Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Hoàn thiện chính sách đào tạo, sử dụng cán bộ người DTTS: “Khoảng trống” trong chính sách cử tuyển (Bài 1)

Tùng Nguyên - 08:17, 07/12/2023

Ngày 8/12/2020, Chính phủ ban hành Nghị định số 141/2020/NĐ-CP quy định chế độ cử tuyển đối với học sinh, sinh viên người DTTS. Kế thừa chính sách cử tuyển trong các giai đoạn trước, Nghị định số 141/2020/NĐ-CP quy định, UBND cấp tỉnh căn cứ vào điều kiện thực tiễn của địa phương để tổ chức tiếp nhận và phân công công tác cho người được cử đi học theo chế độ cử tuyển sau khi tốt nghiệp.

Nhiều SV cử tuyển mỏi mòn chờ đợi bố trí việc làm sau khi tốt nghiệp. (Trong ảnh: Chị Hồ Thị Hiền, ở Bản 7, xã Thuận, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị tốt nghiệp Sư phạm Ngữ văn, Trường Đại học Sư phạm Huế năm 2014 nhưng hiện vẫn chăm sóc cây keo tràm mới trồng trong thời gian chờ được bố trí việc làm)
Nhiều SV cử tuyển mỏi mòn chờ đợi bố trí việc làm sau khi tốt nghiệp. (Trong ảnh: Chị Hồ Thị Hiền, ở Bản 7, xã Thuận, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị tốt nghiệp Sư phạm Ngữ văn, Trường Đại học Sư phạm Huế năm 2014 nhưng hiện vẫn chăm sóc cây keo tràm mới trồng trong thời gian chờ được bố trí việc làm)

Thiếu “đầu ra” cho cử tuyển

Trước Nghị định số 141/2020/NĐ-CP, chính sách cử tuyển đối với học sinh, sinh viên (SV) người DTTS được quy định tại Nghị định số 134/2006/NĐ-CP ngày 14/11/2006 (được sửa đổi, bổ sung một số điều tại Nghị định số 49/2015/NĐ-CP ngày 15/5/2015). Tại khoản 2 – Điều 11, Nghị định 134/2006/NĐ-CP quy định: “UBND cấp tỉnh tổ chức tiếp nhận và phân công công tác cho người được cử đi học theo chế độ cử tuyển sau khi tốt nghiệp”.

Đồng thời, khoản 3 – Điều 11 của Nghị định này cũng nêu rõ: “Thời gian người học theo chế độ cử tuyển chờ phân công công tác theo quy định tại khoản 2 Điều này tối đa là 6 tháng, kể từ ngày được công nhận tốt nghiệp”. Quy định chính sách là vậy, nhưng trên thực tế, có được việc làm - chưa tính đến có đúng chuyên môn được đào tạo hay không, đối với SV cử tuyển phụ thuộc rất nhiều yếu tố, trong đó phải tính đến yếu tố “may – rủi” trong bối cảnh các địa phương đang quyết liệt thực hiện nhiệm vụ tinh giản biên chế như hiện nay.

Chính vì vậy, tình trạng SV cử tuyển chưa, hoặc không được bố trí việc làm sau khi tốt nghiệp là phổ biến. Trong lúc chờ đợi, nhiều SV quay về làm nông như trước khi chưa được đào tạo trình độ cao đẳng, đại học.

Khi gần 40 tuổi, cựu SV cử tuyển Hồ Văn Phiên đã được tuyển dụng làm cán bộ bán chuyên trách tại Đảng ủy xã Thuận, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị.
Khi gần 40 tuổi, cựu SV cử tuyển Hồ Văn Phiên đã được tuyển dụng làm cán bộ bán chuyên trách tại Đảng ủy xã Thuận, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị.

Năm 2009, anh Hồ Văn Thương, sinh năm 1989, xã Ba Lòng, huyện Đakrông (Quảng Trị) được cử đi học ngành Nông học của Trường Đại học Nông lâm - Đại học Huế. Ra trường đến nay đã được 9 năm nhưng hiện anh chưa được địa phương bố trí việc làm; để đảm bảo thu nhập cho gia đình, anh Thương ở nhà làm ruộng, trồng cây, chăn nuôi bò.

May mắn hơn anh Thương, khi đã gần 40 tuổi, anh Hồ Văn Phiên, ở xã Thuận, huyện Hướng Hóa (Quảng Trị) – cựu SV cử tuyển ngành sư phạm Giáo dục chính trị - Trường Đại học Vinh (Nghệ An) vừa được tuyển dụng làm cán bộ bán chuyên trách tại Đảng ủy xã. Dù trái ngành nghề được đào tạo nhưng với anh Phiên cũng là may mắn, bởi sau khi tốt nghiệp (năm 2012), anh đã phải trải qua thời gian dài chờ bố trí công việc; trong khi chờ đợi, anh thuê đất trồng chuối và buôn bán để trang trải cuộc sống.

Đây không phải là những trường hợp hiếm gặp trong thực hiện chính sách cử tuyển lâu nay. Tình trạng “có đầu vào” nhưng “thiếu đầu ra” đã và đang là thực trạng chung ở các địa phương triển khai chính sách cử tuyển. Thông tin được đưa ra tại Hội nghị Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) năm 2022 do Bộ GD&ĐT tổ chức giữa năm 2022 cho thấy, việc bố trí việc làm cho SV cử tuyển là bài toán rất khó giải ở các địa phương.

Như Lạng Sơn, từ năm 2010 đến nay, Sở GD&ĐT, Sở Nội vụ đã tiếp nhận 240 SV cử tuyển tốt nghiệp ra trường từ các cơ sở đào tạo, trong đó tiếp nhận và bố trí, xét tuyển vào vị trí việc làm đối với 89 SV, đạt 37%, còn 151 SV chưa có việc làm, chiếm 63%. Tại Quảng Nam, tỉnh mới bố trí được 493 SV trong tổng số 610 SV được cử đi học. Còn tại Quảng Trị, địa bàn tỉnh hiện có 47 SV cử tuyển chưa được bố trí việc làm, hầu hết đều là người dân tộc Pa Kô, Vân Kiều, sống ở những địa bàn đặc biệt khó khăn của tỉnh…

Để tạo nguồn cán bộ cho các địa phương vùng đồng bào DTTS và miền núi, những năm qua, một hệ thống chính sách hỗ trợ phát triển giáo dục – đào tạo đã được triển khai, trải đều trong suốt vòng đời học tập của con em đồng bào DTTS, từ mầm non đến cao đẳng, đại học. (Ảnh minh họa)
Để tạo nguồn cán bộ cho các địa phương vùng đồng bào DTTS và miền núi, những năm qua, một hệ thống chính sách hỗ trợ phát triển giáo dục – đào tạo đã được triển khai, trải đều trong suốt vòng đời học tập của con em đồng bào DTTS, từ mầm non đến cao đẳng, đại học. (Ảnh minh họa)

Lãng phí nguồn lực

Tình trạng SV cử tuyển sau khi tốt nghiệp không được bố trí việc làm, trở về làm những ngành nghề giống như chưa qua đào tạo trình độ cao đẳng, đại học là một sự lãng phí nguồn nhân – vật lực rất lớn. Bởi, để đào tạo cho một SV cử tuyển, bên cạnh chi phí của gia đình thì ngân sách nhà nước hỗ trợ là không hề nhỏ. Đơn cử như tỉnh Sơn La, chỉ tính từ năm 2011 đến năm 2015, tổng số kinh phí cho đào tạo cử tuyển của tỉnh này ước khoảng 100 tỷ đồng.

Đó là chưa kể, với mỗi SV cử tuyển (hầu hết là người DTTS, sinh sống chủ yếu ở những địa bàn đặc biệt khó khăn), trước khi được cử đi học thì đã trải qua các giai đoạn học tập từ giáo dục mầm non lên giáo dục phổ thông. Ở mỗi cấp học, các em đều đã được thụ hưởng nhiều chính sách hỗ trợ phát triển GD&ĐT được đầu tư từ ngân sách nhà nước.

Mặc dù đã có quy định về việc thu hồi, bồi hoàn kinh phí hỗ trợ đào tạo SV cử tuyển, nhưng việc thực hiện gần như “bất khả thi”. Theo quy định tại khoản 3 – Điều 11 của Nghị định số 134/2006/NĐ-CP thì “quá thời hạn 6 tháng không nhận được sự phân công theo quy định của Nghị định này thì người học theo chế độ cử tuyển có quyền tự đi tìm việc làm và không phải bồi hoàn học bổng, chi phí đào tạo”. Trong khi, đại đai số SV cử tuyển chưa, hoặc không có việc làm hiện nay chủ yếu do địa phương chưa bố trí được việc làm theo quy định tại khoản 2 – Điều 11 Nghị định số 134/2006/NĐ-CP.

Cử tuyển là chính sách cần được tiếp tục thực hiện, từ đó góp phần thực hiện hiệu quả chủ trương của Đảng, Nhà nước về tạo nguồn nhân lực chất lượng cho vùng đồng bào DTTS. (Ảnh minh họa)
Cử tuyển là chính sách cần được tiếp tục thực hiện, từ đó góp phần thực hiện hiệu quả chủ trương của Đảng, Nhà nước về tạo nguồn nhân lực chất lượng cho vùng đồng bào DTTS. (Ảnh minh họa)

Nhưng vấn đề đáng suy ngẫm hơn cả là sự lãng phí nguồn nhân lực; bởi SV cử tuyển đã qua đào tạo cao đẳng, đại học là sự bù đắp rất đáng kể cho sự thiếu hụt nguồn nhân lực ở vùng đồng bào DTTS và miền núi. Một thống kê trong Báo cáo về kết quả giám sát việc thực hiện chính sách tuyển sinh, đào tạo và sử dụng cán bộ theo hình thức cử tuyển của Hội đồng Dân tộc của Quốc hội cho thấy, tỉ lệ SV cử tuyển đạt học lực xuất sắc chiếm khoảng 2%, loại giỏi 5,7%; loại khá 8,7%; trung bình 54%; yếu 17,2%; kém 2,3%. Dù kết quả học tập chưa cao, nhưng đã tốt nghiệp thì SV cử tuyển là đội ngũ nổi trội trong lực lượng lao động gần 8 triệu người DTTS mới chỉ có khoảng 14% qua đào tạo hiện nay.

Với thực trạng “cử” nhưng không “tuyển” lâu nay, nhiều ý kiến quan ngại khi Chính phủ tiếp tục thực hiện chính sách cử tuyển theo Nghị định số 141/2020/NĐ-CP ngày 8/12/2020. Tuy nhiên, phải khẳng định, cử tuyển là chính sách cần được tiếp tục thực hiện, từ đó góp phần thực hiện hiệu quả chủ trương của Đảng, Nhà nước về tạo nguồn nhân lực chất lượng cho vùng đồng bào DTTS. Điều quan trọng nhất là phải giải quyết được bài toán “đầu ra” bằng chính sách ưu tiên tuyển dụng, bố trí việc làm cho cán bộ người DTTS.

Để tạo nguồn cán bộ cho vùng đồng bào DTTS và miền núi, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 52/NQ-CP ngày 15/6/2016 về đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực các DTTS giai đoạn 2016 - 2020, định hướng đến năm 2030. Công tác bồi dưỡng, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao người DTTS cũng được quy định tại Tiểu dự án 2 – Dự án 5 của Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 – 2025 theo Quyết định số 1719/QĐ-TTg.

Báo Dân tộc và Phát triển sẽ phản ánh nội dung này trong bài viết tiếp theo.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Thanh Hóa: Biểu dương, tôn vinh 150 điển hình tiên tiến trong vùng đồng bào DTTS và miền núi

Thanh Hóa: Biểu dương, tôn vinh 150 điển hình tiên tiến trong vùng đồng bào DTTS và miền núi

Ngày 27/12, UBND tỉnh Thanh Hóa tổ chức Hội nghị biểu dương, tôn vinh các điển hình tiên tiến trong vùng đồng bào DTTS và miền núi của tỉnh năm 2023. Dự hội nghị có: Vụ trưởng Vụ Chính sách Dân tộc (Ủy ban Dân tộc) Lưu Xuân Thủy; Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa Trịnh Tuấn Sinh; Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Thanh Hóa Phạm Thị Thanh Thủy; Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Đầu Thanh Tùng; lãnh đạo Ban Dân tộc tỉnh, một số sở, ngành, đơn vị của tỉnh, UBND 11 huyện miền núi và 6 huyện, thị xã giáp ranh có xã, thôn, bản miền núi cùng 150 đại biểu điển hình tiên tiến đại diện cho trên 701.000 người DTTS toàn tỉnh.
Tin nổi bật trang chủ
Trăm năm bờ xe nước bên sông

Trăm năm bờ xe nước bên sông

Phóng sự - Tiêu Dao - 20:22, 01/03/2024
Bờ xe nước - cỗ máy bằng tre là biểu tượng một thời bên dòng sông Trà Khúc ngày đêm quay đều, mang nước tưới cho ruộng đồng xanh tốt. Hơn 50 năm trôi qua, ở TP. Quảng Ngãi vẫn có một nghệ nhân cần mẫn dựng tạo “kỳ quan đồng ruộng” để di sản này không bị biến mất.
Tin trong ngày - 1/3/2024

Tin trong ngày - 1/3/2024

Media - BDT - 20:00, 01/03/2024
Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 1/3, có những thông tin đáng chú ý sau: Việt Nam trong Top 10 điểm đến tốt nhất năm 2024 cho sinh viên tốt nghiệp. Quảng bá phở Việt qua Festival Phở 2024. Sầu riêng OCOP giữa vùng sâu Hang Ka. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi
Đội đua thuyền máy F1 H2O Bình Định - Việt Nam đứng đầu phân hạng UIM F1H2O Grand Prix of Indonesia

Đội đua thuyền máy F1 H2O Bình Định - Việt Nam đứng đầu phân hạng UIM F1H2O Grand Prix of Indonesia

Thể thao - T.Nhân - 19:58, 01/03/2024
Thông tin từ Ban Tổ chức giải, ngày đua đầu tiên (1/3), đội thuyền máy F1 H2O Bình Định - Việt Nam đã giành được thành tích đáng nể ở ngày đua phân hạng UIM F1H2O Grand Prix of Indonesia đang diễn ra ở hồ Toba. Trong đó, Đội trưởng Jonas Andersson giữ vững phong độ của đương kim vô địch mùa giải 2023, khi là tay đua đứng đầu bảng xếp hạng. Đứng sau là các tay đua Erik Stark của đội Victory (U.A.E) và Rusty Wyatt đội Sharjah (U.A.E).
Sơn La: Miền quê cổ tích Ngọc Chiến sẵn sàng cho Ngày hội hoa Sơn Tra

Sơn La: Miền quê cổ tích Ngọc Chiến sẵn sàng cho Ngày hội hoa Sơn Tra

Tin tức - Minh Nhật - 19:55, 01/03/2024
Theo Kế hoạch của UBND huyện Mường La, tỉnh Sơn La, Ngày hội hoa Sơn Tra năm 2024, sẽ diễn ra vào ngày 9, 10/3, tại bản Nậm Nghiệp, xã Ngọc Chiến, với các hoạt động hấp dẫn mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc.
Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng dự Lễ kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống Bộ đội Biên phòng, 35 năm Ngày Biên phòng toàn dân

Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng dự Lễ kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống Bộ đội Biên phòng, 35 năm Ngày Biên phòng toàn dân

Thời sự - Thúy Hồng - 19:53, 01/03/2024
Sáng 1/3, tại Hà Nội, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng (BĐBP) long trọng tổ chức Lễ đón nhận Huân chương Chiến công hạng Nhì, Kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống BĐBP (3/3/1959 - 3/3/2024), 35 năm Ngày Biên phòng toàn dân (3/3/1989 - 3/3/2024). Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước Cộng hòa XHCN Việt Nam Võ Văn Thưởng dự và phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ.
Tin trong ngày - 29/2/2024

Tin trong ngày - 29/2/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 29/2, có những thông tin đáng chú ý sau: Đà Lạt được nhận giải thưởng Thành phố lễ hội của châu Á. Chiêm ngưỡng tòa thành độc nhất vô nhị tại xứ Thanh. Những lá đơn “đặc biệt” ở Hàm Yên. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Gia Lai: Tổ chức Trưng bày áo dài và Hội thi dân vũ

Gia Lai: Tổ chức Trưng bày áo dài và Hội thi dân vũ

Xã hội - Ngọc Thu - 19:44, 01/03/2024
Sáng 1/3, tại Nhà Thiếu nhi Tp. Pleiku, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Gia Lai đã tổ chức Trưng bày Áo dài “Tôi yêu Áo dài Việt”; đồng diễn dân vũ và Hội thi dân vũ “Phụ nữ Gia Lai duyên dáng, khỏe, đẹp” nhằm chào mừng Kỷ niệm 1984 năm khởi nghĩa Hai Bà Trưng, 114 năm Ngày Quốc tế Phụ nữ (8/3/1910 - 8/3/2024), 49 năm Ngày giải phóng tỉnh Gia Lai (17/3/1975 - 17/3/2024).
Phú Yên: Bắt tạm giam Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Sông Cầu

Phú Yên: Bắt tạm giam Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Sông Cầu

Pháp luật - T.Nhân - 19:41, 01/03/2024
Cơ quan Cảnh sát Điều tra (CSĐT) Công an thị xã Sông Cầu (Phú Yên) cho biết, đã tống đạt quyết định khởi tố bị can, đồng thời thực thi lệnh bắt tạm giam về tội danh “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” đối với ông Tôn Thất Thịnh (SN 1969, trú ở khu phố Bà Triệu, phường 7, Tp. Tuy Hòa) là Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ (QLRPH) Sông Cầu.
Hà Giang: Gần 1.000 lao động là con em đồng bào DTTS tham gia Hội chợ việc làm

Hà Giang: Gần 1.000 lao động là con em đồng bào DTTS tham gia Hội chợ việc làm

Nghề nghiệp - Việc làm - Vũ Mừng - 19:36, 01/03/2024
Sáng 1/3, UBND huyện Yên Minh, tỉnh Hà Giang tổ chức Hội chợ việc làm năm 2024. Sự kiện đã thu hút sự tham gia của 14 doanh nghiệp và gần 1.000 lao động, học sinh là con em đồng bào DTTS tham gia Hội chợ việc làm trên địa bàn.
Lễ hội Áo dài Thành phố Hồ Chí Minh 2024 đánh dấu 10 năm phát triển

Lễ hội Áo dài Thành phố Hồ Chí Minh 2024 đánh dấu 10 năm phát triển

Tin tức - Minh Nhật - 19:33, 01/03/2024
Sáng 1/3, Sở Du lịch TP. Hồ Chí Minh phối hợp với các đơn vị tổ chức họp báo thông tin về Lễ hội Áo dài lần thứ 10 năm 2024.
Trao tặng 200 lá cờ Tổ quốc và Bản đồ Việt Nam cho người dân xã biên giới

Trao tặng 200 lá cờ Tổ quốc và Bản đồ Việt Nam cho người dân xã biên giới

Tin tức - Vũ Mừng - 19:31, 01/03/2024
Tại Lễ ra quân Tháng Thanh niên, Tháng 3 Biên giới năm 2024 , Tỉnh đoàn và Hội Liên hiệp Thanh niên (LHTN) Việt Nam tỉnh Hà Giang đã phối hợp với Tỉnh đoàn tỉnh Đồng Nai trao tặng 200 lá cờ Tổ quốc và Bản đồ Việt Nam cho người dân xã biên giới Xín Mần, huyện Xín Mần.