúng tôi có dịp đi khảo sát một số nhà mồ của người Cơ Tu ở các huyện Nam Giang, Đông Giang và Tây Giang (Quảng Nam). Vào các bản làng, gặp những già làng cao tuổi thì được biết, từ thuở xưa, người Cơ Tu luôn xem nhà mồ và quan tài là một trong những công trình kiến trúc mang tín ngưỡng dân gian truyền thống, hướng về ông bà, tổ tiên. Tuỳ thuộc vào mỗi vùng, mỗi làng, thân phận của người chết và sự tài hoa của người nghệ sĩ điêu khắc mà tạo nên những tác phẩm điêu khắc đẹp mắt, mô phỏng hình ảnh con trâu ở nhà mồ (ping), tạo nên sự đa dạng của nhà mồ và quan tài của người Cơ Tu ở mỗi vùng, mỗi làng...

Nhà mồ truyền thống của người Cơ Tu thôn Pa Liêng, xã A Ting, huyện Đông Giang (Quảng Nam), với những hình tượng đầu trâu bằng gỗ trông như thật
Nhà mồ truyền thống của người Cơ Tu thôn Pa Liêng, xã A Ting, huyện Đông Giang (Quảng Nam), với những hình tượng đầu trâu bằng gỗ trông như thật

Ở những nhà mồ truyền thống bằng gỗ thì hình ảnh rõ nhất đập vào mắt là 2 đầu trâu ở hai phía đầu hồi nóc. 4 trụ cột siêng của nhà mồ cũng được chạm khắc hình ảnh 4 đầu trâu ở 2 đầu thân cây. Ở đây, con trâu được nghệ nhân dân gian Cơ Tu điêu khắc, mô phỏng rất rõ nét và tự nhiên bằng một khối tròn của thân cây gỗ với sừng trâu, đầu, tai, mắt giống như thật, tăng thêm tính thẩm mỹ và còn giữ cho mái nhà mồ Cơ Tu thêm vững chắc.

Với hình tượng hai đầu trâu bằng gỗ ở 2 trụ của nhà mồ, càng tăng thêm thẩm mỹ cho mái nhà mồ Cơ Tu
Với hình tượng hai đầu trâu bằng gỗ ở 2 trụ của nhà mồ, càng tăng thêm giá trị thẩm mỹ cho mái nhà mồ Cơ Tu

Ở một số nhà mồ mới của người Cơ Tu, với mái lợp bằng tôn nhưng vẫn có hình tượng con trâu. Tại đây, ở thanh xà nóc của nhà mồ này, hình ảnh trâu cũng được chạm khắc trên mái với 2 đầu trâu bằng gỗ trông như thật.

Ở ngôi nhà mồ mới, đều có hình ảnh của trâu
Ở ngôi nhà mồ mới đều có hình ảnh của trâu

Trong lòng nhà mồ là quan tài (ti rang). Quan tài là một thân cây lớn nguyên vẹn được xẻ ra làm đôi, phần nắp, phần thân và hai đầu trâu dính chặt vào thân không có mộng nối.

Quan tài Cơ Tu, với hình tượng con trâu điêu khắc nguyên khối
Quan tài của người Cơ Tu với hình tượng con trâu điêu khắc nguyên khối

Trong đời sống của người Cơ Tu vùng núi Quảng Nam, con trâu thể hiện khát vọng vươn tới của những con người sống lương thiện, hiền hòa, chất phác. Việc dùng hình tượng con trâu vào trang trí, điêu khắc ở nhà mồ và quan tài cũng là một điều dễ hiểu. Đó cũng là nguồn cảm hứng cho các nghệ sĩ dân gian Cơ Tu trong quá trình sáng tạo nghệ thuật làm đẹp cho ngôi nhà mồ của mình hướng về ông bà, tổ tiên.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Sơn La: Miền quê cổ tích Ngọc Chiến sẵn sàng cho Ngày hội hoa Sơn Tra

Sơn La: Miền quê cổ tích Ngọc Chiến sẵn sàng cho Ngày hội hoa Sơn Tra

Theo Kế hoạch của UBND huyện Mường La, tỉnh Sơn La, Ngày hội hoa Sơn Tra năm 2024, sẽ diễn ra vào ngày 9, 10/3, tại bản Nậm Nghiệp, xã Ngọc Chiến, với các hoạt động hấp dẫn mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc.
Tin nổi bật trang chủ
Trăm năm bờ xe nước bên sông

Trăm năm bờ xe nước bên sông

Phóng sự - Tiêu Dao - 20:22, 01/03/2024
Bờ xe nước - cỗ máy bằng tre là biểu tượng một thời bên dòng sông Trà Khúc ngày đêm quay đều, mang nước tưới cho ruộng đồng xanh tốt. Hơn 50 năm trôi qua, ở TP. Quảng Ngãi vẫn có một nghệ nhân cần mẫn dựng tạo “kỳ quan đồng ruộng” để di sản này không bị biến mất.
Tin trong ngày - 1/3/2024

Tin trong ngày - 1/3/2024

Media - BDT - 20:00, 01/03/2024
Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 1/3, có những thông tin đáng chú ý sau: Việt Nam trong Top 10 điểm đến tốt nhất năm 2024 cho sinh viên tốt nghiệp. Quảng bá phở Việt qua Festival Phở 2024. Sầu riêng OCOP giữa vùng sâu Hang Ka. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi
Đội đua thuyền máy F1 H2O Bình Định - Việt Nam đứng đầu phân hạng UIM F1H2O Grand Prix of Indonesia

Đội đua thuyền máy F1 H2O Bình Định - Việt Nam đứng đầu phân hạng UIM F1H2O Grand Prix of Indonesia

Thể thao - T.Nhân - 19:58, 01/03/2024
Thông tin từ Ban Tổ chức giải, ngày đua đầu tiên (1/3), đội thuyền máy F1 H2O Bình Định - Việt Nam đã giành được thành tích đáng nể ở ngày đua phân hạng UIM F1H2O Grand Prix of Indonesia đang diễn ra ở hồ Toba. Trong đó, Đội trưởng Jonas Andersson giữ vững phong độ của đương kim vô địch mùa giải 2023, khi là tay đua đứng đầu bảng xếp hạng. Đứng sau là các tay đua Erik Stark của đội Victory (U.A.E) và Rusty Wyatt đội Sharjah (U.A.E).
Sơn La: Miền quê cổ tích Ngọc Chiến sẵn sàng cho Ngày hội hoa Sơn Tra

Sơn La: Miền quê cổ tích Ngọc Chiến sẵn sàng cho Ngày hội hoa Sơn Tra

Tin tức - Minh Nhật - 19:55, 01/03/2024
Theo Kế hoạch của UBND huyện Mường La, tỉnh Sơn La, Ngày hội hoa Sơn Tra năm 2024, sẽ diễn ra vào ngày 9, 10/3, tại bản Nậm Nghiệp, xã Ngọc Chiến, với các hoạt động hấp dẫn mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc.
Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng dự Lễ kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống Bộ đội Biên phòng, 35 năm Ngày Biên phòng toàn dân

Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng dự Lễ kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống Bộ đội Biên phòng, 35 năm Ngày Biên phòng toàn dân

Thời sự - Thúy Hồng - 19:53, 01/03/2024
Sáng 1/3, tại Hà Nội, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng (BĐBP) long trọng tổ chức Lễ đón nhận Huân chương Chiến công hạng Nhì, Kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống BĐBP (3/3/1959 - 3/3/2024), 35 năm Ngày Biên phòng toàn dân (3/3/1989 - 3/3/2024). Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước Cộng hòa XHCN Việt Nam Võ Văn Thưởng dự và phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ.
Tin trong ngày - 29/2/2024

Tin trong ngày - 29/2/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 29/2, có những thông tin đáng chú ý sau: Đà Lạt được nhận giải thưởng Thành phố lễ hội của châu Á. Chiêm ngưỡng tòa thành độc nhất vô nhị tại xứ Thanh. Những lá đơn “đặc biệt” ở Hàm Yên. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Gia Lai: Tổ chức Trưng bày áo dài và Hội thi dân vũ

Gia Lai: Tổ chức Trưng bày áo dài và Hội thi dân vũ

Xã hội - Ngọc Thu - 19:44, 01/03/2024
Sáng 1/3, tại Nhà Thiếu nhi Tp. Pleiku, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Gia Lai đã tổ chức Trưng bày Áo dài “Tôi yêu Áo dài Việt”; đồng diễn dân vũ và Hội thi dân vũ “Phụ nữ Gia Lai duyên dáng, khỏe, đẹp” nhằm chào mừng Kỷ niệm 1984 năm khởi nghĩa Hai Bà Trưng, 114 năm Ngày Quốc tế Phụ nữ (8/3/1910 - 8/3/2024), 49 năm Ngày giải phóng tỉnh Gia Lai (17/3/1975 - 17/3/2024).
Phú Yên: Bắt tạm giam Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Sông Cầu

Phú Yên: Bắt tạm giam Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Sông Cầu

Pháp luật - T.Nhân - 19:41, 01/03/2024
Cơ quan Cảnh sát Điều tra (CSĐT) Công an thị xã Sông Cầu (Phú Yên) cho biết, đã tống đạt quyết định khởi tố bị can, đồng thời thực thi lệnh bắt tạm giam về tội danh “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” đối với ông Tôn Thất Thịnh (SN 1969, trú ở khu phố Bà Triệu, phường 7, Tp. Tuy Hòa) là Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ (QLRPH) Sông Cầu.
Hà Giang: Gần 1.000 lao động là con em đồng bào DTTS tham gia Hội chợ việc làm

Hà Giang: Gần 1.000 lao động là con em đồng bào DTTS tham gia Hội chợ việc làm

Nghề nghiệp - Việc làm - Vũ Mừng - 19:36, 01/03/2024
Sáng 1/3, UBND huyện Yên Minh, tỉnh Hà Giang tổ chức Hội chợ việc làm năm 2024. Sự kiện đã thu hút sự tham gia của 14 doanh nghiệp và gần 1.000 lao động, học sinh là con em đồng bào DTTS tham gia Hội chợ việc làm trên địa bàn.
Lễ hội Áo dài Thành phố Hồ Chí Minh 2024 đánh dấu 10 năm phát triển

Lễ hội Áo dài Thành phố Hồ Chí Minh 2024 đánh dấu 10 năm phát triển

Tin tức - Minh Nhật - 19:33, 01/03/2024
Sáng 1/3, Sở Du lịch TP. Hồ Chí Minh phối hợp với các đơn vị tổ chức họp báo thông tin về Lễ hội Áo dài lần thứ 10 năm 2024.
Trao tặng 200 lá cờ Tổ quốc và Bản đồ Việt Nam cho người dân xã biên giới

Trao tặng 200 lá cờ Tổ quốc và Bản đồ Việt Nam cho người dân xã biên giới

Tin tức - Vũ Mừng - 19:31, 01/03/2024
Tại Lễ ra quân Tháng Thanh niên, Tháng 3 Biên giới năm 2024 , Tỉnh đoàn và Hội Liên hiệp Thanh niên (LHTN) Việt Nam tỉnh Hà Giang đã phối hợp với Tỉnh đoàn tỉnh Đồng Nai trao tặng 200 lá cờ Tổ quốc và Bản đồ Việt Nam cho người dân xã biên giới Xín Mần, huyện Xín Mần.